Wyrok V CK 538/03

--- STRONA 1 --- __ _1 1 1_ 1_ _ v'_osK 64f09tekst Tekst orzeczonia pochodzi z bazy orzeczeri Sqdu Najwyzszego dostgepnej poo‘ adresem mm  Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia ‘I0 wrzeénia 2009 r. V CSK 64109 “ 1. Nie mozna w instancji apelacyjnej powolywaé takich dowodow, ktéwch strona nie powoiaia przed sa_dem pieiwszej instancji, gdyz pozostawaia w przekonaniu, Ze inne dowody wystarczq do udowodnlenia jej twierdzefi. 2. Wypowiedi prawdziwa 0 okreéionej osobie nie moie z uwagi na treéé zawartej w niej informacji naruszaé dobrego Imienia tej osoby moze natomiast naruszaé inne jej dobra osobiste np. prawo do iprywatnoéci. 3. Koniecznym elementem wyiaczenia bezprawnoéci dziaiania naruszajapego dobra osobiste jest prawdziwoéé twierdzefi co do faktow. Jego bezprawnoéci nie uchyia dochowanie nalezytei starannoéé i rzeteinoéé w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na ktorych zarzut sir; opiera. ‘ 4. Dochowanie iub niedochowanie naiezytej starannoéci, czy przeéwiadczenie sprawcy 0 prawdziwoéci zarzutu mote mieé znaczenie jedynie przy ocenie winy, a wigs w odniesieniu do odpowiedzialnoéci majatkowej za naruszenie dobr osobistych, jest natomiast obojotne z punktu widzenia bezprawnoéci jako czynnika 0 charakterze obiektywnym. Nie jest rowniez wystarczajqce dla wyiqozenia bezprawnoéci nieprawdziwej wypowiedzi naruszajqcej cudze_ dobra osobiste przekonanie naruszajqcego, 2e korzystajqc z zagwarantowanej konstytucyjnie woinoéci wypowiedzi dziaia w obronie spoiecznie uzasadnionego interesu. 5. Ocena, czy czynnoéci potrzebne do usuniecia skutkow naruszenia dobér osobistych o ktérych jest mowa w art. 24 § 1 k.c. sq dostateczne dia uzyskania przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji, powinna wiec uwzglgdniaé z jednej strony skale upowszechnienia naruszajqcej jego dobra osobiste wypowiedzi, z drugiej zaé oraz dostepnoéé dia osob, ktore dowiedziaiy sio 0 niej, oéwiadczenla majqcego usuwaé skutki naruszenia. LEX nr 585910 585910  : .atL5A : a|:L_“|0 Dz.U.L3_84.5.2A:_aLt. 6_u5.t. ‘L; act. 12 us.t. Lplsil : i _ Dz,.Ll._1_964J6.93: ad. Q; aiit. 455 ' Sklad orzekajqcy Przewodniczqcy: Sedzia SN lwona Koper (spr.). Sodziowie SN: Mirosiaw Bqczyk, Katarzyna TyczkaRote. Sentencja _ Sqd Najwyzszy w sprawie z powédztwa J. M. przeciwko G. B. o ochrono débr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 10 wrzeénia 2009 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sa_du Apelacyjnego z dnia 29 paidziernika 2008 r., 1) uchyla zaskarzony wyrok w czoéci oddalajagcej apelacjo pozwanego odnoénie do zobowiqzania pozwanego do ziozenia oéwiadczenia o przeproszeniu powoda; ~ . 2) zmienia wyrok Sadu Okregowego z dnia 3 lipca 2008 r. (pkt 1) w ten sposob, ze zobowiqzuje‘ pozwanego do ziozenia w ogolnopolskiej "G." I regionalnym programie informacyjnym Polskiego Radia W. oéwiadczénia o treéci: "Przepraszam pana profesora doktora J. M. za podanie w dniu 20 kwietnia 2007 r. nieprawdziwych informacji, Ze byi informatorem policji politycznej PRL", w terminie 7 dni od uprawomocnienia sing wyroku. na koszt pozwanegog 3} dalej idqce powodztwo oraz apelacjo pozwanego w tym zakresie oddala; 4} oddala skargc3 kasacyjna w pozostaiym zakresie I zasqdza od pozwanego na rzecz powoda kwotq 2000 zi (dwa tysiace) tytuiem kosztow postopowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne Sad Okregowy wyrokiem z dnia 3 iipca 2008 r. 1) zobowiqzai pozwanego G. B. dozioienia w ogélnopolskich wydaniach gaze’: "G."; "R.", "D.", "F." oraz w regionalnym wydaniu "G. W." i "P.", w ogoinopoiskich programach informacyjnych "T." S.A., "T.", "P." i w regionalnych programach informacyjnych "Poiskiego Radia W.", na koszt pozwanego, w terminie siedmiu dni od uprawomocnienia siq tego wyroku oéwiadczenia o treéci:‘"Przepraszam Pana profesora J. M. za podanie w dniu 20 kwietnia 2007 r. System lnformacji Prawnej Lax (Lax Omega) 4112013 Stéfiprawny programu: 20131030 __ jj j jj ,Ź g vjcsk 84108-tekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem mm ' Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 'ID września 2009 r. V CSK 64109 * 1. Nie można w instancji apelaoyjnej powoływać takich dowodów, których strona nie powołała przed sądem pierwszej instancji, gdyż pozostawała w przekonaniu, że inne dowody wystarczą do udcwodnlenia jej twierdzeń. 2. Wypowiedź prawdziwa o określonej osobie nie może z uwagi na treść zawartej w niej informacji naruszać dobrego imienia tej osoby może natomiast naruszać inne jej dobra osobiste np. prawo do prywatności. 3. Koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobra osobiste jest prawdziwość twierdzeń co do faktów. Jego bezprawnosci nie uchyla clochowaníe należytej staranność i rzetelność w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na których zarzut się opiera. ' 4. Dochowanie lub niedochowanie naieżytej staranności, czy przeświadczenie sprawcy o prawdziwości zarzutu może miec znaczenie jedynie przy ocenie winy, a więc w odniesieniu do odpowiedzialności majątkowej za naruszenie dóbr osobistych, jest natomiast obojętne z punktu widzenia bezprawności jako czynnika o charakterze obiektywnym. Nie jest również wystarczające dla wyłączenia bezprawności nieprawdzlwej wypowiedzi naruszające] cudze dobra osobiste przekonanie naruszającego, że korzystając z zagwarantowanej konstytucyjnie wolności wypowiedzi działa w obronie społecznie uzasadnionego interesu. 5. Ocena, czy czynności potrzebne do usunięcia skutków naruszenia dobór osobistych o których jest mowa w art. 24 § 1 kc. są dostateczne dla uzyskania przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji, powinna więc uwzględniać z jednej strony skalę upowszechniania naruszające] jego dobra osobiste wypowiedzi, z drugiej zaś oraz dostępność dla osób, które dowiedziaiy się o niej, oświadczenia mającego usuwać skutki naruszenia. LEX nr 585910 585910 ' : .aĽtz5A : art._“líl Dz.U.'L9.84.5.2A:_ar:t. 6_us.t. 1; art. 'L2 Lisi. Lpktjl : ā _ D2..LLj.964J 6.93: art. Ę; art. 453 ` Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Iwona Koper (spr.). Sędziowie SN: Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote. Sentencja _ Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa J. M. przeciwko G. B. