Wyrok VI Ca 137/14 kej AŻ je

--- STRONA 1 --- T B wz) 4 Sygnatura akt VI Ca 137/14 kej AŻ je! ZE i Sos ZS i SENS mz WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Zielonej Górze VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marek Witczak (spr.) Sędziowie: SSO Arkadiusz Opala SSO Monika Zych-Anastasow Protokolant: stażystka Anna Rogowicz p po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 roku w Zielonej Górze u na rozprawie 7 sprawy z powództwa E. przeciwko o zapłatę " naskutek apelacji wniesionej przez powoda i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 22 października 2013r., sygnatura akt I C 257/13 1. oddala apelacje . 2. przyznaje od Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Zarach na rzecz «nip. ZUNE kwotę €B z! wraz z należną stawką podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. c . . | ( * Za zgodność z oryginałem Żary, dnia | (| Sekrotarz:........m Sfruój oi --- STRONA 2 --- | p m 7 3a Sygn. akt VI Ca 137/14 B | UZASADNIENIE | Pozwem z dnia wniósł o zasądzenie od kwoty złotych wskazując, że podstawą jego roszczenia jest naruszenie dóbr osobistych, w związku z którym domaga się zadośćuczynienia i na podstawie art. 7 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazał, że od roku ) | jest dowożony na czynności procesowe z Aresztu Śledczego w Lubsku i przetrzymywany w pomieszczeniach piwnicznych budynku pozwanego. Warunki w nich panujące nie spełniają norm, naruszają godność osobistą powoda. Światło jest żółte, słabo świecące, panuje półmrok; niekiedy znajduje się w jednym pomieszczeniu — o pow. 5 m? dziewięć osób; ławka do siedzenia jest przystosowana dla czterech osób; pomieszczenia nie posiadają wentylacji, są obskurne i „wypisane obelżywymi napisami”; w jednym z pomieszczeń znajdują się otwory | okienne, stanowczo za małe; rury kanalizacyjne przechodzące przez ww. pomieszczenia są nieszczelne, panuje w nich odór powodujący torsje, bóle głowy; od jeden raz był papier toaletowy, mydło oraz ręczniki papierowe; pomieszczenia nie są ogrzewane zimą, F okno jest otwarte i jest zimno. Wskazał, że funkcjonariusze policji po zamknięciu doprowadzanych w ww. pomieszczeniach z powodu odoru wychodzą na wyższą kondygnację. Przebywał w ww. pomieszczeniach od godz. 8:00 do 14:00. 1 W odpowiedzi pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na | swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Przyznał, że pomieszczenia dla 1 zatrzymanych mają małą powierzchnię, znajdują się poniżej poziomu zero, a małe okienka | znajdują się tylko w jednym z nich. W czasie budowy w latach 70-tych ubiegłego wieku były | przeznaczone do chwilowego zatrzymania kilku osób i spełniały wymagania wówczas | stawiane takim pomieszczeniom. Obecnie od kilku lat, po reformie dotyczącej służb l konwojowych Policji, osoby z aresztów śledczych są masowo przez służby konwojowe | przetrzymywane w pomieszczeniach „ które nie mają odpowiednich, zgodnych z obecnymi normami pomieszczeń. Pozwany nie może zmienić tego stanu rzeczy, gdyż trwa | inwestycja i dopiero w nowym budynku będą odpowiednie pomieszczenia dla osób zatrzymanych. To nie pozwany wypisuje słowa obelżywe w tych pomieszczeniach, lecz zatrzymani. Są one malowane częściej niż inne, przeważnie co dwa lata i bardzo szybko ponownie niszczone przez osoby przetrzymywane. Przy ocenie, czy przebywanie w ww. pomieszczeniach osób zatrzymanych stanowi naruszenie ich dóbr osobistych uwzględnić 1 | --- STRONA 3 --- należy czas ich w nich przebywania. Ponadto nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi r prawo do zasądzenia zadośćuczynienia. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, I zasadność roszczenia opartego na art. 448 k.c., zależy od wielu różnych okoliczności. Powód « przebywał w ww. pomieszczeniach sporadycznie i wyjątkowo, dlatego kilkugodzinny w nich ; pobyt nie mógł wzbudzić u niego poczucia krzywdy uzasadniającego przyjęcie, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych, skutkującego przyznaniem zadośćuczynienia. Niedogodności te dotyczyły w takim samym stopniu innych osób tam przebywających. Warunki te były takie, jakie w danej sytuacji może optymalnie zapewnić pozwany i nie stanowiły indywidualnie skierowanej przeciwko powodowi represji. Pozwany starał się złagodzić ww. niedogodności — pomieszczenia te są częściej malowane, regularnie czyszczone oraz zaopatrywane w środki higieny osobistej. Zasądzenie w ww. realiach zadośćuczynienia leżałoby w sprzeczności z powszechnym poczuciem sprawiedliwości. | Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012r. wydanym w sprawie sygn. akt. I C 83/12 Sąd Rejonowy w Żarach, zasądził od pozwanego na rzecz powoda GiIIEG=II w punkcie 1 kwotę II złotych, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. (pkt 2) | Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, wnosząc o zamianę | zaskarżonego wyroku w pkt 1 i 3 (dotyczącego sum” i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., wydanym w " sprawie sygn. akt VI Ca 31/13 uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 3, zniósł postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 03 grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żarach, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Okręgowy podkreślił, iż Sąd , Rejonowy w Żarach postąpił błędnie, jedynie zawiadamiając przedstawiciela pozwanego — | yo wwwwy © iorminic rozprawy, a nie na termin ten go wzywając i w konsekwencji wobec niestawiennictwa przedstawiciela pozwanego ograniczając