Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
sygn.a1<±1c 646/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy W Gdańsku I Wydział Cywilny i W składzie następującym: Przewodniczący SSO Barbara Skrobańska to Protokolant st.sekr. sąd. Małgorzata Treder po rozpoznaniu W dniu 3 1 lipca 2013r. W Gdańsku na rozprawie Sprawy Z POWÓĆZÍWČY przeciwko o ochronę dóbr osobistych i o zapłatę 1 .nakazuje pozwanęj usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych p - j, p p g własnoręcznie sporządzonego i podpisanego przez pozwaną, a oświadczenie to zostanie przesłane litem poleconym na adres powódki w terminie14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku W następującym brzmieniu: "Przepraszam Panią. "łza naruszenie przeze mnie jej dóbr osobistych ,wtym Wszelkie wulgame i obraźliwe słowa skierowane pod jej adresem - W szczególnośc1 6 za nazwanie jej kurWą,suka i dziwką ,jak równiez za doznane przez nią przykroścr W } spowodowane moimi niestosownymi zachowaniami". ~ 6 2.zasąd2a od pozwanej na rzecz powódki ac. kwotę 40.000 zł(czterdzieści tysięcy złotych)tytułem zadośćuczynienia _ b'.jkWotę 6.026,46 zł (sześć tysięcy dwadzieścia sześć złotych 46/100) tytułem odszkodowama wraz za ustawowymi odsetkami od dnia 30 kwietnia 2012r. do dnia zapłaty. W S 3.zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 300,00 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz 2.777,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 4.nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gdańsku kwotę 2602,00 zł tytułem opłaty sądowej od której wniesienia strona powodowa była zwolniona. I 6 i UZASADNIENIE _ ł'
--- STRONA 2 ---
Powódka* __ wniosła przeciwko pozew o ochronę dóbr osobistych, W któ do ała się nakazania pozwanej złożenia oświadczenia o treści: "przepraszam panią za naruszenie jej dóbr osobistych, W tym za wszelkie wulgarne i obraźliwe słowa skierowane pod jej adresem - W szczególności za nazwanie jej kurwą, sukąi dziwką, jak również za doznane przez nią przykrości spowodowane moimi niestosownymi zachoWaniami.". Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zadośćuczynienia pieniężnego W kwocie 40.000 zł. Wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty - za naruszenie dóbr osobistychpowódki tj. jej godności, czci, prywatności oraz spokoju psychicznego, kwoty 6026,46 zł. tytułem odszkodowania za poniesione szkody, a nadto zasądzenie kosztów postępowania, W tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. _ ę _ uzasadnieniu ,powódka wyj aśniła, iż pozwana jest byłą żonąjej obecnego męża, ,ja ich małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 17 paździemika 2007r. Podała, iż już W dacie wyroku rozwodowego pozwanazamieszkiwała ze swym ówczesnym konkubentem, a obecnym mężem, W jego m1eszkan1u W Grudzlądzu, powodka zas poznała we Wrzesn1u 2007r 1 z koncem tego roku zamieszkała Wraz z mm domu W Smętowie. Swoje roszczenia powódka uzasadniała zachowaniem pozwanej już po tym“fal<cie, wskazując, iż pozwana poj awiała sięw domu w Smętowie i Wszczynała awantury, ppfiodctzjastlktólych - również W obecności osób trzecich - wyzywała powódkę , używając wobec niej fsłów Wulgarnychi obelżywychtj. "ty szmato, suko, kurwo, dziwko". Podczas tych iawantur - jak podawiałapdochojdziłotirównież do rękoczynów, na skutek których powódka była bita i,drapana;pojj,twarizjyl„;i„şciele, szarpana za włosy i odzież, jak również opluwana i kopanaýf jopisała okoliczności związane ze zdarzeniami z dnia 30.12.2007r. oraz 16.03.2008r. i podała, iż pozwana zostałaskazana wyrokiem Sądu Okręgowego W Gdańsku z dnia 8 lutego 2010r. sygn. akt V. Ka 889/09 za pozostające W kumulatywnym zbiegu przestępstwa zniesławienia i znieważenia powódki W dniu 30.12.2007r. z Wymierzeniem jej za to kary grzywny. Natomiast za czyn popełniony W dniu 16.03.2008r. tj. zniesławienie, znieważenie powódki oraz naruszenie jej nietykalności cielesnej, które skutkowało naruszeniem czynności narządu ciała na okres nie dłuższy niż siedem dni tj. czyn z art. 261 § 1 kk W zb. z art. 217 kk W zb. z art. 157 § 2 kk, wymierzono pozwanej karę trzech miesięcy pozbawieniawolności , zawieszaj ąc wykonanie kary na okres próbydwóch lat. Dodatkowo powódka zwróciła uwagęna działania pozwanej mające na celu zakłócenie jej spokoju psychicznego i wyprowadzenie z równowagi np. poprzez iżostawienie obraźliwego dla pozwanej listu pod poduszką, wyrzucenie jej rzeczy przez okno domu na czy do śmietnika jak też spalenie jej butów. Podała również, iż wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009r. VI W 1263/08 Sąd Rejonowy W Starogardzie Gdańskim uznał pozwaną za* są H wimią popełnienia wykroczenia polegającego na złośliwym nękaniu powódki tzw. głuchymi* W ,telefonami i skazał ją za to na karę nagany. Powódka wywodziła, iż opisane wyżej działania pozwanej stanowią