Postanowienie VI Ca 718/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2022 roku Sąd Okręgowy w Zielon

--- STRONA 1 --- . . * Sygn. akt VI Ca 718/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2022 roku Sąd Okręgowy w Zielonej Górze Wydział VI Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Monika Zych-Anastasow , po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. w Zielonej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: s.G przeciwko: Skarbowi Państwa — Aresztowi Śledczemu w Z. o zapłatę | na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt I C 278/21 1. . odrzuca apelację skierowaną do pkt IIL zaskarżonego wyroku, 2. N w pozostałym zakresie apelację oddala, 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.700 złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym. SSO Monika Zych-Anastasow Sygn. akt VI Ca 718/21 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze - po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Z. - odrzucił pozew co do kwoty 10.000zł (pkt. I), w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt ID), utrzymał w mocy postanowienie wydane w dniu 13.05.2021 r. przez referendarza sądowego (pkt III) oraz ustalił, że powód ponosi 100% kosztów procesu i pozostawił ich szczegółowe, wyliczenie referendarzowi sądowemu (pkt IV) . W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że powód domagał się zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz zasądzenie kwoty 30.000 zł na rzecz Szpitala Wojewódzkiego w Z. podnosząc, --- STRONA 2 --- * że w okresie od 13.06.2019 do 02.07.2019 r. przebywał w Areszcie Śledczym w Z., gdzie brak było odpowiedniego metrażu w celi, ograniczony był dostęp do światła dziennego oraz świeżego powietrza, brak było wentylacji, a zlew w celi zamontowany był „niehumanitarnie i dyskryminująco”. Następnie na rozprawie w dniu 24.06.2021 r. powód wskazał, że w niniejszym postępowaniu domaga się - z tytułu zadośćuczynienia za brak wentylacji - kwoty 10.000 zł oraz że w poprzedniej sprawie także domagał się 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za brak wentylacji. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w okresie od 13.06.2019 do 02.07.2019r. powód przebywał w Areszcie Śledczym w Z.. Budynek, w którym powód odbywa karę pozbawienia wolności, jest poddawany okresowym kontrolom, które nie wykazały żadnych nieprawidłowości. Wszystkie cele, w tym cela nr 311, w której przebywał powód, były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy. Powód miał zapewnione łóżko, taboret, szafkę, miejsce przy stole. Otrzymywał środki higieny oraz środki czystości. Cele oraz sanitariaty prysznicowe posiadały funkcjonującą prawidłowo wentylację grawitacyjną. Cela nr 311 jest przeznaczona dla 4 osób, powód nie przebywał w niej w warunkach przeludnienia. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w Z. powód nie składał skarg w związku z zastrzeżeniami opisanymi w pozwie. Sprawa w zakresie części roszczenia powoda objętego zakresem przedmiotowego pozwu, to jest 10.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za brak wentylacji, została już prawomocnie osądzona wyrokiem z dnia 4 czerwca 2020r. wydanym w sprawie I C 1949/19, /W oparciu o poczynione ustalenia faktyczne, odwołując się do regulacji art.199 $1 pkt 2 k.p.c. wskazano, że zaistniała podstawa do odrzucenia pozwu w zakresie części roszczenia powoda dotyczącego kwoty 10.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za brak wentylacji, albowiem w tym zakresie sprawa została już prawomocnie osądzona wyrokiem z dnia 4 czerwca 2020r. wydanym w sprawie I C 1949/19. Odnosząc się do żądania pozwu w pozostałym zakresie wskazano, że powód dochodził od pozwanego zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną wskutek naruszenia jego dóbr osobistych poprzez osadzenie w warunkach przeludnienia oraz ograniczonym dostępie do światła dziennego i zamontowanie złewu w celi „niehumanitarnie i dyskryminująco”. Odwołując się do regulacji art.23 k.c. wskazano, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach, a zgodnie z treścią art.24 $1 k.c. - ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Natomiast jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (art.24 $2 k.c.). Podkreślono, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia” (art. 448 k.c.). Zaznaczono, że art.23 k.c. definiuje dobra osobiste poprzez wskazanie otwartego katałogu desygnatów, pozostawiając doktrynie oraz orzecznictwu ściślejsze określenie charakteru tych dóbr oraz metody ich ochrony, a art.24 k.c. wymienia przesłanki i środki sądowej ochrony dóbr osobistych. Wskazano, że przesłankami ochrony dóbr osobistych, które muszą być spełnione łącznie, są istnienie dobra osobistego i zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia, przy czym dwie pierwsze przesłanki musi udowodnić powód dochodzący ochrony, a pozwany może bronić się, wykazując, że nie działał bezprawnie. Podkreślono, że domniemanie przewidziane w art.24 k.c. nie obejmuje winy sprawcy i w sytuacji, gdy istnienie winy sprawcy warunkuje możność domagania się ochrony z art.24 k.c., winę tę musi udowodnić powód. W dalszej części uzasadnienia, przywołując pogłądy doktryny zaznaczono, że bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie, a do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w ochronie uzasadnionego interesu. Wskazano, że z art.417 '$1 k.c. wynika, iż podstawową przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa jest to, aby działanie łub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej było niezgodne z prawem, co oznacza, że wykonującemu władzę publiczną - bez względu na sposób i formę - można postawić zarzut działania bądź zaniechania z naruszeniem prawa, a odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4.12.2001 r. (SK 18/2000) podkreślono, że przez „działanie lub --- STRONA 3 --- : . * zaniechanie niezgodne z prawem” należy rozumieć „zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej”, przy czym pojęcie „niezgodności z prawem” można interpretować szeroko, tzn. jako działanie lub zaniechanie sprzeczne nie tylko z przepisami prawa lecz także z zasadami współżycia społecznego, normami moralnymi bądź obyczajowymi. Zaznaczono, że obowiązek dbałości o życie i zdrowie człowieka może wynikać nie tylko z normy ustawowej, ale także ze zwykłego rozsądku, popartego zasadami doświadczenia, które nakazują nie tylko unikanie nie podyktowanego koniecznością ryzyka lecz także podjęcie niezbędnych czynności zapobiegających możliwości powstania zagrożenia dła życia lub zdrowia człowieka (wyrok Sądu Najwyższego 2 2.12.2008 r., III CK 430/2003 OSNC 2005, nr 1, poz.10). Następnie wskazano, że powód, powołując się na określone zachowania pozwanego, mające naruszać jego dobra osobiste i skutkować powstaniem krzywdy wymagającej zadośćuczynienia opartego o art.448 w zw. z art.24 k.c. - zgodnie z zasadą wynikającą z art.6 k.c. — winien udowodnić fakt zaistnienia objętych pozwem działań lub zaniechań pozwanego, a nadto wynikający z nich skutek w postaci naruszenia dóbr osobistych powoda, krzywdę tym wywołaną i jej rozmiar, zwłaszcza w sytuacji, w której pozwany już w odpowiedzi na pozew zaprzeczył wszystkim twierdzeniom pozwu. Podkreślono, że ocena, czy roszczenia powoda są usprawiedliwione, zależała od ustalenia, czy pozwany naruszył dobra osobiste powoda, a dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego niezbędnym było, by działanie prowadzące do naruszenia dóbr osobistych było bezprawne. Zaznaczono, że domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego oznacza, że wykazanie samego faktu naruszenia dobra obciąża powoda, a pozwany, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności, może wykazywać, że jego działanie nie nosi cech bezprawności, przy czym przyjmuje się, że bezprawnym jest każde działanie, które jest sprzeczne z normą prawną, porządkiem prawnym, a także z zasadami współżycia społecznego. Wskazano, iż powód nie sprostał ciężarowi wykazania, że jego dobra osobiste zostały naruszone, a niezależnie od tego pozwany wykazał, że jego działanie pozbawione było cech bezprawności. Podkreślono, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do przyjęcia, że sposób wykonywania władzy