dowód z przesłuchania stron jedynie do przesłuchania powodów, pozbawił pozwanego możliwości obrony swych praw, co stanowi zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. przesłankę nieważności 2 --- STRONA 4 --- _ 38 postępowania. W zaleceniach wskazał na wątpliwie ustalony stan faktyczny i nakazał jego precyzyjne ustalenie z uwzględnieniem aktywności dowodowej stron. Ocena materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, czy w sprawie znajdzie zastosowanie — i w jakim zakresie art. 448 kc. (k. 195 — 201) Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy w Żarach, wyrokiem z dnia 22.10.2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt I C 257/13 zasądził «| SZT PRASTWA CST nawozy no r7cc7. powoda Sill kwotę AB złotych (pkt I), w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt II); nie obciążył powodów kosztami sądowymi (pkt III), zaś koszty procesowe stron wzajemnie zniósł (pkt IN) Nadto zasądził od Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego w Żarach na rzecz emiemeistewwwwwwwwwe kwotę GIS z! l podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze oraz kwotę zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za prowadzenie sprawy przed Sądem Rejonowym w Żarach (pkt V). Sąd Rejonowy ustalił, następujący stan faktyczny: W budynku Gi są dwa pomieszczenia dla osób zatrzymanych dowożonych na czynności w postępowaniach sądowych prowadzonych >. SRNEREC REECE. emaila i na czynności w ramach postępowań przygotowawczych prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Żarach. Jedno z pomieszczeń nie ma okien, a drugie ma dwa małe okienka. Wymiary pomieszczeń to około 2 na 3 metry, przy czym pomieszczenie bez okien jest nieco mniejsze od pomieszczenia z oknami. W celach nie ma grzejników. W wejściach do cel nie ma drzwi, a są zainstalowane metalowe kraty zapewniające cyrkulację powietrza między korytarzem i celami. W każdej celi znajduje się drewniana ławka dla 3-4 osób, zainstalowane jest sztuczne oświetlenie sufitowe. Do cel prowadzi niewielki korytarz, na którym znajduje się grzejnik oraz przylega toaleta, bez okna, z kratką wentylacyjną : Pomieszczenia te znajdują się w suterenie części budynku sądowego dobudowanej pod koniec | lat 70-tych ubiegłego wieku. 'W okresie objętym żądaniem pozwów stan techniczny i sanitarny ww. pomieszczeń był zły, podobnie jak reszty pomieszczeń GREEN wo. Częściowo zaś było to wynikiem dewastacyjnych zachowań osób przetrzymywanych, które dokonywały uszkodzeń | oświetlenia - wyrywając oprawy lamp z sufitu, zanieczyszczając i kopiąc ściany, nanosząc na 3 | l --- STRONA 5 --- nie wulgarne napisy, opalając i opluwając sufit. Częściowo było to wynikiem złego stanu v technicznego budynku - wadliwych instalacji: elektrycznej, powodującej wyłączenia -v oświetlenia w ww. pomieszczeniach oraz kanalizacyjnej. Okresowo, zwłaszcza w porze 1! wiosennej i jesiennej w pomieszczeniach panował silny odór, szczególnie po dłuższych ń kilkudniowych przerwach w ich wykorzystywaniu np. po weekendach, wyczuwalny również - w pozostałych pomieszczeniach €I> W wyniku niedostatecznej dbałości pracowników qm, d w pomieszczeniu toalety w okresie objętym pozwami często brakowało podstawowych i 7 « artykułów higienicznych — mydła, ręczników, papieru toaletowego. Zbyt rzadko, choć . częściej niż inne pomieszczenia mei, ww. pomieszczenia były odświeżane — ' odmalowywane. Ostatnio było to w qi" Poprzednie malowanie ww. pomieszczeń miało miejsce w GiG r. Funkcjonariusze doprowadzający zatrzymanych do ww. pomieszczeń kilkukrotnie zgłaszali kierownikowi administracyjnemu pozwanego ich zły stan. | W celach liczba osób osadzonych była i jest różna i uzależniona od potrzeb €IB i Prokuratury. Bywają takie dni, że jest osadzonych nawet 8-10 osób. W związku z przepisami , zobowiązującymi do oddzielnego izolowania kobiet i mężczyzn niekiedy jest tak, że w jednym pomieszczeniu przetrzymywana jest jedna osoba, a w drugim kilka. Zdarzało się, że w jednym pomieszczeniu przebywały osoby palące i niepalące. Nie wszystkie osoby przebywają przez cały czas w ww. celach, ponieważ część osób, rotacyjnie, bierze udział w bieżących czynnościach procesowych, przebywając na salach rozpraw lub w Prokuraturze | Rejonowej w Żarach. | W okresie objętym pozwem (tj. od £IP r. do GuNIES"”. - data. wniesienia | pozwu) powód Gli był (l) razy doprowadzany do GMIN www. | przebywając w nim: | - w dniu IIIB. od ok. godz. 9:00 do 10:00; - w dniu lilŃINGg" od ok. godz. 9:00 do ok. godz. 14:45:, przy czym w godzinach od 9:00 do 9.20 przebywał na sali rozpraw; - w dniu iii. od ok. godz. 8:30 do ok. godz. 11:05, przy czym w godzinach od 8:30 do 10.50 przebywał na sali rozpraw; - w dniu GiiiI—IS od ok. godz. 09:00 do ok. godz. 10:15 przy czym w godzinach od 10:00 do 10.15 przebywał na sali rozpraw; - w dniu ii" od godz. 10:00 do godz. 13:00, przy czym w godzinach od 10:00 | do 11.45 przebywał na sali rozpraw; - w dniu SI od godz. 8:30 do 14:15, przy czym w godzinach od 9:00 do 9.30 | przebywał na sali rozpraw; i - w dniu filii od ok. godz. 8:30 do ok. 13:20, doprowadzony wraz z dwoma innymi osadzonymi, przy czym w godzinach od 9:00 do 9:35 przebywał na sali rozpraw; | | | --- STRONA 6 --- a = . . z 330 - wdniu SUNNY. od ok. godz. 8:35 do ok. godz. 13:55; - w dniu ii IIS od ok. godz. 8:35 do 12:25, przy czym w godzinach od 10:30 do 11.30 przebywał na sali rozpraw; - w dniu Slim. od ok. godz. 8:50 do 10:30, przy czym w godzinach od 9:00 do 9.10 przebywał na sali rozpraw; - w