naruszenie jej czci i godności,gdyż inwektywy, którymi została ona obrzucona , obiektywnie tzn. u przeciętnegoodbiorcy budzą wyj ątkowo negatywne r skojarzenia, a jednocześnie wyrokami sądów karnych zachowania pozwanej zostały uznane za bezprawne i zawinione. Podkreślono, iż W każdej z opisanych sytuacji to pozwana była agresorem i osobą inicjującą konflikt. Jej zachowania nie :ęmogąteż zdaniem pozwanej usprawiedliwiać emocje związane z rozstaniemiz?,fskoro rozwód został orzeczony już W paździemiku2007r., a pozwana jeszcze przed rozwodem wyprowadziła się ęęzręrdomuęfi zamieszkała ze=-swym ówczesnym konkubentem, a obecnie t mężem,'1.j “Zaznaczono jednak, iż nawet gdyby przyjąć, iż pozwana działała pod wpływem Wzburzenia, to i tak jej obraźliwe pod względem powódki zachowanie nie traci swegobezprawnego charakteru. Powódkawskazywała Wreszcie, iż
--- STRONA 3 ---
wskutek działań pozwanej zostały również naruszone jej imie dobra osobiste tj. spokój psychiczny i równowaga emocjonalna. Zwróciła bowiem uwagę na stres, który wiązał się z każdorazowym pobytem powódki W domu W Smętowie, a wynikający z możliwości pojawienia się W tym miejscu pozwanej, czemu zawsze towarzyszyły awantury i wyzwiska, które pozwana rzucała pod adresem powódki. Ponadto wskazano na przeżycia związane z toczącymi się postępowaniami kamymi, W tym koniecznością stawania przed sądem powódki i udziałem W rozprawach, nawet podczas dwóch ciąży powódki. Ostatecznie wywiedziono, iż wobec naruszenia przez pozwaną dóbr osobistych uzasadnione jest żądanie pozwu o dopełnieniu przez pozwaną czynności zmierzających do usunięcia skutków tego naruszenia poprzez przeproszenie powódki. Natomiast co do żądania zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną powódce, wskazano, iż dochodzona kwota jest uzasadniona zarówno ze względu na rozmiar wyrządzonej szkody, jak i z uwagi na uwzględnienie stosunków O majątkowych stron. Natomiast kwota odszkodowania 6046,46 zł. stanowi zwrot kosztów poniesionych przez powódkę na dojazdy, korespondencję si koszty toczących się postępowań. (k. 3-9) sc ` Pismem z dnia 22 maja 2012r. powódka wskazała, iż przeprosiny mają zostać złożone W formie listu poleconego przesłanego na adres powódki, zawierającego wskazanąvw pozwie treść przeprosin. (k. 41) s Pozwana W odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa W całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, W tym kosztów zastępstwa rocesowe o W norm r ej” że in h :P 8 ge p RP Z P153 Y9 - p p Wyj aśniła, .iż sytuacj ařkonfliktowamiędzy stronami powstała na tle wspólnego jomieszkiwanialwjjdomu `ednorodzinn m W Sm towie owódki i 'ej rzyszłe o męża Y <2 p J g oraz pozwana ijej przyszłego mę2a~ Przyznała, iż W dniach 30.12.2007r. i 16.03.2008r.doszło do konfliktu i szarpaniny między stronami, W czasie których obie używały słów powszechnie uznanych za obelżywe i pobiły się. Pozwana zaznaczyła, iż obie kobiety działały pod wpływem silnego wzburzenia i emocji związanych z toczącą się sprawą o podział majątku dorobkowego, obie też odniosły niewielkie obrażenia, przy czym zwrócono uwagę, iż powódka jest osobą młodąi wysportowaną, zaś pozwana starszą od niej o wiele lat i schorowaną. Pozwana zaprzeczyła* też, by pozostawiła W łóżku powódki kartkę, na której było napisane "spierdalaj z moj ego j 9 małżeńskiego łóżka! .!„!p!(„Won :do domu! ! ! " oraz że dopisała na karcie z życzeniami dla ji"ainajibardziej Twoja żoina*"."Wskazała, iż choć wg niej nie Ĺdopuściła się popełnienia zarzucanych jej czynów, to biorąc pod uwagę Wyroki sądowe jest skłonna złożyć oświadczenie o treści jak W pkt 1 pozwu. Zwróciła też uwagę na nieugiętą na postawę powódki podczas postępowań karnych, która nie chciała ugodowo zakończyć sporu. 0 Wskazała rówr1ież, iż poniesione przez powódkę koszty procesu zgodnie z przedłożonym zestawieniem przez jej profesj onalnegopełnomocnika sądy zasądziły w wyrokach kamych, a"Ÿ zatem W niniejszym postępowaniu powódka nie może dochodzić ich zwrotu. Natomiast kwota 40.000 zł. .tytułemzadośćuczynienia zostałaoceniona przezsspozwanąjako niewspółmierną do stopnia zawinienia pozwanej i doobrażeń, jakich dojznałafi W * związku z szarpaniną z pozwaną. Podkreślono Wreszcie, iż sprawy wytoczone pozwanej przez powódkę dpoprowadziłypozwaną do znacznego pogorszenia jej stanu zdrowia, gdyż ta bardzo przeżyła 3-letnie postępowanie kame. Powołując się na zasady współżycia społecznego Wniesiono o oddalenie W całości powództwa lub chociażby miarkowanie dochodzonej W pozwie kwoty. (k. 94-95) O »- Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
--- STRONA 4 ---