publicznej przez pozwanego oraz warunki odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności w pozwanej jednostce penitencjarnej były niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r. (sygn. akt V CSK 431/06, Biuletyn SN 2007/6/15) wskazano, że osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach, przy braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i niezapewnieniu wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania, stanowi naruszenie dóbr osobistych: godności oraz prawa do prywatności i może rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art.24 i art.448 k.., przy czym ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, spoczywa na stronie pozwanej. Zaznaczono, że każda osoba pozbawiona wolności winna być traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka, a zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego i Konstytucji RP. Podkreślono, że zarzut powoda, iż odbywał karę w warunkach przeludnienia nie znalazł potwierdzenia w zebranych dokumentach, a także w zeznaniach świadków. Powód przebywał w celi nr 311 przeznaczonej do pobytu dla 4 osóbi pozwany prawidłowo wykazał, że wceli tej przeludnienie nie wystąpiło, a pomiary dokonywane przez powoda nie mogły stanowić podstawy dla ustaleń odmiennych. Powód nie wskazał bowiem żadnych konkretnych parametrów tych pomiarów, które mogłyby być przedmiotem weryfikacji. Odnosząc się do zarzutu powoda, że w trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w Z. przebywał on w warunkach ograniczonego dostępu do światła dziennego, głównie za sprawą zamontowanych blend, a w celi było duszno i gorąco podkreślono, że pozwany wypełnił obowiązki związane z montażem blend w sposób prawidłowy, podobnie jak obowiązki związane z wentylacją, o czym rozstrzygnięto w sprawie I C 1949/19. Zaznaczono, że w pozwie powód wskazał okres na przełomie czerwca i lipca 2019 r., a znając wysokość temperatur w tym okresie nie trudno przewidzieć, że w celach istotnie może być gorąco, czy nawet duszno. Jednak nie dzieje się tak z przyczyn leżących po stronie pozwanego, ale z przyczyn obiektywnych i sytuacja taka - w tym okresie — występuje w większości nieklimatyzowanych lokali i zakładów pracy. Odnosząc się natomiast do wskazywanego przez powoda braku dostępu do światła dziennego podkreślono, że już sprawie I C 1949/19 ustalono, iż zastosowanie zabezpieczeń w postaci blend w oknach, podyktowane jest nie tylko potrzebą zapewnienia możliwie maksymalnej izolacji i kontroli osób tymczasowo aresztowanych, lecz także względami bezpieczeństwa osób odbywających karę pozbawienia wolności. Zaznaczono, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w systemie zakładu zamkniętego, czyli w systemie, w którym obwiązują najwyższe obostrzenia w zakresie rodzajów zabezpieczeń. Odwołując się do regulacji art.70 $1 k.k.w. wskazano, że zakłady karne mogą być organizowane jako zakłady karne typu zamkniętego, półotwartego lub otwartego, a z art.69 pkt 3 k-k.w. wynika, że karę pozbawienia wolności wykonuje się m.in. w --- STRONA 4 --- . zakładach karnych dla recydywistów penitencjarnych. Podkreślono, że stosownie do art.70 $2 k.k.w. zakłady karne, o których mowa wart.70$1 k.k.w., różnią się w szczególności stopniem zabezpieczenia, izolacji skazanych oraz wynikającymi z tego ich obowiązkami i uprawnieniami w zakresie poruszania się w zakładzie i poza jego obrębem. Skoro więc powód odbywał karę pozbawienia wolności w zamkniętym zakładzie karnym, to nie sposób uznać, że zastosowane rodzaje zabezpieczeń w postaci blend lub ograniczeń w postaci boksów sanitarnych i łaźni zbiorowych, miałyby stanowić przejaw nieprawidłowego wykonywania władzy publicznej. Podkreślono, że zgodnie z $4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz. U. z 2003r., nr 194, poz.1902 ze zm.), pełny system ochrony stosuje się w zakładach karnych typu zamkniętego i w aresztach śledczych, a system ten określają w szczególności następujące elementy: 1) w ochronie zewnętrznej mogą być wyznaczane posterunki uzbrojone; 2) ogrodzenie ochronne składające się z linii zewnętrznej wykonanej z materiału pełnego