Wyrok VI ACa 48104

--- STRONA 1 --- __ ______| CK 7105  tekst Wyrok Sqdu Najwyiszego z dnia 28 czerwca 2005 r. I CK 7105 ' ' 1. Ciqzqcy na zaldadzie ubezpieczefi obowiqzek terminowego éwiadczenia zalezy od spetnienia dodatkowych przeslanek dotyczqcych wspoidzialania poszkodowanego, w tym zw%aszcza zg%oszenia roszczenia, oraz obiektywnych rnozliwoéci ustalenia okolicznoéci konieoznych do ustalenia odszkodowania. 2. Zobowiqzanie do zapiaty zadoééuczynienia pienieznego, paewidzianego w art. 445 k.c., ma charakter bezterminowy, stqd tez o przekszta1ceniu go w zobowiqzanie terminowe decyduje wierzyoiel przez wezwanie dmznika do wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, ze przyznanie zadoscuczynienia jest fakultatywne i zalezy od uznania sqdu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okolicznoéci danej sytuaoji. poszkodowany bowiem moze skierowaé roszozenie 0 zadoééuczynienie bezposrednio do osoby ponoszqcej odpowiedziainoéé deliktowq wynikajqcq ze skutkow wypadku komunikacyjnego. , ' 3. Na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokoéé zadoééuczynienia, skfadajq sie cierpienia fizyczne i psychiczne, ktoryoh rodzaj, natezenie i czas trwania nalezy kazdorazowo okreéiié w okolicznoéciaoh konkretnej sprawy. Mierzenie krzywdy vwfqcznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowiloby niedopuszczaine uproszczenie nieznajdujqce oparoia w treéoi art. 445 § 1 k.c. Nadmienié tez trzeba, 2e kwoty zadoééuczynienia zasa_dzane w innych sprawach mogq stanowir’: jedynie wskazowko dla sqdu rozpoznajqcego dang sprawg, fiatomiast w zadnym stopniu sqdu tego nie wiqzq. . LEX nr 153254 ' 153254 : aJ:t...445; aJ1._4.5.5; B.I1._8.1Z Skiad orzekajqcy Przewodniczqcy: Sodzia SN Tadeusz Wiéniewski (sprawozclawca). Sedziowie: SN Tadeusz Zyznowskl, SA Andrzej Struzik. _ Protokolant: Anna Matura. . Sentencja ' . _ Sad Najwyzszy w sprawie 2 powédziwa Wojciecha L. przeciwko Powszeohnemu Zaldadowi Ubezpieczefi S.A. o zaplato, po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2005 r. kasacji powoda od wyroku Sqdu Apeiacyjnego w Warszawie 2 dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt VI ACa 48104, ' uchyla zaskarzony wyrok w czoéci zasqdzajqcej odsetki od kwoty 6.000 21, oddalajqcej apelaoje i omekajqcej 0 kosztach postepowania przed Sqdem drugiej instancji (pkt I, ll i Ill) i w tym zakresie przekazuje spraw$,~'Se1dowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, a w pozostalej czgéci kasacje oddala. Uzasadnienie faktyczne Powod wnosil o zasqdzenie od Powszechnego Zakiadu Ubezpieczefi S.A. kwoty 40.000 212 ustawowymi odsetkami od dnia 25 listopada 2002 r. do dnia zapiaty tytuiem odszkodowania i zadoééuczynienia za szkody i krzywde, wynikajqce z wypadku komunikacyjnego. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew uznala powodztwo do kwoty 11.104 21 stanowiqcej roznicg pomiqdzy ustalonq w postgpowaniu likwidacyjnym wartoéciq pojazdu sprzed wypadku, obliozonq na 15.100 z%, a wartoéciq pozostaioéci wynoszqcq 3.996 21. Sad Okrogowy wyrokiem 2 dnia 24 wrzeénia 2003 r. zasqdzii od strony pozwanej na rzecz powoda kwote 15005.22 212 ustawowymi odsetkami, przy czym od kwoty 11.104 212 odsetkami od dnia 25 listopada 2002 r., od kwoty 519 21 od dnia 25 listopada 2002 r., od kwoty 3.000 Z1od dnia 25 wrzeénia 2003 r., w kazdym przypadku do dnia zaplaty, natomlast dale] idqce powodztwo oddalii. Sad opari sit; na nastepujqcych ustaleniach. Powod w dniu 14 paidziernika 2002 r. uczestniczyi w wypadku komunikacyjnym, ktorego sprawca; by1W1adys1aw M. ubezpieczony w Powszechnym Zakiadzie Ubezpieczefi S.A. z tytu1u odpowiedzialnoéci cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. Wskutek wypadku powod doznai z%amania wyrostka kolczystego krogu C6. Poszkodowany cierpia1 na bole kregosiupa szyjnego i krogosfupa legdiwiowokazyzowego, z tym Ze zespo% bolowy krQgos1up'a Iodiwiowokrzyzowego pozostawz:1 bez zwiqzku z wypadkiem. Bol i dyskomfort zwiqzany z wypadkiem powod mog1 odczuwaé najd1uZej przez 3 miesiqce. Trwa1e uszkodzenie zdrowia w wyniku wypadku wyniosio 10%, rokowania na przyszioér’: sq dobre, a doznane obraienia cia%a u1eg1y wygojeniu. A W zwiqzku ze szkoda zwiqzanq z uszkodzeniem samochodu powod zgiosil szkode zaidadowi ubezpieczefi w dniu System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 2212013 Stan prawny programu: 20130612 _ __ _CK T"i'Ü5-tekst Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005 r. I CK TIÜ5 ` ` 1. Ciążący na zakładzie ubezpieczeń obowiązek terminowego świadczenia zależy od spełnienia dodatkowych przesłanek dotyczących współdziałania poszkodowanego, w tym zwłaszcza zgłoszenia roszczenia, oraz obiektywnych możliwości ustalenia okoliczności koniecznych do ustalenia odszkodowania. 