Wyrok V CKN 195/01

--- STRONA 1 --- _ _ _______ _______ _____ _ V CKN 195/01  tekst Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 26 pazdziernika 2001 r. _ v CKN 195101 ; 1. Ocena, czy czeéf: cziowieka zostaia zagrozona badz naruszona, musi byé dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnych. lstotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby Zadajacej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej. 2. Dobra osobiste to wartoéci éciéie zwiazane z jednostka ludzka, razem z nia powstaja i wygasaja. Prawa tzw. "osobistoéci" nie moga byé przenoszone na inna osobeg. Diatego tez przewidziane w art. 24 l<.c. roszczenia o ochrona dobr osobistych moga byé dochodzone jako éciéle zwiazane z osoba pokrzywdzona i tylko przez ta osoba. LEX nr 53107 ' 5310'? : ar:L2,3; a1i_2& Sktad orzekajqcy Przewodniczacy: SSN Stanisiaw Dabrowski. Sadziowie: SN Kazimierz Zawada, SA Kiystyna Bilewicz (sprawozdawca). Uzasadnienie faktyczne Sad Okragowy w Legnicy wyrokiem z dnia 3 Iistopada 2000 r. oddalii zadanie powoda Samuela F. 0 opublikowanie przeprosin w prasie ogolnokrajowej oraz o zasadzenie tytutem zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych kwoty 100.000 zi opierajac rozstrzygniacie na nastapujacych ustaleniachi W lipcu 1997 r. miesiacznik "D.H." w zeszycie nr (...) opublikowai "Dowcipy o Murzynach“. Redaktorem naczelnyrn miesiacznika jest pozwany Szczepan S., a wydawca pozwana Iwona S. Pubiikacja zostaia opatrzona komentarzern wstapnym nastapujacej tfeéci "Dzié émiejemy sie z Murzynow. Wcale to nie oznacza, 2e jesteémy rasistami i nie lubimy czarnoskorych ludzi. Po prostu  émiaiiémy sia juz z tylu tematow, a teraz przyszia kolej na Murzynow". W treéoi dowoipow opubiikowanych w tym numerze miesiacznika znalaziy sia takie okreélenia jak "lwy poiuja na dziczyzn<=,=", "Ty pieprzony czarriuchu" oraz wielokrotnie uzyto wyrazu "czarnuch" na okreélenie Murzyna. Powod Samuel F. jest obywatelem K. i w okresie ukazania sis, przedmiotowego numeru miesiacznika "D.H. " byi studentem zamieszkaiym i studiujacym w L. Sad Okragowy, w tak ustaionych okolioznoéciach sprawy, uznai, i2 nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda, w szczegélnoéci naruszenia jego ozoi i godnoéci, bowiem uzyte w opublikowanych dowcipaoh sformuiowania; ktore powoci uznai za naruszajace jego czeéé i godnoéé nie byiy skierowane przeciwko Zadnej konkretnej osobie, w tym rowniez nie byio takiej indywidualizacji opubiikowanych Zartoww odniesieniu do osoby powoda. Wskazujac na uksztaitowany poglad orzecznictwa i piémiennictwa, i2 przy ocenie, ozy doszio do naruszenie dobra osobistego nalezy kierowao sia przesiankami obiektywnymi, a nie subiektywnymi odczuoiami osoby zadajacej ochrony prawnej, Sad pierwszej instancji nie znalazi podstaw do uwzgladnienia powodztwa; Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2001 r. Sad Apelacyjny we Wrociawiu oddalii apelacja powoda oparta na zarzucie naruszenia przepisow art. 23 i 24 k.c. polegajacym na biadnym ‘przyjeciu, Ze pubiikaoje w miesiaczniku "D.H." nie naruszaja dobr osobistych powoda, a w szozegolnoéci jego czci i godnoéci, a nadto obraza przepisu art. 217 § 1 k.p.c. przez oddalenie wnioskow dowodowych z opinii prof. Tadeusza Pilcha i Helsiflskiej Fundacji Praw Cziowieka. Sad Apeiacyjny przyjmujac za wiasne ustalenia sadu pierwszej instanoji podzielii stanowisko Sadu Okragowego, ze okolicznosci ustaione w sprawie nie pozwaiaja na przypisanie pozwanym odpowiedzialnoéci na zasadzie art. 23 i 24 § 1 k.c., bowiem cila stwierdzenia naruszenia dobra osobistego, jako dobra indywidualhego, nierozerwalnie