Wyrok VI ACa 367/1 1 1 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 wrze

--- STRONA 1 --- Sygn. akt VI ACa 367/ 1 1 1 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 wrzeénia 2011 r. Sqd Apelacyj ny w Warszawie VI Wydzial Cywilny w skladzie: Przewodniczqcy  Sgdzia SA A— Krystyna Karolus  Franczyk (SPF) — Marek Podogrodzki Sqdzia SA Sqdzia SA —— Anna Oriowska — sekr. sqdowy Ewelina Murawska. Protokolant: 'nia 2011 r. W Wars niu 28 wrzes zawie p0 rozpoznaniu W d rawie Aresztu éledczego W W na rozp owédztwa D. W.  Dyrektorowi  rbu Paflstwa sprawy z p przeciwko Skarbowi Palistwa _ zastqpowanemu przez Prokuratoriz; Generalnq Ska 0 zadoééuczynienie 0 na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okrggowego W Warszawie z dnia 14 grudnia 2010 r. _ ' sygn. akt XXV C 836/10 Sygn. akt VI ACa 367/ 1 1 ' W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2011 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Å- Krystyna Karolus - Franczyk (SPF-) - Marek Podogrodzki Sędzia SA Sędzia SA - Anna Orłowska - sekr. sądowy Ewelina Murawska. Protokolant: 'nia 2011 r. W Wars niu 28 wrzes zawie po rozpoznaniu W d rawie Aresztu Śledczego W W na rozp owództwa D. W. - Dyrektorowi - rbu Państwa sprawy z p przeciwko Skarbowi Państwa _ zastępowanemu przez Prokuratorię Generalna Ska o zadośćuczynienie A na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Warszawie z dnia 14 grudnia 2010 r. _ ` sygn. akt XXV C 836/10 --- STRONA 2 --- 2 uchyla zaskariony Wyrok i sprawq przekazuje Sqdowi Okrggowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiajqc temu Sqdowi rozstrzygniqcie 0 kosztach postgpowania apelacyj nego. Sygn. akt VIA Ca. 367/11 UZASADNIENIE Sgd Okr<~;g0wy W Warszawie Wyrokiem z 14 grudnia. 2010 r. oddalil powédztwo D. W. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Dyrektorowi Aresztu §1edczeg0 W. 0 zadoééuczynienie w kwocie 200 000 2}. Sqd Okreggowy stwierdzil, ice powéd nie Wykazal Zadnej Z przeshanek warurdmjqcych przyznanie mu 2adoééuczynienia, nie wykazal poniesienia uszczerbku ani Wysokoéci ewentualnej szkody. Nie wykaza}, aby (105210 do bezprawnego naruszenia jego débr osobistych. _ Sqd nie zna1az% podstaw do zasqdzenia odszkodowania na podstawie Qrt. 77 ust. 1 Konstytucji RP W zwiqzku z art. 417 i nasf. k.c. ani na podstawie art. 23 i 24 k.c. W zwiqzku 2: art. 488 k.c. ze Wzglcgdu na nieudowodnienie przesianek W postaci wystqpienia, Wysokoéci szkody oraz zwiqzku przyczynowego pomigdzy dziaianiem pozwanego a powstah3, szkodq. Przyjmujqc, Ze W Areszcie W. wyst<~;p0Wa%0 przeludnienie W celach powodujqce, Ze na jednego osadzonego przypadafla powierzchnia mniejsza nit 3 m 2 stwierdzil réwnoczeénie, Ze 0 takiej sytuacji dyrektor infonnowafl 2 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu W Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyj nego. Sygn. akt VIA Ca 367/11 UZASADNIENIE Sad Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 14 grudnia 2010 r. oddalił powództwo D. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego W. o zadośćuczynienie W kwocie 200 000 zł. Sąd Okręgowy stwierdził, ze powód nie wykazał zadnej z przesłanek warunkujacych przyznanie mu zadośćuczynienia, nie wykazał poniesienia uszczerbku ani wysokości ewentualnej szkody. Nie wykazał, aby doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych. _ Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP W związku z art. 417 i nast. k.c. ani na podstawie art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 488 k.c. ze względu na nieudowodnienie przesłanek w postaci wystąpienia, wysokości szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego a powstałą szkoda. Przyjmując, ze W Areszcie W. występowało przeludnienie W celach powodujące, ze na jednego osadzonego przypadała powierzchnia mniejsza niz 3 m 2 stwierdził równocześnie, że 0 takiej sytuacji dyrektor informował --- STRONA 3 --- 3 zgodnie z przepisami W1adze penitencjarne, zaé sam nie mia1 mozliwoéci przeciwdzialania przeludnieniu. Sam fakt przeludnienia nie moze byé W ocenie Sa,du jedyneg, podstawq zasqdzenia zadoééuczynienia, bowiem do stwierdzenia naruszenia praw powoda konieczna by1aby kumulatywna ocena istniejqcych Warunkéw w zakiadzie i W celi, a niedogodnoéci pobytu musialyby wystqpowaé w znacznym nasileniu. Dla oceny uciqiliwoéci nalezy uwzgl@dniaé takze i to, jaki czas osadzony spqdza W niej, czy ma rnoiliwoéé i Wykonuje prace; poza celq, jakie sq Warunki sanitarne oraz mozliwoéé korzystania z zajegé sportowych czy oéwiatowych. Sqd Okrcggowy oparl swojq ocenq na p0W01anych W odpowiedzi na. pozew przepisach Wykonawczych oraz p0dzie1i1 stanowisko strony pozwanej. Nie uwzglgdnfl Wniosku powoda 0 przeshlchanie éwiadkéw bowiem pismo ( k. 61 ) zostaio zlozone bez odpisu. W uzasadnieniu wyroku uznal ten wniosek za bezprzedmiotowy ( k. 116 ) wobec nieusunigcia braku formalnego wniosku. W apelacji ( k. 91 ) i piémie precyzujqcym ( k. 133 ) powéd zaska.rZy1 Wyrok W caloéci powolujqc sic; na pozbawienie go prawa do uczciwego procesu poprzez pominigcie dowodu z zeznafi zglroszonych éwiadlqfiw i wyjaéniefi strony powodowej oraz odmowcg przyznania pelnomocnika Z urzegdu. Wnosfl 0 ponowne rozpoznanie sprawy. Sa,d Apelacyjny zwazyl, co nastqpujez Apelacjg nalezy uznaé za zas1uguj gee; na uwzglc;idnienie tylko W zakresie, W jakim zarzuca pominiqcie dowodu z przes1uchania éwiadkéw. Sqd Okrqgowy wezwa1 p0w0da_ 0d uzupelnienia braku formalnego wniosku dowodowego (k. 61) przez ziozenie odpisu pisma. Poniewai powéd na Wezwanie nie ;2areag0Wa1 Sqd Okrqgowy Winicn mu zwrécié 3 zgodnie z przepisami władze penitencjarne, zaś sam nie miał możliwości przeciwdziałania przeludnieniu. Sam fakt przeludnienia nie może być W ocenie Sądu jedyną podstawą zasądzenia zadośćuczynienia, bowiem do stwierdzenia naruszenia praw powoda konieczna byłaby kumulatywna ocena istniejących warunków w zakładzie i W celi, a niedogodności pobytu musiałyby występować w znacznym nasileniu. Dla oceny uciążliwości należy uwzględniać także i to, jaki czas osadzony spędza w niej, czy ma możliwość i wykonuje pracę poza celą, jakie są warunki sanitarne oraz możliwość korzystania z zajęć sportowych czy oświatowych. Sąd Okręgowy oparł swoją ocenę na powołanych W odpowiedzi na pozew przepisach wykonawczych oraz podzielił stanowisko strony pozwanej. Nie uwzględnił wniosku powoda o przesłuchanie świadków bowiem pismo ( k. ól ) zostało złożone bez odpisu. W uzasadnieniu wyroku uznał ten wniosek za bezprzedmiotowy ( k. 116 ) wobec nieusunięcia braku formalnego wniosku. W apelacji ( k. 91 ) i piśmie precyzującym ( k. 133 ) powód zaskarzył wyrok W całości powołując się na pozbawienie go prawa do uczciwego procesu poprzez pominięcie dowodu z zeznań zgłoszonych świadków i wyjaśnień strony powodowej oraz odmowę przyznania pełnomocnika z urzędu. Wnosił o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelację należy uznać za zasługuj ącą na uwzględnienie tylko w zakresie, w jakim zarzuca pominięcie dowodu z przesłuchania- świadków. Sad Okręgowy wezwał powoda. od uzupełnienia braku formalnego wniosku dowodowego (k. 61) przez złożenie odpisu pisma. Ponieważ powód na wezwanie nie ;zareagował