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w izbie Cywilnej w dniu 10 września 2009 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 pażdziernika 2008 r., 1) uchyla zaskarżony wyrok w częsci oddalającej apelację pozwanego odnośnie do zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia o przeproszeniu powoda; ~ . 2) zmienia wyrok Sądu Okręgowego z dnia 3 lipca 2008 r. (pkt 1) w ten sposób, że zobowiązuje pozwanego do złożenia w ogólnopolskiej "G," i regionalnym programie informacyjnym Polskiego Radia W. oświadczenia o treści: "Przepraszam pana profesora doktora J. M. za podanie w dniu 20 kwietnia 2007 r. nieprawdziwych informacji, że był informatorem policji politycznej PRL", w terminie 7” dni od uprawomocnienia się wyroku, na koszt pozwanego; 3) dalej idące powództwo oraz apelację pozwanego W tym zakresie oddala; 4) oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie I zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotą 2000 zł (dwa tysiące) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 3 iipca 2008 r. 1) zobowiązał pozwanego G. B. do -złożenia w ogólnopolskich wydaniach gazet "G.'*; "R.", "D.", "F." oraz w regionalnym wydaniu "G. -W." i "P.", w ogólnopolskich programach informacyjnych "T." S.A., "T.", "P." i w regionalnych programach informacyjnych "Polskiego Radia W.", na koszt pozwanego, w terminie siedmiu dni od uprawomocnienia się tego wyroku oświadczenia o treści:Å"Przepraszam Pana profesora J. IVI. za podanie w dniu 20 kwietnia 2007 r. System informacji Prawnej Lex [Lex Omega) 41r'2013 Stanżprawny programu: 2013-10-30 --- STRONA 2 --- ”__ V CSK 64109  tekst nieprawdziwych informacji, ze byi on informatorem policji politycznej PRL; 2) zasedzii od pozwanego na rzecz Fundacji "Na ratunek dzieciom z chorobq nowotworowaj" 20.000 zi oraz na rzecz powoda koszty procesu; 3) daisze powodztwo oddaiii. Wyrok zapadt w nastepujqcym stanie faktycznym. W latach 1975 4977 powod zajmowat stanowisko lektora jezyka polskiego na Uniwersytecie (...). Przed wyjazdem powod zostai wezwany przez pracownikow Sluzby Bezpieczeflstwa (SB) na rozmowe, podczas ktorej poinstruowano go, aby unikai kontaktow z dziennikarzami. Po powrocie do Poiski powod zostai dwukrotnie wezwany do Wydziaiu Paszportowego na rozmowy, podczas ktorych zadawano mu pytania dotyczqce pobytu w Niemczech. Druga rozmowa zostaia zaprotokoiowana, a powod podpisai sie pod protokoiem. Po raz kolejny powod spotkai sie z pracownikami SB w piezwszej poiowie lat 80tych  poproszono go wowczas o konsuitacje jezykowei w sprawie antyradzieckiej uiotki. W 1984 r. powod miai zamiar wyjechaé na "Tydziefi kultury" do Gandawy i wowczas kolejny raz zostai wezwariy przez pracownikow SB, ktorzy pytaii go o kontakty z dziennikarzami. Po tej rozmowie wyjazd powoda zostat odwoiany. W dniu 20 kwietnia 2007 r., podczas audycji radiowej na antenie "Poiskiego Radia" pozwany powiedziat, ze "wérod informatorow tajnej poiicji politycznej w Poisce Ludowej  to jest informacja, ktéra potwierdza teorie, ze wérod tych, ktorzy maja najwiecej do powiedzenia przeciwko iustracji sag osoby, ktére maja bardzo konkretne powody, zeby o tym mowié  jest profesor J. M". W dniu 17 maja 2007 r. Komisja ds. zbadania probiemu inwigilacji érodowiska akademickiego Uniwersytetu opublikowaia komunikat, w ktdrym wskazaia i opisaia aktualnie znajdujace sie w archiwach Oddziaiu instytutu Pamieci Narodowej (IPN) dokumenty udostepnione pracownikom Komisji w wyniku przeprowadzenia stoeownej kwerendy. W komunikacie stwierdzono, 2e dokumenty te dotyczq zarejestrowania J. M. jako tajnego wspoipracownika o pseudonimie TW JAM i wyrejestrowania go w 1989 r. Aktualny stan prawny uniemozliwia przeprowadzenie kwerendy w zbiorze wewnetrznym wyodrebnionym IPN; Komisja Histoiyczna Uniwersytetu nie natrafiia w toku swych dotychczasowych prac na Slady aktywnoéci TW JAM. ’ _ Dokonujec oceny prawnej przytoczonych ustalefi Said Okregowy stwierdzii, 2e oskarzenie o wspoiprace ze siuzbami bezpieczenstwa PRL niewqtpliwie wywoiuje bardzo siinq reakcje negatywnaj w spoieczeristwie, gdyz wspoipraca taka jest oceniana jednoznacznie negatywnie. Nie mozna wieo twierdzié, Ze wypowiedi pozwanego nie mogia naruszyé dobr osobistych powoda. Wskazai, ze istota rozstrzyganego sporu sprowadza sie do ustalenia. czy pozwany miai prawo uznao powoda za tajnego wspoipracownika (TW) SB w oparoiu 0 materiaiy, jakie ujawnione zostaiy w toku postepowania i czy sprostai obciqzajapemu go obowiqzkowi udowodnienia postawionego powodowi zarzutu. Sqd Okregowy ustalii, Ze w 1978 r. powod zostai zarejestrowany jako kandydat na TW, a nastepnie jako TW pod pseudonimem JAM. Wyrejestrowanie nastqpiio wraz z przekazaniem dwoch teczek akt do archiwum w dniu 9 listopada 1989 r. Nie odnaieziono materiainych dowodéw wspoipracy powocia ze siuzbami bezpieczeflstwa ani aktywnoéci JAM, zaé przesiuchani w sprawie éwiadkowie, bedajcy historykami, w wiekszoéci stwierdziii, ze w oparciu o zgromadzone w sprawie materiaiy i swoje doéwiadczenie, nie sformuiowali by tezy, iz powod pozostawai tajnym wspoipracownikiem SB. Z powoianiem sie na wyrok Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 10 iistopada 1998, ,l:§,3_9i91 r., okreélajqcy kryteria tajnej wspoipracy, ktore w ocenie Sajdu Okregowego sq aktualne takze w tym postepowaniu i muszq bye speinione iqcznie stwierdzii, ze aby przypisaé powodowi, iz byi TW nie wystarczy wskazanie samego zarejestrowania go przez te siuzby. lstnieje bowiem roznica znaczeniowa miedzy stwierdzeniem, 2e powod pozostawai TW jinformatorem) SB, .a stwierdzeniem, 2e zostai przez te siuzby jako tajny wspoipracownik zarejestrowany. Za nieuprawnione w éwietle dowodow uznai twierdzenie pozwanego, ze powod sam przyznai, i2 kontaktowai sie ze siuzbami bezpieczelfistwa. Wskazai, Ze wiedza pozwanego na temat funkcjonowania aparatu bezpieczefishiva PRL przekracza wiedze przecietnego obywatela, co obligowaio go do zachowania szczegolnej starannoéci przy formutowaniu zarzutow. Nie podzielii twierdzefi pozwanego, ze jedynym, czy tez zasadniczym motywem jego dziaiania byia chef: ochrony uzasadnionego interesu spoiecznego, a to z uwagi