zwiazanego z konkretna osoba, konieczne jest stwierdzenie sprzecznego z prawem zachowania sis; osoby clobro to naruszajacej dajacego sia zindywidualizowaé przeciwko tej osobie. Sad Apelacyjny nie podzieiii rowniez zarzutu o bezprawnoéci dziaiania pozwanych, uznajao, i2 zarowno komentarz, jak i forma wyrazu  dowcipy, wyklucza rnozliwoéo przypisania pozwanym zamiaru zniewazenia w znaczeniu ubiizenia, lzeniu tub uwiaczania godnoéci osobistej. Kasaoja od powyzszego wyroku ztozyi powod, zarzucajac naruszenie prawa materiainego  art. 23 i 24 k.c.  przez ich biadna wykiadnia oraz obraza przepisow postepowania  art. 217 § 1 k.p.c.  przez pominiacie dowodow z opinii Heisiriskiej Fundacji Praw Cziowieka oraz opinii prof. dr hab. Tadeusza Pilcha. W konkluzji wnosii o uchylenie zaskarzonego wyroku i ewentualnie poprzedzajacego go wyroku Sadu Okreggowego i pizekazanie sprawy temu Sadowi do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne  System informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 37/2013 Stan prawny programu: 20130918 _ _ _______ _______ ___7_ _ V CKN 195101 -tekst Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 pażdziernika 2001 r. _ v CKN 195101 , 1. Ocena, czy cześć człowieka została zagrożona bądż naruszona, musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektyvvne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obíektywna reakcja opinii publicznej. 2. Dobra osobiste to wartości ścíśie związane z jednostką ludzką, razem z nią powstają i wygasają. Prawa tzw. "osobistości" nie mogą być przenoszone na inną osobę. Dlatego też przewidziane w art. 24 l<.c. roszczenia o ochronę dóbr osobistych mogą być dochodzone jako ściśle związane z osobą pokrzywdzoną i tylko przez tę osobę. LEX nr 53107 ' 53107 : arjtzżšå: a11_2& Skład orzekający Przewodniczący: SSN Stanisław Dąbrowski. Sędziowie: SN Kazimierz Zawada, SA Krystyna Bilewicz (sprawozdawca). Uzasadnienie faktyczne Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 3 listopada 2000 r. oddalił żądanie powoda Samuela F. o opublikowanie przeprosin w prasie ogólnokrajowe] oraz o zasądzenie tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych kwoty 100.000 zł opierając rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach: W lipcu 1997 r. miesięcznik "D.H." w zeszycie nr (...) opublikował "Dowcipy o lVlurzynach". Redaktorem naczelnym miesięcznika jest pozwany Szczepan S., a wydawcą pozwana Iwona S. Pubłikacja zostala opatrzona komentarzem wstępnym następującej treści "Dzis śmiejemy się z Murzynów. Wcale to nie oznacza, że jesteśmy rasistami i nie lubimy czarnoskórych ludzi. Po prostu - śmiaiiśmy się już z tylu tematów, a teraz przyszła kolej na Murzynów". W treści dowcipów opublikowanych w tym numerze miesięcznika znalazły się takie określenia jak "lwy polują na dziczyznę", "Ty pieprzony czarnuchu" oraz wielokrotnie użyto wyrazu "czarnuch" na określenie Murzyna. Powód Samuel F. jest obywatelem K. i w okresie ukazania się przedmiotowego numeru miesięcznika "D.l'l. " był studentem zamieszkałym i studiującym w L. Sąd Okręgowy, w tak ustalonych okolicznościach sprawy, uznał, iż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, w szczególności naruszenia jego czci i godności, bowiem użyte w opublikowanych dowcipach sformułowania,' które powód uznał za naruszające jego cześć i godność nie były skierowane przeciwko żadnej konkretnej osobie, w tym również nie było takiej indywidualizacji opublikowanych żartóww odniesieniu do osoby powoda. Wskazując na ukształtowany pogląd orzecznictwa i piśmiennictwa, iż przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego należy kierować się przesłankami obiektywnyrni, a nie subiektywnymi odczuciami osoby żądającej ochrony prawnej, Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia powództwa; Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2001 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację powoda opartą na zarzucie naruszenia przepisów art. 23 i 24 k.c. polegającym na błędnym przyjęciu, że publikacje w miesięczniku "D.l-l." nie naruszają dóbr osobistych powoda, a w szczególności jego czci i godności, a nadto obrazę przepisu art. 217 § 1 k.p.c. przez oddalenie wniosków dowodowych z opinii prof. Tadeusza Pilcha i Helsinskiej Fundacji Praw Człowieka. Sąd Apeiacyjny przyjmując za własne ustalenia sądu pierwszej instancji podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że okoliczności ustaione w sprawie nie pozwaiają na przypisanie pozwanym odpowiedzialności na zasadzie art. 23 i 24 § 1 k.c., bowiem dla stwierdzenia naruszenia dobra osobistego, jako dobra indywidualnego, nierozenrvalnie związanego z konkretną osobą, konieczne jest stwierdzenie sprzecznego z prawem zachowania się osoby dobro to naruszające] dającego się zindywidualizować przeciwko tej osobie. Sąd Apelacyjny nie podzieiił również zarzutu o bezprawności działania pozwanych, uznając, iż zarówno komentarz, jak i forma wyrazu - dowcipy, wyklucza możliwość przypisania pozwanym zamiaru znieważenia w znaczeniu ubliżenia, lżeniu lub uwiaczania godności osobistej. Kasację od powyższego wyroku złożył powód, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 23 i 24 k.c. - przez ich błędną wykładnię oraz obrazę przepisów postępowania - art. 217 § 1 k.p.c. - przez pominięcie dowodów z opinii Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz opinii prof. dr hab. Tadeusza Pilcha. W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i ewentualnie poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowí do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne ' System informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 37/2013 Stan prawny programu: 2013-09-18 --- STRONA 2 --- _ _ Z__ _________ V CKN 195.‘O1  tekst Sad Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: Z uzasadnienia Sadu Apelacyjnego wynika, Ze nie stwierdzii naruszenie dobr osobistych powoda jako jego praw indywidualnyoh, a w szczegolnoéci naruszenia ozci i godnoéci, a nadto dziaiania pozwanyoh  redaktora miesieoznika "D.H." i wydawoy tego miesiecznika ocenii jako nie noszace cechy bezprawnoéci. Dla dokonania ustalenia obu przestanek stanowiacych zgodnie z treécia art. 24 k.c. podstawa udzielenia ochrony prawnej Zadaniom powoda sady obu instancji przede wszystkim uznaty za deoydujqce kryterium rodzaju tekstu jako rodzaju literackiego i zakwaiifikowaiy ten tekst  kolejny numer miesieoznika "D.H." poéwieoony "Dowcipom o Murzynach" jako tekst satyryozny i wobec poprzedzenia caiego zeszytu siowem wstepnym tonizujaoym wymowe zamieszczonych tam dowcipow oraz 0$WiadCZ€niem, ze drukowanie takioh dowcipow nie éwiadozy 0 tym, "Ze jesteémy rasistami". Dokonujao natomiast oceny, czy w konkretnej sytuacji naruszenie dobra osobistego nastapiio, Sad Apeiacyjny podzielii stanowisko Sadu I instancji, i2 oceny tej nalezy dokonao przy przyieciu kryteriow poddanych obiektywizacji, uwzgledniajacyoh odczucia ogoiu, a takze powszechnie przyjmowane i wynikajace z obyczajow normy postepowania. Dia dokonania prawidiowej oceny Sad Apelacyjny uznai, 12 nie bez znaczenia pozostaje motywacja dziaiania sprawcy, ktora w tej konkretnej sprawie miaio byé rozbawienie odbiorcow. Przede wszystkim jednak Sad