We wrześniu .2007r. Wodka wowczas :poznała pe Tenerb łfiwtedy W trakcie sprawy rozwodowej z pozwaną" wowcza Małżonkowie już wtedy nie zamieszkiwali wspólnie - śniu adziła si ° 8 ` ' pozwana we wrz }20.0(7r..,.„. Vy] W ę bowrem do swoj ego owczesnego konkubenta, e a obecnego :męŻE1;Ÿ} do e oęmieszskania W Grudziądzu, zabierając ze sobą młodszego z synów małżonków Wyprowadzając się, zabrała ze sobą rzeczy osobiste i częściowo meble. W okresie późniejszym W domu W Smętowie przebywała sporadycznie. d I Z na _ ._ 3 9 Zę ŚC Owo ZeZn a pozwanej k. 163, zeznania Sk. 124] 6 _Wyrokiem rz dnial 7 ę aździernika2007r. małżeństwo pozwanej ii zostało rozwiązaneprzez rozwód. [okoliczność bezsporna] W tym czasie powódka zaczęła spotykać się z*Í i odwiedzać go W domu, W którym zamieszkiwał (jw Smętowie, a który stanowił wówczas współwłasność .byłych małżonków* Nie nocowała jednak W nim przed datą 17 paździemika 2011r., a jedynie przebywała _tamşza dnia, spędzaj ąc czas Wspólnie z obecnym mężem oraz :zamieszkującym z nim synemł. “Natomiast W grudniu 2007r. ostatecznie P1'Zfi=Pf0W&d2iłfl Się W na , r przełomu' lisjtopjadalgrudnia 2007r. powódka byłafcelem ataków pozwanej. Ta ostatnia poj awiała się W domu W Smętowie W czasie wizyt powódki i Wszczynała awantury, podczas których, również W obecności osób trzecich, wyzywałapowódkę, używając wobec niej słów wulgarnych: "szmato", "suko", "kurwo", "dziwko", szarpała ją za włosy i odzież, drapała po twarzy i ciele, uderzała powodując powstanie siniaków. To pozwana była stroną, inicjującą sytuacje konfliktowe: zaczepiała słownie powódkę, zakłócała jej spokój i spoczynek nocny,1i¦ Ĺ; m. in. złośliwie :nękaj ąc jątelefonami, przyjeżdżając W nocy do domu, W którym powódka 8 nocowała z jej obecnym mężem i budzącśpiących czy ściągaj ąc z nich kołdrę. Zdarzało się, W że rozrzucała i brudziła ich rzeczy, zostawiała też kartki z obraźliwymi słowami. Powódka z kolei ;starała sięunikać spotkań z pozwaną, wychodząc najczęściej do rodziców W W,7“mieszkaj ących po przeciwnej stronie ulicy. [dowódz zeznania powódki k. i 81 62-1 63 , zeznania' ki.”Ĺf12i2-123, zeznania” k.. 123-124, zeznania' k. 146-147, zeznania k. 147-148, ] W dniu 30 grudnia 2007r. około północyf przyjechała ze swoim ówczesnymímężem do domu W Smętowie, W którym przebywali wówczas” = ipowódka. Pozwana, szarpiąc zakołdrę,fskieroWała do powódki wulgarne słowa m. in. "szmato", "suko", "kurwo". Następnie zaczęła ją szarpać za włosy i odzież oraz drapać. Powódka po wyswobodzeniu się, poszła do łazienki, skąd usiłowała zadzwonić po policję,j ednak .pozwanaweszła tam za nią iwyrzuciła jąz łazienki. Wówczas powódka wraz z r schronili się domu rodziców tego ostatniego, mieszkających po drugiej stronie ulicy i tam czekali na przyjazd policji. p . Natomiast W dniu (16 marca 2008r. przebywając W domu W .Smętowiefpozwarra znieważyła powódkęużywając Wobec niej słów obelżywych. Następnie rzuciła się na
--- STRONA 5 ---
“uderzyła ją pięścią W twarz, kopnęła W brzuch i napluła na twarz, a W wyniku szarpaniny doszło do powstania u powódki siniaków. Również Wówczas powódka wezwała policję. 6 [wyrok Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia 3.07.2009r.: sygn. akt II K 247/08 - k. 14-17 akt niniejszych, wyrok Sądu Okręgowego W Gdańsku z dnia 8.,02.2010r. sygn. akt V Ka 889/09 k. 18-19 akt niniejszych, wyrok Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia27 05 2011 ktIIK176/10k 20 22 kt ` ° ` h . . r. sygn. a . - a nrmejszyc ponadto dowód: koia protokołurrzyjęcia ustnej skargi z dnia 17.03.2008r. k. 12-13, zeznm powódki 1‹. 1621 Sąd Rejonowy W Starogardzie (Gdańskim wyrokiem zdnia 3 lipca 2009r. sygn. akt II K 247/08 uznał oskarżoną W ramach zarzucanych jej czynów za Winną tego, żew dniu 30 grudnia 2007r. W Smętowie znieważyłaśjleiużywaj ąc W stosunku do pokrzywdzonej słów powszechnie uznanych za obelżywe tj. o popełnienie czynu zart._216 § 1 kk oraz tego że W dniu 16 marca 2008r. W Smętowie znieważyła srjużywaj ąc W stosunku do pokrzywdzonej słów powszechnie uznanych za obelżywe tj. popełnienia czynu z art. 216 § 1 kk, uznał te czyny za ciąg przestępstw i za to , przy zastosowaniu art. 91 § 1 kk na mocy art. 216 § 1 kk, art. 33 § 1 i 3 kk wymierzył jej karę 100 stawek dziemrych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na 10 zł. Nadto oskarżoną W ramach zarzucanych jej czynów uznano za .wim1ą¬tego(,„że W dniu 30 grudnia 2007r. W Smętowie naruszyłanietykalność cielesną? W ten sposób, że szarpała pokrzywdzonąza włosyi odzież oraz ją podrapała, tj. popełnienia czynu z art. 217 §1 kk i za to na mocy kart.