Wyrok V CKN 1581105. Skiad orzekajqoy w rozpoznawanej sprawie nie znajduje dostatecznej podstawy do rozrozn

--- STRONA 1 --- j | CSK 319:0?  teks£ Tekst orzeczenia pochodzi 2 bazy orzeczeri Sada Najwyiszego dosfopnej poo‘ adresem m Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 24 stycznia 2008 r. I CSK 319107 1. Zwiqzek'mi<=gdzy zmiana art. 448 k.c. i art. 24 k.c. przemawia za jednoiitymi przesiankami Zqdania zadoééuczynienia jak § zasqdzenia sumy na cel spoieczny, w ramach rezimu naprawienia szkody wyizqdzonej czynem niedozwolonym. 2. Wskazanie w czasopiémie osoby pozornie zamaskowanej, a w rzeczywistoéci rozpoznawainej, moze stygmatyzowaé jq oraz najblizsze jej osoby i powodowaé ostracyzm w krogu spoiecznym, z ktorym pokrzywdzony wiqze swoje Zycie, aktywnoéo spoiecznq oraz zawodowq. LEX nr 448025 448025 : ElI1._Z§ii fiJi_2£l§ aJi._4.A& I a11._8_'L Przesiankq do zasa_dzenia zadoééuczynienia pienieznego za naruszenie dobr osobistych nie jest wyiqcznie wina umyélna lub razqce niedbalstwo sprawcy. Wysokoéé kwoty jest zalezna od stopnia naruszenia okreélonego dobra. M.Prawn. 2008/4/172 3423?‘! : atL2A; a|;t._4i3 Sklad orzekajqcy Przewodniczqcy: Sodzia SN ZbigniewStrus (spa). Sodziowie SN: iwona Koper, Kazimierz Zawada. Protokoiant: Ewa Krentzei. Sentencja  Sad Najwyzszy w sprawie z powodztwa S. P. przeciwko G. J. o ochrone; dobr osobistych, po rozpozrianiu na rozprawie w izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2008 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sqdu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2007 r., oddaia skargo kasacyjnq i zasqdza od pozwanego na rzecz powoda 1.800 (tysiqc osiemset) ziotych tytuiem zwrotu kosztow procesu W postqpowaniu kasacyjnym. Uzasadnieriie faktyczne . Zaskarionym wyrokiem Sad Apelacyjny oddaiii apelacjo pozwanego od wyroku Sqdu Okrogowego, nakazujqcego pozwanemu G. J. zamieszczenie w terminie siedrniu‘ dni od uprawomocnienia sig wyroku, w gazecie "F" i w "P" oéwiadczefi okreélonych co do formy, 0 treéci zawierajacej:  brzeproszenie powoda przez redaktora naczelnego dziennika "F" za umieszczenie fotografii powoda, jako ilustracji do artykuiu pod tytuiem "Skanda|  ten zboczeniec jest woiny" zamieszczorlego W wydaniu z 17 paidziernika 2005 r.,  przyznania, Ze publikacja wymienionej fotografii wynikia z braku starannoéci dziennikarskiej, a artykui prasowy dotyczyi innej osoby,  wyrazenia ubolewania z powodu naruszenia publikacjq fotografii dobrego imienia powoda ijego wizerunku.  oéwiadczenia, 2e jako zadoééuczynienie za to, pozwany przekaze 100.000 zi na konto oddziaiu Opieki Paliatywnej wskazanego Wojewodzkiego Szpitala Zespoionego. istoto i przyczyng zdarzenia naruszajqcego czeéé i wizerunek powoda okreéla treéo przytoczonego wyroku. Said Apelacyjny w uzasadnieniu podai jeszcze dalsze okolicznoéci, wskazujqc, ze powod jest rowniez redaktorem naczeinyrn wymienionego Przeglqdu, wydawanego przez podmiot, kierowany przez dyrektora K. D., aresztowanego w tym okresie pod zaizutem pedofilii. Artykui popizedzony by? na stronie tytuiowej tzw. zwiastunem pt. "Skandal Sqd uwolnii pedofiia", a w jego treéci znajdowaia sio informacja, ze niebezpiecznym pedofilem, zwolnionym z aresztu jest K. D., dziennikarz, dyrektor generainy wydawnictwa bodqcego wiaécicielem "P". _ P0 zatrzymaniu K. D. dziennikarze "F" przeprowadzili z powodem rozmowo 0 zdarzeniu i funkcji zatrzymanego, robiii zdjocia i uzyskali zgodo powoda na opublikowanie uzyskanych informacji._Sa1d ustaiii, Ze podczas przygotowania materiaiu do druku doszio do pornyiki i zar_niast fotografii dyrektora wydawnictwa skierowano do druku fotografie; powoda System informacji Prawnej Lex (Lex Omega} 12i207i'ii' §t§§prawny pr0gra|17:Ir:i 20140407 i fl __ _ _ _ I CSK 31 Sr'Ü?_ - tekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem m Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2008 r. I CSK 319107 1. Związeknmiędzy zmianą art. 448 k.c. i art. 24 k.c. pmemawia za jednolitymi przesłankami żądania zadośćuczynienia jak i zasądzenia sumy na cel społeczny, w ramach reżimu naprawienia szkody wyrządzone] czynem niedozwolonym. 2. Wskazanie w czasopiśmie osoby pozornie zamaskowanej, a w rzeczywistości rozpoznawalnej, może stygmatyzowac ją oraz najbliższe jej osoby i powodować ostracyzm w kręgu społecznym, z ktorym pokrzywdzony wiąże swoje zycie, aktywność społeczną oraz zawodową. LEX nr 448025 448025 Dz._L|_.2.0.fL='fi.1„..121:a[t_23;z_1_r:t.2f1.;att._'f1„±1„='?z : aI:t._B;L Przesłanką do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dobr osobistych nie jest wyłącznie wina umyslna lub rażące niedbalstwo sprawcy. Wysokosc kwoty jest zależna od stopnia naruszenia okreslonego dobra. rt4.Prawn. 2008r4r'f 72 3423171 : aft_2śi; ar:t.A4Łt Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Zbigniew-Strus (sprz). Sędziowie SN: Iwona Koper, Kazimierz Zawada. Protokoiantz Ewa Krentzel. Sentencja - Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa S. P. przeciwko G. J. o ochronę dolar osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2008 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 200? r., oddala skargę kasacyjną i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1.800 (tysiąc osiemsetj złotych tytułem zwrotu kosztow procesu w postępowaniu kasacyjnym. Uzasadnienie faktyczne . Zaskarzonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego, nakazującego pozwanemu G. J. zamieszczenie w terminie siedmiu" dni od uprawomocnienia się wyroku, w gazecie "F" i w "P" oświadczeń okreslonych co do formy, o tresci zawierającej: - przeproszenie powoda przez redaktora naczelnego dziennika "F" za umieszczenie fotografii powoda, jako ilustracji do artykułu pod tytułem "Skandal - ten zboczeniec jest wolny" zamieszczonego w wydaniu z 1? pazdziernika 2005 r., - przyznania, że publikacja wymienionej fotografii wynikła z braku starannosci dziennikarskiej, a artykuł prasowy dotyczył innej osoby, - wyrażenia ubolewania z powodu naruszenia publikacją fotografii dobrego imienia powoda ijego wizerunku, - oświadczenia, że jako zadośćuczynienie za to, pozwany przekaże 100.000 zł na konto oddziału Opieki Paliatywna] wskazanego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego. istotę i przyczynę zdarzenia naruszającego czesc i wizerunek powoda określa treść przytoczonego wyroku. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu podał jeszcze dalsze okoliczności, wskazując, ze powod jest również redaktorem naczelnym wymienionego Przeglądu, wydawanego przez podmiot, kierowany przez dyrektora K. D., aresztowanego w tym okresie pod zarzutem pedofilii. Artykuł poprzedzony był na stronie tytułowej tzw. zwiastunem pt. "Skandal Sąd uwolnił pedofiia", a w jego treści znajdowała się informacja, że niebezpiecznym pedotilem, zwolnionym z aresztu jest K. D., dziennikarz, dyrektor generalny wydawnictwa będącego wiascicielem "P". _ Po zatrzymaniu K. D. dziennikarze "F" przeprowadzili z powodern rozmowę o zdarzeniu i funkcji zatrzymanego, robili zdjęcia i uzyskali zgodę powoda na opublikowanie uzyskanych informacji. _Sąd ustalił, ze podczas przygotowania materiału do druku doszło do pomyłki i zamiast fotografii dyrektora 'wydawnictwa skierowano do druku fotografię powoda System informacji Prawnej Lex [Lex Dmegaj 12iÊ0Ílm4"St_an prawny prograr'Ír_rĹr:" 2014-04-0? _ *_ --- STRONA 2 --- I CSK 319107  te_ks_t pozwalajqca na jego rozpoznanie, mimo przesionigcia oczu czarnym prostokqtem. Nastepnego dnia obok tytuiu "Sedzia puécii pedofila" ukazaio sis; w "F" zdjecie K. D. i  na tej same] stronie  niewielka wzmianka zatytuiowana "F. przeprasza" oraz niemaskowane zdjocie powoda i stwierdzenie, 2e redakcja przeprasza S. P. redaktora naczelnego "przeglqdu" za omyikowe umieszczenie jego zdjocia w artykule z poprzedniego dnia. Pierwsza publikacja (z 17 paidziernika 2005 r.) poruszyia reakcjo wieiu osob, w postaci telefonow, {istow elektronicznych. Powod zostai rozpoznany przez czionkow rodziny, kolegow ze érodowiska pracy miejscowego i pozamiejscowego. Artykui zamieszczony w "F" stai sir,2 przedmiotem uwag na stronach internetowych zatytmowanych "W.