Apelaoyjny uznai, iz powod nie wykazat okolicznoéci, aby mozna byio stwierdzio, Ze nastapiia indywiduaiizacja zachowania sie pozwanych  polegajaca na skierowaniu przedmiotowych dowcipow wobec osoby powoda. A _ Sad Najwyzszy, w tym sktadzie, jakkolwiek nie podzielii oceny sadow obu instancji, i2 przedmiotowe Zarty, o reprezentowanyoh w nich treéciach E uzytym stowniotwie, budza powszechnie rozbawienie w spoieczefistwie, nie znalaz1 podstaw do uwzglednienia zarzutow kasacji w przedmiocie naruszenie prawa materialnego  art. 24 k.c. Dobra osobiste, o ktoryoh o ochrone ubiegat sie powod, to czeéé zarowno w znaczeniu ozci wewnetrznej (godnoeci osobistej, poozucia wiasnej wartoéci), jak i ozeéé zewnetrzna utozsamiania 2 honorem, dobra siawa i opinia. Czeéo rozumiana jako wartoéé wiaéoiwa kazdemu oztowiekowi obejmuje wszystkie dziedziny Zycia oziowieka (spoiecznego i osobistego). Naruszenia tych dobr osobistych upatrywai powod w treéci opublikowanych w zeszycie nr (...) miesieoznika "D.H." dowoipow i zartow o Murzynach. Ait. 23 k.c.zawiera niewyozerpujaoy wykaz dobr osobistych, sq one dookreélane przez judykature opierajacaeie m.in. na funkcjonujaoych ocenaoh spoiecznyoh. Wazna podstawe do uznania daiszych dobr osobistych stanowia przepisy konstytuoyjne 0 prawach i woinoéoiaoh obywatelskich jak i konwenoje miedzynarodowe formuiujaoe_okreé|one wartoéoi do zrealizowania. W orzecznictwie Sadu Najwyzszego ugruntowany jest pogiad, ze ocena, czy ozeeé ozlowieka zosta"ia""z'agrozo'fia‘bad:'naruszona}"muSi'byo dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnych. lstotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby zadajacej ochrony prawnej, ale obiektywna reakoja opinii pubiicznej (np. wyrok SN z 29 listopada 1971 _r. ll CR 455171 OSNC 197214177, wyrok SN z 16 stycznia w 1976 r. OSNC 19761111251, wyrok z 2'5 kwietnia'1989 r. I CR 143189, wyrok z 10 wrzesnia 1999 r. III CKN 939198  OSN 312000150). ' Kategorie dobr osobistyoh nieustannie powieksza judykatura i doktryna w drodze tworozej wyktadni, korzystajao takie z ksztaitujacych sie w spoieczefistwie pogladéw. Najskuteczniejsza oohrone dobr osobistych zapewnia konstrukcja praw podrniotowych. Mozna zatem konstruowaé treéé poszczegolnych typow osobistych praw podmiotowyoh. Nalezy podzielié stanowisko doktryny, ze dobra osobiste to wartoéci éciéle zwiazane z jednostka luclzka. razem z nia powstaja i wygasaja. Prawa tzw. "osobistoéci" nie moga byé przenoszone na inna osobe. Dlatego tez przewidziane w art. 24 k.c. roszczenia o ochrone dobr osobistych moga byo dochodzone jako éoiéle zwiazane z osoba pokrzywdzona i tylko przez te osobe. Nie wyklucza to a priori mozliwoéci naruszenie dobrvosobistych okreélonej; grupy podmiotow. W wypadku dziatania skierowanego wobec grupy osob, osoba wohodzaca w jej skiad moze domagaé sie ochrony jej dobr osobistych, jezeli okolioznoéoi, w Ktorym to dziaianie (publikacja "dowcipow") nastapiio pozwala jego adresatom zidentyfikowao te osobe jako nalezaoa do okreélonego kregu podmiotow. ' W rozpoznawanej sprawie zasadniczym probiemem pozostaje jednakze kwestia, iz treéo przedmiotowej publikaoji odnosi sie do grupy o nie dajacej sie blizej okreélié liozbieoséb, a co za tym idzie, nie pozwaia na identyfikaoje konkretnych osob, ktorych dobra osobiste zostaiy naruszone. Nie pozwaia nawet na okreélenie, w jakim miejscu i czasie doszioby do naruszenia dobra osobistego tej nieokreéionej grupy osob, ktore mogiyby dochodzié oohrony na podstawie art. 24 k.c. Zatem w przypadku tej konkretnej sprawy powod, aby uzyskaé oohrone prawna przewidziana w przepisie art. 24 k.c. musiaiby wykazaé, ze jest ofiara tej konkretnej publikacji.  