oraz linii wewnętrznej, a także usytuowanego pomiędzy nimi pasa ochronnego; 3) okna budynków i budowli, w których stale lub czasowo przebywają osadzeni, wyposażone w kraty lub spełniające ich funkcje inne zabezpieczenia techniczno- ochronne; 4) drzwi i kraty wejściowe do budynków i oddziałów mieszkalnych oraz wejścia do budowli lub przejścia na terenie jednostki organizacyjnej otwierane tylko na czas niezbędny. W odniesieniu do zarzutu powoda związanego z montażem zlewu w celi wskazano, że pozostały one zupełnie niezrozumiałe, Natomiast poruszane przez powoda kwestie odnośnie korzystania ze zlewu przez współosadzonych nie podlegają woli pozwanego, a sam powód nigdy nie składał żadnych skarg związanych z zarzucanymi w pozwie nieprawidłowościami. W dalszej części uzasadnienia zaznaczono również, że Europejski Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art.3 e.k.p.c. stwierdził, że cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr (...), P. przeciwko Ukrainie, oraz nr (..., McGlinchey i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu). Tymczasem w niniejszej sprawie tego nie ustalono. Zeznania powoda tylko w niewielkim zakresie pozostały wiarygodne. Nie odbierając powodowi prawa do odczuwania pewnych sytuacji na poziomie przez niego odczuwanym, powód je wyolbrzymia, a zeznania świadków, którzy przebywali z nim w jednej celi, to jest S. S., A. O.i W. Ł., pozostały mało przydatne dla rozstrzygnięcia. Świadek S. S. nie pamiętał okoliczności, o które był pytany (np. temperatury w celi), a świadkowie A. O. i W. Ł., o ile wskazywali na pewne niedogodności, których doświadczał powód, to jednak nie wynikały one z działania lub zaniechania pozwanego oraz nie przekraczały one „nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności”. Następnie wskazano, że w piśmie procesowym z dnia 28.04.2021 r. i kolejnym z dnia 4.05.2021r. - powód wnosił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13.05.2021 r. wniosek powoda oddalono. Na powyższe postanowienie powód - w dniu 31.05.2021 r. - nadał skargę do Sądu Okręgowego. W dniu 24.06.2021 r. odbyła się rozprawa, podczas której powód nie wskazał na złożoną skargę, która to skarga została przekazana do sądu rejonowego w dniu 2.07.2021 r. Odwołując się do regulacji art.124 $ 1 k.p.c. podkreślono, że zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jak również wniesienie środka odwoławczego od odmowy ich ustanowienia nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. Sąd może jednak wstrzymać rozpoznanie sprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku i w związku z tym nie wyznaczać rozprawy, a wyznaczoną rozprawę odwołać lub odroczyć. Zaznaczono, że w niniejszej sprawie powód nie składał wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu ani w pozwie, ani przed wytoczeniem powództwa, a skarga na postanowienie referendarza wpłynęła do Sądu Rejonowego w Zielonej Górze już po rozprawie z dnia 24.06.2021 r. przy czym skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie i w tym stanie rzeczy — zgodnie z regulacją art.398** $3 k.p.c. — zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy. O kosztach procesu orzeczono stosownie do treści art. 98 $1 k.p.c.. Na podstawie art.108 $1 k.p.c. ustalono, że powód ponosi 100% kosztów procesu i pozostawiono szczegółowe wyliczenie tych kosztów referendarzowi sądowemu (pkt IV wyroku). Apelację od wyroku wniósł powód. Zaskarżył wyrok w całości zarzucając, że cała sprawa była prowadzona bez pełnomocnika z urzędu, o przyznanie którego wnosił, co nie został uwzględnione przez sąd. Ponadto świadkowie pozwanego nie odpowiadali na pytania powoda, bo nie mieli wiedzy o celi, jej metrażu, zamontowanym zlewie, kolorze blend, rodzaju materiału, z którego blendy te wykonano i jak je zamontowano. Tymczasem zlewy są zamontowane w każdej celi, co jest niehumanitarne i dyskryminujące, a przez nagrzanie plastikowych blend temperatura w celi jest wysoka, w celach brak wentylacji i oświetlenia dziennego, a w łaźni brak jest prywatności. Niezależnie od tego twierdzenie, że blendy, są zabezpieczaniem jest totalną bzdurą, bo takim