2. Zobowiązania do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego, przewidzianego w art. 445 k.c., ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu go w zobowiązanie terminowe decyduje wierzycie! przez wezwanie dłużnika do wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, że przyznanie zadośćuczynienia jest fakultatywne i zależy od uznania sądu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okoliczności danej sytuacji, poszkodowany bowiem może skierować roszczenie o zadośćuczynienie bezpośrednio do osoby ponoszącej odpowiedziainośo deliktową wynikającą ze skutkow wypadku komunikacyjnego. .« ' 3. Na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokośo zadośouczynienia, składają się cierpienia fizyczne i psychiczne, ktorych rodzaj, natężenie i czas trwania należy każdorazowo okreśiio w okolicznościach konkretnej sprawy. lylierzenie krzywdy wyłącznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowiłoby niedopuszczalne uproszczenie nieznajdujące oparcia w treści art. 445 § 1 k.c. Nadmienić też trzeba, że kwoty zadośćuczynienia zasądzane w innych sprawach mogą stanowić jedynie wskazowkę dla sądu rozpoznającego daną sprawę, natomiast w żadnym stopniu sądu tego nie wiążą. . LEX nr 153254 153254 : a.tt...44.5; ad._4„55; aLt_0_1.Z Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Tadeusz Wiśniewski (sprawozdawca). Sędziowie: SN Tadeusz Żyznowski, SA Andrzej Struzik. , Protokolant: Anna Matura. . Sentencja ' . _ Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wojciecha Ł. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2005 r. kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt VI ACa 48i'04, ' uchyla zaskarżony wyrok w części zasądzającej odsetki od kwoty 5.000 zł, oddalającaj apelację i orzekającej o kosztach postępowania przed Sądem drugiej instancji (pkt I, ll i Ill) i w tym zakresie przekazuje sprawę'Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części kasację oddala. Uzasadnienie faktyczne Powod wnosił o zasądzenie od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA. kwoty 40.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 listopada 2002 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za szkody i krzywdę, wynikające z wypadku komunikacyjnego. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew uznała powodztwo do kwoty 11.104 zł stanowiącej rożnicę pomiędzy ustaloną w postępowaniu likwidacyjnym wartością pojazdu sprzed wypadku, obliczoną na 15.100 zł, a wartością pozostałości wynoszącą 3.995 zł. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 24 września 2003 r. zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 15.005,22 zł z ustawowymi odsetkami, przy czym od kwoty 11.104 zł z odsetkami od dnia 25 listopada 2002 r., od kwoty 510 zł - od dnia 25 listopada 2002 r., od kwoty 3.000 zł -.od dnia 25 września 2003 r., w każdym przypadku do dnia zapłaty, natomiast dalej idące powodztwo oddalił. Sąd oparł się na następujących ustaleniach. Powod w dniu 14 października 2002 r. uczestniczył w wypadku komunikacyjnym, ktorego sprawcą był Władysław M. ubezpieczony w Powszechnym Zakładzie Ubezpieczeń SA. z tytułu odpowiedzialnosci cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. Wskutek wypadku powod doznał złamania wyrostka kolczystego kręgu C6. Poszkodowany cierpiał na bole kręgosłupa szyjnego i kręgosłupa lędźwiowo-kizyżowego, z tym że zespoł bolowy kręgosłupa lędżwiowo-krzyżowego pozostawał bez związku z wypadkiem. Bol i dyskomfort związany z wypadkiem powod mogł odczuwać najdłużej przez 3 miesiące. Trwałe uszkodzenie zdrowia w wyniku wypadku wyniosło 10%, rokowania na przyszłość są dobre, a dożnane obrażenia ciała uległy wygojeniu. ' W związku ze szkodą związaną z uszkodzeniem samochodu powod zgłosił szkodę zakładowi ubezpieczeń w dniu System Informacji Prawnej Lex (Lex Ümega`_iä22i20'l 3 Stan prawny programut 2013-00-12 --- STRONA 2 --- . ,_ | CK 7395 ~ 161161 wypadku, tj. 14 paidziernika 2002 r. W dniu 18 Iutego 2003 r. stronie pozwanej doroozono odpis pozwu i dopiero wowozas dowiedziaia sio ona po raz pierwszy 0 szkodzie na osobie powoda. Tytuiem zadoééuczynienia Sad piewvszej instancji zasqdzii na rzeoz powoda kwoto 3.000 21. Said wziqi pod uwagq stopieri utraty zdrowia przez powoda, stosunkowo krotki ozasokres korzystania ze zwolnienia lekarskiego, prawidiowoéo procesu ieczenia, nieznaczne cierpienia i pomyélne rokowania na przyszioéé. Odsetki od wymienione] kwoty zostaiy przyznane od daty wyrokowania. Tytuiem odszkodowania natomiast Sad zasqdzii na rzecz powoda kwote 12.00522 21, na ktorq skiada sio kwota 11.104 zi uznana przez pozwany Zakiad z tytuiu szkody w samochodzie, kwota 519 21 za holowanie pojazdu z miejsca wypadku oraz kwota 382,22 zi za ieki wykupione przez powoda. Za bezzasadne Sad uznai roszczenia o odszkodowanie z tytuiu utraty wynagrodzenia, kosztow poruszania sir; taksowkami, leczenia w piacowkach prywatnej siuzby zdrowia, zakupu okuiarow i utraty komputera. Odsetki od kwot 11.104 zi i 519 zi zostaiy zasadzone od dnia 25 iistopada 2002 r. do dnia zapiaty. Sad nie zawad w sentenoji wyroku rozstrzygniocia w przedmiocie odsetek od kwoty 382,22 21, mimo Ze z uzasadnienia wyroku wynika, 2e zostaiy one zasqdzone od dnia 18 lutego 2003 r. _ Jako materiamoprawnq podsfawo orzeczehia Sqd Okrqgowy przyjqi £1Li1._3_Q_5. 