“. Powod "intensywnie" wyjaéniai, ze nie jest pedofilem. "Uwzgligdniajqc te okoiicznoéci Sad Okregowy uznai, Ze nastqpiio wyjqtkowo dotkiiwe naruszenie dobr osobistych powoda, poniewaz pedofiiia jest przestepstwem haribiqcym. lnformacja ojego popeinieniu plzez osobe; wykonujqcq zawod dziennikarza dociera do szerokiego krqgu osob i naraza osobo bezpodstawnie pomowionq o utrate zaufania niezbodnego w dziennikarskiej pracy. Powod nie udowodnii braku bezprawnoéci swojego dziaiania, gdyz przyznana przez pozwanego przyczyna éwiadczy 0 braku starannoéci przy wykonywaniu dziennikarskich obowiqzkow, a przyznanie jej I przeproszenie w nastepnym numerze pisma byio nieodpowiednie do uszczerbku wywoianego wczeéniejszq publikacja. Sad Apelacyjny oddaiii apelaoje pozwanego, zarzucajqcego naruszenie arLj1 ustawy o prawach autorskich i pokrewnych oraz a.1:t_2A i 23 k.c. przejawiajqce sie w nieuzasadnioriej ocenie, ze doszio do publikacji wizerunku, ze pozwany naruszyi dobra osobiste powoda, mimo 2e artykui wskazywai dane indywiduaiizujqce inna, osobq jako podejrzaneg o popeinienie przestcgpstwa. Pozwany podwazai rowniez ustalenia dotyczape usuniocia skutkow naruszenia dobra osobistego powoda, oceny intencji pozwanego oraz przypisania mu braku wlaéciwej reakcji po ujawnieniu zdarzenia. Zarzucane naruszenie prawa materialnego (fi.[LA.4fi i 24 k.c.) poiegaio zdaniem skarzqcego na wyolbrzymieniu krzywdy powoda i winy pozwanego oraz zasqdzenie od niego razqco wygorowanej sumy pienigznej naruszajqcej kompensacyjnq funkcjg zadoééuczynienia. J. Pozwany w skardze kasacyjnej przytoczyi pierwszq podstawq (,a1;t_Ii9fi §_J_oi1t_1 k.p.c.) okreéiajqc jg, jako biqdnq wykiadnie a.|:t.AA& k.c. polegajqcej na uznaniu, ze éwiadczenie pieniozne zasqdzone od pozwanego posiada charakter represyjnoprewencyjny, co wpiyneio znaczne i nieuzasadnione zawyzenie zasqdzonej kwoty, a takze na pominieciu przy stosowaniu tego przepisu wymagania kwalifikowanego charakteru winy, jako zasady odpowiedzialnoéci. W ramach drugiej podstawy skargi ( L k.p.c.} skarigcy zarzucii naruszenie a£L_23j3__§_“L k.p.c., a we wniosku domagai sie, uchylenia wyroku Sqdu Apeiacyjnego w czoéci zaskarionej i zmiany przez oddalenie w tym zakresie powociztwa albo przez obnizenie zasqdzonej kwoty; domagai sio rowniez orzeczenia o kosztach procesu wediug norm przepisanych. Uzasadhienie prawne " ' Sad Naiwyzszy zwazyi, co nastepujet " Sformuiowanie granic zaskarzenia {"w czeéci dotyczqcej obowiqzku lub wysokoéci zapiaty zadoééuczynienia na oei spoieczny") powiqzane z dwiema postaciami aLt._44i1 k.c. dotyczqcymi wykiadni w zakresie wymaganej postaci winy i wykiadni w zakresie funkcji éwiadczenia pienioznego (okreélonego nie bez podstawy jako zadoééuczynienie) wymaga odrobn ej oceny tych zarzutow. lstnienie w .e.|:t._4A_3 k.c. kwalifikowanej postaci winy jako przesianki odpowiedzialnoéci przyjqi Sqd Najwyzszy w wyroku z 17 marca 2006 r. sygn. . (OSP 200713730), przytaczajqc w uzasadnieniu argumenty na rzecz zawinionego naruszenia dobra osobistego, jako przeséanki zasqdzenia odpowiedniej sumy na cel spohaczny i powoiujqc przykiady z orzecznictwa (wyroki Saidu Najwyzszego z dnia 12 grudnia 2002 r., , OSNC 2004, nr 4, poz. 53; z dnia 1 iv 2004 r., ll CK 115/03, niepubi; z dnia 16 wrzeénia 2004 r., IV CK 707103, niepubi, uzasadnienie wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 7 Iutego 2005 r., Sl$..4.9LQ3, OTK 2005, Nr 2A, poz. 13). Uzasadniajqc daiej stanowisko 0 istnieniu przesianki winy skiad orzekajqcy w wyroku z 17 marca 2006 r. odwoiaé sig do uchwaiy peinego skiaciu izby Cywiinej z dnia 8 grudnia 1973 r., lJJ_f_.1ZP_&ZLZ3 (OSNCP ‘I974, nr 9, poz. 145), stwierdzajqcej, Ze "w razie umyéinego naruszenia dobr osobistych okreélonych W a.ct.J45 k.c. poszkodowany moze dochodzié od sprawcy zarowno zadoééuczynienia pienigznego (a1:t__£145 k.c.