zabezpieczaniem są kraty, siatka, mur i zasieki, a nie blendy, których w 1996 r nie było, a nadto blendy nie są wymienione we wskazywanym przez --- STRONA 5 --- . . . . sąd rozporządzeniu z 2003 r. To świadkowie powoda zeznawali prawdę o warunkach mieszkalnych i łaźni — metrażu, wentylacji, temperaturze na celi, zamontowaniu zlewu w celi, braku zasłon w łaźni, a sąd tego nie wziął pod uwagę. Apelujący wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa i kubatury powietrza oraz zobowiązanie pozwanego do przedstawienia dokumentów w postaci: planów budynku i pomieszczeń cel mieszkalnych zawierających wymiar każdej celi oddziału III, w tym celi 311, planów łaźni zawierających ilość prysznicy i odległości ich zamontowania, dokumentów dotyczących zamontowanych w celach zlewów, a także wymiarów - kącika toaletowego, ścian, okna, blend, odległości blend od ścian i sposobu ich obudowania, zdjęć celi 311 i łaźni oddziału II, pisemnej zgody Ministra Sprawiedliwości na zamontowanie blend i aktów prawnych, że „blendy są zgodnie z prawem montowane” - celem wykazania, że blendy nie są zabezpieczeniem i są bezprawne, brak jest powietrza, temperatura jest wysoka, pomieszczenia cel mogą być metrażowo zawyżane, a wszystko to prowadzi do braku warunków godnego odbywania kary, stresu, osłabienia i odwodnienia organizmu, dyskryminacji, braku prywatności i poszanowania godności osobistej. * Ostatecznie powód wskazał, że jego apelacja jest zasadna i podtrzymał swój pozew oraz wniósł o obciążenie pozwanego wszystkimi kosztami (k.279-299). W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego wskazując, że nie doszło do naruszenia art.233 k.pc. , a stawiane przez powoda zarzuty stanowią jedynie polemikę. W uzasadnieniu pisma pozwany przedstawił obszerną argumentację na poparcie swojego stanowiska (k.341-345). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że kontrola instancyjna nie dała podstaw do stwierdzenia nieważności w sprawie, a tym samym dalszy zakres kognicji sądu odwoławczego wyznaczała treść orzeczenia oraz zakres zarzutów podniesionych w apelacji. Następnie podkreślić należy, że w uzasadnieniu orzeczenia sąd I instancji wskazał ustalony stan faktyczny oraz przeprowadził wywód wskazujący na motywy, którymi kierował się wydając zaskarżone orzeczenie. Poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne oraz wywiedzione z nich skutki prawne, sąd odwoławczy — podzielając je w całości — przyjmuje za własne, czyniąc je integralną część swojego uzasadnienia. Odnosząc się do zgłoszonych w apełacji wniosków dowodowych wskazać należy, że w apełacji strona ma prawo powołać, w razie potrzeby, nowe fakty lub dowody, przy czym - zgodnie z art.381 k.p.c. - sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikała później. W niniejszej sprawie apelujący w ogóle nie wskazał, z jakich przyczyn dopiero na tym etapie zgłasza dowody wskazane w apelacji, a niewątpliwym jest, że mógł je powołać w postępowaniu pierwszoinstancyjnym skoro miały one uzasadniać zgłoszone roszczenie. Ź uwagi na powyższe zgłoszone przez powoda dowody podlegały pominięciu. Następnie, biorąc pod uwagę, że powód zaskarżył wyrok w całości, w pierwszym rzędzie należy wskazać, że apelacja - w zakresie, w jakim odnosi się do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III wyroku - jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że złożony przez powoda wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu (k.182) został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 maja 2021 r. (k.189). Na ww. orzeczenie powód skutecznie złożył skargę, tytułując ją zażaleniem (k. 272). Powyższa skarga została rozpoznana przez sąd i jak słusznie wskazano w uzasadnieniu wyroku, w takiej symacji Sąd Rejonowy w Zielonej Górze działał jako sąd II instancji. Z regulacji art.3982* $3 k.p.c. wprost wynika, że sąd rozpoznaje skargę w składzie jednego sędziego, jako sąd drugiej instancji i po rozpoznaniu skargi utrzymuje w mocy lub zmienia zaskarżone postanowienie, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W doktrynie podnosi się, że w sprawach określonych w art.398** k.p.c. sąd, w