Postanowienie VACa 72/12

--- STRONA 1 --- Sygn. aktVACa 72/12 % WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2012 1'. Sad Apelacyiny W Gdafisku — Wydz1a1V Cywilny w skladzie: » Przewbdlliczqcyz SSA Roman Kowalkowski Sqdziowiez SA Artur Lesiak (spr.) del. SO Anna Daniszewska Protokolantz sekretarz sgdowy Zaneta Dombrcwska pu rozpoznaniu w dnju 9 maja 2012 1'. W Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa (...)  przeciwko Skarbowi Pafistwa  (...) 0 0C1'1I‘01"1Q débr osubistych na skutek apelacji powoda  ed wyroku Sqdu Okreggowego w (...) .1 ‘V z dnia 23 wrzeénia 2011 r. sygn. akt I C 737/10 | . oddala apelacjq; ll. ~ odstqpuje od obciqiania powoda kosztarni zastepstwa procesowego poniesionymi przez Skarb Pafistwa — {...) w postepowaniu apelacyjnym. Na olyginale wlaéciwe podpisy. Sygn. akt V ACa 72/12 A UZASADNIENIE Sygn. aktVACa 72/12 I WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział V Cywilny W składzie: › Przewodliiczącyz SSA Roman Kowalkowski Sędziowie: SA Artur Lesiak (spr.) del. SO Anna Daniszewska Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Donabrowska po rozpoznaniu W dniu 9 maja 2012 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) - przeciwko Skarbowi Państwa - (...) o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda - od wyroku Sądu Okręgowego W (...] .J 'V z dnia 23 "września 2011 r. sygn. akt I C 737/10 | . oddala apelację; ll. ‹ odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego poníesíonymi przez Skarb Państwa - Ę...) W postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt V ACa 72/12 I UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- P0w0_d (. . .) dmnaga} sic; zasqdzenia 0d pozwanego kwoty 150.000 zl z ustawowymi odsetkami 0d dnia wydania wyroku, wskazujqc jako podstaweg prawnq art. 24 k.c. i art. 448 k.c. W uzasadnieniu podkreélil, is w [...) przebywah~'0k1esie od 2004 r. do 11.12.2009 r., w zakladzie panowalo przepelnienie, byly z}e warunki do nauki, jedienia, nie moécna by1o podchodzié do okna. Pozwany wnosil 0 oddalenie powédztwa podnoszqc, Ze powéd nie wykazal przeslanek odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa. Wyrokiem z dnia 23 wrzeénia 2011 r. Sad Okrqgowy w (...) oddali} powédztwo. . Sqd Okrqgowy ustali}, 2e powéd by} osadzony w(...) w okresach od 18.05.2004 r. do 13 07.2004 r. oraz 0d 29.10.2008 do09.04.2009 r. Pozwany inf0_1mowal Sqd Okreggowy w (. . .), fie stan ewidencyjny osadzonych przekracza ustalona, pojemnoééjednostki oraz fie zgodnie z § 2 ust. 3 i 4 rozporzqdzenia MS Z dnia 26 sierpnia 2003 1*. osadzeni bqdq umieszczeni W dodatkowych celach oraz W warunkach, w ktérych powierzchnia najednq osobq wynosi mniej nii 3 111 kw. na okres 3 miesiqcy. Pisma 0 takiej treéci nosiiy daty: 15.03.2004 r., 9.07.2008 r., 21.11.2008 r., 6.03.2009 r. W flfakcie pobytu powoda W (...) zapewniono osadzonym moiliwoéé edukacji, szereg zajegé kulturalno oéwiatowych, czy sportowych. Ogadzonym przyshlgiwalo prawo do codziennego spaceru na zlwieiyrn powietrzu. Na terenie (...) bylo 1dn0, film by}WyéWietla11y 2, 3 razy W miesizgcu. [.. .) oferowal tei zatrudnjenie. Cele byly st0su11l<0w0 male; W wi1=;1<szych celach kalciki sanitarne bylry wydzielone écianami, zaé W maiych celach kqcik sanitarny usloniqty by} kotara, Jeéli ktoé sing kregpowxral takich warunkéw t0 w kaézdej chwili még} zostaé przeniesiony do wiegkszej celi. W celi by} stolik, szafki, 11102112 bylo jeéf: przy stole. Czqsto zdarzalo siq, Z0 osadzoni stél przeznaczali na stolik pod telewizor; wéwczas posilki jadali 11a léiku. (...) zapownial pélkig pod telewizori kable antenowe. Powéd za zgodzg dyrektora ze slqawkéw drewna, listewek wykonywal szkatufldi 111110 wyroby 11:1 te1'e11ie'ce1i. W zwi4zk11 z tym w celi 'pan0wa1ba1aga11, a stolik by} jego rniejscem pracy. Warunki rnedyczne by}y dobre, zawsze rnoéna bylo siq skorzystaf: z konsultacji specjalisty, dostegpna réwniei by}a pomoc psyohologa; wykonywano EKG. " W okresie od 23 wrzeénia 2008 1". do 29 Wrzeénia 2008 1'. powéd przebywa} na oddziale (...) Niepublicznego ZOZ w K. (...) '  J .. W okresie 0d 31 marca 2009 r. do 5 kwietnia 2009 r. powéd ponownie przebywal na oddziale (...] W celu (...). W czasie pobytu W (...) powéd przebywal poza celq mieszkalnq takie w zwiagzku z tym, is w okresie od 17.08.2009 1'. do 18.09.2009 1". by} zatrudniony, ponadto rnial badania profilaktyczne W dniu 5 lutego 2007 r., 16.09.2009 r., 26.06.2009 r. Powéd uczqszcza} do [...) 