Postanowienie V KK 178/09

--- STRONA 1 --- Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2009 r. V KK 178/09 TEZA aktualna Podstawą zmiany lub uchylenia postanowienia w trybie art. 24 k.k.w., mogą być tylko istotne dla rozstrzygnięcia fakty, które powstały po wydaniu tego postanowienia bądź istniały już w chwili orzekania, lecz nie były znane sądowi orzekającemu. Postanowienie nie może zatem podlegać reformacji w trybie art. 24 k.k.w. z innych przyczyn, na przykład z powodu jego wadliwości prawnej (wydanego z naruszeniem prawa) lub zmiany stanu prawnego UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Ewa Strużyna. Sędziowie: SN Marian Buliński, SA del. Kazimierz Klugiewicz (spr.). Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie Artura T. skazanego za popełnienie przestępstw określonych w art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2009 r., odbytym w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 sierpnia 2006 r. postanowił; uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie faktyczne Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 września 2004 r., Artur T. został skazany za popełnienie przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i in., na karę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 23 marca 2005 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji. Kasacja obrońcy skazanego A. T. została postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2006 r., oddalona jako oczywiście bezzasadna. Postanowieniami Sądu Rejonowego w B. z dnia 1 czerwca 2005 r. oraz z dnia 16 listopada 2005 r., odraczano skazanemu A. T. wykonanie orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności na okresy po 6 (sześć) miesięcy z tym jednak, że ostateczny termin, na jaki odroczono wykonanie kary oznaczono na dzień 16 maja 2006 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 czerwca 2006 r., na podstawie art. 152 k.k.w. w zw. z art. 69 § 1 k.k. i art. 73 § 1 k.k., wykonanie orzeczonej wobec skazanego kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby czterech lat i oddano go pod dozór kuratora. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone przez żadną z uprawnionych stron i uprawomocniło się 16 czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2006 r., na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. w zw. z art. 152 k.k.w., uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 czerwca 2006 r. o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego A. T. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Rejonowy podniósł, że uprzednie postanowienie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego A. T. było nietrafne, albowiem wobec tego V KK 178/09 - Postanowienie Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego. skazanego orzeczono karę w wysokości 3 lat pozbawienia wolności, natomiast zgodnie z przepisem art. 152 k.k.w. "taka możliwość istnieje tylko i wyłącznie w odniesieniu do kar o wymiarze do 2 lat". Powyższe postanowienie uprawomocniło się dnia 11 września 2006 r., a w dniu 5 marca 2008 r. Artur T. rozpoczął odbywanie kary. Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. dnia 31 sierpnia 2006 r., na korzyść skazanego Artura T., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który powołując się na zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 24 § 1 k.k.w., polegającego na błędnym uznaniu, iż możliwe jest na zasadach określonych w tym przepisie uchylenie wydanego z oczywistą obrazą art. 69 § 1 k.k. w postępowaniu wykonawczym na podstawie art. 152 k.k.w., postanowienia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary trzech lat pozbawienia wolności, wniósł w konkluzji - po uprzednim wstrzymaniu wykonania wobec skazanego A. T. kary trzech lat pozbawienia wolności (co nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2009 r.) - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna i to w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Na wstępie należy wskazać, a co słusznie w uzasadnieniu swojej kasacji podniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, że jakkolwiek art. 24 § 1 k.k.w. daje sądowi możliwość w każdym czasie uchylenia bądź zmiany poprzedniego postanowienia, jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nie znane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, to jednak bezspornym jest,że owymi nowymi lub poprzednio nie znanymi okolicznościami z pewnością nie może być stan prawny. Jeśli więc nawet, tak jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 czerwca 2006 r., zapadło z oczywistąobrazą art. 69 § 1 k.k., to niedopuszczalne było jego uchylenie na podstawie art. 24 § 1 k.k.w. W tej sytuacji, dopuszczając możliwość skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 24 § 1 k.k.w., z powodu stwierdzenia uchybienia prawnego w uchylanym orzeczeniu, sam Sąd Rejonowy w Brzegu dopuścił się rażącego naruszenia tego przepisu. Uchybienie to zaś z pewnością miało zarazem istotny wpływ na treść orzeczenia. Jeśli natomiast chodzi o samo postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 czerwca 2006 r., to chociaż jest ono prawnie wadliwe, to jednak nie może aktualnie być uchylone na niekorzyść skazanego, a to wobec upływu sześciu miesięcy od daty jego prawomocności (art. 524 § 3 k.p.k.). Należy przy tym pamiętać, że podstawą zmiany lub uchylenia postanowienia w trybie art. 24 k.k.w., mogą być tylko istotne dla rozstrzygnięcia fakty, które powstały po wydaniu tego postanowienia bądź istniały już w chwili orzekania, lecz nie były znane sądowi orzekającemu. Postanowienie nie może zatem podlegać reformacji w trybie art. 24 k.k.w. z innych przyczyn, na przykład z powodu jego wadliwości prawnej (wydanego z naruszeniem prawa) lub zmiany stanu prawnego (zob. Z. Hołda, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz do art. 24, LEX/Arche 2008). Oczywiście przepis art. 24 § 1 k.k.w. ma zastosowanie wówczas, gdy podstawą reformacji postanowienia mają być "nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia", a więc przesłanki natury faktycznej. Natomiast podstawą kasacji mogą być tylko uchybienia procesowe, wymienione w art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenia prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2003 r., V k.k. 241/02, OSNKW 2003, z. 5-6, poz. 49). W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w B., usiłując "naprawić" błąd, jaki popełniony został przy wydawaniu postanowienia z dnia 7 czerwca 2006 r., sam dopuścił się oczywistej obrazy art. 24 § 1 k.k.w., co niewątpliwie miało istotny wpływ na jego treść w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. Z tych też względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.