którym wydane zostało zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego, orzeka jako sąd drugiej instancji, co przede wszystkim oznacza, Że na postanowienie sądu wydane po rozpoznaniu skargi nie przysługuje już zażalenie, nawet gdyby przepisy kodeksu przewidywały taki środek zaskarżenia, gdyby postanowienie wydał sąd (M. Manowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-477(16), wyd. IV, WKP 2021), a Sąd Najwyższy wskazał również, że postanowienie wydane w wyniku rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza sądowego nie podlega rozpoznaniu na podstawie art.380 w związku z art.397 $2 k.p.c. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2013 r., III CZP 62/13, LEX 1385885). W konsekwencji wszelkie zarzuty --- STRONA 6 --- . * apelującego odnoszące się do braku ustanowienia w sprawie pełnomocnika z urzędu podlegały pominięciu, a apelację skierowaną do rozstrzygnięcia zawartego w pkt III wyroku należało uznać za niedopuszczalną, Odnosząc się w pozostałym zakresie do wniesionej przez powoda apełacji wskazać należy, że choć powód nie sformułował w sposób jednoznaczny stawianych zarzutów, to z treści apelacji można wywnioskować, iż zdaniem powoda sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Podkreślić więc należy, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art.233 $1 k.p.c. - sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W utrwalonym orzecznictwie podnosi się, że ocena dowodów połega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne, a celem jest ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w sprawie obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron, na podstawie własnego przekonania sędziego będącego wynikiem bezpośredniego zetknięcia się zebranym materiałem dowodowym i powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Wskazuje się, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne i jedynie w sytuacji, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. W przedmiotowej sprawie — w ocenie sądu odwoławczego - nie można skutecznie zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenia powyższych reguł. Sąd ten - w obszernym uzasadnieniu orzeczenia - wskazał, z jakich przyczyn roszczenie powoda co do kwoty 10.000 złotych podlega odrzuceniu, a w pozostałym zakresie oddaleniu i podniesione w apelacji zarzuty nie prowadzą do odmiennej oceny. Przede wszystkim podkreślić należy, że apelacja powoda kwestionująca rozstrzygnięcie zawarte w pkt I wyroku (odrzucenie pozwu co do kwoty 10.000 zł) jest niezasadna, przy czym godzi się zauważyć, że sam powód - w istocie - nie podnosi w tym zakresie żadnych zarzutów, koncentrując się głównie na kwestiach dotyczących oddalenia jego powództwa. Podkreślić więc należy, że analiza przedmiotowej sprawy oraz sprawy I C 1949/19 Sądu Rejonowego w Zielonej Górze musi prowadzić do wniosku, że roszczenie powoda opierane o zarzut braku prawidłowej wentylacji zostało prawomocnie rozstrzygnięte wyrokiem wydanym w sprawie I C 1949/19. Powód wprost stwierdził, że zarówno obecnie jak i w ww. sprawie (dotyczącej tego samego okresu czasu) - z tytułu braku wentylacji dochodził zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia w kwocie 10.000 zł. W konsekwencji sąd I instancji prawidłowo — na podstawie art.199 $1 pkt 2 k.p.c. — pozew powoda w ww. zakresie odrzucił, a wszelkie argumenty apelującego dotyczące braku wentylacji - z ww. przyczyny - nie mogą podlegać w niniejszej sprawie rozpoznaniu. W apelacji powód zarzucił, że świadkowie pozwanego nie mieli wiedzy o wielu istotnych kwestiach dotyczących warunków panujących w celi, w której przebywał powód. Zauważyć więc należy, że niektóre okoliczności podnoszone przez powoda w apełacji nie mają istotnego znaczenia (np. jakiego koloru są blendy) bądź wykraczają poza podstawy podane w pozwie (np. w kwestii łaźni powód podnosi zarzuty dopiero na etapie postępowania apelacyjnego, przy czym ubocznie wskazać należy, że ten zarzut był podniesiony przez powoda w sprawie I C 1949/19 zakończonej prawomocnym wyrokiem). Wskazać również należy, że sąd I instancji oparł swoje orzeczenie