4.4.1..§..1. 44_5_§J. i 4_8.1_§._1 k.c. Po rozpoznaniu apeiacji powoda, ktory zaskarzyi wyrok Sadu Okrogowego w czoéci oddaiajqcej powodztwo, w tym co do odsetek. Sad Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2004 r. zmieni% zaskarzony wyrok w ten sposob, 2e zasa1dzi% od strony pozwanej na rzecz powoda kwoto 18.898 zl, 2 ustawowymi odsetkami od kwoty 12.898 zi od dnia 25 Iistopada 2002 r. do dnia zapiaty, a od kwoty 6.000 21 od dnia 24 wrzeénia 2003 r. do dnia zapiaty, natomiast w pozostaiej czigéci apelacjo oddalii. ’ Sqd Apelacyjny, nie przeprowadzajqo nowych dowodow, ustalii, ze stopiefi utraty zdrowia przez powoda wynosi 15%. Przyjqi takze, ze powod doznai wstrzqénienia mozgu; schorzenie, na ktore cierpi w __wyniku wypadku ma charakter diugotmvaiy, rokowania zaé co do wyleczenia sq niepewne. Uwzgledniajqc te okolioznoéci, Sad drugiej instancji zasaidzii zadoéouozynienie w kwocie 6.000 21 stanowiqcej dwukrotnoéé kwoty zasqdzonej z tego tytuiu przez Sad pierwszej instancji. Sad Apelaoyjny uwzgiodnii takze roszczenie powoda 0 odszkodowanie za zniszozone okulary w kwocie 172 zi i o zwrot kosztow prywatnych wizyt lekarskich na kwoto 770 zl. ' Uzasadniajqc zasqdzenie odsetek od kwoty zadoéouczynienia od dnia 24 wrzeénia 2003 r., tj. od daty wyrokowania przez Sad pierwszej instancji, Sad Apelaoyjny wskazai, 2e rozstrzygniocie w tym zakresie ma charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny miodzy stronami. Nalezaio wioc zasqdzio natezne odsetki od daty wyroku ustaiajacego obowiqzek strony pozwanej. Wyrok Sqdu Apelacyjnego. w czoéci dotyczqcej oddalonego powodztwa o 'zadoéc':uczynier|ie i o odsetki od juz przyznanego zadoéouczynienia za okres od dnia 25 listopada 2002 r. do dnia 24 wrzeénia 2003 r. powod zaskarzyi kasaojq, powoiujac sio na jej podstawo okreéionq w a.Lt....3.9.3s1_oigt_1 k.p.c. Skariqcy zarzucii naruszenie prawa materiainegoi a:iAi3_L§_‘L k.c. w zw. z §2_§2.J.LSL21 rozporzqdzenia Ministra Finansow z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogoinych warunkow obowiqzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoéci cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznyoh za szkociy powstaie w zwiqzku z ruchem tychpojazdow, a£LA5fi k.c. i 511515 k.c. przez ich niezastosowanie oraz &[1._4i5_§ 1 |<.c'. przez niewiaéciwe zastosowanie (razqce zanizenie wysokoéci naleznego zadoéouczynienia 1 uznanie, ze norma ta powoduje konstytutywnoéé sqdowego rozstrzygniooia 0 zacloééuczynieniu). Powod wnosii o uchylenie wyroku Sqdu Apelacyjnego w zaskarzonej czoéci i przekazanie sprawy temuz Sqdowi do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyé, co nastopujez W sprawie rnajq zastosowanie przepisy dotyczace kasaoji w wersji redakcyjnej i numeracji obowiqzuiqcej pmed dniem 6 iutego 2005 r. (mil ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. 0 zmianie ustawy  Kodeks postepowania cywiinego oraz ustawy  Prawo 0 ustroju sqdow powszeohnych, Dz. U. N1" 13, poz. 98}. Skarzqcy nie zarzuca naruszenia przepisow postepowania przez poczynienie wadiiwych ustaieri, ktore to naruszenie miaioby mieé istotny wpiryw na wynik sprawy, diatego tez dla oceny trafnoéci zarzutu naruszenia prawa materiainego miarodajny jest istanfaktyczny pszyjoty za podstawe zaskarzonego wyroku. Odnoszqo sio do zarzutu dotyczqcego okreélenia poczqtkowej daty piatnoéci odsetek, podkreélié naiezy, Ze diuznik popada w opoinienie, jeéli nie speinia éwiadczenia w terminie. W myéi an 455 k.c., termin speinienia éwiadczenia wyznaoza przede wszystkim treéé zobowiqzania. Termin ten moze tei wynikao z wiaéciwoéci zobowiqzania. Jezeii nie mozna go oznaczyo wediug pierwszego Iub drugiego kryterium, to wowczas zobowiqzanie ma charakter bezterminowy. O przeksztaioeniu takiego zobowiqzania w zobowiqzanie terminowe decyduje wierzyciei przez wezwanie diuznika do wykonania. Zaznaczyé trzeba, ze na gruncie Kodeksu cywiinego z chwilq nadejécia terminu speinienia éwiadczenia roszczenie wierzyciela wobec diuznika staje sio wymagaine (zob. a.I1._'l.2Q k.c.). W zaleznoéci od tego, czy diuznik za uchybienie terminu odpowiada ozy te2' nie, skutek uchybienia przybiera postaé opoinienia ( k.c.) lub zwioki (an. 416 k.c.). ' ' Wynikajqca z @1'_L_4_5_5 k.c. reguia, wediug ktorej diuznik ma éwiadczyé niezwiocznie po wezwaniu go przez wierzycieia do wykonania, ulega modyfikacji w odniesieniu do éwiadczefl przysiugujqcych poszkodowanemu od zakiadu gygtem lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 221201323155 prawn? Hr6gFaifiu: 201 aas12 zł I CK 005 - tekst wypadku, tj. 14 pażdziernika 2002 r. W dniu 18 lutego 2003 r. stronie pozwanej doręczono odpis pozwu i dopiero wowczas dowiedziała się ona po raz pierwszy o szkodzie na osobie powoda. Tytułem