-217 §1 kk, art. 33 § 1 i 3 kk wymierzył jej karę 100 stawek dziennych grzywny, przyjmując Wysokośćj ednej stawki na 10 zł. Wreszcie oskarżoną W ramach zarzucanych jej czynów uznałza ` 4 7 o że W dniu 16 marca 2008r. W Smętowie naruszyła nietykalność cielesnąrl ten sposób, że szarpała pokrzywdzoną za włosy oraz opluła, a także biła ją W ten sposób, że uderzała ją pięściami i kopała, czym spowodowała powstanie obrażeń ciała W postaci podbięgnięć krwawych okolicy jarzmowej lewej, piersi lewej, uda lewego, podudzia prawego oraz otarć naskórka W okolicyřgp nadgarstków, które to obrażenia spowodowały naruszenie czymrości narządu ciała (powłok) trwające nie dłużej niż 7 dni, tj. popełnieniaczynu z art. 217 § 1 kk W zb. z art. 157 § 2 kk W zw. z art. 11 § 2 kk i za to na mocy art. 11 § 3 kk W zw. z art. 157 § 2kk wymierzyłjej karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie na mocy art. 85 kk, 86 § 1 i 2 kk połączono oskarżonej jednostkowe kary grzywny i wymierzono jej jedną karę łączną 150 stawek dziemiych, przyjmując wysokość jednej stawki na 10 zł. Natomiast na mocy art. 69 § 1 i 2 kk, art. 70 § 1 pkt 2 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo ` ei n 2 8 “oskarzo samym procesre o to, ze W stycznru zawieszono oskarżon a okres lat p Natomiast" 2008r. „wieczorem W Smętowre przy zmewazyłaif 8 u e I' W ten sposób, że używała W stosunku do niej słów powszechnie uznanych za , . obelzyw (swinia rwa, s ma _ łoka (etc _oraz to to, ze W dnru 16 marca 2008r 'u W Sm wie przy ul.?"ę znieważyła oraz naruszyła nietykalność świ ten sposób, że używała W stosunku do niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, pobiła ją uderzając pięściąw twarz ,drapiąc ją porękach i głowie, czym naruszyła czynności narządów ciała* na okres nie dłuższy niż 7 dni tj. o czyn z art. 157 § 2 kk W zb. z art. "216 § 1 kk W zw. z art. 11 § 2 kk - uniewinniono od popełnienia zarzucanychjej czynów. f 8 6
--- STRONA 6 ---
W pkt VIII z mocy art. 628 pkt 1 k no od oskarżonej na rzecz oskarżycielki prywatnej kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu. W Sąd Okręgowy W Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lutego 2010r. sygn. akt V Ka 889/09 na skutek apelacji Wniesionej przez obrońcę oskarżonej i oskarżycielki prywatnej s obecnie* ,powyższego wyroku uchylił zaskarżony wyrok W CZQŠCÍ d0ÍY0Zą09J CZYHU Zf1fZU0ř111@80 Obßünißl W punkcie II oskarżenia (punkt I tiret drugie jipunkt III i VI wyroku) oraz czynu zarzucanego obecnie” W pkt II oskarżenia Wzaj emnego i W tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rej onowemu W Starogardzie Gdańskim. Jednocześnie zmieniono zaskarżony _Wyrok,W¿¿ten sposób, że czyn przypisany Qskarż ne' 8215: Óbecnie I Í11`CÍ PIGÍVVSZÜ PÜIIKCIC o polegające na t m, ze W dmu 30 grudma 2007r W 0 J Wyrokuuznał jako jedno przestępstw _ 8' są i , ° ` Smętowre naruszyła nretykalność crelesnął ąąíf¿¿§1¿{ "obecme" W ten sposób, że szarpała pokrzywdzoną za Włosy i odzież oraz podrapała ją, a także znieważyła ją używając jednocześnie W stosunku do pokrzywdzonej słów powszechnie uznanych za obelżywe, kwalifikowane z art. 216 § 1 kk W zb. z art. 217 § 1 kk W zw. z art. 11 § 2 kk, za co przy zastosowaniu art. 11 § 3 kk Wymierzył jej karę 100 stawek dziemrych grzywny po 10 zł. każda. Ponadto uchylono orzeczenie o karze łącznej zawarte W pkt _IV wyroku, zaś z pozostałym zakresie zaskarżony Wyrok utrzymano W (mocy. ll ' I || „;,_Sąd Rejonowy W StarojgardzieGdańskim, „rozpatruj ąc ponownie sprawę Ęišf;íĹ}1Í¿ }¿ĹĘ I wyroku Z dnia 27.05.2011r. uznał oskarżonąf za wimi o ełnienia cz nu le ` o na 11, że W 6 6 66. 6 66 ft 19 P Y 6 dniu 16 marca 2008r. W Smętowie W jednym czasie znieważyła' “ używając W stosunku do ni ' słów Wszechniesuznanych za obelżywe oraz naruszyła nietykalność cielesną' Wten sposób, że szarpała pokrzywdzoną za włosy, opluła ją, a także biła ją W ten sposób, że uderzyła ją pięściami i kopała, czym H H _ spowodowała powstanie obrażeń W postaci podbięgnięć krwawych okolicy jarzmowej lewej, piersi lewej, uda lewego, podudzia prawego oraz otarć naskórka W okolicy nadgarstków, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała (powłok) trwające nie dłużej niż 7 dni, tj. popełnienia czynu z art. 216 § 1 kk W zb. z art. 217 § 1 kk W zb. z art. 157 § 2 kk wzw. z art. 11 § 2 kk i zato namocy art. 11 § 3 kkwzw. z art. 157 § 2 kk wymierzono oskarżonej karę trzech miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie W pkt II na mocy art. 69 § 1 i 2 kk , art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawieszono konanie kary pozbawienia .wolności orzeczonej wobec oskarżonej na okres próby wynoszący 2 lata. Natomiast W pkt III Sąd uniewim*1ił od popełnienia 8 zarzucanego jej czynu, tj. tego że W dniu 16 marca 2008r. po u W Sm Wie y ul. Osiedle Przylesie 23 znieważyła oraz naruszyła nietykalność W ten sposób, że używała W stosunku do niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, pobiła ją, uderzając (pięścią (wtwarz, drapiąc ją po rękach i głowie, czym naruszyła czynności narządów ciała' na okres dłuższy niż 7 dni tj. o czyn zart. 157 § 2 kk W zb. z art. 216§1kkWzw.zart.11§2kk. W pkt IV na podstawie art. 628 pkt 1 kpkzasadzono od oskarżonej na rzecz oskarżycielki prywatnej* kwotę 2125,40 zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego z tytułu ustanowienia pełnomocnika oraz kwotę 300 zł. tytułem uiszczonej przez oskarzycielkę prywatną zryczałtowanej równowartości wydatków. .7