01.02.2005 — 09.01.2007 r., Technikum Uzupdniajgcego 01.02.2007 r. — 24.04.2009 r. oraz ukoficzyl kurs komputerowy 02.07.2009 r.  14.07.2009 r. i kurs malarza budowlanego 13.07.2009 r. — 18.09.2009 1'.,11adt0 w okresie od 7. 11.2008 r. do 5.12.2008 r. uczqszczal nakurs w zakresie montaiu instalabji wodno — kanalizacyjnej. \ Sqd Okrqgowy wskaza}, fie powéd poza ogélnikowynftwierdzeniém 0 przeludnieniu W celach nie wskaza}, ani wj akich okresach, ani w konkretnie jakich celach panowaio prze1udnienie."P0za sporem pozostaje fakt, ie powéd przebywal w (...) przez krétki czas w celi, ktérej p01m'e1'zchnia na jednq osobs3 okresowo n10g}a byé mniejsza nié 3 111. kw. Pozwany informowal Sad Okrqgowy 0 powyiszym fakcie, vyskazujqc okres 11a jaki umieszcza skazanych w takich warunkaoh. Powód (. . .) domagał się zasądzenía od pozwanego kwoty 150.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia Wydania wyroku, wskazując jako podstawę prawną art. 24 k.c. i art. 448 k.c. W uzasadnieniu podkreślił, że w [...) przebywał w okresie od 2004 r. do 11.12.2009 r., w zakładzie panowało przepełnienie, były złe warunki do nauki, jedzenia, nie można było podchodzić do okna. Pozwany wnosił 0 oddalenie powództwa podnosząc, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa. Wyrokiem z dnia 23 września 2011 r. Sąd Okręgowy W (...) oddalił powództwo. . Sąd Okręgowy ustalił, że powód był osadzony w(...) W okresach od 18.05.2004 r. do 13 07.2004 r. oraz od 29.10.2008 do-09.04.2009 r. Pozwany informował Sąd Okręgowy w (_ . .), że stan ewidencyjny osadzonych przekracza ustaloną pojemnośćjednostki oraz że zgodnie z § 2 ust. 3 i 4 rozporządzenia MS z dnia 26 sierpnia 2003 r. osadzeni będą umíeszczeni W dodatkowych celach oraz w warunkach, W których powierzchnia najedną osobę wynosi mniej niż 3 m kw. na okres 3 miesięcy. Pisma 0 takiej treści nosiły daty: 15.03.2004 r., 9.0-7.2008 r., 21.11.2008 r., 6.03.2009 r. W trakcie pobytu powoda. W (...) zapewniono osadzonym możliwość edukacji, szereg zajęć kulturalno oświatowych, czy sportowych. Osadzonym przysługiwało prawo do codziennego spaceru na świeżym powietrzu. Na terenie (...) było kino, film był wyświetlany 2, 3 razy w miesiącu. Ĺ.. .) oferował też zatrudnienie. Cele były stosunkowo małe; w większych celach kaciki sanitarne były wydzielone ścianami, zaś w małych celach kącik sanitarny osłonięty był kotarą. Jeśli ktoś się krępował takich Warunków to W każdej chwili mógł zostać przeniesiony do większej celi. W celi był stolik, szafki, można było jeść przy stole. Często zdarzało się, że osadzeni stół przeznaczali na stolik pod telewizor; wówczas posiłki jadałi na łóżku. (...) zapewrliał półkę pod telewizori kable antenowe. Powód za zgodą dyrektora ze skrawków drewna, listewek wykonywał szkatułkii inne wyroby na terenieceli. W związku z tym W celi panował bałagan, a stolik był jego miejscem pracy. Warunki medyczne były dobre, zawsze można było się skorzystać z konsultacji specjalisty, dostępna również była pomoc psychologa; wykonywano EKG. ' W 'okresie od 23 Września 2008 r. do 29 września 2008 r. powód przebywał na oddziale (...) Niepublicznego ZOZ w K. (...) ` . J .. W okresie od 31 marca 2009 r. do 5 kwietnia 2009 r. powód ponownie przebywał na oddziale (__.) W celu (...). W czasie pobytu w (...) powód przebywał poza celą mieszkalną także w związku z tym, że W okresie od 17.08.2009 r. do 18.09.2009 r. byl zatrudniony, ponadto miał badania profilaktyczne W dniu 5 lutego 2007 r., 16.09.2009 r., 26.06.2009 r. Powód uczęszczał do [...) 01.02.2005 - 09.01.2007 r., Technikum Uzupełniająoego 01.02.2007 r. - 24.04.2009 r. oraz ukończył kurs komputerowy 02.07.2009 r. - 14.07.2009 r. i kurs malarza budowlanego 13.07.2009 r. - 18.09.2009 r., nadto w okresie od 7. 