nie tylko na zeznaniach świadków, ale również dokumentach dotyczących celi, w której przebywał powód, co wprost wynika z poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych (k.290), a apelujący, do tych dowodów, w ogóle się nie odniósł. Podkreślić więc należy, że rolą powoda było wykazanie, że naruszono jego dobra osobiste. W pozwie powód wskazywał że cela nie spełniała norm w zakresie metrażu, był ograniczony dostęp do światła dziennego i świeżego powietrza, a zamontowanie zlewu w celi było niehumanitarne i dyskryminujące. Tak więc, aby ocenić trafność zarzutów powoda, w pierwszej kolejności należy wskazać na przepisy prawa materialnego i przesłanki ich zastosowania. Jak słusznie podniósł sąd I instancji — z art.24 k.c. wynika, że przesłankami ochrony dóbr osobistych, które muszą być spełnione łącznie, są: 1) istnienie dobra osobistego, 2) zagrożenie lub naruszenie tego dobra, 3) bezprawność zagrożenia lub naruszenia. Dwie pierwsze przesłanki musi udowodnić powód dochodzący ochrony, natomiast na pozwanym spoczywa ciężar udowodnienia, że naruszenie nie było bezprawne. Tak więc w niniejszej sprawie powód w pierwszym rzędzie winien udowodnić, że nastąpiło naruszenie jego dobra osobistego oraz wskazać, jakie dobro zostało przez pozwanego naruszone, a biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, stwierdzić należy, że powód tym wymaganiom nie sprostał. Powód ani w pozwie, ani podczas trwania procesu przed sądem I instancji, nie wskazał, jakie jego dobro osobiste pozwany naruszył, Katalog dóbr osobistych wskazany W art.23 k.c. nie jest zamknięty, --- STRONA 7 --- : . > lecz nawet gdyby przyjąć, że dobra osobiste powoda zostały naruszone (jakiekolwiek by one nie były), to stwierdzić należy, że powód - w najmniejszym nawet stopniu - nie wykazał, aby miała miejsce jakakolwiek krzywda, na czym ona polegała i dlaczego żąda zadośćuczynienia w takiej właśnie wysokości. W tym miejscu godzi się zauważyć, że powód przebywał w Areszcie Śledczym trzy tygodnie (13 czerwca —2 lipca 2019 r), a żądana przez niego kwota zadośćuczynienia wynosiła 60.000 zł, przy czym powód w żaden sposób nie wyjaśnił, w jaki sposób wyliczył swoje roszczenie. Nie zostały również przez powoda przedstawione jakiekolwiek dowody wskazujące na to, że powód - wskutek bezprawnego działania pozwanego - został pokrzywdzony. Po pierwsze - pozwany wykazał, że jego działania nie były bezprawne, a oparte na przepisach prawa, przy czym w tym miejscu wskazać należy, że sąd I instancji, w uzasadnieniu orzeczenia przywołał regulację $4 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 r. - w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, które to rozporządzenie, na podstawie art.27 pkt 1 ustawy z. dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy — Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396), utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2016 r. - w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (jt. Dz.U. z 2016 r., poz. 1804 ze zm.). Powyższe uchybienie nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem uwarunkowania dotyczące systemu ochrony stosowane w zakładach typu zamkniętego, w tym te dotyczące okien budynków i budowli wynikające z $5 ust.1 pkt 3 nowego rozporządzenia są tożsame z tymi, na które powoływał się sąd I instancji. Jak bowiem wynika z $5 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2016 r. - w zakładach karnych typu zamkniętego i w aresztach śledczych stosuje się następujące elementy: okna budynków i budowli, w których stale lub czasowo przebywają osadzeni, są wyposażone w kraty lub spełniające ich funkcje inne zabezpieczenia techniczno-ochronne. Zatem twierdzenia apelującego, iż montowanie w oknach blend nie ma oparcia w przepisach prawa, są niezasadne, albowiem blendy z pewnością można uznać Za „inne zabezpieczenia techniczno-ochronne”, o którym mowa w rozporządzeniu. Natomiast podnoszona przez powoda kwestia, że w 1996 r. takich zabezpieczeń w areszcie śledczym nie było - nie ma żadnego znaczenia. W konsekwencji uznać należy, że pozwany - powołując się w toku procesu na przepisy prawa - wykazał, że