--- STRONA 7 ---
[Wyrok Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia 3.07.2009r. sygn. akt II K 247/08 - k. 14-17 akt niniejszych, wyrok Sądu Okręgowego W Gdańsku z dnia 8.,02.2010r. sygn. akt V Ka 889/09 - k. 18-19 akt niniejszych, Wyrok Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia 27.05.2011r. sygn. akt II K 176/ 10 - k. 20-22 akt niniejszych] Natomiast wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009r. sygn. akt VI W 1263/08 Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim uznał obwinioną* zajwinną tego, ze W okresie od dnia 4 01 200 r do 2 przebywającej W Smętowie Granicznym złośliwie niepokoiła ją W ten sposób, ze dzwoniła ze swojego telefonu komórkowego o nr 783-683-030 na jej telefon komórkowy o nr 691 -079- 081 celowo nie podejmując rozmów W szczególności W dniach 4.01 .2008r godz. 20:51:41, 10.01.2008r. godz. 15:16:42 i 15:17:42, 29.01.2008r. godz. 10:03:57 oraz 28.02.2008r. godz. 06:59:07, tj. czynu stanowiącego wykroczenie* z art. 107 kw i za to na mocy art. 107 kw W zw. z art. 36 § 1 kw skazano ją na karę nagany. [wyrok Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia 15.01.2009r. sygn.. akt VI W 1263/08 - k. 23-24 akt niniejszych] Kwota z tytułu kosztów postępowania karnego zasądzona W Wyrokach karnych została powódce zwrócona przez pozwaną. [okoliczność bezsporna] W związku zitoczącymiesię postępowaniami sądowymi powódka poniosła równiez koszty z tytułu prowadzonej korespondencji (koszty znaczków, Wysyłki listów poleconych itp.), koszty sporządzanych kserokopii, fkoszty biletów PKS i PKP oraz dojazdu samochodem poniesione W związku .z udziałem powódki w rozprawach sądowych, jak równiez inne koszty W związku z prowadzeniem spraw przez profesjonalnego pełnomocnika - poza zasądzonym Wyrokami karnymi wynagrodzeniem - łącznie w kwocie 6.026,46 zł. . 0 [dowód: zestawienie k. 24, kopie biletów dk. 25, faktura k. 30, historia rachunku bankowego 31-32, kopie dowodów nadania przesyłek , pokwitowania k. 33, kopia potwierdzenia p; - transakcji k. 34, zaświadczenie k. 35, zaświadczenie 36, zestawienie k. 173, k. 174, historia rachunku k. 175-176, potwierdzenie przelewu k. 277, faktura k. 178, kopie dowodów nadania k. 179, odpis zaświadczenia oraz kopia biletu k. 180, odpis zaświadczenia k. 181, kopia biletu k.182,] W ramach toczącego się postępowanie karnego uczestniczyła W ponad 20 rozprawach. Kazdej z nich towarzyszyły silne emocje psychiczne. Powódka nie umiała sobie poradzić z nową dla niej sytuacjąi była nią zestresowana, W związku z czym I pojawiły się równiez objawy somatyczne: ból brzucha, spocone ręce, brak apetytu, ból głowy itp. Z tych powodów korzystała z pomocy psychologa oraz pedagoga szkolnego, zatrudnionych W szkole, W której wówczas pracowała. [dowód: zeznania powódki k. 163, zeznania k. 122-123] W 8 V › Od daty zakończenia postępowania karnego w 2011r. powódka i pozwana nie utrzymują ze sobą kontaktów . . ‹ _ ^ [dowód: zeznania powódkif k. 162- 163, zeznania pozwanej k. 163]
--- STRONA 8 ---
Sąd zwazył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, W szczególności na podstawie doktunentów złożonych przez stronę powodową , a dotyczących kosztów poniesionych W związku z toczącym się uprzedniopostępowaniem karnym, jak ,również zeznań przesłuchanych W sprawie świadków: uwzględnił treść wyroków: Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia 3.07.2009r. sygn. akt II K 247/08, Sądu Okręgowego W Gdańsku zdnia 8.,02.2010r. sygn. akt V Ka 889/09, Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim z dnia27.05.2011r. sygn. akt II K 176/ 10 oraz Sądu Rejonowego W Starogardzie Gdańskim: z dnia 15.01.2009r. sygn. akt VI W 1263/08' , Wobec treści art. 11 kpc będąc związanym ustaleniami prawomocnych wyroków skazujących wydanych W postępowaniu karnym. Powyższe determinowało ocenę składanych W toku niniejszego postępowania zeznań świadkówrirsrsrsstron, _i,ostatecznie_doprowadziło do 0 uznania za niewiarygodne .zeznań świadków .Świadkowie ci bowiem opisywali zaj ście z 16 marca 2008r., wskazując na „powódkę jako jego inicj atorkę i osobę ubliżającą pozwanej, natomiast samą 8 iprzedstawiano jako osobę nieagresywną i jedynie odpowiadającą na zaczepki powódki. Przeczy to woczywisty sposób treści wyroków skazuj ących, W których pozwana .zostałaşęuznana za -osobęż íwimrą tego, że w dniu 16 marca 2008r. znieważyła ącswstosunku donie słówpowszechnie uznanych za obelżywe oraz naruszyłassnietykalność cielesnąf Wten sposób, że szarpała pokrzywdzona za -włosy,~op1uła 5ją, fa także biła ją W ten sposób, że uderzyła ją pięściami i kopała, czym spowodowała powstanie obrażeń W postaci podbiegnięć krwawych okolicy jarzmowej lewej, piersi lewej, uda lewego, podudzia prawego oraz otarć naskórka W okolicy nadgarstków, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała ş (p0wł‹›k›t1~wająceniedłu2@j niżvdni. Sąd zważył, iż wtym samym procesie powódka została - ¿ uniewinniona od zarzucanego jej _-_czynu,¿tzn.