Wbrew zarzutom kasaoji, zasadnie przyjat Sad Apelacyjny, iz powod w sprawie nie wykazai, iz przez ooubiikowanie pzzedmiotowyoh dowoipow zostaia naruszona sfera jego dobr osobistych jako débr indywidualnych konkretnie okreéionej osoby. Ocena,_ czy nastapito naruszenie godnoéci i czci nie moze byé dokonywana wediug miary indywidualnej wraziiwoéoi osoby zainteresowanej (wyrok SN z 4 kwietnia 2001 r. Ill CKN 323100 nie pub|.). '_ Na podstawie obiektywnyoh kryteriow oceny nie mozna bowiem przyjao, i2 ktorakoiwiek z (osob1postaoi} opisywanych w tych tekstach mozna zidentyfikowaé z powodem. Nie moze uzasadniaé takiego stanowiska okolioznoéo, 2e powod byt w tym czasie jedynym przedstawioielem K. zamieszkaiym w L. System lnformacii Prawnej Lex (Lex Omega) 3712013 Stan prawny programu: 20130918 _ _ ___ _________ V CKN “ł95."0“i -tekst Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z uzasadnienia Sądu Apelacyjnego wynika, że nie stwierdził naruszenia dóbr osobistych powoda jako jego praw indywidualnych, a w szczególności naruszenia czci i godności, a nadto działania pozwanych - redaktora miesięcznika "D.H." i wydawcy tego miesięcznika ocenił jako nie noszące cechy bezprawności. Dla dokonania ustalenia obu przesłanek stanowiących zgodnie z treścią art. 24 k.c. podstawą udzielenia ochrony prawnej żądaniom powoda sądy obu instancji przede wszystkim uznały za decydujące kryterium rodzaju tekstu jako rodzaju literackiego i zakwalifikowały ten tekst- kolejny numer miesięcznika "D.H." poświęcony "Dowcipom o Murzynach" jako tekst satyryczny i wobec poprzedzenia całego zeszytu słowem wstępnym tonizującym wymowę zamieszczonych tam dowcipów oraz oświadczeniem, że drukowanie takich dowcipów nie świadczy o tym, "że jesteśmy rasistami". Dokonując natomiast oceny, czy w konkretnej sytuacji naruszenie dobra osobistego nastąpiło, _Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż oceny tej należy dokonać przy przyjęciu kryteriów poddanych obiektywizacji, uwzględniających odczucia ogółu, a takze powszechnie przyjmowane i wynikające z obyczajów normy postępowania. Dla dokonania prawidłowej oceny Sąd Apelacyjny uznał, iż nie bez znaczenia pozostaje motywacja działania sprawcy, którą w tej konkretnej sprawie miało być rozbawienie odbiorców. Przede wszystkim jednak Sąd Apelacyjny uznał, iż powód nie wykazał okoliczności, aby można było stwierdzić, że nastąpiła indywiduaiizacja zachowania się pozwanych - polegająca na skierowaniu przedmiotowych dowcipów wobec osoby powoda. , _ Sąd Najwyższy, w tym składzie, jakkolwiek nie podzielił oceny sądów obu instancji, iż przedmiotowe żarty, o reprezentowanych w nich treściach i użytym siownictwie, budzą powszechnie rozbawienie w społeczeństwie, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów kasacji w przedmiocie naruszenia prawa materialnego - art. 24 k.c. Dobra osobiste, o których o ochronę ubiegał się powód, to cześć zarówno w znaczeniu czci wewnętrznej (godności osobistej, poczucia własnej wartości), jak i cześć zewnętrzna utożsamiania z honorem, dobrą sławą i opinią. Cześć rozumiana jako wartość właściwa każdemu człowiekowi obejmuje wszystkie dziedziny życia człowieka (społecznego i osobistego). Naruszenie tych dóbr osobistych upatrywał powód w treści opublikowanych w zeszycie nr (...) miesięcznika "D.H." dowcipów i żartów o Murzynach. Art. 23 k.c.