}, jak i zasadzenia odpowiedniej sumy pienieznej na rzecz Polskiego Czenvonego Krzyza (3ii_4fi.5 k.c.)!’ i wyrazii zapatiywanie, ze mimo zmiany stanu prawnego (polegajqcej na tym, ze pokrzywdzony moze Zqdaé zasqdzenia odpowiedniej sumy pienieznej na wskazany przez niego cel spoieczny, a nie na rzecz konkretnie wskazanej organizacji spoiecznej, naruszenie dobra osobistego nie musi byé umyéine, jak to wynikaio expressis verbis 2 3Lt._4§_3 k.c. w pierwotnym brzmieniu, oraz ze pokrzywdzony moze Zqdaé  podobnie jak na podstawie ELLAA5 k.c.  pizyznania mu zadoééuczynienia pienieznego za doznanq krzywdo. Uchwaia ta zachowuje co do zasady aktuainoéé. Wynika z niej przede wszystkim odmiennoéé funkcji obydwu FOSZCZ6I'1 przewidzianych w 2112.446 k.c.: kompensacyjnej w razie zasqdzenia zadoééuczynienia, a represyjnej oraz prewencyjnowychowawczej w razie zasqdzenia sumy na wskazany cel spoieczny. Poniewaz Sad Najwy2szy uznai w uchwale z 1973 r., i2 zasqdzenie sumy na rzecz PCK ma charakter swoistej kary cywiinej, skiad orzekajqcy w sprawie J_C_SK_8.l£20.0.5 uznai za konieczne wyiqczenie nakazu zapiaty na cel spoieczny w wypadku nieumyélnego dziaiania sprawcy naruszenia dobra osobistego. Przytoczony poglqd Sqdu Najwyzszego nie jest jedynym mozliwym kierunkiem wykiadni. Zasadnicza linia wqtpliwoéci na tie zmiany ai:t._44B k.c. z 1996 r. (Dz. U. 2 1996 r. Nr 114, poz. 542) przebiega miedzy istnieniem a nieistnieniem przesianki winy i poprzestaniu na przesiance bezprawnoéci, jak wynikaé by mogio z ai1.2_4 k.c. System inrfofnfiooiirfirawnej Lex (Lax Omega) 12!201’4*S"téi1 jbréwnybryogfiifiuz 20140407 l CSK_3i9i0? - t_e_|_‹s_t pozwalająca na jego rozpoznanie, mimo przesłonięcia oczu czarnym prostokątem. Następnego dnia obok tytułu "Sędzia puścił pedofila" ukazało się w "F" zdjęcie K. D. i - na tej samej stronie - niewielka wzmianka zatytułowana "F. przeprasza" oraz niemaskowane zdjęcie powoda i stwierdzenie, że redakcja przeprasza S. P. redaktora naczelnego "przeglądu" za omyłkowe umieszczenie jego zdjęcia w artykule z poprzedniego dnia. Pierwsza publikacja (z 17 pażdziernika 2005 r.) poruszyła reakcję wielu osób, w postaci telefonów, iistów elektronicznych. Powód został rozpoznany przez członków rodziny, kolegów ze srodowiska pracy miejscowego i pozamiejscowego. Artykuł zamieszczony w "F" stał się przedmiotem uwag na stronach internetowych zatytułowanych "W.". Powód "intensyflwnie" wyjasniał, że nie jest pedofilem. 'Uwzględniając te okc-iiczności Sąd Okręgowy uznał, że nastąpiło wyjątkowo dotkliwe naruszenie dóbr osobistych powoda, poniewaz pedofilia jest przestępstwem hańbiącym. Informacja ojego popełnieniu pmez osobę wykonującą zawód dziennikarza dociera do szerokiego kręgu osób i naraża osobę bezpodstawnie pomówioną o utratę zaufania niezbędnego w dziennikarskiej pracy. Powód nie udowodnił braku bezprawności swojego działania, gdyz przyznana przez pozwanego przyczyna świadczy o braku staranności przy wykonywaniu dziennikarskich obowiązków, a przyznanie jej i przeproszenie w następnym numerze pisma było nieodpowiednie do uszczerbku wywołanego wcześniejszą publikacją. Sąd Apelacyjny oddałił apelację pozwanego, zarzucającego naruszenie aJ1L_8_“L ustawy o prawach autorskich i pokrewnych oraz at'.t._2.4 i 23 k.c. przejawiające się w nieuzasadnioriej ocenie, że doszło do publikacji wizerunku, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda, mimo że artykuł wskazywał dane indywidualizujące inną osobę jako podejrzaną o popełnienie przestępstwa. Pozwany podważał również ustalenia dotyczące usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego powoda, oceny intencji pozwanego oraz przypisania mu braku właściwej reakcji po ujawnieniu zdarzenia. Zarzucane naruszenie prawa materialnego (a.tt.