¿,¿te; o że W tym samym dniu i czasie znieważyłaf oraz naruszyła nietykalność Wten sposób, że używała W stosunku do niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, pobiła ją, uderzając pięsciągw po rękach i głowie, czym miała naruszyć czym'1ości narządów ciała na okres dłuższy niż 7 dni. Sąd co prawda nie był związany wyrokiem uniewinniaj ącym i mógł W tym zakresie poczynić odmienne ustalenia, jednakże zdaniem Sądu materiał dowodowy izebrany W toku niniejszego postępowania nie dał podstaw do im1ej oceny całego zdarzenia. ¬ Przesądziły o tymsp 'ine zeznani ch" świadków: teściowej powódki ,a byłej teściowej ętępozwanejiies erobeeecne oąmęża powódki ' " I .r Wszystkie to osoby W sposób tożsamy opis panu ąe mrędzystronami stosunki, potwierdziły fakt, iż to pozwana od momentu, kiedy 0 związała się z jej byłym mężem, inicj owała konflikty z powódka, w różny sposób starała się zaburzyć ich spokój i utrudnić normalne ftmkcj onowanie i zamieszkiwanie W domu w Straszynie. To ona odnosiła się wulgarnie do powódki i wielokrotnie ją obrażała, także w trakcie awantur, które miały miejsce wdniach 30.12.2007r. i 16.03.2008r.,.,a co ,zostało ¿ jednoznacznie stwierdzone _Wyrokami karnymi. Z kolei świadek* 8 5 potwierdziła, iż°} przychodziła do jej domu, by uniknąć spotkań z pozwaną, widziała też, jak pozwana niszczyła rzeczy powódki. Powyższe W ocenie Sądu sprawiło, iż to wersja zdarzeń przedstawiana przezpowódkę została uznana za wiarygodną. ,foj ca powodk jak ro 1ez siostry powódki, I . . t
--- STRONA 9 ---
Natomiast pozwanej Sąd dał wiarę o tyle, o ile jej twierdzenia były tożsame z ustalonymi na r podstawie wyżej opisanych dowodów okolicznościami. Rozważaj ąc sprawę niniej szą, Sąd W pierwszej kolejności oparł się na treści przepisów art. 23 kc i art. 24 kc,. regulujących kwestię ochrony dóbr osobistych i jej przesłanek. Pierwszy z przywołanych przepisów przesądza ogólną zasadę, iż dobra osobiste, wymienione wtym przepisie jedynie przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Przesłanki tej odpowiedzialności ustanawia z kolei art. 24 kc, który wskazuje, iż osoba, której dobra osobiste zostały zagrożone lub naruszone cudzym działaniem, może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia'jego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej fonnie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie możliwym jest również żądanie zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (§ 1), zaś jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa - również jej naprawienia na zasadach ogólnych (§ 2). Przesłankąkonieczną dla uzyskania ochrony jest jednakże W każdym przypadku bezprawność działania naruszaj ącego dobra osobiste. Wskazać jednak łnależy, iż z uwagi na szczególnesuksztaltowanie ciężaru dowodowego W procesie o ochronę 8 dóbr osobistych i obowiązującą zasadę domniemania bezprawności naruszeń tych dóbr, ¿osoba,.sktórej dobra zostały .naruszonemusi wykazać jedynie, iż do takiego naruszeniadóbr W ogóle ídoszło, zaś to pozwany smaobowiązek wykazać istnienie okoliczności Lusprawieedliwiaj ących to 'działan'ie),»a\więc wyłączaj ących bezprawność. Przyjmuje się, że za fisbfezprawneifdżiałanieżisinaruszaj ące sdobra=o"sobiste,jeżeli nie zachodzi żadna ze gisfzczeżgólnyclhfokoiliiicznościruspeirawiedlsiwiających jj ei. ;Za okoliczności takie uznaje się na ogół: dziiałanie W Ífrarnachispżoirządku iżprawneigożtj. działanie :dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, Wykonywanie prawa zpodmioćtowego,zgodę pokrzywdzonego (z zastrzeżeniem jednakżeuchylenia jej skuteczności niektórych przypadkach) oraz działanie wobronie uzasadnionego interesu (tak za orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989r. II CR 419/89 OSP 11-812/90 poz. 377). że Mając na względzie, iż W ramach toczących się Wcześniej postępowań karnych zapadły wyroki1skazujące,fjktórych ustaleniami Sąd był na zasadzie art. . 11 kpc, W sprawie 2 .przeisiądzionym *zostało,»iż pozwana znieważyła uzywaj ąc W Ísto`Sunku do .niesłówespowszeclmie uznanych za obelżywe oraz naruszyła jej nietykalność cielesną, a jej działanie było W związku z tym bezprawne i zawinione. .Ponadto pozwana fziolstała uznana z ssssżeswsokresie od dnia 4.01.2008r. 