zadośćuczynienia Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda kwotę 3.000 zł. Sąd wziął pod uwagę stopień utraty zdrowia przez powoda, stosunkowo krotki czasokres korzystania ze zwolnienia lekarskiego, prawidłowość procesu leczenia, nieznaczne cierpienia i pomyślne rokowania na przyszłość. Odsetki od wymienionej kwoty zostały przyznane od daty wyrokowania. Tytułem odszkodowania natomiast Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 12.005,22 zł, na ktorą składa się kwota 11.104 zł uznana przez pozwany Zakład z tytułu szkody w samochodzie, kwota 519 zł za holowanie pojazdu z miejsca wypadku oraz kwota 382,22 zł za ieki wykupione przez powoda. Za bezzasadne Sąd uznał roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty wynagrodzenia, kosztow poruszania się taksowkami, leczenia w placówkach prywatnej służby zdrowia, zakupu okularow i utraty komputera. Odsetki od kwot 11.104 zł i 519 zł zostały zasądzone od dnia 25 listopada 2002 r. do dnia zapłaty. Sąd nie zawarł w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od kwoty 882,22 zł, mimo że z uzasadnienia wyroku wynika, że zostały one zasądzone od dnia 18 lutego 2003 r. _ .Jako materiainoprawną podstawę orzeczenia Sąd Okręgowy przyjął a_tt._8_05, 44„1--§--.1, dśtö §. 1 i 4_8_1_¬§›„l k.c. Po rozpoznaniu apelacji powoda, ktory zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części oddalającej powodztwo, w tym co do odsetek, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2004 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposob, że zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 18.898 zł, z 'ustawowyrni odsetkami od kwoty 12.898 zł od dnia 25 listopada 2002 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 8.000 zł- od dnia 24 września 2003 r. do dnia zapłaty, natomiast w pozostałej części apelację oddalił. ' Sąd Apelacyjny, nie przeprowadzając nowych dowodow, ustalił, że stopień utraty zdrowia przez powoda 'wynosi 15%. Przyjął także, że powod doznał wstrząśnienia mozgu, schorzenie, na ktore cierpi w _wyniku wypadku ma charakter długotrwały, rokowania zaś co do wyleczenia są niepewne. Uwzględniając te okoliczności, Sąd drugiej instancji zasądził zadośćuczynienie w kwocie 8.000 zł stanowiącej dwukrotność kwoty zasądzonej z tego tytułu przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny uwzględnił także roszczenie powoda o odszkodowanie za zniszczone okulary w kwocie 1?2 zł i o zwrot kosztow prywatnych wizyt lekarskich na kwotę ??0 zł. ' Uzasadniając zasądzenie odsetek od kwoty zadośćuczynienia od dnia 24 września 2003 r., tj. od daty wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny wskazał, że rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny między stronami. Należało więc zasądzić naiezne odsetki od daty wyroku ustalającego obowiązek strony pozwanej. Wyrok Sądu Apelacyjnego. w części dotyczącej oddalonego powództwa o 'zadośćuczynienie i o odsetki od już przyznanegc zadośćuczynienia za okres od dnia 25 listopada 2002 r. do dnia 24 września 2003 r. powod zaskarżył kasacją, powołując się na jej podstawę określoną w ar_t.„3_8_3l__pkt_1 k.p.c. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego: _a_r:t_48_'t_§_1 k.c. w zw. z ,§z32„|.rst„„1 rozporządzenia Ministra Finansow z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogolnych warunkow obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych-pojazdow, aLt...4_55 k.c. i .8..EL„¿ł„Ífi k.c. przez ich niezastosowanie oraz a.r:t._4.¿ł5_§ 1 k.c: przez niewłaściwe zastosowanie (razące zaniżenie wysokości należnego zadośćuczynienia i uznanie, że norma ta powoduje konstytutywność sądowego rozstrzygnięcia o zadośćuczynienia). Powod wnosił o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i numeracji obowiązującej przed dniem 8 iutego 2005 r. (a„r:t„„3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądow powszechnych, Oz. U. Nr 13, poz. 98). Skarżący nie zarzuca naruszenia przepisow postępowania przez poczynienie wadiiwych ustaleń, ktore to naruszenie miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też dla oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materiainego miarodajny jest "stan-faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego określenia początkowej daty płatności odsetek, podkreślić należy, że dłużnik popada w opożnienie, jeśli nie spełnia świadczenia w terminie. W myśi art. 455 k.c., termin spełnienia świadczenia wyznacza przede wszystkim treść zobowiązania. Termin ten może też wynikać z właściwości zobowiązania. Jeżeli nie można go oznaczyć według pierwszego lub drugiego kryterium, to wowczas zobowiązanie ma charakter bezterminowy. O przekształceniu takiego zobowiązania w zobowiązanie terminowe decyduje wierzycieł przez wezwanie dłużnika do wykonania. Zaznaczyć trzeba, że na gruncie Kodeksu cywilnego z chwilą nadejścia terminu spełnienia świadczenia roszczenie wierzyciela wobec dłużnika staje się wymagalne (zob. a|:i._'l.2Ĺl k.c.