Sąd Okręgowy winien mu zwrócić --- STRONA 4 --- 4 pismo W trybie art. 130§ 2 k.p.c. Zwrot pisma dawaiby powodowi éwiadomoéé, Ze Wnioski dowodowe nie boda, uwzglodnione oraz ewentualnie mozliwoéé ich ponowienia, zaé Sa,doWi daiby prawo powoiania sir; na bezskutecznoéé pisma po dokonanym zwrooie. Bez faktycznego zwrotu stwierdzenie, ze pismo nie Wywolruje Zadnych skutkow prawnych byio przedwczesne i moze stanowié podstawo do oceny, Ze Said ograniczyi powodowi rnozliwoéé obrony jego praw i Wykazania trafnoéci Zgdania pOZWU. ' Pozostaie zarzuty apelacji nie zasiugujq na uwzglqdnienie. Odmowa przyznania powodowi peinomocnika Z urzodu zostaia dokonana W sposob formalny, postanowienia tego powod nie zaskarzyi. Nie ma zatem raoji pOWOiLlj2}C sic; na to rozstrzygniegcie jako jednq z podstaw apelacji. Biorqc jednak pod uwagq fakt, Ze powod jest pozbawiony Wolnoéci, a. prawomocnie odmowiono mu przyznania. pelnomocnika z urzegdu, Winien Said W sposob formalny zachowaé przepisy procedury, aby W tych W&1l'l.lIl1{8.Ch stworzyé mu mozliwoéé udowodnienie jego racji. Powod nie zgiaszai Wniosku 0 przeprowadzenie dowodu z jego przesiochania, :1 Said nie miai oboWi2;2l<u prowadzié takiego dowodu z urzodu. Zatem i ten zarzut apelacji nie jest trafny. Majqc powyzsze na uwadze Sqd Apelacyjny uznai, Ze sprawa, Wobec niezachowania Wymogow procedury, wymaga ponownego rozpoznania 1 ewentualnego przeprowadzenia postepowania dowodowego, zatem orzeki na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Jezeli powéd W sposéb prawidiowy zgiosi Wnioski dowodowe nalezaioby uéoiélié okolicznoéci, bowiem dotychczasowe ich okreélenie W sposébz éwiadkowie przebywivali z powodem W rosiznych okresach czasu i wydaje niu sir:;, Ze mogq Wiele Wnieéé do sprawy ( k. 61 ) nie jest Wystarozgjqce. Z Oryginaiem  1.. ;9+1’T08 , 4 pismo W trybie art. l30§ 2 k.p.c. Zwrot pisma dawałby powodowi świadomość, ze wnioski dowodowe nie będą uwzględnione oraz ewentualnie mozliwość ich ponowienia, zaś Sądowi dałby prawo powołania się na bezskuteczność pisma po dokonanym zwrocie. Bez faktycznego zwrotu stwierdzenie, że pismo nie wywołuje żadnych skutków prawnych było przedwczesne i może stanowić podstawę do oceny, że Sąd ograniczył powodowi mozliwość obrony jego praw i wykazania trafności żądania pozwu. ` Pozostałe zarzuty apelacji nie zasługują na uwzględnienie. Odmowa przyznania powodowi pełnomocnika z urzędu została dokonana W sposób formalny, postanowienia tego powód nie zaskarżył. Nie ma zatem racji powołując się na to rozstrzygnięcie jako jedną z podstaw apelacji. Biorąc- jednak pod uwagę fakt, że powód jest pozbawiony wolności, a prawomocnie odmówiono mu przyznania pełnomocnika z urzędu, winien Sąd w sposób formalny zachować przepisy procedury, aby W tych warunkach stworzyć mu możliwość udowodnienie jego racji. Powód nie zgłaszał wniosku o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania, a Sąd nie miał obowiązku prowadzić- takiego dowodu z urzędu. Zatem i ten zarzut apelacji nie jest trafny. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, ze sprawa, wobec niezachowania wymogów procedury, wymaga ponownego rozpoznania i ewentualnego przeprowadzenia postepowania dowodowego, zatem orzekł na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Jeżeli powód W sposób prawidłowy zgłosi wnioski dowodowe należałoby uściślić okoliczności, bowiem dotychczasowe ich określenie w sposób: świadkowie przebywali z powodem W róznych okresach czasu i wydaje mu się, że mogą wiele wnieść do sprawy ( k. 61 ) nie jest wystarczające. Z Oryginajem - . .. .z-¿>›-1-'T08 _