„A.4„& i Za k.c.) połegało zdaniem skarżącego na wyolbrzymieniu krzywdy powoda i winy pozwanego oraz zasądzenia od niego rażąco wygórowane] sumy pieniężnej naruszające] kompensacyjną funkcję zadośćuczynienia. J. Pozwany w skardze kasacyjnej przytoczył pierwszą podstawę (ar:L2L9fi §_J_okt_'l k.p.c.) określając ją, jako błędną wykładnię arlśafi k.c. polegającej na uznaniu, ze świadczenie pieniężne zasądzone od pozwanego posiada charakter represyjno-prewencyjny, co wpłynęło znaczne i nieuzasadnione zawyżenie zasądzone] kwoty, a także na pominięciu przy stosowaniu tego przepisu wymagania kwalifikowanego charakteru winy, jako zasady odpowiedzialności. W ramach drugiej podstawy skargi (art,„_&9_8„j-§_j_p,l5_t_2 k.p.c.} skarżący zarzucił naruszenie a_Il_233_å_'L k.p.c., a we wniosku domagał się uchylenia wyroku Sądu Apeiacyjnego w części zaskarżonej i zmiany przez oddalenie w tym zakresie powództwa albo przez obniżenie zasądzone] kwoty; domagał się również orzeczenia o kosztach procesu według norm przepisanych. Uzasadnienie prawne " ' Sąd Najwyższy zważył, co następuje: " Sformułowanie granic zaskarżenia {"w części dotyczącej obowiązku lub wysokości zapłaty zadośćuczynienia na ceł społeczny"} powiązane z dwiema postaciami aĽt._-filśfi k.c. dotyczącymi wykładni w zakresie wymaganej postaci winy i wykładni w zakresie funkcji świadczenia pieniężnego (określonego nie bez podstawy jako zadośćuczynienie) wymaga odrębn ej oceny tych zarzutów. Istnienie w .a|:t._4.¿1.fi k.c. kwalifikowane] postaci winy jako przesłanki odpowiedzialności przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z 17 marca 2000 r. sygn. , (OSP 200?r'3r30j, przytaczając w uzasadnieniu argumenty' na rzecz zawinionego naruszenia dobra osobistego, jako przesłanki zasądzenia odpowiedniej sumy na ceł społeczny i powołując przykłady z orzecznictwa (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., , OSNO 2004, nr 4, poz. 53; z dnia 1 lv 2004 r., ll CK 115r03, niepubl.; z dnia 16 września 2004 r., IV CK ?07i03, niepubł., uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia T lutego 2005 r., , OTK 2005, Nr 2A, poz. 13). Uzasadniając dałej stanowisko o istnieniu przesłanki winy skład orzekający w wyroku z 1? marca 2000 r. odwołał się do uchwały pełnego składu izby Cywilnej z dnia 8 grudnia 'l9?`3 r., rí3 (OSNCP 'ł9T"4, nr 9, poz. 145), stwierdzającej, że "w razie umysłnego naruszenia dóbr osobistych określonych w ad._¿ia5 k.c. poszkodowany może dochodzić od sprawcy zarówno zadośćuczynienia pieniężnego (aĽi._aa§ k.c.}, jak i zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża (ar:t_4¿-“LS k.c.)." i wyraził zapatrywanie, że mimo zmiany stanu prawnego (polegającej na tym, że pokrzywdzony może żądać zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny, a nie na rzecz konkretnie wskazane] organizacji społecznej, naruszenie dobra osobistego nie musi być umyśine, jak to wynikało ezpressis yerbis z aLt._4śEt k.c. w pierwotnym brzmieniu, oraz że pokrzywdzony może żądać - podobnie jak na podstawie aritąiśfi k.c. - przyznania mu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Uchwała ta zachowuje co do zasady aktuałność. Wynika z niej przede wszystkim odmienność funkcji obydwu roszczeń przewidzianych w aritfifił-_Et k.c.: kom pensacyjnej w razie zasądzenia zadośćuczynienia, a represyjnej oraz prewencyjne-wychowawczej w razie zasądzenia sumy na wskazany cel społeczny. Ponieważ Sąd Najwyższy uznał w uchwale z 'l9T"3 r., iż zasądzenia sumy na rzecz PCK ma charakter swoistej kary cywilnej, skład orzekający w sprawie l_iJ_S.lś._dl¿2.ElD„ā uznał za konieczne wyłączenie nakazu zapłaty na cel społeczny w wypadku nieumyślnego działania sprawcy naruszenia dobra osobistego. Przytoczony pogląd Sądu Najwyższego nie jest jedynym możliwym kierunkiem wykładni. Zasadnicza linia wątpliwości na tle zmiany ar:t._4¿t& k.c. z 'E996 