}. W zależności od tego, czy dłużnik za uchybienia terminu odpowiada czy też nie, skutek uchybienia przybiera postać opożnienia ( k.c.) lub zwłoki (art. AE k.c.). ` " Wynikająca z ą„r_t,__4„5_5 k.c. reguła, według ktorej dłużnik ma świadczyć niezwłocznie po wezwaniu gc przez wierzyciela do wykonania, ulega modyfikacji w odniesieniu do świadczeń przysługujących poszkodowanemu od zakładu System informacji Prawnej Lex [Lex Omegaj 22r'20t3 Stan prawny programu: 2013-08-'lz . _ '\'| --- STRONA 3 --- ___ __ _______ I CK 7105  tekst ubezpieczefi. W okoiicznoéciach niniejszej sprawy, termin wymagalnosci tych éwiadczefi i zarazem ich piatnoéci okreéiai §, 32 rozporzadzenia Ministra Finansow z dnia z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogoinych warunkow obowiazkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoéci cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznych za szkody powstaie w zwiazku z ruchem tych pojazdow (Dz. U. Nr 26, poz. 310 ze zm.). Speinienie Swiadozenia z tytuiu ubezpieczenia powinno byio nastapio w terminie 30 dni, liczac od dnia otrzymania przez zakiad ubezpieczefl zawiadomienia o wypadku ( ), natomiast, gdy wyjaénienie w tym terminie okoiicznoéci koniecznych do ustaienia odpowiedzialrioéci zakiadu ubezpieczeri Iub wysokoéoi odszkodowania okazato sia niemozliwe, do Wypiaty éwiadozenia powinno byio dojéé w terrninie 14 dni od dnia wyjaénienia tyoh okolicznoéci, z tym Ze bezspornq czeéé odszkodowania zakiad ubezpieczefl powinien byt wypiacif: w terminie okreslonym w List. 1 (§ 32 LJSI. 2),Gdyby jednak, jak to wynika z uolmaiy Sqdu Najwyzszego z dnia 9 ozezwca 1995 r., Ill CZP 69l95 (OSNC 1995, nr 10, poz. 144), poszkodowany wezwai wczeéniej sprawoa wypadku do zapiaty odszkodowania, Ktory jednak éwiadczenia nie speinii, to wowczas zakiad ubezpieczefl dopuszcza sia opoinienia od chwili tego wezwania. Sad Najwyzszy‘ wyjaénii tez w swoim orzecznictwie, 2e oiazqcy na zakiadzie ubezpieczefi obowiqzek terminowego swiadczenia zalezy od speinienia dodatkowych przestanek dotyczqcych wspotdziaiania poszkodowanego, w tym zwiaszcza zgioszenia roszczenia, oraz obiektywnych mozliwoéci ustalenia okolicznoéci koniecznyoh do ustaienia odszkodowania (wgmojg z dnia 6 lipca 1999 r., ll! CKN 315198, OSNC 2000,,/.nr 2, poz. ~31). Z zaakceptowanych przez Sad Apeiacyjny ustalefi Sqdu pierwszéj instancji wynika, Ze strona pozwana po raz pierwszy powzioia informacjo o doznaniu przez powoda tzw. szkodyna osobie i zgioszeniu przez niego roszczenia o zadoééuczynienie dopiero chwiia doraczenia jej  w dniu 18 lutego 2003 r.  odpisu pozwu. Nie przesqdzajqc, wobec braku stosownyoh ustalen Sadow meriti w tym zakresie, o tym, od kiedy byio obiektywnie mozliwe okreélenie przez zakiad ubezpieozeifi okolicznoéci wpiywajacych na wysokoéo naleznego powodowi zadoééuczynienia, stwierdzié naiezy, ze termin ten  wyznaozajacy termin wypiaty zadoséuczynienia  znacznie poprzedza data“ wyrokowania przez Sad pierwszej ihstancji. ' Odnoszac sia do zarzutu skarzacego zwiazanego z pogladem Sad drugiej instanoji o xzekomo konstytutywnym charakterze wyroku zasadzajqcego zadoééuczynienie, nalezy stwierdzio, ze nie ma prawnych podstaw do przyjacia takiej konoepoji. Zobowiqzanie do zapiaty zadoééuczynienia pieniqznego, przewidzianego w a1;t.A45 k.c., wedtug utrwalonego orzeoznictwa, ma bowiem charakter bezterminowy, stqd tez o przeksztatceniu go w zobowiazanie terminowe decyduje wierzyciei przez wezwanie diuznika do wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, ze przyznanie zadoééuozynienia jest fakultatywne i zalezy od uznania sadu oraz poczynionej przez niego ooeny konkretnyoh okoiicznoéci danej sytuacji, poszkodowany bowiem moze skierowaé roszczenie o zadoéouczynienie bezpoérednio do osoby ponoszacej odpowiedzialhoéé deiiktowa wynikajaca ze skutkow wypadku komunikacyjnego. innymi siowy, nie ma przesianek do przyjmowania, 2eaEt._445 k.c. jest wyrazem klasycznego "prawa s<=,>dziowskiego". ' W tym miejscu mozna pominao skomplikowana kwestie ustaiania, w razie sporu, wysokoéoi zadoéouczynienia wediug stanu rzeczy istniejacego w chwili zamkniacia rozprawy i ewentualnego  a to w zwiazku z jednorazowoscia, speiniania éwiadczenia i koncepcja owaioryzacyjnym charakterze odsetek  przyznawania odsetek dopiero od daty wyrokowania przez sad pierwszej instanoji (zob. uojjwaie. Sadu Najwyzszego z dnia 6 wrzeénia 1994 r., Ill CZP 105194, OSNC 1995, nr 2, poz. 26 oraz wyroki Sadu Najwyzszego , I CKU 60196, Prokuratura i Prawo 1997, nr 5, _s. 71, i , ll CKN 605100, niepubi). Nie ma potrzeby analizowania tej kwestii, gdyz od wielu lat nie obserwujemy w Polsce zjawiska depreojaoji pieniqdza (waiuty krajowej). Kwestia nie ma zatem obecnie doniosioéci prawnej. Dokonane w omawianym zakresie ustaienia stanowiaoe podstawa zaskarionego wyroku nie sq, jak to juz podkreélono, wystarozajace do okreélenia daty opoznienia strony pozwane] w zapiacie zadoééuczynienia. Oznacza to, ze zarzut