-zawiera niewyczerpujący wykaz dóbr osobistych, są one dookreślane przez judykaturę opierającąsię m.in. na funkcjonujących ocenach społecznych. Ważną podstawę do uznania daiszych dóbr osobistych stanowią przepisy konstytucyjne o prawach i wolnosciach obywatelskich jak i konwencje międzynarodowe formułujące określone wartosci do zrealizowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogłąd, -że ocena-, czy cześć człowieka zosta"ła""z'agrozo'na'bądź'naruszóna}"inusi`być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej (np. wyrok SN z 29 listopada 1971 _r. ll CR 455171 OSNC 1972ł4ł7?, wyrok SN z 16 stycznia w 1976 r. OSNC 1976ł'l1!251, wyrok z 25 kwietnia`1989 r. I CR 143ł89, wyrok z 10 września 1999 r. lli CKN 939ł98 - OSN 312000150). ' Kategorie dóbr osobistych nieustannie powiększa judykatura i doktryna w drodze twórczej wykładni, korzystając także z kształtujących się w społeczeństwie poglądów. Najskuteczniejszą ochronę dóbr osobistych zapewnia konstrukcja praw podmiotowych. Można zatem konstruować treść poszczególnych typów osobistych praw podmiotowych. Należy podzielić stanowisko doktryny, że dobra osobiste to wartości ściśle związane z jednostką ludzką, razem z nią powstają i wygasają. Prawa tzw. "osobistości" nie mogą być przenoszone na inną osobę. Dlatego też przewidziane w art. 24 k.c. roszczenia" o ochronę dóbr osobistych mogą być dochodzone jako ściśle związane z osobą pokrzywdzoną i tylko przez tę osobę. Nie wyklucza to a priori możliwości naruszenia dóbr osobistych określonej grupy podmiotów. W wypadku działania skierowanego wobec grupy osób, osoba wchodzące w jej skład może domagać się ochrony jej dóbr osobistych, jeżeli okoliczności, w którym to działanie (publikacja "dowcipów") nastąpiło pozwala jego adresatom zidentyfikować tę osobę jako należącą do określonego kręgu podmiotów. ' W rozpoznawanej sprawie zasadniczym probiernem pozostaje jednakże kwestia, iż treść przedmiotowej publikacji odnosi się do grupy o nie dającej się bliżej określić liczbieosób, a co za tym idzie, nie pozwaia na identyfikację konkretnych osób, których dobra osobiste zostały naruszone. Nie pozwala nawet na określenie, w jakim miejscu i czasie doszłoby do naruszenia dobra osobistego tej nieokreślonej grupy osób, które mogłyby dochodzić ochrony na podstawie art. 24 k.c. Zatem w przypadku tej konkretnej sprawy powód, aby uzyskać ochronę prawną przewidzianą w przepisie art. 24 k.c. musiałby wykazać, że jest ofiarą tej konkretnej publikacji. - Wbrew zarzutom kasacji, zasadnie przyjął Sąd Apelacyjny, iż powód w sprawie nie wykazał, iż przez opublikowanie przedmiotowych dowcipów została naruszona sfera jego dóbr osobistych jako dóbr indywidualnych konkretnie okreśionej osoby. Ocena,_ czy nastąpiło naruszenie godności i czci nie może być dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowane] (wyrok SN z 4 kwietnia 2001 r. Ill CKN 323/00 nie publ.). '_ Na podstawie obiektywnych kryteriów oceny nie można bowiem przyjąć, iż którąkołwiek z (osóbłpostaci) opisywanych w tych tekstach można zidentyfikować z powodem. Nie może uzasadniać takiego stanowiska okoliczność, że powód był w tym czasie jedynym przedstawicielem K. zamieszkałym w L. System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712013 Stan prawny programu: 2013-09-18 --- STRONA 3 --- . Z ( ___ ll QKN 195101  tekst Choé, skoro nie nastapiio naruszenie dobr osobistyoh powoda, zbedne wydaje sis rozwazanie kwestii pozwanych, zasadnym jest zwrooenie uwagi na obowiazujaoy w tej materii porzadek prawny, ktory wyznaczaja przepisy Konstytucji Rzeozypospolitej Poiskiej, przepisy europejskiej Konwencji praw cziowieka, przepisy prawa prasowego oraz przepisy kodeksu cywilnego. Choc’: przepisy Konstytucji  art. 54 nie mogq tu mieé zastosowania wobec ich wejscia w Zycie 17 paidziernika 