'do 28.02.2008r. W celu isedokuczenieař Íprzeżsbywaj ącej W Smętowie Granicznym złośliwie p niepokoiła ją W ten sposób, że dzwoniła ze swoj egotelefonu komórkowego na jej telefon ikiomórkowy celowo nie podejmuj ącfrozmów. Oczywistym jest zaś , iż działanie powyżej 8 Ífopżiiżsanesżstanowi naruszenie dóbr iosobiistychpoiwódki wpostaci jej godności, dobrego imienia, nietykalności czy prawa do zachowania prywatności. Sąd zresztą ustalił , iż do zachowania 'godzącego W owe :dobrianie dochodziło jedynie W dniach 30.12.2007r. czy p 16.03.2008r.' (których to' zdarzeń dotyczyły wyroki karne), lecz przez cały okres od listopada 2007r. do marca 2008r., kiedy to pozwana obrażała powódkę, używała W stosunku do niej W 8 wulgarnych słów czy też uprzykrzała życie powódki i jej obecnego męża, przeszkadzaj ąc W spokojnym odpoczynku, niszcząc rzeczy powódki itp. W takiej sytuacji Sąd uznał ostatecznie, iż zarówno kwestia naruszenia dóbr osobistych działaniem” pozwanej jak i bezprawności jej działania została przesądzona. 8 =~ Oceniaj ąc natomiast kwestię zgłoszonych roszczeń Sąd uwzględnił, iż zgodnie z art. 24 § 1 zdanie drugie, W razie dokonanego naruszenia, ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może żądać,›ażeb'y osoba, która dopuściła się.naruszenia,~dopełniła czymrości
--- STRONA 10 ---
potrzebnych do ustmięcia jego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej formie. W doktrynie i orzecznictwie Wskazuje się, iż katalog środków służących usunięciu skutków naruszenia dobra osobistego nie jest zamknięty, Wszystkieone musząjednak być środkami celoWymi,.nadającymi się do spełnienia przypadających im funkcji i wymuszenia W drodze egzekucji. Nadto nie mogą pozostawać W sprzeczności z ustawą ani zasadami współżycia społecznego. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy W uzasadnieniu uchwały z dnia 30 grudnia 1971 r., III CZP 87/71, OSNCP 1972, nr 6, poz.«104, chodzi o czymrości, "które Według powszechnie przyjętych poglądów lub pojęć danego środowiska stanowią ekwiwalent wyrządzonej krzywdy W tym znaczeniu, że niejakoniwelująjej skutki". Reasumując, zastosowanyśrodek musi być więc adekwatny do okoliczności konkretnego wypadku, korelując co do formy i treści z poczynionymi ustaleniami faktycznymi. , Powódka W niniejszym postępowaniu domagała się uslmięcia skutków dokonanego naruszenia , żądając złożenia oświadczenia woli, W którym pozwana przeprosi ją za owo naruszenie. Oświadczenie to miało być złożone W formie pisemnej listu poleconego przesłanego na adres powódki. Zważywszy na dokonane W sprawie ustalenia faktyczne, rodzaj naruszeń, jakich dopuściła się pozwana si krąg osób, :będących świadkarnizachowań pozwanej, Sąd uznał, iż taka forma złożenia oświadczenia o treści wskazanej W pozwie jest W W ijaklnajbardziej adekwatna i odpowiednia do zaistniałych okoliczności. 8 Wobec powyższego;¿wis(..pkt ¿„1¿wyroku, na podstawie art. 24 § 1 zd. 2 kc nakazano j p pozwanej usun1ęc1e skutkow naruszen1a dobr osobistych powódki Ę po rze; złożenie isemne o oświadczenia,własnoręcznie :sporządzonego i podpisanegołprzez pozwaną. Określono przy tym, iż oświadczenie to ma zostać przesłaneflistempoleconym na adres powódki W tenninie14 dni od daty _ puprawomocnieniasię wyroku W następującym brzmieniu: “'p'Przepraszam =PaniąÊ Ífza naruszenie przezemniejej dóbr osobistych ,W tym wszelkie wulgamejpi p obraźliwe słowa skierowane pod jej adresem - W szczególności za nazwanie jej kurwą,~suka i W .dziWką},jakÍrównieżza doznane przez niąprzykrości spowodowane moimi niestosownymi zachowaniami". O Da1ej,V1Sąd Ízważył, iż zgodnie z art. 24 § 1 zdanie 3 kc W razie dokonanego naruszenia p dóbr osobistych na zasadach przewidzianych W kodeksie uprawniony może żądać p zadośćuczynienia.pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Tym samym przepis ten nie stanowi podstawy nonnatywnej dla zasądzenia Ĺ zadośćuczynienia W każdym wypadku bezprawnego naruszenia dóbr osobistych, lecz odsyła do przepisów szczególnych, które przewidują ten środek. Zadośćuczynienie przyznane może tylko W wypadkach Wskazanychw ustawie, m. in. na podstawie art. 448 k.c., który p jStanoWi,zi.ż) W razie naruszenia dobraosobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro ¿ p Íosobisite'zostało naruszone, .odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za Êdioznanąsekrzywdę . Mając na względzie, iż zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,~ma spełniać przede wszystkim funkcjękompensacyjną, tzn. mieć na celu zatarcie lub co najmniej złagodzenie następstw naruszenia takichdóbr osobistych,¬uznaje się, że wysokość p zadośćuczynienia winna zależeć przede wszystkim od Wielkości doznanej krzywdy. Sąd _ p precyzuj ąc, jaka suma zadośćuczynienia jest W danych Warunkach "odpowiednia", winien ' uwzględnić W swych rozważaniach rodzaj naruszonego dobra, rozmiar i intensywność naruszenia, stopień negatywnych konsekwencji dlapokrzywdzonego, wynikających zh dokonanego naruszenia dobra osobistego, Wf tym także niewymiemych maj ątkowo, ,. „ 3 I nieodwracalność skutków naruszenia, stopień winy sprawcy jak też sytuację maj ątkowąi osobistą zobowiązanego (por. wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2002 r., V CKN 1010/00, OSNC 2003, nr 4, poz. 56; wyrok SNiz dnia 13cz_erwca 2002 r., V CKN 1421/2000, niepubl.; wyrok SA W Warszawiez dnia 22 lutego 2004 r., II ACa 641/03, Wokanda 2004, nr 9, s. 44; wyrok