naruszenia a1;t_455 i an 481 § 1 k.c. w zw. z §_3jLus_t.J przytoczonego wyzej rozporzadzenia Ministra Finansow z dnia 24 maroa 2000 r. okazai sia trafny i tym samym zaskarzony wyrok co do orzeczenia odsetek od kwoty zadoéouczynienia pienit;Znego nie mogi sia ostaé i w tej czcgéci podlegai uchyleniu, sprawa zaé pmekazaniu do ponownego rozpoznania. . Bezpodstawny by’: natomiast zarzut naruszenia atI._47_5 k.c., skoro powod w toku sprawy nie powoiywai sia na zwioka strony pomanej, a jedynieina jej opéinienie. Poza tym w kasacji skarzqcy nie przedstawit, na ozym to naruszenie miaioby polegaé. ' Jezeli chodzi z kolei 0 zagadnienie wysokoéci zasqdzonego zadoécuczynienia, to Sad Najwyzszy przede wszystkim pragnie podkreélio, 2e za ugruntowany worzeczniotwie i piémiennictwie naiezy uznaé poglad o kompensaoyjnyrn charakterze zadoéouczynienia przewidzianego w am. 445 § 1 k.c. Jest ono sposobem naprawienia krzywdy w postaci doznanych cierpien fizycznych i psychicznych. O wysokoéci zadoééuczynienia powinien w zasadzie decydowao rozmiar doznanej krzywdy wyrazony stopniem cierpieh fizycznych i psychicznych (por. Ll_Ol1MLai& peinego skiadu lzby Cywilnej Sadu Najwyzszego z dnia 8 grudnia 19?3 r., Ill CZP 37,73, OSNCP 1974, nr 9, poz. 145, wy_LoJ$ Sadu Najwyzszego z dnia 30 styoznia 2004 r., I CK 131103, OSNC 2005, nr 2, poz. 40). Ze wzgladu na niewymierny charakter krzywdy, oceniajqc jej rozrniar, naieiy wziao pod uwaga caioksztatt okoiicznoéci sprawy, w tym: czas trwania i stopiefi intensywnoéci cierpiefi fizycznych i psychioznych, nfeodwracalnoéo skutkow urazu (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przysztoéo, wiek poszkodowanego, poczucie nieprzydatnoéci spoiecznej, bezradnoéé Zyciowa, postawo sprawcy i inne czynniki podobnej natury {port 3N_)LLO_i$..SqdU Naiwyzszego dnia 18 kwietnia 2002 r., ll CKN 605!00, niepub|.). Jednoczeénie System Informacji Prawnej Lox (Lox Omega) 2212013 Stan prawny programu: 20130612  __ _ _ I CK ?r'Ei5 - tekśt ubezpieczen. W okolicznościach niniejszej sprawy, termin wymagalności tych świadczeń i zarazem ich płatności określał § S2 rozporządzenia Ministra Finansow z dnia z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogoinych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdow (Dz. U. Nr 28, poz. 310 ze zrn.}. Spełnienie świadczenia z tytułu ubezpieczenia powinno było nastąpić w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania przez zakład ubezpieczeń zawiadomienia o wypadku (§„32_|.rst._t), natomiast, gdy wyjaśnienie w tym terminie okoiiczności koniecznych do ustaienia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, do wypłaty świadczenia powinno było dojść w terminie 14 dni od dnia wyjaśnienia tych okoliczności, z tym że bezsporną część odszkodowania zakład ubezpieczen powinien był wypłacić w terminie określonym w ust. 1 (§ 32 _ust 2)._Gdyby jednak, jak to wynika z uphytrały Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1995 r., Ill CZP 89r'95 (OSNO 1995, nr 10, poz. 144), poszkodowany wezwał wcześniej sprawcę wypadku do zapłaty odszkodowania, ktory jednak świadczenia nie spełnił, to wowczas zakład ubezpieczeń dopuszcza się opożnienia od chwili tego wezwania. Sąd Najwyższy" wyjaśnił też w swoim orzecznictwie, że ciążący na zakładzie ubezpieczeń obowiązek terminowego świadczenia zależy od spełnienia dodatkowych przesłanek dotyczących wspołdziałania poszkodowanego, w tym zwłaszcza zgłoszenia roszczenia, oraz obiektywnych możliwości ustalenia okoliczności koniecznych do ustalenia odszkodowania (wyrok z dnia 8 lipca 1999 r., Ill CKN 315r'98, OSNC 2000,,nr 2, poz. -31). Z zaakceptowanych przez Sąd Apelacyjny ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że strona pozwana po raz pierwszy powzięła informację o doznaniu przez powoda tzw. szkodyna osobie i zgłoszeniu przez niego roszczenia o zadośćuczynienie dopiero chwiią doręczenia jej - w dniu 18 lutego 2003 r. - odpisu pozwu. Nie przesądzając, wobec braku stosownych ustaleń Sądow meriti w tym zakresie, o tym, od kiedy było obiektywnie możliwe określenie przez zakład ubezpieczeń okoliczności wpływających na wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia, stwierdzić należy, że termin ten - wyznaczający termin wypłaty zadośćuczynienia - znacznie poprzedza datę" wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji. ` Odnosząc się do zarzutu skarżącego związanego z poglądem Sąd drugiej instancji o rzekomo konstytutywnym charakterze wyroku zasądzającego zadośćuczynienie, należy stwierdzić, że nie ma prawnych podstaw do przyjęcia takiej koncepcji. Zobowiązania do zapłaty' zadośćuczynienia pieniężnego, przewidzianego w art._445 k.c., według utrwalonego orzecznictwa, ma bowiem charakter bezterrninowy, stąd też o pmekształceniu go w zobowiązanie terminowe decyduje wierzycie! przez wezwanie dłużnika do wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, że przyznanie zadośćuczynienia jest fakultatywne i załeży od