1997 r., to nalezy uwzglednio, i2 w dacie wydania numeru miesieoznika “D.H." czeéo wewnetrznego porzadku prawnego stanowiia Konwencja o ochronie praw cziowieka i podstawowyoh woinosci, ktora weszta w Zyoie w stosunku do Poiski 19 stycznia 1993 r. Konwenoja ta stanowi W art. 10 okreslajacym woinoso wyrazania opinii,  "Ze kazdy ma prawo do wolnosoi wyrazania opinii. Prawo to obejmuje woinosé posiadania pogladow oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idel bez ingerencji wladz publicznych 1 bez wzgiedu na granice paristwowe;  korzystanie z tych womosci pociagajacych za soba obowiazki i odpowiedziainosé moze podlegaé takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jekie sa przewidziane przez ustawe i niezbedne w spoieczefistwie demokratycznym w interesie bezpieczeftstwa pafistwowego. integrainosci terytorialnej Iub bezpieczerfistwa publicznego ze wzgiedu na koniecznoso zapobiezenia zaktécenia poizadku Iub przestepstwu, z uwagi na ochrone zdrowia i moralnosoi, ochrone dobrego imienia i praw innych osob. W utrwalonym od lat orzecznictwie europejskiego Trybunaiu Praw Cztowieka w interpretaoji art. 10 Konwencji podkresia sie, 2e wolnosé slowa jest jedna z podstawowych wolnosci obywatelskich, w spoieozefistwie demokratycznym, a swoboda wypowiedzi, w tym szczegolnie woinosé prasy jest jedna z zasadniozych wartosoi. Przy czym wskazuje sie, Ze dotyczy to rowniez wypowiedzi, ktore oburzaja, obrazaja 1 pogladow kontrowersyjnych Iub bulwersujaoyoh, a swoboda wypowiedzi nie ogranicza sis wyiacznie do pogladow odbieranyoh przyohylnie Iub obojetnie. W ooenie Sadu Najwyzszego zaskariony wyrok nie narusza art. 10 Konwencji. Jak wskazano, ogranicza on zasade wolnoéoi siowa m.in. ze wzgtedu na ochrone dobrego imienia i praw innych osob. Przepis nie zabrania osobom, ktorych dobra osobiste zostaty naruszone wystepowania 2 Zadaniem ich oohrony. Nakazuje jednakze przy ooenie zasadnosci Zadania ochrony konfrontowao potrzebe takiej oohrony z wartoscia nadrzedna, jaka jest wolnoso siowa (»swoboda wypowiedzi). W szozegolnosci orzeczniotwo Trybunatu podkresla koniecznoso rozwazenia, przy udzieleniu ochrony, czy naruszenie dobr osobistych zostaio dokonane przez opublikowanie informacji faktu czy te2 opinii. Bowiem tylko prawdziwoso faktu podlega dowodzeniu prawdziwosci opinii dowodzeniu sie nie poddaje. ' Nie mote utrzymaé sis rowniez zarzut naruszenie art. 217 k.p.c. poprzez nieuwzgiednienie wnioskow dowodowyoh w postaci zgioszonyoh opinii. ' '  . ' .  Nalezy stwierdzié, i2 w okolicznosoiach sprawy odmowa dopuszczenia zgiaszanych wnioskow byta uzasadniona. W orzeoznictwie Sadu Najwyzszego wielokrotnie zostaio wyjasnione, 2e Sad moze pominaé wnioskowane dowody, o ile nie maja one znaczenia dla rozstrzygniecia sprawy (por. orzeczenie Sadu Najwyzszego I1 CKN 292197 2 dnia 12 maja 1999 r. nie pub|., orzeozenie lil CKN 440199 z dnia 10 stycznia 2000 r. nie pub|.}. Ponadto nalezy wskazao, iz zawnioskowane dowody zawieraja oceny w zakresie poziomu etyczno4moraInego opubiikowanych w podmiotowym miesieczniku dowcipow i jako takie nie poddaja sie dowodzeniu, a wyrazone poglady na temat nietoierancji, jakkolwiek trafnie uznajace to zjawisko za niepozadane spotecznie, nie pozostaje w bezposrednim zwiazku z pxzedmiotern sporu. Z tych wzgledow kasacja podtegaia oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionyoh podstaw (art. 39312 |<.p.o.). System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 371201 3 Stan prawny programu: 2013»0918 W 7 _ _ _ ___ _ll QKN 195,ł01 -tekst Choć, skoro nie nastąpiło naruszenie dóbr osobistych powoda, zbędne wydaje