11.2008 r. do 5.12.2008 r. uczęszczał na kurs w zakresie montażu instalacji wodno - kanalizacyjnej. , Sąd Okręgowy wskazał, że powód poza ogólnikowymłwierdzeniem 0 przeludnieniu w celach nie wskazał, ani wj akich okresach, ani w konkretnie jakich celach panowało przeludnienief Poza sporern pozostaje fakt, że powód przebywał W (...) przez krótki czas w celi, której powierzchnia na jedną osobę okresowo mogła być mniejsza niż 3 m. kw. Pozwany informował Sąd Okręgowy o powyższym fakcie, wskazując okres na jaki umieszcza skazanych w takich warunkach. --- STRONA 3 --- Sqd Okrogowy podkreélil, fie fieznania powoda sprzeczne $21 fie spéjnymi, logicznymi zeznaniami éwiadkow zawxlioskowanych przez powoda: L. S i A. Z., ktorzy odbywali kare W tym samym okresie co powod i nie Inieli fiadnych fiastrfiefiefi co do Wamnkow ‘oytowych, a wrqcz przeciwnie, twierdzili, fie pozwany zapewnial szereg zajeé kulturalno — oéwiatowych 1 mofiliwoéci ksztalcenia. Sed Okregowy uwzglednil zarzut przedawnienia co do roszczefi powoda za okres sprfied 22.04.2007 r. Przechodzqc do rozwafiafz prawnych co do pobytu powoda w (...) W okresie od 29.10.2008 1". do 09.04.2009 r. Sqd Okregowy podkreélil, fie w przedmiocie ochrony dobr osobistych sqd W‘ pierwszej kolejnoéci ustalq, czy doszlo do naruszenia okreélonego dobra osobistego, a dopiero w wypadku pozytywnej odpowiedzi W tyrn wzgledzie ustala, czy dzia}anie pozwanego bylo bezprawne. W ocenie Sqdu Okregowegonie doszko do naruszenia débr osobistych powoda, ktory wprawdzie czasowo przebywal W celi, ktorej powierfichnia byla mniejsza nifi 3 m.kW., lecz cela ta byia nalefiycie 01iwietlona, wyposafiona W kgcik sanitarny, nie Wlicfiany do ogolnej powierzchni celi. W ocenie Szgdu dzialanie pozwanego bylo zgodne z prawem, a konkretnie art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 248 § 1 k.k. wbrzemieniu obowiqzujqcym W czasie osadzenia powoda. Przepis ten stanowil, fie W szcfiegélnie uzasadnionych wypadkach dyrektor (...) mofie umieéeié osadzonych, 110 czas okreélony, W Warunkach, W ktorych powierzohnia W celi na jednq osobe Wynosi rnniej nifi 3 m.kw. O takim umieszczeniu nalefiy bezfiwlocznie fiawiadomié sqdziego penitencjarnego. Nadto Sqd Okregowy Wskazal, fie W czasie pobytu powoda W (...) obowiqzywalo rozporzqdzenie Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 19 kWie1;nia 2006 1'. W sprawie trybu postepowania Wlaéciwych organow W WYpfld.kL1, gdy licfiba osadzonych W zakladach karnyeh lub aresztach éledczych przekroczy W skali kraju ogolnag pojemnoéf: tych zakladow. Stosownie do treéci przepisu § 1 ust 1 Wyfiej cytowanego rozporfiqdzenia W Wypadku, gdy liczba osadzonych zakwaterowanych W zakladach karnych i aresztach éledczyeh orafi podlegtych irn oddziedach fiewnetrfinyoh, zwanych dalej "zakladami", przekroczy W skali kraju ogolnq pojernnoéé tych zakladow, Dyrektor Generalny Slufiby Wieziennej, W terminie 7 dni od dnia przekroczenia pojemnoécig przedstawia} inforrnacje o tym Ministrowi Sprawiedliwoéei, dyrektororn okregowym Slufiby Wiefiiennej oraz dyrektorom zakladow. Natomiast § 2 ust 1 naldadal 11a dyrektora zakladu obowiqzelt podjecia czynnoéci majqcych Ila celu przystosowanie pomieszczefz niewliczanych do pojemnoéci fiakladu do wymogow eel mieszkalnych. Pozwany mykorzysta} rniejsca zakwaterowania W dodatkowych eelach mieszkalnych, byljednak fimusfiony do okresowego umieszczalfia powoda W Waru1"11<ach, W ktérych p0Wie1"fichnia celu na jednq osobe wy11osi}a mniej nifi 3 1'11. kw. na osobe. Talde dzialanie pozwanego byio zgodne z § 1 11st. 4 cytowanego rozporzqdzenia. Sad Najwyfisfiy W wyroku z dnia 2.1020071“. vvgprawvie II CSK (...) stwlerdzil, fie zapewnienie prfiez Pafistwo godfiiwych Warunkow odbywania kary osadzenie skazanego w celi Wwarunkach, W ktorych powierzchnia najednq osobe Wynosila mniej nifi 3 rn , przy spe}nieniu przeslanek okreélonyeh W art. 248 § 1 k.k.W.. jest figodne z prawem. Réwniefi podnoszony przez powoda zarzut niewlzaéciwej opieki medyeznej i pogorszenia sie jego stanu zdrowia nie znalazl potwierdzenia W zgrofoadzonych dowodach. (...) Stosownie do treéci przepisu art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sqd mofie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo nafuszone odpowiedniq sume tytulem zadoééuczynienia pieniefinego za doznanq krzywde. W ocenie Sgdu wobec tego, fie nie doszlo do naruszenia d6br osobistych powoda, a pozwany dziaial