na uzycie w inkryminowanej wypowiedzi stow zmierzajqcych do szozegolnego napietnowania osoby powoda. Zaskarzonym obecnie wyrokiem Sad Apeiacyjny oddalit apelacje pozwanego od tego wyroku, akceptujejc bedace jego podstawq ustalenia falétyozne. Nie podzielii zarzutow skarzqcego odnoénie do niewiaéciwej oceny okoiicznoéci wyiaczajqcych bezprawnoéé i winepozwanego. Wskazai, Ze do uwzglednienia opartego na podstawie ai1_4AEi k.c. zedania zasedzenia odpowiedniego zadoééuczynienie 2 powodu naruszenia dobr osobistych iub kwoty pienieznej na cel spoteczny nie wystarczy sama bezprawnoéé dziaiania. Mogeq bye one zasqdzone tyiko w razie zawinionego dziaiania sprawcy naruszenia. Ocinoszqc sie do zagadnienia przesianek uchyiajqcych bezprawnoéé dziaiania naruszajajcego dobra osobiste wskazai Sad Apelacyjny, 2e w przypadku gdy dziaianiem tym jest wypowiedi 0 faktach dotyczqcych osoby pokrzywdzonego bezprawnoéé takiego dziatania jest wyiqczona tyiko wowczas, gcly wypowiedi zawiera informacje prawdziwe. W przypadku podania nieprawdziwe} informacji, odpowiedzialnoéci za naruszenie dobr osobistych nie uchyla dziaianie w obronie uzasadnionego interesu spoiecznego, w sposob staraniny i rzetelny. Nie ma zadnej podstawy normatywnej, aby uznaé, ze podanie nieprawdziwej informacji, naruszajqcej dobre imie drugiej osoby moze byé 2 jakichkolwiek przyczyn uznane za zgodne 2 prawem. _ Sad Apelacyjny nie podzielii stanowiska pozwanego, ktory podnosii w apelacji, i2 wbrew ocenie Sqdu pierwszej instancji, podana przez niego informacja, ze powod byi informatorem poiicji politycznej PRL jest prawdziwa. Stwierdzii, ze poza materiaiami rejestracyjnymi dotyczaicymi osoby powoda, nie odnaieziono dotychczas Zadnych innych dokumentow w System lnfoiirieicji Prawnej Lex {Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 207171’;710257 j _ __ V CSK 64r'ÜEl - tekst nieprawdziwych informacji, że był on informatorem policji politycznej PRL; 2) zasądził od pozwanego na rzecz Fundacji "Na ratunek dzieciom z chorobą nowotworową" 20.000 zł oraz na rzecz powoda koszty procesu; 3) dalsze powództwo oddaiił. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. W latach 1975 4977 powód zajmował stanowisko lektora języka polskiego na Uniwersytecie (...). Przed wyjazdem powód został wezwany przez pracowników Służby Bezpieczeństwa (SB) na rozmowę, podczas której poinstruowano go, aby unikał kontaktów z dziennikarzami. Po powrocie do Polski powód został dwukrotnie wezwany do Wydziału Paszportowego na rozmowy, podczas których zadawano mu pytania dotyczące pobytu w Niemczech. Druga rozmowa została zaprotokołowana, a powód podpisał się pod protokołem. Po raz kolejny powód spotkał się z pracownikami SB W pierwszej połowie lat 80-tych - poproszono go wówczas o konsuitację językową w sprawie antyradzieckiej ulotki. W 1984 r. powód miał zamiar wyjechać na "Tydzień kultury" do Gandawy i wówczas kolejny raz został wezwany przez pracowników SB, którzy pytali go o kontakty z dziennikarzami. Po tej rozmowie wyjazd powoda został odwołany. W dniu 20 kwietnia 2007 r., podczas audycji radiowej na antenie "Polskiego Radia" pozwany powiedział, że "wśród informatorów tajnej połicji politycznej w Polsce Ludowej - to jest informacja, która potwierdza teorię, że wsród tych, którzy mają najwięcej do powiedzenia przeciwko iustracji są osoby, które mają bardzo konkretne powody, żeby o tym mówić -jest profesor J. M". W dniu 17 maja 2007 r. Komisja ds. zbadania probiemu inwigilacji środowiska akademickiego Uniwersytetu opublikowała komunikat, w którym wskazała i opisała aktualnie znajdujące się w archiwach Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) dokumenty udostępnione pracownikom Komisji w wyniku przeprowadzenia stosowne] kwerendy. W komunikacie stwierdzono, że dokumenty te dotyczą zarejestrowania J. M. jako tajnego współpracownika o pseudonimie TW JAM i wyrejestrowania go w 1989 r. Aktualny stan prawny uniemożliwia przeprowadzenie kwerendy w zbiorze wewnętrznym wyodrębnionym IPN; Komisja Historyczna Uniwersytetu nie natraflła w toku swych dotychczasowych prac na ślady aktywności TW JAM. ' _ Dokonując oceny prawnej przytoczonych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że oskarżenie o współpracę ze służbami bezpieczenstwa PRL niewątpliwie wywołuje bardzo silną reakcję negatywną w społeczeństwie, gdyż współpraca taka jest oceniana jednoznacznie negatywnie. Nie można więc twierdzić, ze wypowiedź pozwanego nie mogła naruszyć dóbr osobistych powoda. Wskazał, że istota rozstrzyganego sporu sprowadza się do ustalenia, czy pozwany miał prawo uznać powoda za tajnego współpracownika (TW) SB w oparciu o materiały, jakie ujawnione zostały w toku postępowania i czy sprostał obciążającemu go obowiązkowi udowodnienia postawionego powodowi zarzutu. Sąd Okręgowy ustalił, że w 1978 r. powód został zarejestrowany jako kandydat na TW, a następnie jako TW pod pseudonimem JAM. Wyrejestrowanie nastąpiło wraz 2 przekazaniem dwóch teczek akt do archiwum w dniu 9 listopada 1989 r. Nie odnaleziono materialnych dowodów współpracy powoda ze służbami bezpieczeństwa ani aktywności JAM, zaś przesłuchani w sprawie świadkowie, będący hlstorykami, w większości stwierdzili, że w oparciu o zgromadzone w sprawie materiały i swoje doświadczenie, nie sformułowali by tezy, iż powód pozostawał tajnym współpracownikiem SB. Z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 listopada 1998, ,l:ś„3_9¿91 r., określający kryteria tajnej współpracy, które w ocenie Sądu Okręgowego są aktualne także w tym postępowaniu i muszą być spełnione łącznie stwierdził, ze aby przypisać powodowi, iż był TW nie wystarczy wskazanie samego zarejestrowania go przez te służby. Istnieje bowiem różnica znaczeniowa między stwierdzeniem, że powód pozostawał TW (informatorem) SB, .a stwierdzeniem, że został- przez te służby jako tajny współpracownik zarejestrowany. Za nieuprawnione w świetle dowodów uznał twierdzenie pozwanego, że powód sam przyznał, iż kontaktował się ze służbami bezpieczeństwa. Wskazał, ze wiedza pozwanego na temat funkcjonowania aparatu bezpieczeństwa PRL przekracza wiedzę przeciętnego obywatela, co obligowało go do zachowania szczególnej staranności przy formułowaniu zarzutów. Nie podzielił twierdzeń pozwanego, że jedynym, czy też zasadniczym motywem jego działania _była chęć ochrony uzasadnionego interesu społecznego, a to z uwagi na użycie w inkryminowanej wypowiedzi słów zmierzających do szczególnego napiętnowanía osoby powoda. Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego od tego wyroku, akceptując będące jego podstawą ustalenia faktyczne. Nie podzielił zarzutów skarżącego odnośnie do niewłaściwej .oceny okoticzności wyłączających bezprawnosć i winępozwanego. Wskazał, że do uwzględnienia opartego na podstawie ar1_4A& k.c. żądania zasądzenia odpowiedniego zadośćuczynienie z powodu naruszenia dóbr osobistych lub kwoty pieniężnej na cel społeczny nie wystarczy sama bezprawność dzialania. Mogą być one zasądzone tylko w razie zawinionego działania sprawcy naruszenia. Odnosząc się do zagadnienia przesłanek uchylających bezprawność działania naruszającego dobra osobiste wskazał Sąd Apelacyjny, że w przypadku gdy działaniem tym jest wypowiedź o faktach dotyczących osoby pokrzywdzonego bezprawność takiego działania jest wyłączona tylko wówczas, gdy wypowiedź zawiera informacje prawdziwe. W przypadku podania nieprawdziwej informacji, odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych nie uchyla działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, w sposób staranny i rzetelny. Nie ma żadnej podstawy normatywnej, aby uznać, że podanie nieprawdziwe] informacji, naruszające] dobre imię drugiej osoby może być 2 jakichkolwiek przyczyn uznane za zgodne z prawem. _ Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska pozwanego, który podnosił w apelacji, iż wbrew ocenie Sądu pierwsze] instancji, podana przez niego informacja, że powód był informatorem połicji politycznej PRL jest prawdziwa. Stwierdził, że poza materiałami rejestracyjnymí dotyczącymi osoby powoda, nie odnaleziono dotychczas żadnych innych dokumentów w System lnforrnaýcji Prawnej Lex (Lex Omega) 4112013 Starr prawny programu: 207179-710Ÿ¶J" ż --- STRONA 3 --- V CSK 64109  tekst szczegolnoéci tzw. lojalki, czy skiadanych przez niego raportow. Rowniez sam pozwany nie twierdzii, ze widziai dokumenty swiadczejce 0 pizekazywaniu przez powoda informacji poiicji politycznej PRL, a wbrew jego twierdzeniom powod nie przyznai sie do kontaktow ze siuzba bezpieczefistwa uprawniajejcych do uznaniago za informatora. Prowadzenie i protokoiowanie rozmow przez siuibe bezpieczeifistwa z osobami wyjezdzajqcymi za granice stanowiio natomiast standardowq procedure dziaiania tych siuzb. Prawdziwosci zarzutu podnoszonego przez pozwanego wobec powoda nie potwierdzili swiadkowie W. S. i J. 2., ktorzy nie mieli informacji na ten temat. Swiadkowie oi, z wyksztaicenia historycy, dysponujqoy szeroke profesjonalnq wievdzq na temat funkcjonowania tajnych siuzb PRL wyrazili natomiast wiasnaj opinie odnosnie do mozliwosci sformuiowania w oparciu o zgromadzone w sprawie ciokumentecje wniosku, Ze powod byi tajnym wspoipracownikiem siuzb bezpieczerfishiva. Oceny te, z uwagi na ich charakter hipotez naukowych nie Podlegaiy jednak weryfikacji przez Sad, pod katern ich prawdziwoéci. J Odnoszqc sie do kwestii winy pozwanego, jej ocene powie1zaiSqd Apelacyjny z niezachowaniem nalezytej starannoéci wymaganej dla wiaéciwegow takiej sytuacji dziaiania. Uznai, 2e do oceny inkryminowanej wypowiedzi pozwanego dotyczqcej osoby powoda stosowaé nalezy szczegolne, podwyzszone mierniki starannosci, gdyz z racji prowadzonej dziaiainoéci zawodowej jako pubiicysta i rezyser fiimowy oraz zajmowania sie od wielu lat szeroko rozumianq problematykq lustracji posiada on w tej dziedzinie wiedze przekraczajqcq wiedze przecietnego obywatela, a nawet przecietnego dziennikarza. Wypowiadajqc sie publicznie na tematy Iustracji, jako swoisty znawca tematu, ponosi wiec szczegolne odpowiedzialnosé za siowo. Wbrew temu jednak, pozwany przedstawii publicznie jako niezbity fakt jedynie wtasnej hipoteze co do tego faktu wysnutq z innych faktow i poszlak. Tym samym zarniast informowaé opinie pubiicznq dezinformowat jg, co wskazuje na zamiar zdyskredytowania powoda w opinii publicznej. To zas wyklucza mozliwosé uznania, 2e kierowaia nim potrzeba ochrony interesu spoiecznego. Said Apelacyjny wyrazit pogiajd, Ze przesiankej zadoséuczynienia oraz zasqdzenia okreslonej kwoty na cel spoieczny za naruszenie dobr osobistyoh jest kazda postaé winy a wiec nie tylko wina kwalifikowana w postaci umyslnosci lub razqcego niedbalstwa, chociaz ocenii, 2e formuiujqc  w wyzej opisanych okolioznoéciach  zarzut pod adresem powoda, pozwany dopuécii sis co najmniej razecego niedbalstwa. Wskazai, ze dla okreslenia kwoty zesadzanej na cel spoieczny na podstawie a_Lt._4&8 k.c. wiasciwe sq takie same kryteria jak przy zadoséuczynieniu za krzywde przy naruszeniu dobr osobistych. Stariowiqje rodzaj dobre, ktore zostaio naruszone charakter, stopiefi nasilenia i czas trwania doznawania przez osobe pokrzywdzonaj ujernnych przeiyé, stopiefi winy osoby naruszajejcej dobra osobiste. Tym kryteriom  jak ocenii  odpowiada Z8S&1dZOfl8 od pozwanego przez Sad Okregowy kwota na cel spoieczny w wysokoéci, ktéra nie jest symboliczne ale i nie nadmierna. W zakresie zarzutu apelacji kwestionujqcego nakaz zamieszczenia oswiadczenia 0 plzeproszeniu powoda w licznych tytuiach prasowych i stacjach telewizyjnych, ktorego nie podzieiiistwierdzii, 2e wymaga tego sz__e_rokie upowszeohnienie wypowiedzi pozwanego, z ktorym powinien sie on liczyé z uwagi na fakt, ze stropy sq osobami znariymi publicznie .i sprawie towerzyszyio powszechne zainteresowariie. Jest to wiec ochrona adekwatna do okolicznosci sprawy i konieczna dla uzyskania satysfakcji przez powoda. Wskazai nadto, Ze pominiecie dowodow wnioskowanych przez pozwanego w postepowaniu apelacyjnym uzasadniai brak ich znaczenia dla rozstrzygniecia sprawy. Pozwany zaskarzyi wyrok Sqdu Apelacyjnego w caioéci. W skardze kasacyjnej opartej na obu ustawowych podstawach zarzucit: _ , ' . 