dniu GHNNENGE" od ok. godz. 9:00 do godz. 13:00, przy czym w godzinach od 9:00 do 10.30 przebywał na sali rozpraw; - w dniu SME". od godz. 10:00 do 13:00, doprowadzony wraz z dwoma innymi osadzonymi, przy czym w godzinach od 10:00 do 10.15 przebywał na sali rozpraw; - w dniu SMG" od godz. 9:30 do godz. 12:45 doprowadzony wraz z dwoma innymi osadzonymi, przy czym od godz. 10:00 do godz. 11:00 przebywał na sali rozpraw; - w dniu iii. od godz. 9:30 do godz. 11:10 doprowadzony wraz z trzema innymi osadzonymi, przy czym od godz. 10:00 do godz. 10:45 przebywał na sali rozpraw; - w dniu iilŚNG" od godz. 9:00 do godz. 11:15, doprowadzony wraz z dwoma innymi osadzonymi, przy czym od godz. 9:00 do godz. 9:35 przebywał na sali rozpraw; - w dniu Si. od godz. 9:00 do godz. 11:30 doprowadzony wraz z czterema innymi osadzonymi, przy czym od godz. 10:00 do godz. 11:15 przebywał na sali rozpraw; - w dniu il r. od godz. 8:45 do godz. 13:45, doprowadzony wraz z czterema innymi osadzonymi, przy czym od godz. 11:30 do godz. 13:00 przebywał na sali rozpraw; - w dniu Sli". od godz. 10:45 do godz. 12:15, doprowadzony wraz z trzema innymi osadzonymi, przy czym cały czas przebywał w ww. pomieszczeniach; - w dniu GMP". od godz. 9:15 do godz. 13:05, doprowadzony wraz z dwoma innymi osadzonymi, przy czym od godz. 12:30 do godz. 13:00, przebywał na sali rozpraw; - w dniu GM" od godz. 9:00 do godz. 13:00, doprowadzony wraz z jeszcze pięcioma innymi osadzonymi, przy czym od godz. 12:00 do godz. 12:30 przebywał na sali rozpraw; - w dniu ZIN" od godz. 8:05 do godz. 14:05 doprowadzony wraz z jeszcze dwoma innymi osadzonymi, przy czym od godz. 11:00 do godz. 11:15 przebywał na Sali rozpraw. W emu. ww. pomieszczenia dla doprowadzanych zostały odmalowane i odświeżone. Odór kanalizacji, choć wyczuwalny, nie jest już tak intensywny jak dotychczas. Zapewnione jest zaopatrzenie toalety w niezbędne artykuły higieniczne. Obowiązuje zakaz palenia tytoniu. W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy uznał powództwo za częściowo zasadne. Sąd Rejonowy podkreślił, że nie był sporny zły stan pomieszczeń dla doprowadzanych w GEN WI to że jego poprawa nastąpiła po dim? GP. oraz częstotliwość doprowadzania powoda do 8. czas jego pozostawania w ww. pomieszczeniach, a także liczba osób, z którymi był doprowadzany. Sporne było jedynie, czy 5 | --- STRONA 7 --- w związku z tym zostały naruszone dobra osobiste powoda i to w stopniu uzasadniającym N jego roszczenie. w Sąd I instancji wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie m były przepisy art. 417 $ 1 k.c. oraz art. 24 k.c. i 448 k.c. Podkreślił, że dla określenia h odpowiedzialności odszkodowawczej władz publicznych, obok zdarzenia sprawczego, . konieczne jest ustalenie pozostałych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, a więc szkody R i związku przyczynowego. Wskazał na pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w wyroku z 2 U października 2007 r. (II CSK 269/07, LEX nr 315849), zgodnie z którym stosownie do treści 1 art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Jak wynika z przepisów $ 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 lutego 2007r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych, w każdym sądzie, przy salach rozpraw, wydziela się (...) odrębne, odpowiednio zabezpieczone pomieszczenie dla doprowadzonych do sądu osób pozbawionych wolności (...). Ogólnikowość określenia warunków ww. pomieszczenia wymaga, jak wskazał uprzednio Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, odpowiedniego posiłkowego zastosowania | innych przepisów. | Zgodnie z art. 110 $ 112 k.k.w., skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej. Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, zapewniający i skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ | powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Prawo do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych warunkach mieści się w jednym z podstawowych dóbr osobistych, którym jest godność człowieka. Dobro to podlega | ochronie przewidzianej w art. 24 i art. 448 k.c., art. 30, art. 40 i art. 41 ust. 4 Konstytucji, art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie ) w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, dalej - Konwencja), art. 7 i 10 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w 6 --- STRONA 8 --- U. zu szoa" nn="="="="=r==i="="=n pcz ! Nowym Jorku w dniu 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 Nr 38, poz. 167). Uregulowania te , wskazują, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu | traktowaniu i karaniu, a każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. Legły one również u podstaw ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) - art. 1. Warunki odbywania kary pozbawienia , wolności określone zostały w art. 110 $ 2 k.k.w. 'W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11 (OSNC 2012/2/15, LEX nr 960463) przyjęte zostało zapatrywanie, podzielane w rozpoznawanej sprawie, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych przez umieszczenie osadzonego w celi o powierzchni mniejszej niż 3 m? na jedną osobę nie zależy od winy pozwanego. Wynikający z l art. 77 ust. 1 Konstytucji i art. 417 k.c. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej obejmuje także szkodę niemajątkową, o której mowa w art. 448 k.c. Z uwagi na to, że źródłem odpowiedzialności pozwanego jest szkoda, pozostająca w normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, to odpowiedzialność ta oparta jest na przesłance bezprawności wskazanej w art. 77 ust. 1 Konstytucji i nie jest uzależniona od winy organu władzy publicznej. Sąd Rejonowy podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że przebywanie w pomieszczeniach Gim doprowadzanych osób pozbawionych wolności, nie stanowiło wykonania orzeczonej wobec nich kary pozbawienia wolności, a zatem niezasadne byłoby stosowanie przepisów art. 110$2 k.k.w. wprost, jednak nie może również budzić wątpliwości, że warunki przebywania w nich osób pozbawionych wolności muszą 1 odpowiadać podstawowym minimalnym wymogom higieniczno-sanitarnym — i cywilizacyjnym. Warunki panujące w pomieszczeniach RENO www www przeznaczonych dla osób doprowadzanych, zwłaszcza przed SHHENNNGGGI*”*. nic odpowiadały standardom wymaganym przez ww. wskazane przepisy prawa. Pomieszczenia te były zaniedbane, nie posiadały właściwego sprawnie działającego oświetlenia, podstawowych p środków higieny osobistej, jak mydło, papier toaletowy, ręczniki, w związku z wadliwą instalacją kanalizacyjną i wentylacyjną często panował w nich silny odór, wywołujący poczucie odrazy, a nawet torsje. Zdaniem sądu I instancji nie było prawdziwe twierdzenie pozwanej o braku możliwości zmiany ww. warunków z uwagi na okoliczności obiektywne. Skutkiem zarówno przedmiotowych pozwów, jak i pozwów złożonych przez innych doprowadzanych, były 7 --- STRONA 9 --- | skuteczne wysiłki pozwanego poprawy poprzedniego stanu rzeczy. Pozwana po 4-5 latach usyt przeprowadziła odświeżenie ww. pomieszczeń, dokonała naprawy oświetlenia, instalacji | pom kanalizacyjnej — tak, iż obecnie odór kanalizacji nie jest tak uciążliwy i rzadziej występuje, a SE także zadbała o stałą obecność w przyległej toalecie podstawowych środków higienicznych: | papieru toaletowego, mydła, ręczników papierowych. Jak z tego wynika, przy podjęciu | minimalnego wysiłku, bez ponoszenia znacznych kosztów była w stanie istotnie poprawić | dot warunki przebywania w ww. pomieszczeniach osób doprowadzanych. | 'W związku z powyższym tym bardziej negatywnie należało ocenić zaniedbania pozwanej z okresu wcześniejszego, obejmującego zakres przedmiotowego pozwu, | niewątpliwie powodujące naruszenie dóbr osobistych powoda GiiIESIS w postaci godności osobistej i prawie do przebywania w warunkach spełniających podstawowe wymogi cywilizacyjne. | Należało jednak z drugiej strony zważyć, rozważając zasadność roszczeń, jak dolegliwe dla powoda fi mogło faktycznie być przebywanie w takich warunkach, biorąc pod p uwagę częstotliwość doprowadzania oraz długotrwałość w nich przebywania. ró Jak wynika z informacji uzyskanych przez sąd I instancji, potwierdzonych przez ko powoda Gil w okresie objętym pozwem - to jest GN". o IP my, powód był doprowadzany do (MRNA OR n: razy, szczególnie często watch 4 filii oraz. w GM. — Silly. 7a zwyczaj spędzał . w nich łącznie około 2-5 godzin, z kilkoma wyjątkami. Tym samym dolegliwość tych zdarzeń E dla powoda nie była w ocenie Sądu bardzo znaczna, zwłaszcza w kontekście wskazanego v wyżej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2012 r. (IV CSK 473/11), jednak nie była t błaha. | < Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, a w szczególności częstotliwość | i doprowadzania powoda do GRNNNNNENNNNNNNNNN"IGY: w okresie objętym żądaniem pozwu , oraz czas, jaki spędzał w ww. pomieszczeniach, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia dóbr | osobistych powoda w stopniu uzasadniającym orzeczenie na jego rzecz zadośćuczynienia | pieniężnego, jednakże w kwocie niższej od wskazanej w pozwie i w zakresie przekazanym do ! ponownego rozpoznania. Stąd orzekając jak w punkcie I wyroku, uznał że kwota QMS | złotych jest odpowiednia i wystarczająca z uwagi na wyżej wskazane okoliczności. ) Sąd Rejonowy wziął również pod uwagę fakt, iż choć część niedogodności, na które był narażony powód, jak choćby brak podstawowych artykułów higienicznych w toalecie, wynikało z zaniedbań pracowników 4IIS to zasadnicze, tj. mała powierzchnia, niefortunne | 8 | | --- STRONA 10 --- o w — 3y ch usytuowanie oraz odór z instalacji kanalizacyjnej, jak również zbyt rzadkie odświeżanie ww. si |. pomieszczeń wynikało z sytuacji obiektywnej, na która, pozwany nie miał wpływu. (k. 296 — a 313) h: ju Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając wyrok w części ie dotyczącej pkt I, IV i V. Zaskarżonemu wyrokowi pozwany zarzucił: i i 1. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 k.c., art. 417 $ I k.c. i art. 448 k.c., poprzez Ja przyjęcie, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda w stopniu uzasadniającym " ! zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia pieniężnego; * 2. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię prawa materialnego zawartej EH w art. 448 k.c. w postaci „odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego” l przyjętej przez sąd w zaskarżonym wyroku. la Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie sprawy do d Ę ponownego rozpoznania sądowi I instancji albo o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa również w tej części żądania powoda, a ponadto o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego z kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. 