jego działania w zakresie montowania blend w oknach nie są bezprawne. Powód w żaden sposób nie wykazał również, że zamontowanie zlewu w celi jest „niehumanitarne i dyskryminujące”. Kącik sanitarny w celi był odgrodzony pełnymi ścianami, czego powód nie negował. Jak można wywnioskować z wypowiedzi powoda na rozprawie w dniu 20 maja 2021 r., powód miał zastrzeżenia do bezpieczeństwa rozwiązania dotyczącego zamontowania zlewu w celi, jednak ograniczył się jedynie do gołosłownych twierdzeń, nie przedstawiając ani żadnych argumentów na poparcie swojej tezy, ani żadnych dowodów. Jedynym dowodem przedstawionym przez powoda były zeznania świadków, jednak z ich zeznań nie wynika, aby zamontowanie zlewu w celi stwarzało jakiekolwiek zagrożenie dla bezpieczeństwa osób w niej przebywających. Nieudowodnione pozostały również twierdzenia powoda dotyczące nieprawidłowego oświetlenia celi. Powód w toku postępowania przed sądem I instancji nie zawnioskował o przeprowadzenie w tym celu jakichkolwiek dowodów, a z dowodów wskazanych przez stronę pozwaną, w tym przywołanego przez sąd protokołu z badania natężenia oświetlenia (k.55-58 akt I C 1949/19) wynika, że oświetlenie celi było prawidłowe. Podobnie niewykazane zostały zarzuty dotycząc metrażu celi. W tym zakresie pozwany wykazał, iż w celi nr 311, w której przebywał powód, metraż 3mć na osobę został zachowany (m.in. wyciąg z wykazu pomieszczeń — k.52-54 akt I C 1949/19). Natomiast twierdzenia powoda, iż mierzył celę wraz ze współosadzonymi i metraż był mniejszy, pozostały nieudowodnione. Trudno oprzeć się na zeznaniach świadka, który stwierdził, iż „ciężko mi powiedzieć, ale myślę, że 3m na osadzonego nie było” , a takie właśnie zeznania w tym zakresie złożył świadek W. Ł. (k.66). Natomiast inni świadkowie powołani przez powoda, tj, S. S. i A. O. - do ww. kwestii w ogóle się nie odnieśli. Ostatecznie sąd odwoławczy podtrzymuje również stanowisko sądu I instancji, że powód nie udowodnił krzywdy w zakresie wysokiej temperatury w celi. Powszechnie jest wiadome, że w pomieszczeniach, które nie są wyposażone w klimatyzację, w okresie letnim może być gorąco i duszno. Tak się dzieje nie tylko w zakładach karnych, ale również w biurach i zakładach pracy, w tym również w budynkach sądowych. W konsekwencji, skoro prawodawca nie wprowadził obligu wyposażania zakładów karnych i aresztów śledczych w klimatyzację, to brak jest podstaw do przyjmowania, że powód udowodnił, iż niedogodności z tym związane wypływały z bezprawnych działań pozwanego oraz by wykraczały one poza przeciętną miarę odczuwaną również przez pracowników świadczących pracę w nieklimatyzowanych zakładach pracy. R., w odniesieniu do wszystkich zarzutów powoda wskazywanych w toku postępowania przed sądem I instancji, jako uzasadnienie roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia za naruszenia dóbr osobistych, pozwany wykazał, że jego działania nie były bezprawne. Biorąc powyższe zważania pod uwagę — na podstawie art.373 $1 k.p.c. - apelację skierowaną do rozstrzygnięcia zawartego w pkt TIE wyroku, jako niedopuszczalną, odrzucono (pkt 1 sentencji wyroku), a w pozostałym zakresie — na podstawie art.385 k.p.c. — apelację, jako niezasadną, oddalono (pkt 2 sentencji wyroku). --- STRONA 8 --- . O kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono zgodnie z wynikiem sprawy (art.98 $1 i 3 w zw. z art.108 $1 zd. 1 k.p.c. ). Powód przegrał postępowanie apelacyjne w całości i w konsekwencji zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.700 złotych stanowiącą przyznane wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości jednej stawki minimalnej za postępowanie apelacyjne przed sądem okręgowym ($2 pkt 6 w zw. z $10 ust.1 pkt I rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.). Sąd odwoławczy nie znalazł przy tym podstaw do zastosowania wobec powoda art. 102 k.p.c. Każda bowiem osoba wnosząca sprawę do sądu winna się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów na wypadek przegrania procesu i powyższe dotyczy także osób zwolnionych od kosztów sądowych oraz przebywających w zakładach karnych. Sędzia SO M. Z.-A.