1) majqce istotny wpiyw na wynik sprawy uchybienie przez Sad Apelacyjny przepisom postepowania, a to: filIL...3fi1 i3.8.2 oraz ant. 39] § 1 k.p.c. w zw. z a£t._32B_§_2 i 221 k.p.c. przez pominiecie istotnyoh w sprawie dowodow powoianych przed tym Sajdem, zdyskwalifikowanie tych dowodow przed zapoznaniem sie z nimi oraz niewyjasnianie w uzasadnieniu przyczyn ich nieuwzglednienia; 2) naruszenie przepisow prawa materialnego przez: a. biednq wykiadnie ed. 2A § 1 k.c. w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Cztowieka iaLt._5A Konstytucji zakiadajejcej, 2e bezprawnosé naruszenia dobre osobistego nie moze bye uchylona, gdy zaizut zostai podniesiony w obronie uzasadnionego interesu spoiecznego, na podstawie starannie zebranych i zanalizowanych materiaiow, oraz przez zaiozenie, ze przy ocenie bezprawnosci naruszenia dobr osobistych 5naczenie ma starannoéf: formuiowania zarzutu, a nie przy zbieraniu i analizie materiaiow stanowiqcych podstawe‘ podniesionego zarzutu, b. niewiaéciwe zastosowanie a_Lt',_2§_§_1 k.c. poiegajqce na naiozeniu na pozwanego odpowiedzialnosci za zawinione naruszenie dobr osobistych przy braku ustaleri co do uchybierfi w zakresie zbierania i oceny materiaiu stanowiejcego podstawe zarzutu, . c. biednq wykiadnie wzglednie niewiaéciwe zastosowanie arL.24_§_‘L zd. 2 k.c. pomijajqce fakt, ze oswiadczenie potrzebne do usuniecia skutkow naruszenia nie moze byo zbyt dotkliwe dla sprawcy i powinno sie odnosio do sposobu naruszenia. Wnosii 0 uchylenie zaskarionego wyroku i przekazanie sprawy Sqdowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznenia. Uzasadnienie prawne Sqd Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: . . Przyczyne apelecji moze stanowié takte powoianie nowych faktow i dowodow, ktére przepis mM wyrainie odroznia od zarzutow apelacyjnych. Strona, ktora chce powoiaé w postepowaniu apeiacyjnym nowe fakty i skorzystaé z nowych dowodéw powinna juz w apelacji wykazaé, ze nie byio to moziiwe w postepowaniu przed sqdem System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 20131030 V CSK 64109 - tekst szczególności tzw. lojalki, czy składanych przez niego raportów. Również sam pozwany nie twierdził, że widział dokumenty świadczące o przekazywaniu przez powoda informacji policji politycznej PRL, a wbrew jego twierdzeniom powód nie przyznał się do kontaktów ze służbą bezpieczeństwa uprawniających do uznaniago za informatora. Prowadzenie i protokołowanie rozmów przez służbę bezpieczeństwa z osobami wyjeżdżającymi za granicę stanowiło natomiast standardową procedurę działania tych służb. Prawdziwości zarzutu podnoszonego przez pozwanego wobec powoda nie potwierdzili świadkowie W. S. i J. Ż., którzy nie mieli informacji na ten temat. Świadkowie ci, z wykształcenia historycy, dysponujący szeroką profesjonalną wiedzą na temat funkcjonowania tajnych służb PRL wyrazili natomiast własną opinię odnośnie do możliwości sformułowania w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację wniosku, że powód był tajnym współpracownikiem służb bezpieczeństwa. Oceny te, z uwagi na ich charakter hipotez naukowych nie podlegały jednak weryfikacji przez Sąd, pod kątem ich prawdziwości. ' Odnosząc się do kwestii winy pozwanego, jej ocenę powiązał Sąd Apelacyjny z niezacnowaniem należytej staranności wymaganej dla właściwegow takiej sytuacji działania. Uznał, że do oceny inkryminowanej wypowiedzi pozwanego dotyczącej osoby powoda stosować należy szczególne, podwyższone mierniki staranności, gdyż z racji prowadzonej działalności zawodowej jako publicysta i reżyser fiłmowy oraz zajmowania się od wielu lat szeroko rozumianą problematyką lustracji posiada on w tej dziedzinie wiedzę przekraczającą wiedzę przeciętnego obywatela, a nawet przeciętnego dziennikarza. Wypowiadając się publicznie na tematy lustracji, jako swoisty znawca tematu, ponosi więc szczególną odpowiedzialność za słowo. Wbrew temu jednak, pozwany przedstawił publicznie jako niezbity fakt jedynie własną hipotezę co do tego faktu wysnutą z innych faktów i poszlak. Tym samym zamiast informować opinię publiczną dezinformował ją, co wskazuje na zamiar zdyskredytowania powoda W opinii publicznej. To zaś wyklucza możliwość uznania, że kierowała nim potrzeba ochrony interesu społecznego. Sąd Apelacyjny wyraził pogląd, że przesłanką zadośćuczynienia oraz zasądzenia określonej kwoty na cel społeczny za naruszenie dóbr osobistych jest kazda postać winy a więc nie tylko wina kwalifikowane w postaci umyślności lub rażącego niedbalstwa, chociaż ocenił, że formułując - w wyżej opisanych okolicznościach - zarzut pod adresem powoda, pozwany dopuścił się co najmniej rażącego niedbalstwa. Wskazał, że dla określenia kwoty zasądzanej na cel społeczny na podstawie a_Ľt._-M8 k.c. właściwe są takie same kryteria jak przy zadosćuczynieniu za krzywdę przy naruszeniu dóbr osobistych. Stanowią je rodzaj dobra, które zostało naruszone charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę pokrzywdzoną ujemnych przeżyć, stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste. Tym kryteriom - jak ocenił - odpowiada zasądzona od pozwanego przez Sąd Okręgowy kwota na cel społeczny w wysokości, która nie jest symboliczne ale i nie nadmierna. W zakresie zarzutu apelacji kwestionującego nakaz zamieszczenia oświadczenia o przeproszeniu powoda w licznych tytułach prasowych i stacjach telewizyjnych, którego nie podzieiiłstwierdził, że wymaga tego szerokie upowszechnienie wypowiedzi pozwanego, z którym powinien się on liczyc z uwagi na fakt, ze strony są osobami znanymi _:publicznie .i sprawie towarzyszyło powszechne zainteresowanie. Jest to więc ochrona adekwatna do okoliczności sprawy' i konieczna dla uzyskania satysfakcji przez powoda. Wskazał nadto, że pominięcie dowodów wnioskowanych przez pozwanego w postępowaniu apelacyjnym uzasadniał brak ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. W skardze kasacyjnej opartej na obu ustawowych podstawach zarzucił: _ , ` . 