3 'W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał, że dobra osobiste powoda nie zostały y naruszone. Gdyby przyjąć, że powód poniósł uszczerbek na swych dobrach, to nie zostały ! spełnione przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych określone w art. 24 kc. A Ewentualne naruszenie dóbr osobistych powoda nie miało cech bezprawności. Pozwany 9 wskazał, że osoby pozbawione wolności, które biorą udział w czynnościach procesowych na a terenie di są tymczasowo umieszczane w pomieszczeniach, aby zapobiec ich i l samowolnemu oddaleniu się. Przedmiotowy środek służy wyłącznie ochronie bardzo < | istotnych dóbr takich jak bezpieczeństwo i porządek publiczny. Konieczność ochrony tych " | dóbr musi przeważyć nad postulatem zapewnienia osadzonym wygody i komfortowych " warunków oczekiwania na rozpoczęcie czynności procesowych. Ewentualne naruszenie dóbr . | osobistych powoda nie miało cechy bezprawności, ponieważ służy ochronie innych wyżej , | postawionych dóbr. Skarżący podkreślił, że powód twierdzi, że doszło do naruszenia godności człowieka rozumianej jako poczucie własnej wartości i oczekiwania szacunku ze | strony innych ludzi, a miernikiem tego czy doszło do naruszenia godności jest przede : | wszystkim stanowisko tzw. opinii publicznej, będącej wyrazem poglądów powszechnie K | przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo w danym czasie i miejscu, zaś wzorców, : które powinny stanowić punkt odniesienia dokonywanej oceny dostarczają, zapatrywania 3 9 --- STRONA 11 --- | | rozsądnie i uczciwie myślących ludzi. Skarżący wskazał, że nie jest dopuszczalne przyjęcie kryteriów w postaci długotrwałości pobytu jako okoliczności pozwalających na przyjęcie, że | wnić doszło do naruszenia dobra osobistego. Przyjęcie takiego kryterium prowadzi do sytuacji, w ' osot której osoby najczęściej naruszające normy społeczne, w stosunku do których zachodziła Stro konieczność regularnego doprowadzania, czerpią pozytywne skutki z faktu nagminnego - m naruszania prawa. Powód miał większy wpływ na częstotliwość pobytu w pomieszczeniach | dol Gaw Naruszenie przez powoda prawa implikowało konieczność buc przeprowadzenia czynności. | w: Skarżący podał, że suma zadośćuczynienia, zasądzona na rzecz powoda jest | mi wygórowana i wynika z błędnej wykładni art. 448 kc. Wysokość zadośćuczynienia powinna r odpowiadać przede wszystkim wysokości doznanej krzywdy. Dla sprecyzowania i przyjęcia oć odpowiedniej sumy zadośćuczynienia uwzględnić należy takie okoliczności jak: g - rodzaj naruszonego dobra; _ - rozmiar doznanej krzywdy; - intensywność naruszenia — oceniana obiektywnie; P - stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego d naruszenia dobra osobistego, w tym także niewymiernych majątkowo i - nieodwracalność skutków naruszenia; - stopień winy sprawcy; l - sytuację majątkową i osobistą zobowiązanego. . Skarżący podkreślił, że okoliczności sprawy przemawiają za odstąpieniem od zasądzenia zadośćuczynienia lub ewentualnie przyznanie jego w kwocie symbolicznej. W szczególności, ze względu na relatywnie krótki okres umieszczenia powoda w pomieszczeniach. Intensywność naruszeń i rozmiar doznanej krzywdy oraz stopień | negatywnych konsekwencji uznać należy za minimalny. Pobyt w pomieszczeniach nie | spowodował u powoda nieodwracalnych następstw. | Naruszenie normy prawa materialnego przy określaniu „odpowiedniej” sumy tytułem | zadośćuczynienia wynika z faktu, że sąd nie wziął pod uwagę, że istnieje większy związek ! pomiędzy naruszaniem norm społecznych przez powoda i wynikającą z tego koniecznością znoszenia przez powoda trudnych warunków aniżeli działaniem lub zaniechaniem pozwanego w związku z niedogodnościami w trakcie oczekiwania na czynności procesowe, gdyż wówczas powód był wyłącznie do dyspozycji służby konwojowej. Sąd decydując się na zasądzenie zadośćuczynienia, powinien ustalić jego rozmiar symbolicznie. Nie powinno ono | być źródłem wzbogacenia. (apelacja - k. 320 — 325) | | 10 | | | --- STRONA 12 --- Pd — - ooooonn"="=ż=i s e Apelację od powyższego wyroku zaskarżając go w części oddalającej powództwo e . , wniósł powód GEN składając ten środek poprzez pełnomocnika z urzędu oraz , osobiście. Ha Strona powodowa zarzuciła wyrokowi: 7 - naruszenie prawa materialnego — art. 23 k.c. i art. 24 $ | kee., poprzez uznanie, że s dolegliwość, jakiej doznał UMI? przebywając w celach znajdujących się w x Ul! (ROG SNO WORSE ZSR. nie naruszyła jego dóbr osobistych w sposób znaczny, w sytuacji gdy na podstawie ustalonego stanu faktycznego należy przyjąć, że dolegliwość ta s i miała charakter wyjątkowo uciążliwy; u - naruszenie prawa materialnego, art. 448 k.c. — poprzez uznanie, iż kwota [a zł stanowi a odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przez powoda, podczas gdy w świetle dokonanych przez powoda naruszeń nie jest ona wystarczająca; - naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na orzeczenie sądu, tj. art. 233 $ 1 kpc polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału e dowodowego , przejawiającego się przez zmarginalizowanie kwestii dolegliwości fizycznych i psychicznych powoda związanych z przetrzymywaniem go w celach budynku GE, gwa, co wpłynęło na wysokość zadośćuczynienia; - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na pominięciu w wyliczeniu dat, w których 1 powód przebywał w Gaaivie Haro" REC". dnia GMIN r., oaz SMEG >. ! podczas gdy z informacji Aresztu Śledczego w Lubsku wynika, że w tym czasie znajdował się * w budynku (II 1 Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od pozwanego na : l rzecz powoda dodatkowo kwoty I. zi. oraz zasądzenie kosztów, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu apelacji wskazano, że doszło do naruszenia dobra osobistego