--- STRONA 11 ---
SN z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/2005, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 101; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008 r., I ACa 1150/06, OSAW 2008, nr 4, poz. 110). Kierując się powyższymi wskazówkami Sąd W sprawie niniejszej uznał, iż żądanie zadośćuczynienia W kwocie 40.000 zł. jest W pełni uzasadnione. Przyznając powyższą kwotę Sąd uwzględnił, iż pozwana dopuściła się wobec powódki czynów, które ostatecznie zostały uznane za przestępstwa i za które została ona prawomocnie skazana. Nie ulega wątpliwości, iż działania pozwanej były dla powódki bardzo nieprzyjemne, powódka nie mogła normalnie funkcjonować w domu W Smętowie, spokojnie budować relacji z obecnym mężem. Była narażona na Wulgarne zaczepki pozwanej i obrażana przez nią, co niezaprzeczalnie było sytuacją bardzo dla niej poniżaj ącąi stresującą. Dodatkowy jednak stres spowodowało toczące się póżniej postępowanie kame. Powódka , dochodząc W nim swych praw, uczestniczyła W ponad dwudziestu rozprawach, sam zaś proces trwał ponad 3 lata. Towarzyszyły temu ogromne emocje i stres, wzmożony zwłaszcza Wzaj emnym oskarżeniem pozwanej. Powódka, będąc pierwszy raz W takiej sytuacji, nie umiała sobie poradzić z towarzyszącymi temu przeżyciami i zmuszona była korzystać m. in. z porad psychologa. Jej położenie dodatkowo komplikował fakt, iż W tym okresie urodziła dwoje dzieci. Powyższe musiało znaleźć przełożenie na wysokość przyznanego powódce zadośćuczynienia. Sąd miał na względzie, iż samo postępowanie karne zostało zainicjowane wnioskiem powódki i toczyło się z oskarżenia prywatnego, jednakże zaznacza, iż to powódka była osobą poszkodowaną W wyniku zachowań pozwanej , a wystąpienie przez nią na drogę postępowania sądowego miało nacelu również jej ochronę przed dalszym agresywnym zachowaniem Barbary Królikowskiej i stanowiło przy tym jej konstytucyjne prawo. Wobec powyższego Sąd w pkt 2 wyroku na podstawie art. 448 kc W zw. z art. 24 § 1 zd. 3 kc zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 40.000"zł. tytułem zadośćuczynienia. ę Jednocześnie na podstawie art. 24 § 2 kc Sąd zasądził również kwotę 6.026,46 zł tytułem odszkodowania.'1Sąd uznał bowiem, iż powódka wykazała, iż W związku z toczącym się poestępowianiemisśkamym poniosła koszty W kwocie dochodzonej pozwem z tytułu kosztów dojiazidujkoszltów wykonanych kserokopii , prowadzonej korespondencji, jak też kosztów uiszczonychsna rzecz jej profesjonalnego pełnomocnika, przestawiaj ąc stosowne wyliczenia, potwierdzone zaświadczeniami, fakturami, rachunkami czy wyciągiem z konta bankowegoi kopią potwierdzenia przelewu. Jednocześnie analiza akt kamych Sądu Rejonowego W . Starogardzie Gdańskim II K 176/10 wykazała, iż w tej części koszty te nie zostały rozliczone W ramach tego postępowania. Skoro zaś powódka je poniosła, stanowią one uszczerbek W jej majątku tj. szkodę W rozumieniu przepisów prawa cywilnego, która pozostaje W bezpośrednim związku z zachowaniem Wanej i która wobec tego winna być zdaniem Sądu zwrócona powódce przez? ĹŸ§fiRozstr5zygaj ąc o kosztach postępowania Sąd uwzględnił zasadę odpowiedzialności za procesu i W pkt 3 wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc zasądził od pozwanej jako f strony przegrywaj ącej na rzecz powódki kwotę 300,00 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych 3 oraz 2.777,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, ustalając wysokość należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia na podstawie § 11 ust. 1 pkt 2 oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), powiększonego o koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. _ s są Natomiast W pkt 4 na podstawie art. 11»-3 ust. l ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych W sprawach cywilnych (t. jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 90 poz. 594.ze zm.), nakazano pobrać _od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego W Gdańsku kwotę 2602,00 zł tytułem opłaty sądowej, od której wniesienia strona powodowa była zwolniona.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Gdańsku#V. Ka 889/09 za pozostające W kumulatywnym zbiegu przestępstwa zniesławienia i znieważenia powódki W#art. 261 § 1 kk#art. 217 kk#art. 157 § 2 kk#art. 216 § 1 kk#art. 91 § 1 kk#art. 217 §1 kk#art. 217 § 1 kk#art. 11 § 2 kk#art. 11 § 3 kk#art. 85 kk#art. 70 § 1 pkt 2 kk#art. 628 pkt#art. 11 § 3 kkwzw.#art. 70 § 1 pkt 1 kk#art. 628 pkt 1 kpkzasadzono#art. 107 kw#art. 36 § 1 kw#art. 11 kpc#art. 23 kc#art. 24 kc#art. 24 § 1 zdanie#art. 24 § 1 zd. 2 kc#art. 448 k.c.#art. 448 kc#art. 24 § 1 zd. 3 kc#art. 24 § 2 kc