1) mające istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przez Sąd Apelacyjny przepisom postępowania, a to: .attzåfil i3.8.2 oraz art. 39] § 1 k.p.c. w zw. z alIt._32B_§_2 i 221 k.p.c. przez pominięcie istotnych w sprawie dowodów powołanych przed tym Sądem, zdyskwalifikowanie tych dowodów przed zapoznaniem się z nimi oraz niewyjaśnianie w uzasadnieniu przyczyn ich nieuwzględnienia; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez: a. błędną wykładnię an. 2A § J k.c. w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka íaLt._5ś Konstytucji zakładającą, że bezprawność naruszenia dobra osobistego nie może byc uchylona, gdy zarzut został podniesiony w obronie uzasadnionego interesu społecznego, na podstawie starannie zebranych i zanalizowanych materiałów, oraz przez założenie, że przy ocenie bezprawności naruszenia dóbr osobistych znaczenie ma starannośó formułowania zarzutu, a nie przy zbieraniu i analizie materiałów stanowiących podstawę` podniesionego zarzutu, b. niewłaściwe zastosowanie a_Lt'„„2ś_§_t k.c. polegające na nałożeniu na pozwanego odpowiedzialności za zawinione naruszenie dóbr osobistych przy braku ustaleń co do uchybień w zakresie zbierania i oceny materiału stanowiącego podstawę zarzutu, . c. błędną wykładnię względnie niewłaściwe zastosowanie arL„2¿i_§_'L zd. 2 k.c. pomijające fakt, że oświadczenie potrzebne do usunięcia skutków naruszenia nie może byc zbyt dotkliwe dla sprawcy i powinno się odnosić do sposobu naruszenia. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: . . Przyczynę apelacji może stanowić także powołanie nowych faktów i dowodów, które przepis mM wyraźnie odróżnia od zarzutów apelacyjnych. Strona, która chce powołać w postępowaniu apelacyjnym nowe fakty i skorzystać z nowych dowodów powinna już w apelacji wykazać, że nie było to możliwe w postępowaniu przed sądem System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 41i2013 Stan prawny programu: 2013-10-30 --- STRONA 4 --- g _* _ W VCSK64!09tekst pieiwszej instarioji, albo ze potrzeba ich powoiania powstaia poiniej ( w zw. z fiIl._3B_1 k.p.o.). Przedmiotem wnioskowanych dowodow powinny byo takty istotne dla rozstrzygniecia sprawy (ai:t._22Z k.p.c.). Nie mozna w instancji apelacyjnej powoiywaé takich dowodow, ktotych strona nie powoiaia pized sqdem pierwszej instanoji, gdyz pozostawaia w pizekonaniu, 2e inne dowody wystarczq do udowodnienia jej twierdzefi. Pozwany juz po ziozeniu apeiacji wystqpit z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z przediozonego dokumentu przekazania teczki pozwanego (TW JAM) funkcjonariuszowi SB G. Wniosek nie wskazywai jakie znaczenie prawne dia rozstrzygniecia sprawy ma bedqcy przedmiotem tego dowodu fakt, pozwany podai natomiast, 2e o istnieniu tego dowodu dowiedziai sis dopiero w daoie ziozenia wniosku. Said Apelacyjny oddaiii wniosek dowodowy wskazujqc w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku w sposob dostateczny dla dokonania kontroli kasacyjnej tej czynnosci  co wyiajcza mozliwoso uznania, i2 doszio do naruszenia a.r:t_328_§i k.p.c.  Ze nie ma on znaozenia dla rozstrzygniecia sprawy. Kwestionujgce zasadnosé tego stanowiska zarzuty procesowe wniesionej skargi nie speiniaje koniecznego dla ich uwzglednienia warunku‘ wykazania, Ze oddalenie przedmiotowego wniosku mogio wpiynao na zaskarzony wyrok. Naruszenie przspisow postepowania moze byé podstawq skargi kasaoyjnej wowczas jedynie, jezeli skarzqcy wykaze, ze konkretne, zaizucane uchybienie mogio mieé istoty wpiyw na wynika postepowania a wise 2e nastepstwa stwierdzonych wadliwosci uksztaitowaiy lub pizynajmniej wspoiksztaitowaiyjego tress. .  Drugi ze zgioszonych przez pozwanego w postepowaniu przed Sqdem Apelacyjnym wnioskow dowodowyoh, dotyczqcy dowodu 2 ksiqzki F. M. "P." nie zawierai natomiast tezy dowodowej, oraz nie przedstawiai przyczyn uzasadniajecyoh nieskorzystanie przez pozwanego z tego dowodu przed Sejdem Okregowym. Stosownie do a11_3_8_1 k.p.c. wniosek nie mogi byo wiec uwzgiedniony, co trafnie zostaio ocenione przez Sad Apeiacyjny. ' _ Na tie zarzutow wniesionej skargiikasacyjnej dotyczqcych wykiadni fiiIL__2.4. k.c. zasadnicze znaozenie dla oceny ich zasadnosci ma zagadnienie prawdziwosci lub faiszu wypowiedzi jako przesianki naruszenia czci i dobrego imienia. Podawanie faktow prawdziwych co do zasady nie moze bye zakazane zwiaszcza, gdy tezy to w interesie spoiecznym. Jednak nie zawsze podanie do pubiicznej wiadomosci faktow prawdziwych mozna uznao za nie stanowiece naruszenia dobor osobistych, bed: za dziaianie podjete w obronie uzasadnionego interesu pubiicznego iub prywatnego. Wypowiedi prewdziwa o okresionej osobie nie moze z uwagi na tresé zawartej w niej informaoji naruszaé dobrego imienia tej osoby moze natomiast naruszaé inne jej dobra osobiste np. prawo do prywatnoéci. Z drugiej strony postawienie komus nieprawdziwego zarzutu naruszajapego jego ozeso jest zawsze dziaianiem sprzecznym z zasadami wspoizycia spoieoznego, a przez to bezprawnym. Zgodnie z ustalonym (chooiaz doznajqcym wyjqtkow) pogledem judykatury, ktory podziela takze Said Najwyzszy w obecnie orzekajqcym skiadzie, konieoznym elementem wyiqczenia bezprawnosci dziaiania naruszajqcego dobra osobiste jest prawdziwoso twierdzefi co do faktow. Jego bezprawnosci nie uchyia dochowanie nalezytej starannosé i rzetelnoso w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na ktorych zarzut sie opiera (np. wyroki SN z dnia 22 grudnia 1997 r., Ii GEN 546192, OSNC 1998', nr 78, poz. 119, z dnia 10 wrzesnia 1999 r., Iii QEN 939199, OSNC 2000, nr 3, poz. 56, z dnia 19 stycznia 2000 r., LILKLLSZQLQ8 nie pubi., 2 dnia 5 kwietnia 2002 r., , OSNC 2003, nr 3, poz. 42, z dnia 7 listopada 2002 r., , OSNC 2004, nr 2, poz. 27, z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 538/03, nie pubi.). W konsekwencji tego, dochowanie lub niedochowanie nalezytej starannosoi, ozy przeswiadozenie sprawcy o prawdziwosci zarzutu moze mieo znaczenie jedynie przy ocenie winy, a wieo w odniesieniu do odpowiedzialnosci majatkowej za naruszenie dobr osobistych, jest natomiast obojetne z punktu widzenia bezprawnosci jako czynnika 0 charakterze obiektywnym. Nie jest rowniez wystarczajqce dia wyieczenia bezprawnosoi nieprawdziwej wypowiedzi naruszajajoej cudze dobra osobiste przekonanie naruszajqcego, Ze korzystajqo z zagwarantowanej konstytuoyjnie wolnosci wypowiedzi dziaia w obronie spoiecznie uzasadnionego interesu (wyrok SN z dnia 10 maja 2007 r., , nie pubi.). Prawo do wolnosci siowa oraz prawo do ochrony czci i dobrego imienia, jako prawa tej same] rangi, sq w takim samym stopnid i na tym samyrn poziornie chronione przez Konstytucje (.a1:t_1A, , QIZLAZ Konstytucji) i umowy miedzynarodowe (ad. 10 ust 1 Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci, ant. 12 i 19 Miedzynarodowego Paktu Praw Obywateiskich i Politycznych). Zadne 2 tych praw nie ma wiec charakteru absoiutnego, ani pierwszenstwa przed drugim. . Zarowno Konstytucja jak i wskazane wyzej ratyfikowane przez Polske umowy miedzynarodowe nie gwarantujq swobody wypowiedzi bez zadnych ograniczerfi. Analizujec wzajemne relacje miedzy tymi prawami Sad Najwyzszy w uzasadnieniu Apowoiywanej w uzasadnieniu podstaw skargi uchwaiy skiadu siedmiu sedziow 2 dnia 18 Iutego 2005 r., ill QZE 53104. (OSNC 2005, nr 78, p. 114) wskazai, ze zarowno prawo do woinosci wypowiedzi moze w okreslonyoh sytuaojach podiegaé ograniczeniom ze wzgledu na inne prawajak i w konkretnych okolicznosciach prawo do ochrony czci bedzie musiaio ustqpié przed innymi prawami. Rozstrzygajajc w uchwaie o tym, czy wykazanie prawdziwosci zarzutu jest koniecznq przesiankq wyieczenia bezprawnosci naruszenia publikacje prasowaj dobr osobistych osoby trzeciej uznai, ze w powstajqcej na tym tie koiizji miedzy wolnosoia, siowa a dobrami osobistymi wolnoso siowa ma wartosé przewazajqoaj. Zgodnie z tezq uchwaiy wykazanie przez dziennikarza, ze przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiaiow prasowych dziaiai w obronie spoiecznie uzasadnionego interesu oraz wypeinii obowiqzek zachowania szczegolnej starannosci i rzetelnosci uchyla bezprawnosé dziaiania dziennikarza. Znaczenie prawne tego poglejdu jest jednak ograniczone do sytuacji opisanej w tezie uchwaiy. U jego podstaw legio zaiozenie, ze postawienie przed prasq wymagania absolutnego perfekcjonizmu prowadziioby do jej System lnformaoji Prawnej Lex (Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 20131030 g Ń g W vcsks4ios-tekst pierwszej instancji, albo że potrzeba ich powołania powstała póżniej ( w zw. z a|:t_Zi8_t k.p.c.). Przedmiotem wnioskowanych dowodów powinny być fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (ai:t._22Z k.p.c.). Nie można w instancji apelacyjnej powoływać takich dowodów, ktorych strona nie powołała przed sądem pierwszej instancji, gdyż pozostawała w przekonaniu, że inne dowody wystarczą do udowodnienia jej twierdzeń. Pozwany już po złożeniu apelacji 'wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z przedłożonego dokumentu przekazania teczki pozwanego (TW JAM) funkcjonariuszowi SB G. Wniosek nie wskazywał jakie znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy ma będący przedmiotem tego dowodu fakt, pozwany podał natomiast, że o istnieniu tego dowodu dowiedział się dopiero w dacie złożenia wniosku. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek dowodowy wskazując w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku w sposób dostateczny dla dokonania kontroli kasacyjnej tej czynności - co wyłącza możliwość uznania, iż doszło do naruszenia a.r:t_32B¬§2 k. p.c. - że nie ma on znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestionujące zasadność tego stanowiska zarzuty procesowe wniesionej skargi nie spełniają koniecznego dla ich uwzględnienia warunku wykazania, że oddalenie przedmiotowego wniosku mogło wpłynąć na zaskarżony wyrok. Naruszenie przepisów postępowania moze być podstawą skargi kasacyjnej wówczas jedynie, jeżeli skarżący wykaże, że konkretne, zarzucane uchybienie mogło mieć istoty wpływ na wynika postępowania a więc że następstwa stwierdzonych wadliwości ukształtowały lub przynajmniej współkształtowały jego treść. . - Drugi ze zgłoszonych przez pozwanego w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym .wniosków dowodowych, dotyczący dowodu z książki F. M. "P." nie zawierał natomiast tezy dowodowej, oraz nie przedstawiał przyczyn uzasadnłających nieskorzystanie przez pozwanego z tego dowodu przed Sądem Okręgowym. Stosownie do a11._3_8_í k.p.c. wniosek nie mógł być więc uwzgiędniony, co trafnie zostało ocenione przez Sąd Apeiacyjny. " _ Na tle zarzutów wniesione] skargijkasacyjnej dotyczących wykładni al1._2A k.c. zasadnicze znaczenie dla oceny ich zasadności ma zagadnienie prawdziwości lub fałszu wypowiedzi jako przesłanki naruszenia czci i dobrego imienia. Podawanie faktów prawdziwych co do zasady nie może być zakazane zwłaszcza, gdy leży to w interesie społecznym. Jednak nie zawsze podanie do publicznej wiadomości faktów prawdziwych można uznać za nie stanowiące naruszenia dobór osobistych, bądż za działanie podjęte w obronie uzasadnionego interesu publicznego lub prywatnego. Wypowiedź prawdziwa o określonej osobie nie może z uwagi na treść zawartej w niej informacji naruszać dobrego -imienia tej osoby może natomiast naruszać inne jej dobra osobiste np. prawo do prywatności. Z drugiej strony postawienie komuś nieprawdziwego zarzutu naruszającego jego cześć jest zawsze działaniem sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, a przez to bezprawnym. Zgodnie z ustalonym (chociaż doznającym wyjątków) poglądem judykatury, który podziela także Sąd Najwyższy w obecnie orzekającym składzie, koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobra osobiste jest prawdziwość twierdzeń co do faktów. Jego bezprawności nie uchyła dochowanie należytej staranność i rzetelność w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na których zarzut się opiera (np. wyroki SN z dnia 22 grudnia 1997 r., Il CEN 546192, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 119, z dnia 10 września 1999 r., lli Qlśhl 939¿9ß, OSNC 2000, nr 3, poz. 56, z dnia 19 stycznia 2000 r., LILKIŁLSZQLQS nie publ., z dnia 5 kwietnia 2002 r., , OSNC 2003, nr 3, poz. 42, z dnia 7 listopada 2002 r., , OSNC 2004, nr 2, poz. 27, z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 538/03, nie publ.). W konsekwencji tego, dochowanie lub niedochowanie należytej staranności, czy przeświadczenie sprawcy o prawdziwości zarzutu może mieć znaczenie jedynie przy ocenie winy, a więc w odniesieniu do odpowiedzialności majątkowej za naruszenie dóbr osobistych, jest natomiast obojętne z punktu widzenia bezprawności jako czynnika o charakterze obiektywnym. Nie jest również wystarczające dia wyłączenia bezprawności nieprawdziwej wypowiedzi naruszającej cudze dobra osobiste przekonanie