powoda, ! a konkretnie jego godności. W wyniku działań pozwanego, powstała po stronie powoda krzywda. Stan dyskomfortu psychicznego, jaki odczuwał powód powracający do cel, które nie miały podstawowych wymagań sanitarnych, a nawet cywilizacyjnych, o czym nawet wspominał w swoim uzasadnieniu sąd I instancji, nie może uzasadniać przyznania mu zadośćuczynienia w rażąco niskiej wysokości. Kwota zasądzonego zadośćuczynienia jest rażąco niska. (k. 330 — 332 - apelacja); | 11 --- STRONA 13 --- Ponadto zarzuty dotyczyły: - sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego art. 4 polegających na wskazaniu, że powód był doprowadzany iB razy; | szko - obrazy przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków dowodowych złożonych dnia wyk 19.06.2013 r. przez pełnomocnika powoda w pkt 5 i 6, co miało wpływ na treść uzasadnienia treść wyroku. osol Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie kwoty doz zadośćuczynienia w kwocie 4IIIS zł, ewentualnie przyznanie kwoty IB zł z ustawowymi prz odsetkami od dnia GII r. do dnia zapłaty. nar W uzasadnieniu apelacji wskazał, że zasądzona kwota %IB-7! jest nieadekwatna do doznanej krzywdy. Powód był przetrzymywany w pomieszczeniach piwnicznych, w których od panowały bardzo złe warunki. Ponadto przebywał w pomieszczeniach więcej razy, niż zostało rze to wskazane w uzasadnieniu sądu I instancji. Powód wielokrotnie zgłaszał pozwanemu zły stan pomieszczeń piwnicznych. (k. 336 — 340) w: pr W odpowiedzi na apelację, pozwany wniósł o oddalenie apelacji powoda oraz p zasądzenie kosztów postępowania od powoda na rzecz pozwanego w tym kosztów zastępstwa 1 procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. (k. 353 — 355) s c W odpowiedzi na apelację, pozwanego GHNNNNNNGGGIES! powód GENIE" r wniósł o oddalenie apelacji pozwanego oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda ' kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych. (k. 357 — 358) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje obu stron procesu, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, zasługiwały na oddalenie. Na wstępie wskazać należy, że sąd odwoławczy w pełni akceptuje ustalenia faktyczne | będące podstawą orzeczenia oraz dokonaną na ich podstawie subsumcję. Rozważania sądu I instancji są spójne, logiczne i znajdują uzasadnienie w przepisach prawa. Dlatego Sąd | Okręgowy przyjmuje ustalenia poczynione przed sądem I instancji jako własne, podzielając w i pełni treść zapadłego orzeczenia. Zasygnalizować w tym miejscu również należy, że mimo | obszerności wniesionych apelacji i mnogości zarzutów, zwłaszcza po stronie powodowej, okazały się one niezasadne. | 12 --- STRONA 14 --- xy Podstawą prawną odpowiedzialności pozwanego, w niniejszej sprawie były przepisy vego , ar.417$ I kcorazart. 24 k.c. i art. 448 k.., statuujące odpowiedzialność Skarbu Państwa, za szkodę niemajątkową, wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy dnia wykonywaniu władzy publicznej, skutkujące naruszeniem dóbr osobistych. Stosownie do enia treści art. 448 kc, w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro | osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za voty | doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany ymi | przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. 1 do | W toku postępowania odwoławczego, pozwany kwestionował zarówno swoją ych odpowiedzialność za szkodę, wskazując na brak bezprawności oraz wysokość zasądzonego na lało | rzecz powoda zadośćuczynienia. zły | Okolicznościami bezspornymi w niniejszej sprawie pozostawało, że powód był | wielokrotnie doprowadzany do GENE" celem udziału w czynnościach | procesowych. Sąd I instancji ustalił, że było to €8 razy. Pełnomocnik powoda wskazywał, że raz | ponadto powód przebywał w UN NN w dniach GMINY r. oraz wa | uma. Powód w apelacji wskazywał natomiast, że był doprowadzony do budynku | Gyywwiwwwe co sprawy w Prokuraturze Rejonowej w dniach GHS r. oraz GMEG:. Poza ilością doprowadzeń powoda, sporna między stronami pozostawała ul również wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia. da Sąd I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał powództwo GHEE umtemg 7a zasadne w części i zasądził na rzecz powoda kwotę €IS zł. Powództwo Gi EB ZOstało oddalone i rozstrzygnięcie to nie było kwestionowane. Przechodząc do oceny zarzutów apelacji, podkreślić należy, że ocena, czy przez na umieszczenie osoby pozbawionej wolności, w określonych warunkach, doszło do naruszenia godności tej osoby, wymaga odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy oraz do ne kryteriów obiektywnych, nie wyłącznie do subiektywnych odczuć powoda. z: W ocenie Sądu Okręgowego, częstotliwość doprowadzania powod a GH zd do Gw czas przez jaki powód przebywał w pomieszczeniach w piwnicznych oraz intensywność złych warunków panujących w tych pomieszczeniach, biorąc o pod uwagę powszechnie przyjęte kryteria, uzasadniały stwierdzenie naruszenia dóbr » osobistych powoda i zasądzenie zadośćuczynienia w wysokości 4IIS zł. Nie ulega wątpliwości, że warunki panujące w pomieszczeniach, w których przebywały osoby 2 13 --- STRONA 15 --- doprowadzone, były złe — pomieszczenia były 2, miały powierzchnię ok. 2 - 3 m”, często por przebywało w nich kilka osób (od 3 do 10 - k. 215), panowały w nich zatem warunki " fakt przeludnienia, brak było grzejników, okien, oświetlenia (zdarzało się, że oświetlenie sztuczne prze nie działało), ograniczona była cyrkulacja powietrza. Brakowało