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 114, poz. 542) przebiega między istnieniem a nieistnieniem przesłanki winy i poprzestaniu na przesłance bezprawności, jak wynikać by mogło z arŻ._2±4 k.c. System informacji_Prawnej Lek (Lex Omega] 12i20°f4_ŜtaÍr"_prawrry"p"ro"gramu: 2014-04-0? --- STRONA 3 --- __ _ I C_SK 319!07  tekst Odmienne a odrzucone przez skied orzekajqcy z dnia 17 marca 2006 r. zapatrywanie, nie wyrozniajqoe postaci winy, zostaio przyjete w wyroku 212 grudnia 2002 r. sygn. V CKN 1581105. Skiad orzekajqoy w rozpoznawanej sprawie nie znajduje dostatecznej podstawy do rozrozniania obowiqzku zapiaty osoby odpowiedziainej jako kary cywilnej aibo zadosouczynienia w zaieznoéci od Zqdania osoby pokrzywdzonej naruszeniem jej dobra osobistego. Podziai funkcji na kompensacyjnq lub represyjne przebiega wediug kryterium uprawnienia albo obowiqzku. Poniewaz istota szkody niemajqtkowej (krzywdy moralnej) wyieoza bezpoérednie jej wyrownanie przez éwiadozenie pieniezne, stanowi jednoozeénie dolegliwoéo dla diuznika i naprawianie krzywdy wierzycieia pr2ez wywoiywanie dodatnich przezyé zwiqzanych z wiekszq moziiwoécie zaspokajania potrzeb w szerokim znaczeniu. Nie mozna rowniez zaprzeczyé istnienia osob usposobionych aitruistycznie, ktorym sprawia radoéo niesienie pomooy potrzebujqcym i wyrok zasaidzajqoy éwiadozenie peini funkoje zadoééuczynienia sublimujqc poozuoie krzywdy w uozucie pozytywne. Trzeba przyznaé, ze wybor tej formy zadoééuczynienia wiqze sie z wysokimi reiatywnie kwotami, tak jak kosztowna jest pomoc: osobom znajdujqcym sie w stanach terminalnych. Niezrozumiaie byiyby jednak rozwiqzania legislacyjne wyrnagajece w tych wypadkach udowodnienie winy umyslnej E prowadzqce do tego, 2e pokrzywdzony kierujscy sie pobudkami powszeohnie aprobowanymi musialby pokonywaé wieksze trudnosci w uzyskaniu satysfakoji. Zwigzek miedzy zmianai fi.li__§.4;§ k.c. i a.ct._24 k.c. przemawia za jednolitymi przesiankami zqdania zadoéouozynienia jak i zasqdzenla sumy na cel spoieczny, w ramach rezimu naprawienia szkody wyrzqdzonej czynem niedozwoionym. Poniewaz beneficjant swiadczenia zasqdzonego na oele spoieczne nie ma osobistej podstawy do zqdania zadosouczynienia, dlatego ustawa {£10224 i 44.6 k.c.) roszczenie powoda okreéla w odmienny sposob. Drugi zarzut wywiedziony z tej samej podstawy kasacyjnej ma swe Zrodio w zdaniu z uzasadnienia zaskarzonego wyroku potwierdzajecym trafnoéo odwoiania sie sedu (Okregowego) do funkcji represyjnoprewenoyjnej swiadczenia. Moze ono pzzemawiao zafcrafnosciag wniosku strony skarzqcej, i2 stanowi uzasadnienie wysokoéci zasqdzonej kwoty, jednak sugestia skarzqcego, jakoby wzmiankowana funkcja represyjnoprewencyjna miaia deoydujqce znaozenie dia wysokoéoi swiadozenia nie zostaia poparta przekonujqcymi argumentami. Anaiiza uzasadnienia rozstrzygnieoia Sqdu ll instanoji wskazuje na wszechstronne rozwazenie okolicznoéci majqoych wpiyw na rozmiar krzywdy powoda, w tym: drastyoznoéo tematu artykuiow i opisu oraz stopniowe budzenie zainteresowania czytelnikow, ekspresyjnoéé a nawet agresywnosé tresci i formy stwarzajeicai poozuoie zagrozenia ze strony rzekomego przestepoy, a takze uzyoie okreélefi odpowiadajqoyoh osobie powoda ("powszechnie szanowany dziennikarz"). Wediug dokonanego ustalenia, niepodlegajeoego kwestionowaniu w postepowaniu kasacyjnym, powod przynajmniej okresowo przestai sie oieszyo szacunkiem i zaufaniern oraz mogi byo pizez ozytelnikow traktowany jako groiny przestepoa. Niedbaie przygotowanie numeru pisma z 1? paidziernika 2005 r. spowodowaio, Ze konsekwenoje zamierzonej prowokaoji dotkneiy nie tylko powoda aie i jego rodzine, co poteguje intensywnoéo krzywdy. Ostatecznie stanowisko Sagdu Apelaoyjnego zostaio zawarte w zdaniu stwierdzajqcym, ze wiaéoiwie wywazone zostaiy relaoje miedzy opisanq wyzej skalq, wielosciq naruszonych dobr, intensywnoéciai naruszefi i ich skutkow a rekompensatq. Dlatego Said Apeiacyjny