uznania sądu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okołiczności danej sytuacji, poszkodowany bowiem może skierować roszczenie o zadośćuczynienie bezpośrednio do osoby ponoszącej odpowiedzialność deliktową wynikającą ze skutkow wypadku komunikacyjnego. innymi słowy, nie ma przesłanek do przyjmowania, żeart._445 k.c. jest wyrazem klasycznego "prawa sędziowskiego". ` W tym miejscu można pominąć skomplikowaną kwestię ustałania, w razie sporu, wysokości zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy i ewentualnego - a to w związku z jednorażowością spełniania świadczenia i koncepcją owatoryzacyjnym charakterze odsetek - przyznawania odsetek dopiero od daty wyrokowania przez sąd pierwszej instancji (zob. uchtrrałę Sądu Najwyższego z dnia 8 września 1994 r., Ill CZP 105r94, OSNC 1995, nr 2, poz. 28 oraz wyroki Sądu Najwyższego , I CKU 80r98, Prokuratura i Prawo 1997*, nr 5, _s-. ?1, i , II CKN 805i00, niepubI.). Nie ma potrzeby analizowania tej kwestii, gdyż od wielu lat nie obserwujemy w Polsce zjawiska deprecjacji pieniądza (waluty krajowej). Kwestia nie ma zatem obecnie doniosłości prawnej. Dokonane w omawianym zakresie ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku nie są, jak to już podkreślono, wystarczające do określenia daty opożnienia strony pozwanej w zapłacie zadośćuczynienia. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 455 i ad. 481 § 1 k.c. w zw. ż §_3.'Lu51.„jt przytoczonego wyżej rozporządzenia Ministra Finansow z dnia 24 marca 2000 r. okazał się trafny i tym samym zaskarżony wyrok co do orzeczenia odsetek od kwoty zadośćuczynienia pieniężnego nie mogł się ostać i w tej części podlegał uchyleniu, sprawa zaś przekazaniu do ponownego rozpoznania. . Sezpodstawny był natomiast zarzut naruszenia art.__4.Ĺ':i k.c., skoro powod w toku sprawy nie powoływał się na zwłokę strony pozwanej, a jedyniena jej opożnienia. Poza tym w kasacji skarżący nie przedstawił, na czym to naruszenie miałoby polegać. ` Jeżeli chodzi z kolei o zagadnienie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, to Sąd Najwyższy przede wszystkim pragnie podkreślić, że za ugruntowany worzecznictwie i piśmiennictwie nałeży uznać pogląd o kompensacyjnym charakterze zadośćuczynienia przewidzianego w art. 445 § Il k.c. Jest ono sposobem naprawienia krzywdy w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. O wysokości zadośćuczynienia powinien w zasadzie decydować rozmiar doznanej krzywdy wyrażony stopniem cierpień fizycznych i psychicznych (por. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 19?3 r., Ill CZP 3?i?3, OSNCP 19T"4, nr 9, poz. 145, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131r'03, OSNC 2005, nr 2, poz. 40). Ze względu na niewymierny charakter krzywdy, oceniając jej rozmiar, nałeży wziąć- pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym: czas trwania i stopień intensywności cierpień fizycznych i psychicznych, nieodwracalność skutkow urazu (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przyszłość, wiek poszkodowanego, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową, postawę sprawcy i inne czynniki podobnej natury (por. wyrok.Sądu Najwyższego dnia 18 kwietnia 2002 r., II OKN 805!00, niepubl.). Jednocześnie System Informacji Prawnej Lek (Lex Omega) 22ł2013 Stan prawny programu: 2013-08-12 - --- STRONA 4 --- ,_ Hm I QQU05  tekst wysokoéé zadoééuczynienia powinna oyo utrzymana w rozsqdnych granicach, odpowiadajacych aktuainym warunkom i przeciegtnej stopie Zyciowej spoteczefistwa (por. wynojg Sadu Najwyzszego z dnia 24 czerwca 1965 r., I PR 203165, OSPiKA 1966, nr 4, poz. 92), aczkoiwiek z drugiej strony w Zadnym razie nie powinna byo symboliczna. _ ' Okreélenie wysokoéci zadoéouczynienia za doznanq krzywda w razie uszkodzenia ciaia Iub wywotania rozstroju zdrowia stanowi istotne uprawnienie sadu rozstrzygajqcego SPFBWQ merytorycznie E w tym zakresie dysponuje on swoboda decyzyjna. Nie oznacza to jednak dowoinoéci w okreélaniu naleznego zadoéouczynienia, a zasadzenie go w wysokoéoi nieodpowiedniej do wszystkich okolicznoéoi stanowiqcych podstawo jego ustalenia narusza a.£t_445_§_’L k.c., przy czym dla skutecznoécipodniesienia takiego zarzutu W instanoji kasacyjnej konieczne jest wykazanie razacej dysproporcji pomiadzy czynnikami wptywajacymi na wysokoéo zadoééuozynienia a zadoééuczynieniem faktyoznie przyznanym (por. wtgnois Sqdu Najwyzszego z dnia 18 kwietnia 2002 r., Ii CKN 605/00, niepubi). Skarzaoy zarzuoii, 2e Sad drugiej instanoji zanizyt wysokoéo zadoéouczynienia, gdyz na jeden procent doznanego przez powoda trwatego uszczerbku na zdrowiu przypada kwota 400 zt tytutem zadoééuczynienia. Wskazat tez, ze w innej sprawie wysokoéé zadoééuczynienia przypadajaca na jeden procent uszczerbku na zdrowiu i wynoszaca 1.400 zi oceniona zostata przez Sad Najwyzszy jako zanizona. Zarzut zanizenia zadoééuczynienia naiezy jednak uznao za chybiony. Stanowisko bowiem, zgodnie 2 ktorym