często miejsc siedzących mia (ława była przystosowana dla 4 osób). W pomieszczeniach często panował odór, który | bra wyczuwalny był na całych, niższych kondygnacjach budynku, szczególnie w okresach | na wiosenno - jesiennych lub po dłuższych przerwach. Zły stan techniczny wynikał z przyczyn, dwojakiego rodzaju — po pierwsze ogólnego złego stanu pomieszczeń i infrastruktury GII | któ <swygwwe ora. niejednokrotnie zachowania osób w tych pomieszczeniach | I" przebywających. Złe warunki panujące w pomieszczeniach potwierdzili pracownicy pozwanej krć jednostki oraz konwojenci. Z ustaleń sądu I instancji wynika, iż wiedza o stanie pomieszczeń | do piwnicznych, w szczególności wśród pracowników pozwanego, była powszechna. Stan po techniczny pomieszczeń poprawił się w di roku, kiedy pomieszczenia zostały = wyremontowane. Biorąc zatem pod uwagę, że powód był doprowadzany do sądu 9 razy (wskazywane przez powoda w apelacji, doprowadzenia dokonywane były na zlecenie by Prokuratury Rejonowej) i przebywał we wskazanych pomieszczeniach od godziny do kilku | e godzin, zależnie od terminu rozpoczęcia czynności procesowych z jego udziałem, ich trwania U id oraz pracy konwojów. Z informacji Aresztu Śledczego w Lubsku wynika, że powód | zę wyjeżdżał ok. godz. 8 — 9 rano, natomiast wracał w godzinach 12 -14, stosownie do przebiegu | je czynności z jego udziałem. (k. 259 — 260) o Oceniając wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, Sąd Okręgowy brał pod uwagę, | p że zakres sędziowskiej dyskrecjonalności w zakresie oszacowania wysokości c zadośćuczynienia jest szeroki. Wysokość należnego zadośćuczynienia w pierwszym rzędzie r uwarunkowana jest intensywnością dolegliwości oraz czasem ich trwania. Podstawowym c czynnikiem decydującym o rozmiarze krzywdy jest rodzaj naruszonego dobra osobistego. R Kwota zadośćuczynienia powinna stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość, zarazem : będąc adekwatną do rozmiaru i intensywności doznanej krzywdy. | 1 'W ocenie Sądu Okręgowego, zadośćuczynienie w kwocie 8IISz!, ustalone przez sąd I | instancji, jest adekwatne, odpowiednie i proporcjonalne do krzywdy powoda, doznanej na | skutek naruszenia jego dóbr osobistych oraz jej intensywności. Sąd odwoławczy oceniając | ę wysokość zadośćuczynienia wziął pod uwagę, że warunki panujące w pomieszczeniach były | | złe, a powód przebywał w nich, czasem po kilka godzin. Nie sposób przyjąć, że powód ! przebywał w pomieszczeniach incydentalnie. Przeciwnie, powód przebywał w | 14 --- STRONA 16 --- Jes sto pomieszczeniach regularnie, co wiązało się z jego udziałem w wielu postepowaniach. Sam nki fakt przebywania powoda w €msi, oczekującego na czynności z jego udziałem, nie ane przemawiał za stwierdzeniem naruszenia dóbr osobistych powoda, jednak Sąd Okręgowy ych miał na uwadze przede wszystkim zły stan techniczny tych pomieszczeń oraz długotrwały óry brak reakcji ze strony pozwanego na ten stan, mimo obowiązku zapewnienia przebywającym = , na terenie sądu odpowiednich warunków, niezagrażających ich zdrowiu. zyn Wskazać również należy, że powód nie wykazał żadnych trwałych konsekwencji, ądu | które nastąpiły na skutek przebywania w pomieszczeniach .. Podkreślić trzeba, że ach opisywane przez powoda dolegliwości zdrowotne (bóle głowy, torsje), miały charakter inej krótkotrwały i nie wywołały u niego trwałych konsekwencji. Powód nie przedstawił również szeń | dowodów świadczących o bezpośrednich konsekwencjach zdrowotnych pobytu w tan | pomieszczeniach piwnicznych 1, W szczególności nie uczynił tego w ramach dowodu z stały przesłuchania stron. Twierdzenia apelacji strony powodowej nie mają waloru dowodowego. zy i Zasygnalizować przy tym wypada, że w ocenie Sądu Okręgowego pomieszczenia, nie enie były miejscami, w których osoby doprowadzane odbywały karę pozbawienia wolności = | (ewentualnie środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania), a co za tym ania idzie nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania norma wynikająca z art. 110 $ 2 kkw, s | zgodnie z którą powierzchnia cel powinna wynosić co najmniej 3 m” na osobę. Niemniej iegu | jednak, nie jest to okoliczność, która uniemożliwiałaby stwierdzenie naruszenia dóbr osobistych powoda, ze względu na ogólne warunki panujące we wskazanych z pomieszczeniach. Wskazany przepis stosować należy zatem w niniejszej sprawie posiłkowo ości (odpowiednio). Nie ulega bowiem wątpliwości, że pobyt w pomieszczeniach na terenic €8B zie również jest pozbawieniem wolności, choć wiąże się z sytuacją szczególną, dotyczącą udziału ym osoby osadzonej w toczących się postępowaniach. W ocenie Sądu Okręgowego, prawo do ego. godnego odbywania kary pozbawienia wolności, również poza zakładem karnym (celą), tzem niewątpliwie można zaliczyć do katalogu dóbr osobistych, podlegających ochronie prawnej. Bardzo złe warunki, w których przebywają osadzeni, mogą być kwalifikowane jako sąd traktowanie niehumanitarne, a co za tym idzie przemawiać za uznaniem odpowiedzialności zj na Skarbu Państwa i zasądzeniem zadośćuczynienia (por. wyrok SN z 17.03.2010, sygn. II CSK iając 486/09, LEX 599534). Sąd Okręgowy podziela również pogląd, że przez szkodę w były rozumieniu art. 417 k.c. należy rozumieć także szkodę niemajątkową, a więc również wód krzywdę, o której mowa w art. 448 k.c., co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że jeżeli u źródłem odpowiedzialności jest szkoda pozostająca w normalnym związku przyczynowym z 14 15 --- STRONA 17 --- wykonywaniem władzy