zgodnie z obowiagzujqcym porzqdkiem praW11yn1 roszczenie powoda bylo niezasadne i jako talde podlegaio oddaleniu. Podstawz1 tego rozstrzygniecia by} prfiepis art. 24 kc W zw. z art. 448 kc ( a contrario). " 9 . Podstawq rofistrzygniecia 0 kosztach sqdowych by} przepis art.98§ lkpc W zw. z art. 100 ust 1 Ustawy o kosztach sqdowyeh W sprawach cywilnych z dnia 28.o7.2oo5r., zaé kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu orzeczono na mocy §2 ust 3 W fiw. z §6 pkt 6 i z § 19 pkt 1 Rozporzqdzenia Ministra Spmwiedliwoéci z 28.o9.2o02r. Sąd Okręgowy podkreślił, że zeznania powoda sprzeczne są ze spójnymi, logicznymi zeznaniarni świadków zawnioskowanych przez powoda: Ł. Ś. í A. Z., którzy odbywali karę W tym samym okresie co powód i nie mieli żadnych zastrzeżeń co do warunków bytowych, a wręcz przeciwnie, twierdzili, że pozwany zapewniał szereg zajęć kulturalno - oświatowych i możliwości kształcenia. Sąd Okręgowy uwzględnił zarzut przedawnienia co do roszczeń powoda za okres sprzed 22.04.2007 r. Przechodząc do rozważań prawnych co do pobytu powoda W (...) w okresie od 29.10.2008 r. do 09.04.2009 r. Sąd Okręgowy podkreślił, że W przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd W pierwszej kolejności ustala, czy doszło do naruszenia określonego dobra osobistego, a dopiero W wypadku pozytywnej odpowiedzi W tym względzie ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne. W ocenie Sądu Okręgowegognie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, który wprawdzie czasowo przebywał W celi, której powierzchnia była mniejsza niż 3 m.kw., lecz cela ta była należycie oświetlone, Wyposażona W kącik sanitarny, nie wliczany do ogólnej powierzchni celi. W ocenie Sądu działanie pozwanego bylo zgodne z prawem, a konkretnie art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 248 § 1 k.k. wbrzemieniu obowiązującym W czasie osadzenia powoda. Przepis ten stanowił, że W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor (...) może umieścić osadzonych, na czas określony, W warunkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m.kw. O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie zawiadomić sędziego penitencjarnego. Nadto Sąd Okręgowy wskazał, że W czasie pobytu powoda W (...) obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba osadzonych W zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów. Stosownie do treści przepisu § 1 ust 1 wyżej cytowanego rozporządzenia W wypadku, gdy liczba osadzonych zakwaterowanych W zakładach karnych i aresztach śledczych oraz podległych im oddziałach zewnętrznych, zwanych dalej "zakładami", przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów, Dyrektor Generalny Służby Więziennej, W terminie 7 dni od dnia przekroczenia pojemności, przedstawiał informację 0 tym Ministrowi Sprawiedliwości, dyrektorom okręgowym Służby Więziennej oraz dyrektorom zakładów. Natomiast § 2 ust 1 nakładał na dyrektora zakładu obowiązek podjęcia czynności mających na celu przystosowanie pomieszczeń niewliczanych do pojenmości zakładu do wymogów cel mieszkalnych. Pozwany wykorzystał miejsca zakwaterowania W dodatkowych celach mieszkalnych, byłjednak zmuszony do okresowego umieszczania powoda w warunkach, W których powierzchnia celu na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m. kw. na osobę. Takie działanie pozwanego było zgodne z § 1 ust. 4 cytowanego rozporządzenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2.1o.2007r. w„s_prawie II CSK (...) stwierdził, że zapewnienie przez Państwo godziwych Warunków odbywania kary osadzenie skazanego W celi W warunkach, W których powierzchnia najedną osobę wynosiła mniej niż 3 m , przy spełnieniu przesłanek określonych W art. 248 § 1 k.k.w.. jest zgodne z prawem. Również podnoszony przez powoda zarzut niewłaściwej opieki medycznej i pogorszenia się jego stanu zdrowia nie znalazł potwierdzenia W zgromadzonych dowodach. (...) Stosownie do treści przepisu art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W ocenie Sądu wobec tego, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a pozwany działał zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym roszczenie powoda było niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu. Podstawą