uwzglodniajqo dochody miesieczne pozwanego w kwocie 65.000 zi ooenii, Ze zasqdzona kwota 100.000 2%, jakkolwiek "relatyvimie wysoi<a" miesci sie w rozsqd nyoh granicaoh. Stanowisko Sqdu ll instanoji jest przekonujqce i nie moze byo podwazone rowniez ze wzgledu na wysokoso zadosouczynienia. Jako utiwaiony w orzeczniotwie Sedu Najwyzszego nalezy uznao poglqd, Ze podniesiony w skardze kasaoyjnej zarzut naruszenia act. 4515 § 1 k.c. poprzez zawyzenie lub zanizenie wysokoéci zasqdzonego zadoéouozynienia moze byo uwzgledniony tyiko w razie wykazania oozywistego naruszenia tyoh kryteriow przez sad drugiej instanoji (wyrok z dnia 15 Iutego 2006 r., MQ niepubI.). Wielkoéo krzywdy moraine] wyrzqdzonej pubiikaojq fotografii powoda zostaia ooeniona prawidiowo. Na surowq i  co naiezy dodao ze wzgledu na niejednoznaczny zwrot w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku_ o "spoieozer‘|stwie nietolerancyjnym i konservvatywnyrn"  usprawiediiwionq ocene zaohowafi kwaiifikowanyoh jako pedofiiskie, wyrzqdzajqcych krzywde dzieciom, tj. osobom najsiabszym zasmgujqcym na szczegolnq ochrone zwrooii uwage Said Okregowy. Wskazanie w czasopiémie osoby pozornie zamaskowanej, a w rzeozywistoéci rozpoznawainej, moze stygmatyzowao jq oraz najblizsze jej osoby 5 powodowaé ostracyzm w kregu spoieoznym, z ktozym pokrzywdzony wiqze swoje zycie, aktywnoso spoieoznq oraz zawodowe. Pozwanemu, zwiqzanemu z, prase wielkonakiadowq muszq byo znane reguiy rzqdzqce opinie spoiecznq zwiaszcza w kregach ludzi o maiym stopniu krytycyzmu, przyjmujqcych jako wiarygodne fakty przedstawiane dla wywoiania sensacji Iub tylko ciekawoéci. Wynika stqd niebezpieczefistwo utrwalenia sie stereotypu postizegania pokrzywdzonego, jako osoby zamieszanej w ekscesy pedofilskie. Z przedstawionych przyczyn Sad Najwyzszy na podstawie a.tt._3Bfi"1'5"§_1 k.p.c. orzeki jak w sentericji, rozstizygajqc o kosztaoh procesu na podstawie odpowiednio stosowanego a1:t_9.fL§,J. i 3 k.p.c. System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 1212014 Stan prswny programu: 2071740407 _ _ __ __ I CSK S1_Si0? -tekst Odmienne a odrzucone przez skład orzekający z dnia 1? marca 2000 r. zapatrywanie, nie wyróżniające postaci winy, zostało przyjęte w wyroku z 12 grudnia 2002 r. sygn. V CKN 15S1i05. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie znajduje dostatecznej podstawy do rozróżniania obowiązku zapłaty osoby odpowiedzialne] jako kary cywilnej aibo zadośćuczynienia w zależności od żądania osoby pokrzywdzonej naruszeniem jej dobra osobistego. Podział funkcji na kompensacyjną lub represyjną przebiega według kryterium uprawnienia albo obowiązku. Ponieważ istota szkody niemajątkowej (krzywdy moralnej) wyłącza bezpośrednie jej wyrównanie przez świadczenie pieniężne, stanowi jednocześnie dolegliwość dla dłużnika i naprawianie krzywdy wierzyciela przez wywoływanie dodatnich przeżyć związanych z większą możiiwością zaspokajania potrzeb w szerokim znaczeniu. Nie można również zaprzeczyć istnienia osób usposobionych aitruistycznie, którym sprawia radość niesienie pomocy potrzebującym i wyrok zasądzający świadczenie pełni funkcje zadośćuczynienia sublimując poczucie krzywdy w uczucie pozytywne. Trzeba przyznać, że wybór tej formy zadośćuczynienia wiąże się z wysokimi relatywnie kwotami, tak jak kosztowna jest pomoc osobom znajdującym się w stanach terminalnych. Niezrozumiałe byłyby jednak rozwiązania legislacyjne wymagające w tych wypadkach udowodnienie winy umyślne] i prowadzące do tego, że pokrzywdzony kierujący się pobudkami powszechnie aprobowanymi musiałby pokonywać większe trudności w uzyskaniu satysfakcji. Związek między zmianą att„4„é.tĘi k.c. iar:t.„2.