publicznej, to jest ona oparta na przesłance bezprawności (wyrok SN równie: z.27.10.2011 r., V CSK 489/10, LEX nr 1102552). i dotycz: Pozwany w apelacji kwestionował swoją odpowiedzialność wskazując, że naruszenie ' Sąd Re dóbr osobistych powoda nie było bezprawne, gdyż służyć miało ochronie istotnych dóbr | proces takich jak bezpieczeństwo i porządek publiczny. Drugi z zarzutów kwestionował wysokość | faktycz przyznanego powodowi zadośćuczynienia, które w ocenie strony pozwanej jest nadmierne i | nie odpowiada pojęciu „sumy odpowiedniej” wskazanej w art. 448 k.c. | daleko W istocie wskazane zarzuty nie mogły prowadzić do wzruszenia zapadłego oddalc orzeczenia. Po pierwsze wskazać należy, że konieczność zapobieżenia samowolnemu tym zi oddaleniu się osób pozbawionych wolności, nie może prowadzić, bądź usprawiedliwiać kwoci nichumanitarnego traktowania tych osób. Nie może być to również uznane za okoliczność na tyn wyłączającą bezprawność. Pozwany ma bowiem obowiązek zapobiegnięciu oddaleniu się, nie naruszając zarazem dóbr osobistych osób oczekujących na udział w czynnościach qi. Nie postęj ulega zatem wątpliwości, że zachowanie pozwanego polegające na umieszczaniu osadzonych w warunkach naruszających ich godność było bezprawne i prowadziło do naruszenia dóbr niead osobistych przebywających w tych pomieszczeniach osób. W tych okolicznościach, zarówno równ stwierdzenie odpowiedzialności pozwanego jak i zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie dowc 48. 7). uznać zatem należało za zasadne, biorąc pod uwagę stopień dolegliwości po stronie fakt, powoda. Z przedstawionych już powyżej względów nie sposób przyjąć, że zadośćuczynienie obec w kwocie BZ! jest wygórowane. zastr Oceniając zarzuty podniesione w apelacji powoda, na którą składają się dwa pisma pow: procesowe, wskazać należy, że również nie mogły one prowadzić do wzruszenia zapadłego orzeczenia. Apelacja stanowi polemikę z ustaleniami i oceną sądu I instancji. W ocenie Sądu stan Okręgowego postulowane w apelacji zadośćuczynienie w kwocie łącznie III zł byłoby idzie wyrównane i nieproporcjonalne do doznanej krzywdy. Nie sposób również podzielić Okr wskazanych zarzutów naruszenia art. 23 i 24 oraz 448 k.c. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 233 kpc. Dla skutecznego wywiedzenia zarzutu, ape strona obwiązana jest wykazać, jakie kryteria wymienione we wskazanym przepisie sąd naruszył. Brak było zatem w niniejszej sprawie podstaw do uznania, że Sąd Rejonowy ocenił wyl materiał dowodowy w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania, czy doświadczeniem życiowym. Pełnomocnik powoda również tego zarzutu nie uzasadnił, co w ust znacznym stopniu utrudniało faktyczną możliwość oceny wskazanego zarzutu. Zarzut błędu opł w ustaleniach faktycznych również nie został w żaden sposób uzasadniony. Podkreślić należy por 16 = cz m_n rzE ETEN --- STRONA 18 --- i Ś , s SN również, że stosownie do informacji Komendy Wojewódzkiej Policji, część dokumentów ' dotyczących konwojów w latach GMB .. iq) |. zostało wybrakowanych lub zniszczonych. ie | Sąd Rejonowy ustalił, że powód był doprowadzany $$ razy, wskazując na terminy czynności "br procesowych. Nie sposób zatem zarzucić sądowi I instancji błędów w ustaleniach »ŚĆ faktycznych. Nawet, gdyby były m] razy przypadki — ocena pozostaje niezmieniona. si | Oceniając dalej apelację powoda wskazać należy, że jego wnioski osobiste były zbyt daleko idące. Powództwo ponad żądanie kwoty €8IIIB zł, zostało bowiem prawomocnie go oddalone w pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego z dnia 03.12.2012 r. Wyrok sądu I instancji w nu tym zakresie nie został zaskarżony. Zatem wniosek powoda o zasądzenie zadośćuczynienia w ać | kwocie €IIIP! z! był za daleko idący. Ponadto stanowił niedopuszczalne rozszerzenie żądania SC | natym etapie. nie | Taki sam stan rzeczy dotyczy żądania odsetek- po raz pierwszy zgłoszonego w lie postępowaniu apelacyjnym. ch Powód nie wykazał więc, by zadośćuczynienie w kwocie 8 zł było rażąco br nieadekwatne do doznanej krzywdy oraz by sąd popełnił błąd w ustaleniach faktycznych jak no również by sąd dopuścił się obrazy przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków sie dowodowych powoda. Co do tej ostatniej kwestii należy mieć na uwadze art. 162 k.p.c. oraz ie fakt, iż powód korzystał z profesjonalnego zastępstwa procesowego. Pełnomocnik powoda ie obecny na rozprawie, na której do oddalenia wniosków dowodowych doszło, nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu. W ten sposób strona nie może się na ewentualne uchybienia aa | powoływać w toku dalszego postępowania (tu w postępowaniu apelacyjnym). 30 Reasumując podkreślić należy, że pozwany niewątpliwie ponosi odpowiedzialność za lu stan, w jakim znajdowały się pomieszczenia w GERSONA 2 co 7a tym y idzie za naruszenie dóbr osobistych powoda, które miało miejsce. W ocenie Sądu ić | Okręgowego krzywda powoda w pełni odpowiada zadośćuczynieniu w kwocie «=. Z Biorąc pod uwagę poczynione w sprawie ustalenia oraz treść przepisów prawa, u, | apelacje obu stron należało zatem oddalić. zd Wobec powyższego na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji ił | wyroku (pkt I). zy H Rozstrzygnięcie w pkt 2 zapadło na podstawie $ 19, $ 2 ust. 3i$6pkt2 wzw. z$ 13 w | ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie lu l opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej y pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). 16 "a męskość z orygimeżemy h 17 ik