tego rozstrzygnięcia był przepis art. 24 kc w zw. z art. 448 kc ( a contrario). ' ę . Podstawą rozstrzygnięcia 0 kosztach sądowych był przepis art.98§ lkpc W zw. z art. 100 ust 1 Ustawy o kosztach sądowych W sprawach cywilnych z dnia 28.07.2005r., zaś kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na mocy §2 ust 3 W zw. z §6 pkt 6 i z § 19 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. --- STRONA 4 --- W sprawie oplat fia czynnoéei adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Paf1stWa kosztow I‘liB0piElC01'1Ej pomocy prawnej Lldfiielonej z urzedu. _ Na podstawie art. 102kpc. Sqd odstqpii od obciqfiania powoda kosztami fiastepstwa procesowego uwzgledniajqc jego trudnq sytuacje materialnq, fakt, fie posiada na utrzymaniu 5 dzieci. . Powéd Wniosl apelacje od powyfiszego rozstrzygniecia W czeéci dotyezecej oddalonego powodztwa podnoszec zarzut niewyjaérlienia okolicznoéci faktyczInych istotnych dla rozstrzygniecia sprawy, a mianoWi—|cie czasu jaki spedzil powod W celi (. ..), gdzie powierfichnia przypiadajqca na osadzonego byia mniej sza nifi 3 m2, a Wkonsekwencji oddalenia fiedania zadoééuczynienia za tak wyrzqdzone krzywde naruszeniem dobr osobistych powoda maj 4c na uwadze treéf: Uchwaly Sk}adu Sedziow Sqdu Najwyfiszego z 18.10. 2o11r. (sygn. akt III CZP 25/11). Z uwagi na treéé ZE1I‘Z‘UIL1, powéd Wniosl o uehylenie zaskarfionego wyroku w pkt I i przekawzanie sprawy Sqdowi Ok1‘1';g0Wemu W (.. .)d0 po—1noWnego rozpoznaniapozostawiajqctemu Sqdowi rozstrzygniecie o kosztach postqpowania apelacyj Inego. Pofiwany W odpowiedzi na apelaqje Wniésl o jej oddalenie i zasqdzenie od powoda na rzecfi pofiwanego kosztow postepowania apelacyjnego Wedlug norm przepisanych. Sod Apelacyjny zwafiyl, co nastepuje: Apelacja nie zasluguje 112 uwzglednienie. . _ _ Sued Apelacyjny podziela dokonane przez Sad Okregowy ustalenia faktycfine i rozwafiania W zakresie oceny materialu doWodoWego orafi podstawy prawnej rozstrzygniecia, przyjrnujz10 je fia podstawe takfie Wlasnego rozstrzyglliecia i odwoluje sie do nich bez potrzeby ich powtarzania. W okresie, W ktorym powod przebywal W W&I'I11'lkEiCh przeludnienia obowiqzywal art. 248 § 1 k.k.W., ktory Wylz10221 befipraxmoéé zachowania pozwanego. Wprawdzie Wskutek wwroku 'IYybu1'1a1u Konstytucyjnego przepis ten Z dniem 6 grudnia 2009 r. zostal wyelirninowany W porzqdku prawnego, nie zmienia to jednak faktu, fie W okresie W ktérym powéd prfiebywal W Warun1<ach przeludnienia W pozwanej jednostce penitencjernej, przepis ten obowiqzywal W polskim porzqdku prawnyrn, zaé po u’o'acie jego mocy powéd nie przebywai jufi W takich Warunkach W tej jednostce penitencj arnej. _ J  Chybiony jest podniesiony W apelacji zarzut niewyjaénienia ok01i0zno§ci faktycznych istotnych dla rozstrzygnieeia sprawy. . Przyfinanie zadoééuczynienia ma charakter fakultatywny. W pelni na aprobate za_s1uguje postanowienie Sqdu Najwyfiszego z dnia 7 grudnia 2011 r. W sprawie V CSK 113/11, w ktoryrn wyjaéniono, fie nie kafide naruszenie dobr osobistych rodzi prawo do fiqdania zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c. W uchwale skiadu siedmiu sedziow z dnia 18 pafidziernika 2011 r. III CZP 25/11) oraz miedzy innymi W wyroku z dnia 27 pafidziernika 2011 r. V CSK 489/10 Sqd Najwyfiszy stwlerdzajqc, fie umieszczenie osoby pozbawionej Wolnoéci W celi 0 powierzchni przypadajqeej 1111 osadzonego mniejszej nifi 3 In. kw. mofie stanowié wystarczajqcq przes}ank<=; naruszenia débr osobistych Wskaza} jednocfieénie, fie sam taki fakt nie przesedza 0 fiasadnoéci roszczenia 0 zadoééuczynienie na podstawie art. 448 k.c., ktérego przyfinanie fialefiy od Wielu rofinyeh okolicznoéci, w tym miedzy innymi od diugotrweioéoi przebywania W przeludnionej celi. ucigfiliwoéci z tym zwiqzanych, poczucia krzywdy i jego stopnia oraz od pozostaiych Warunkéw odbywania karypofibawienia Wolnoéci, ktére mogqzwiekszaé poczucie krzywdy lub je 0s}abiaé a nawet sprawiaé, fie W ogole nie powstalo. Z tych Wfigledéw Sqd Najwyfiszy zaakcentowai W uzasadnieniu uchwaly z dnia 18 pafidziernika 2011 1'. III CZP 25/11, fie przebywanie osadzonego W celi onpowierzchni ponifiej 3 1112 na osobe mofie stanowié Wystarcfiajqcq przeslanke stwierdzenia naruszenia jej débr osobistych, a nie, fie "stanowi narusze11ie“, gdyfi ta ostatnia formula w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. _ Na podstawie art. 1o2kpc. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego uwzględniając jego trudną sytuację materialną, fakt, że posiada na utrzymaniu 5 dzieci. _ Powód wniósł apelację od powyższego rozstrzygnięcia w części dotyczącej oddalonego powództwa podnosząc zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycz¬nych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowi¬cie czasu jaki spędził powód w celi Ĺ. ..), gdzie powierzchnia przypadająca na osadzonego była umiej sza niż 3 m2, a wkonsekwencji oddalenia żądania zadośćuczynienia za tak wyrządzone krzywdę naruszeniem dóbr osobistych powoda mając na uwadze treść Uchwały' Składu Sędziów Sądu Najwyższego z 18.10. 2011r. (sygn. akt III CZP 25/11). Z uwagi na treść zarzutu, powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku W pkt I i przeka¬zanie sprawy Sądowi Okręgowemu w (.. .)do po¬nownego rozpoznaniapozostawiająctemu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyj ¬nego. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. _ _ _ Sad Apelacyjny' podziela dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i rozważania w zakresie oceny niateriału dowodowego oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje się do nich bez potrzeby ich powtarzania. W okresie, w którym powód przebywał w warunkach przeludnienia obowiązywał art. 248 § 1 k.k.w., który wyłączał bezprawność zachowania pozwanego. Wprawdzie wskutek wyroku 'Iíybunału Konstytucyjnego przepis ten Z dniem 6 grudnia 2009 r. został wyelirninowany w porządku prawnego, nie zmienia to jednak faktu, że w okresie W którym powód przebywał w warunkach przeiudnienia w pozwanej jednostce penitencjarnej, przepis ten obowiązywał w polskim porządku prawnym, zaś po u'n¬acie jego mocy powód nie przebywał już w takich warunkach W tej jednostce penitencj arnej. _ J .. Chybiony jest podniesiony w apelacji zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. . Przyznanie zadośćuczynienia ma charakter fakuitatywny. W pełni na aprobatę zasługuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie V CSK 113/11, W którym wyjaśnione, że nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/11) oraz między innymi w wyroku z dnia 27 października 2011 r. V CSK 489/10 Sąd Najwyższy stwierdzając, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego niniejszej niż 3 In. kw. może stanowić wystarczającą przesłankę naruszenia .dóbr osobistych wskazał jednocześnie, że sam taki fakt nie przesądza o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c., którego przyznanie zależy od wielu różnych okoliczności, W tym między innymi od długotrwałości przebywania w przeludnionej celi, uciążliwości z tym związanych, poczucia krzywdy i jego stopnia oraz od pozostałych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, które inogązwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać a nawet sprawiać, że w ogóle nie powstało. Z tych względów Sąd Najwyższy zaakcentował w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/11, że przebywanie osadzonego w ceii oj powierzchni poniżej 3 m2 na osobę może stanowić wystarczającą przesłanką stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych, a nie, że "stanowí naruszenie", gdyż ta ostatnia formuła --- STRONA 5 --- oznacfiaiaby, fie omawiana sytuaoja zawsze, bezwzglednie i automatycznie byiaby kwalifikowana jako naruszenie dobr osobistych osoby osadfionej. By}ohy to réWr1oznaczne z odrzuceniem mofiliwoéei uwfiglednienia jakichkolwiek innych, Wystepujacyeh W konkretnej sprawie, okolicznoéci i Z nieuzasadnionym pofibawieniem sadu swobody jtlrysdykcyjnej. Takie stanowisko nie rnialoby tefi dostatecznego oparcia W judykaturze. Nalefiy prfiy tym pamietaé, fie przeslankzg przyfinania zadoééuczymienia jest  zgodnie z art. 448 k.c.  doznanie prfiez osadzonego krzywdy; jej ustalenie i ocena rozmiaru nalefiy do sadu orzekajqcego, uwzgledniajqcego Wszystkie okolicznoéci konkretnej sprawy. Zwafiyé nalefiy, ifi W niniejszej sprawie istotziie nie zosta} ustalony precyfiyjnie okres, W