się rozważanie kwestii pozwanych, zasadnym jest zwrócenie uwagi na obowiązujący w tej materii porządek prawny, który wyznaczają przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przepisy europejskiej Konwencji praw człowieka, przepisy prawa prasowego oraz przepisy kodeksu cywilnego. Choć przepisy Konstytucji - art. 54 nie mogą tu mieć zastosowania wobec ich wejścia w życie 1? pażdziernika 199? r., to należy uwzględnić, iż w dacie wydania numeru miesięcznika "D.i-l." część wewnętrznego porządku prawnego stanowiła Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wołności, która weszła w życie w stosunku do Polski 19 stycznia 1993 r. Konwencja ta stanowi w art. 10 określającym wolność wyrażania opinii, - "że każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez wzgiędu na granice państwowe; - korzystanie z tych woiności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedziainość może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczenstwa państwowego, integrainosci terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłócenia porządku lub przestępstwo, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób. W utnualonym od lat orzecznictwie europejskiego Trybunału Praw Człowieka w interpretacji art. 10 Konwencji podkreśla się, że wolność słowa jest jedną z podstawowych wolności obywatelskich, w społeczeństwie demokratycznym, a swoboda wypowiedzi, w tym szczególnie woiność prasy jest jedną z zasadniczych wartości. Przy czym wskazuje się, że dotyczy to również wypowiedzi, które oburzają, obrażają i poglądów kontrowersyjnych lub bulwersujących, a swoboda wypowiedzi nie ogranicza się wyłącznie do poglądów odbieranych przychylnie lub obojętnie. W ocenie Sądu Najwyższego zaskarzony wyrok nie narusza art. 10 Konwencji. Jak wskazano, ogranicza on zasadę wolności słowa m.in. ze wzgiędu na ochronę dobrego imienia í praw innych osób. Przepis nie zabrania osobom, których dobra osobiste zostały naruszone występowania z żądaniem ich ochrony. Nakazuje jednakże przy ocenie zasadności żądania ochrony konfrontować potrzebę takiej ochrony z wartością nadrzędną, jaką jest wolność słowa (swoboda wypowiedzi). W szczególności orzecznictwo Trybunału podkreśla konieczność rozważenia, przy udzieleniu ochrony, czy naruszenie dóbr osobistych zostało dokonane przez opublikowanie informacji faktu czy też opinii. Bowiem tylko prawdziwość faktu podlega dowodzeniu prawdziwości opinii dowodzeniu się nie poddaje. ` Nie może utrzymać się również zarzut naruszenia art. 217 k.p.c. poprzez nieuwzgłędnienie wniosków dowodowych w postaci zgłoszonych opinii. " ' - . ' . - Należy stwierdzić, iż w okolicznościach sprawy odmowa dopuszczenia zgłaszanych wniosków była uzasadnione. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie zostało wyjaśnione, że Sąd może pominąć wnioskowane dowody, o ile nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. orzeczenie Sądu Najwyższego ll CKN 292!97 z dnia 12 maja 1999 r. nie publ., orzeczenie lil CKN 440ł99 z dnia 10 stycznia 2000 r. nie publ). Ponadto należy wskazać, iz zawnioskowane dowody zawierają oceny w zakresie poziomu etyczno=moralnego opublikowanych w podmiotowym miesięczniku dowcipów i jako takie nie poddają się dowodzeniu, a wyrażone poglądy na temat nietolerancji, jakkolwiek trafnie uznające to zjawisko za niepożądane społecznie, nie pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem sporu. Z tych względów kasacja podiegała oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 k.p.c.). System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 37ł20^l 3 Stan prawny programu: 2013›09-18 W Ź