wysokoéé zadoééuczynienia nalezaioby ustataé wyiqoznie w oparciu o stopien doznanego przez poszkodowanego uszozerbku na zdrowiu, nie zasiuguje nafaprobata. Na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokoéo zadoéouczynienia, sktadaja sia cierpienia fizyczne I psychiczne, ktorych rodzaj, natazenie 1 czas trwania nalezy kazdorazowo okreslio w okoticznoéciach konkretnej sprawy. Mierzenie krzywdy wytacznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowitoby niedopuszczalne uproszczenie nieznajdujace oparoia w treéci 6fi k.c. Nadmienié tez trzeba, _2e kwoty zadoééuczynienia zasqctzane w innych sprawach moga, stanowio jedynie wskazowka dla sadu rozpoznajacego danqspraweg, natomtastw zadnym stopniu sqdu tego nie wiaza. ' _ W niniejszej sprawie Sad Apelacyjny, ustalajqc wysokoéé zadoééuczynienia, wziat pod rozwago wszystkie istotne okolioznoéci wptywajace na rozmiar doznanej krzywcly, tj. wystapujace u powoda bole kragosiupa szyjnego, trzymiesiaczny okres odczuwania boiu i dyskomfortu zwiazanego z wypadkiem, dziesiaoioprocentowe trwaie uszkodzenie zdrowia z przyczyn neurologicznych i piegcioprocentowe z przyczyn ortopedycznyoh, dobre rokowania na ptzyszioéé na gruncie ortopedycznym i niepewne na grunoie neurologicznym, doznane przez poszkodowanego wstrzqénienie mozgu i dtugotrwaiy charakter schorzenia. Uwzgladniajap wszystkie te czynniki Sad zasadzit zadoéouczynienie w kwocie mieszczacej sia w granicach swobodnej oceny sadziowskiej. Z punktu widzenia kontroli kasacyjnej nie mozna wiac mowio o razacym jego zanizeniu. W tym stanie rzeczy kasacja w omawianym zakresie podlegaia oddaieniu. System tnformacji Prawnej Lex {Lox Omega) 22152013 Stan prawny programu: 20130612 i ICK íiüā-tekst wysokość zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (por. amok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca ií-165 r., I PR 2El3r65, OSF'iKA 1966, nr 4, poz. 92), aczkolwiek z drugiej strony w żadnym razie nie powinna być symboliczna. _ ` Określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia stanowi istotne uprawnienie sądu rozstrzygającego sprawę merytorycznie iw tym zakresie dysponuje on swoboclą decyzyjną. Nie oznacza to jednak dowoiności w określaniu należnego zadośćuczynienia, a zasądzenie go w wysokości nieodpowiednie] do wszystkich okoliczności stanowiących podstawę jego ustalenia narusza a.l::t_'=1¿i5_§_1 k.c., przy czym dla skuteczności"podniesienia takiego zarzutu w instancji kasacyjnej konieczne jest wykazania rażącej dysproporcji pomiędzy czynnikami wpływającymi na wysokość zadośćuczynienia a zadośćuozynieniem faktycznie przyznanym (por. ngtpck Sądu Najwyższego z dnia *IB kwietnia 2002 r., Ii CKN ßßöiüü, niepubi). Skarżący zarzucił, że Sąd drugiej instancji zaniżył wysokość zadośćuczynienia, gdyż na jeden procent doznanego przez powoda trwałego uszczerbku na zdrowiu przypada kwota 4Üil' zł tytułem zadośćuczynienia. Wskazał też, że w innej sprawie wysokość zadośćuczynienia przypadająca na jeden procent uszczerbku na zdrowiu i wynosząca 1.400 zł oceniona została przez Sąd Najwyższy jako zaniżona. Zarzut zaniżenia zadośćuczynienia należy jednak uznać za chybiony. Stanowisko bowiem, zgodnie z ktćrym wysokość zadośćuczynienia należałoby ustalać wyłącznie w oparciu o stopien doznanego przez poszkodowanego uszczerbku na zdrowiu, nie zasługuje naiaprobate. Na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokość zadośćuczynienia, składają się cierpienia fizyczne i psychiczne, ktćrych rodzaj, natężenie i czas trwania należy każdorazowo określić w okolicznościach konkretnej sprawy. iyiierzenie krzywdy wyłącznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowiłoby niedopuszczalne uproszczenie nieznajdujące oparcia w tresci a.li_¿Łāi5_ś__1 k.c. Nadrnienić też trzeba, _że kwoty zadośćuczynienia zasądzane w innych sprawach mogą stanowić jedynie wskazćwke dla sądu rozpoznającego danąsprawe, natomiastw żadnym stopniu sądu tego nie wiążą. ` _ W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny, ustalając wysokość zadośćuczynienia, wziął pod rozwagę wszystkie istotne okoliczności wpływające na rozmiar doznanej krzywdy, tj. występujące u powoda bole kręgosłupa szyjnego, trzyrniesieczny okres odczuwania bćiu i dyskomfortu związanego z wypadkiem, dziesiecioprocentowe trwałe uszkodzenie zdrowia z przyczyn neurologioznych i pięcioprocentowe z przyczyn ortopedycznych, dobre rokowania na przyszłość na gruncie ortopedycznym i niepewne na gruncie neurologicznym, dcznane przez poszkodowanego wstrząśnienie mozgu i długotrwały charakter schorzenia. Uwzględniając wszystkie te czynniki Sąd zasądził zadośćuczynienie w kwocie mieszczącej sie w granicach swobodnej oceny sedziowskiej. Z punktu widzenia kontroli kasacyjnej nie można więc mćwić o rażącym jego zaniżeniu. W tym stanie rzeczy kasacja w omawianym zakresie podlegała oddaleniu. System informacji Prawnej Lez [Lex Ümegaji 22i2Eł'lĹi Stan prawny programu: 2Ü13-UE-12 . . ¬- '