ktorym powod prfiebywa} W celach W warunkach przeludnienia. Nie ma to jednak fiadnego znaczenia z punktu Widzenia prawidlowoéci rofistrzygniqcia. Z niekwestionowanych bowiem ustalefi faktycznych Wynika, fie powéd przez znaczna czeéé czasu przebywal poza cela z racji. pobieranej nauki, wykonywanej pracy oraz zabiegéw leczniczych. Poréwnujac zatern cfias pobytu powoda W (...) w okresami pobierania nauki, wykonywania pracy oraz leczenia, nalefiy dojéé do prfiekonania, fie nie sposob przyjaé, aby powod dofinal jakiejkolwiek krzywdy. Nalefiy podkreélié, fie przeslanka zasadfienie zadoééuczynienia jest istnienie pokrzywdzenia, ktore Wyrafia sie W odcfiuwaniu krzywdy. Brak pocfiueia krzywdy Wyiacza mofiliwoéé jej rekompensowania z uwagi na brak prfiedmiotu ochrony. Ustalenie istnienia krzywdy nie mofie polegaé na przyjeciu jej istnienia tylko W oparciu o twierdzenia pofiwu. Samo tylko odczuoie dyskornfortu, ktore pojawilo sie u powoda W zwiazku z pobytem z fiakladzie karnyrrl nie mofie bye utofisamiane fi naruszeniem dobr osobistych i nie upowafinia do udzielenia posfiukiwanej przefi niego ochrony prawnej, a fiateni prfiyfinania fiadoééuczynienia, ktore przysiuguje W przypadku zaistnienia krzywdy, czyli intensywnych usprawiedliwionyeh okolicfinoéciami negatym‘r1ych przefiyé. Dofinane przez powoda negatywne prfiefiycia nie prfiel<rocfiyly dopusficfialnej skali odczué zazwycfiaj Wystepujacych u innych osob W prfiypadku pobytu W fiakiadfiie karnym i nie moga byé ufinane fia intensywne. Z prfieprowadzonego W sprawie postepowania dowodowego, a fiwlasfiefia fiefinafi éwiadliow, ktorfiy byii Wspolosadzeni z powodern Wynika Wprost. fie Warunki osadzenia byiy dobre, a fiaklad karny fiapewniafi rnofiliwoéé spedfiania znacfinq czeéé czasu pofia cola, oferojac rnofiliwoéé fiatmdnienia czy nauki orafi udfiialu W fiaj eciach kulturalno — oéwiatowych. Podkreélenia Wymaga, fie fiarowno L. 8. (2) jak i A. Z. W chwili prfiesluchania prfiebywali jufi na Wolnoéci, a Wiec nie mieli W peini rnofiliwoéé swobodnego skladania fiefinafi, a przy tym 111og1i porownae Warunki panuj ace W (...) do Warunkow na wolnoéei (,,Na Wolnoéoi, aby dostaé sie do specj alisty, to trzeba czekaé trfiy tygodnie, a. W zaldadzie karnym trzy godziny” — fiefinania éwiadka L. 8. (2) k. 112}. Powyfisfie prowadzi do Wniosku, fie nawet gdyby powod przez caiy nieprfiedawniony okres pobytu W (...) prfiebywal W Wamnkach prfieludnienia, to biorac pod uwage dobre Wamnki panujace W tej jednostce penitencjarnej oraz szereg mofiliwoéci spedzania cfiasu W frakcie osadzenia takfie poza celq, fiqdanie powoda nie fiasiugiwalo Ila uwfiglednienie. W tym stanie rfieczy 1_1ie podzielajac Wskazaojgoh wyfiej zarzutow apelacji ani argunwntacji zgiosfionej na jej poparcie, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalono apelacje. Sa,d'Ape1acyjny na podstawie art. 102 k.p.c. nie obeiafiyl powoda kosztami postepowania apelacyjnego. Za takirn rozstrzygnieciem przemawiaj ego trudna sytuacja majqtkowa bedqca podstawa zwolnienia od kosztow sadowych, j ego sytuacja rodzinna, a nadto subiektywne przekonanie powoda 0 slusznoéci jego fiadali. Pelnomocnik powoda nie zgiosi} Wniosku 0 przyznanie kosztéw nieopiaconej pomocny prawnej udzielonej powodowi z urzedu W postepowaniu apelacyjnym, z tych Wzgledéw Sad Apelacyjny nie orzeka} W tym przedmiocie ((art. 109 § 1 k.p.e. W zW. z. art. 391 § 1 k.p.c. W zw. z § 20 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 1. W sprawie opiat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Palistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udfiielonej z urfiedu — Dz. U. N1" 163, poz. 1348 ze 2111.). Niezlofienie takiego wniosku W postepowaniu odwoiawczym powoduje Wygaéniecie roszczenia 0 zwrot kosztow procesu tego postepowania, a okolicznoéé, fie W odpowiedzi na pozeW zawarty jest Wniosek 0 zasadzenie kosztow procesu, nie czyni zadoéé powyfiszemu wymogowi — fiob. postanowienie SN z dnia 28 grudnia 1972 1., II P0 36/72, OSP 1973, z. 78, poz. 160. oznaczałaby, że omawiana sytuacja zawsze, bezwzględnie i automatycznie byłaby kwaliñkowana jako naruszenie dóbr osobistych osoby osadzonej. Byłoby to równoznaczne z odrzuceniem możliwości uwzględnienia jakichkolwiek innych, występującycłi w konkretnej sprawie, okoliczności i z nieuzasadnionym pozbawieniem sądu swobody jurysdykcyjnej. Takie stanowisko nie miałoby też dostatecznego oparcia W judykaturze. Należy przy tym pamiętać, że przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest - zgodnie z art. 448 k.c. - doznanie przez osadzonego krzywdy; jej ustalenie i ocena rozmiaru należy do sądu orzekającego, uwzględniającego wszystkie okoliczności konkretnej sprawy. Zważyć należy, iż w niniejszej sprawie istotnie nie został ustalony precyzyjnie okres, w którym powód przebywał w celach w warunkach przeludníenia. Nie ma to jednak żadnego znaczenia z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia. Z niekwestionowanych bowiem ustaleń faktycznych wynika, że powód przez znaczną część czasu przebywał poza celą z racji pobieranej nauki, wykonywanej pracy oraz zabiegów leczniczych. Porównując zatem czas pobytu powoda w (...) w okresami pobierania nauki, wykonywania pracy oraz leczenia, należy dojść do przekonania, że nie sposób przyjąć, aby powód doznał jakiejkolwiek krzywdy. Należy podkreślić, że przesłanką zasądzenie zadośćuczynienia jest istnienie pokrzywdzenia, które wyraża się w odczuwaniu krzywdy. Brak poczucia krzywdy wyłącza możliwość jej rekompensowania z uwagi na brak przedmiotu ochrony. Ustalenie istnienia krzywdy nie może polegać na przyjęciu jej istnienia tylko w oparciu o twierdzenia pozwu. Samo tylko odczucie dyskomfortu, które pojawiło się u powoda w związku z pobytem z zakładzie karnym nie może być utożsamiane z naruszeniem dóbr osobistych i nie upoważnia do udzielenia poszukiwanej przez niego ochrony prawnej, a zatem przyznania zadośćuczynienia, które przysługuje w przypadku zaistnienia krzywdy, czyli intensywnych usprawiedliwionych okolicznościami negatywnych przeżyć. Doznane przez powoda negatywne przeżycia nie przekroczyły dopuszczalnej skali odczuć zazwyczaj występujących u innych osób w przypadku pobytu w zakładzie karnym i nie mogą być uznane za intensywne. Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, a zwłaszcza zeznań świadków, którzy byli współosadzeni z powodem wynika wprost, że warunki osadzenia były dobre, a zakład karny zapewniał możliwość spędzania znaczną część czasu poza celą, oferując możliwość zatrudnienia czy nauki oraz udziału w zajęciach kulturalne - oświatowych. Podkreślenia wymaga, że zarówno Ł. Ś. (2) jak i A. Z. w chwili przesłuchania przebywali już na wolności, a więc nie mieli w pełni możliwość swobodnego składania zeznań, a przy tym mogli porównać warunki panujące w (...) do warunków na wolności (,,Na wolności, aby dostać się do specj alísty, to trzeba czekać trzy tygodnie, a w zakładzie karnym trzy godziny” - zeznania świadka Ł. Š. (2) k. 112). Powyższe prowadzi do wniosku, że nawet gdyby powód przez cały nieprzedawniony okres pobytu w {...) przebywał w warunkach przeludnienia, to biorąc pod uwagę dobre warunki panujące w tej jednostce penitencjarnej oraz szereg możliwości spędzania czasu w trakcie osadzenia także poza celą, żądanie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy nie podzielając wskazanych wyżej zarzutów apelacji ani argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalona apelację. Sądspelacyjny na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Za takim rozstrzygnięciem przemawiaj ego trudna sytuacja majątkowa będąca podstawą zwolnienia od kosztów sądowych, j ego sytuacja rodzinna, a nadto subiektywne przekonanie powoda o słuszności jego żądań. Pełnomocnik powoda nie zgłosił wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocny prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, z tych względów Sąd Apelacyjny nie orzekał w tym przedmiocie ((art. 109 § 1 k.p.c. w zw. z. art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ~ Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Niezłożenle takiego wniosku w postępowaniu odwoławczym powoduje wygaśnięcia roszczenia o zwrot kosztów procesu tego postępowania, a okoliczność, że w odpowiedzi na pozew zawarty jest wniosek 0 zasądzenie kosztów procesu, nie czyni zadość powyższernu wymogowi - zob. postanowienie SN z dnia 28 gudnia 1972 r., II PO 36/72, OSP 1973, z. 7-8, poz. 160.