¿-'i k.c. przemawia za jednolitymi przesłankami żądania zadośćuczynienia jak i zasądzenia sumy na cel społeczny, w ramach reżimu naprawienia szkody wyrządzone] czynem niedozwolonym. Ponieważ beneficjent świadczenia zasądzonego na cele społeczne nie ma osobistej podstawy do żądania zadośćuczynienia, dlatego ustawa (a_ĽL„2±=ł i add k.c.] roszczenie powoda określa w odmienny sposób. Drugi zarzut w¬ywiedziony z tej samej podstawy kasacyjnej ma swe żrćdło w zdaniu z uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdzającym trafność odwołania się sądu (Okręgowego) do funkcji represyjno-prewencyjne] świadczenia. lyloże ono przemawiać zatrafnością wniosku strony skarżącej, iż stanowi uzasadnienie wysokości zasądzonej kwoty, jednak sugestia skarżącego, jakoby wzmiankowana funkcja represyjno-prewencyjne miała decydujące znaczenie dla wysokości świadczenia nie została poparta przekonującymi argumentami. Anałiza uzasadnienia rozstrzygnięcia Sądu ll instancji wskazuje na wszechstronne rozważenie okoliczności mających wpływ na rozmiar krzywdy powoda, w tym: drastyczność tematu artykułów i opisu oraz stopniowe budzenie zainteresowania czytelników, ekspresyjność a nawet agresywność treści i formy stwarzającą poczucie zagrożenia ze strony rzekomego przestępcy, a także użycie określeń odpowiadających osobie powoda ("powszechnie szanowany dziennikarz"). Według dokonanego ustalenia, niepodlegającego kwestionowaniu w postępowaniu kasacyjnym, powód przynajmniej okresowo przestał się cieszyć szacunkiem i zaufaniem oraz mógł być przez czytelników traktowany jako groźny przestępca. Niedbałe przygotowanie numeru pisma z 17 pażdziernika 2005 r. spowodowało, że konsekwencje zamierzonej prowokacji dotknęly nie tylko powoda aie i jego rodzinę, co potęguje intensywność krzywdy. Ostatecznie stanowisko Sądu Apelacyjnego zostało zawarte w zdaniu stwierdzającym, że właściwie wyważone zostały relacje między opisaną wyżej skalą, wielością naruszonych dóbr, intensywnością naruszeń i ich skutków a rekompensatą. Dlatego Sąd Apeiacyjny uwzględniając dochody miesięczne pozwanego w kwocie 05.000 zł ocenił, że zasądzona kwota 100.000 zi, jakkolwiek "relatywnie wysoka" mieści się w rozsądnych granicach. Stanowisko Sądu ll instancji jest przekonujące i nie może być podważone również ze względu na wysokość zadośćuczynienia. Jako utrwałony w orzecznictwie Sądu Najwyższego należy uznać pogląd, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 451.5 § 1 k.c. poprzez zawyżenie lub zaniżenie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia może być uwzględniony tyiko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteriów przez sąd drugiej instancji (wyrok z dnia 15 lutego 2005 r., lyj Qjg ,?¿&g¿2005 niepubi.}. Wielkość krzywdy moralnej wyrządzone] publikacją fotografii powoda została oceniona prawidłowo. Na surową i - co naieży dodać ze względu na niejednoznaczny zwrot w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku o "społeczeństwie nietolerancyjnym i konserwatywnym" - usprawiediiwioną ocenę zachowań kwalifikowanych jako pedofiłskie, wyrządzających krzywdę dzieciom, tj. osobom najsłabszym zasługującym na szczególną ochronę zwrócił uwagę Sąd Okręgowy. Wskazanie w czasopiśmie osoby pozornie zamaskowanej, a w rzeczywistości rozpoznawałnej, może stygmatyzować ją oraz najbliższe jej osoby i powodować ostracyzm w "kręgu społecznym, z którym pokrzywdzony wiąże swoje życie, aktywność społeczną oraz zawodową. Pozwanemu, związanemu z_ prasą wielkonakładową muszą być znane reguły rządzące opinią społeczną zwłaszcza w kręgach ludzi o małym stopniu krytycyzmu, przyjmujących jako wiarygodne fakty przedstawiane dla wywołania sensacji lub tylko ciekawości. Wynika stąd niebezpieczeństwo utrwalenia się stereotypu postrzegania pokrzywdzonego, jako osoby zamieszanej w ekscesy pedofilskie. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie a1:L_›'í9_d¿"5"§_t k.p.c. orzekł jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach procesu na podstawie odpowiednio stosowanego aEt_9_&.§„1 i S k.p.c. System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega] 'i2i20*1-4 Stan prawny piogramu: 20-14-04-0? I'_I '_'" U