naruszającego, że korzystając z zagwarantowanej konstytucyjnie wolności wypowiedzi działa W obronie społecznie uzasadnionego interesu (wyrok SN z dnia 10 maja 2007 r., , nie pubi.). Prawo do wolności słowa oraz prawo do ochrony czci i dobrego imienia, jako prawa tej samej rangi, są w takim samym stopniu i na tym samym poziomie chronione przez Konstytucję (.a1:t_łA, , a1:t.A1 Konstytucji) i umowy międzynarodowe (art. 10 ust 1 Konwencji 0 Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. JE i ;L9 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich l Politycznych). Żadne z tych praw nie ma więc charakteru absolutnego, ani pierwszeństwa przed drugim. . Zarówno Konstytucja jak i wskazane wyżej ratyflkowane przez Polskę umowy międzynarodowe nie gwarantują swobody wypowiedzi bez zadnych ograniczeń. Analizując wzajemne relacje między tymi prawami Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powoływanej w uzasadnieniu podstaw skargi uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 18 lutego 2005 r., ill CZE 53104, (OSNC 2005, nr 7-8, p. 114) wskazał, że zarówno prawo do wolności wypowiedzi może w określonych sytuacjach podlegać ograniczeniom ze względu na inne prawa' jak i w konkretnych okolicznościach prawo do ochrony czci będzie musiało ustąpić przed innymi prawami. Rozstrzygając w uchwale o tym, czy wykazania prawdziwości zarzutu jest konieczną przesłanką wyłączenia bezprawności naruszenia publikacją prasową dóbr osobistych osoby trzeciej uznał, ze w powstające] na tym tle kolizji między wolnością słowa a dobrami osobistymi wolność słowa ma wartość przeważającą. Zgodnie z tezą uchwały wykazanie przez dziennikarza, że przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych działał w obronie społecznie uzasadnionego interesu oraz wypełnił obowiązek zachowania szczególnej staranności i rzetelności uchyla bezprawnośc działania dziennikarza. Znaczenie prawne tego poglądu jest jednak ograniczone do sytuacji opisanej w tezie uchwały. U jego podstaw legło założenie, że postawienie przed prasą wymagania absolutnego perfekcjonizmu prowadziłoby do jej System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 41ł2013 Stan prawny programu: 2013-10-30 --- STRONA 5 --- _ ___ ____.___ _ _ j j _ _ ____ ____ _ _ _ V CSK 64709  tekst powaznego skrepowania oraz  co eksponowane jest w orzeczniotwie Europejskiego Trybunaiu Praw Cztowieka  zniechecenia jej do podejmowenia, w obawie przed odpowiedziainosciq, waznych problemow zycia publicznego. Ze wzgledu na ograniczone srodki, pozostajeoe w dyspozycji dziennikarzy przy zdobywaniu informacji, dotarcie przez nich do wszystkich okolicznosci opisywanego zdarzenia, w wielu wypadkach nie jest moziiwe. W tej zas sytuacji utozsamianie obowiezku prasy prawdziwego przedstawiania zjawisk (ext. 6 ust. 1 Prawa prasowego  ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r., Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) z wymaganiem udowodnienia prawdziwosci zarzutu ograniczyioby istotnie mozliwosé wypeiniania pzzez prase jej ustawowego zadania urzeczywistniania prawa obywateli do rzetelnego informowania, a co za tym idzie ogreniczato role wolnej prasy w demokratycznym pafistwie. Dotyczqca osoby powoda, nieprawdziwa co do podanego w niej fai_<tu, i2 byi on informatorem tajnej policji politycznej w PRL (czego skarzqcy nie kwestionuje w skardze kasacyjnej) piywatna wypowiedi pozwanego, jako zaproszonego do debaty na antenie radiowej jej uozestnika, znawcy tej problematyki, nie podlegaia jednak ocenie pod kqtem jej bezprawnoéci wediug regui sformuiowanych w powyzszej uohwale Sqdu Najwyzszego, wiaéoiwyoh dia sytuaoji gdy mamy do czynienia z dziennikarzem realizujecym spoiecznie doniosie funkcje informaoyjne. Wbrew sianowisku skarzecego, nie narusza wiec prawa dokonana przez sedy orzekajqoe w sprawie, z uwzglednieniem tej okolicznosci, wykiadnia ad 24 § 1 k.c., respektujqca ustalone Aw tym wzgledzie, wczesriiej przedstawione pogledy judykatury, w mysl ktoiych naruszenie czci przez postawienie nieprawdziwego, zniesiawiajecego zarzutu jest zawsze dziaianiem bezprawnym, natomiast starannosé i rzetelnosé przy zbieraniu i wykorzystaniu materiaiow, na ktoryoh oparty zostai zarzut, podlega ocenie na piaszczyinie winy.   Zgodnie z ogolnie akceptowanymi kryteriami tej oceny (zob. uzasadnienie uchwaiy SN z dnia 18 lutego 2005 r.), przy zbieraniu materiaiow najistotniejsze znaczenie ma rodzaj Zrodia informacji, ktérego obiektywizm i wiarygodnoso nie powinny budzio wqtpllwosci, sprawdzenie zgodnosci z prawde uzyskanych informacji przez siegniecie do wszystkich innych irodei i upewnienie sie co do zgodnosci informacji z innymi faktami oraz umozliwienie osobie zainteresowanej ustosunkowania sie do uzyskanyoh informaoji. Na etapie wykorzystywania materiaiow istotne jest wszeohstronne, a nie tylko selektywne przekazanie informacji, przedstawienie wszystkich informacji i niedziaianie "pod z gory zaiozona teze“, a takie rozwazenie powagi zarzutu, znaczenie informacji z punktu widzenia usprawiedliwionego zainteresowania spoieczefistwa oraz pilnosci ujawnienia informaoji. Przy ocenie rzetelnoéci wykorzystania informaoji znaczenie ma rowniez forma publikacji (uzasadnienie uohwaiy SN z dnia 18 lutego 2005 r. ). Trafnie na tym tie, z przyczyn wskazanyoh w motywach zaskarzonego wyroku uznai Sejd Apelaoyjny, ze pozwany nie doohowai koniecznej die uohyienia jego odpowiedziainosci ZfllijAfi k.c. starannosci i rzetelnoéci dziaiania, jakiej mozna wymagaé od osoby zajmujecej sie od lat szeroko rozumiane probiematyke lustraoji i posiadajejcej w tym zakresie wiedze znacznie przekraczajece wiedze przecietnego obywateia, co najmniej na etapie wykorgystania zgromadzonych informacji na temat powode, forrnuiujec na ich podstewie inkryminbwany zarzut i swiadomie przekraozajec przy tym granice dozwoionego na ich podstawie wnioskowania, co do faktow wqtpliwych, nie dajecyoh sie w oparoiu o dostepne obecnie dowody zweryfikowao pod wzgledem prawdziwosci, uzywajec przy tym okreslefi o wydiwieku szczegolnie napietnujqoym. Tym samym dopusoii sie zawinionego z naruszenia dobr osobistych powoda. _ Skarzejcy nie oponuje przeoiwko przyjetemu w zaskarzonym wyroku i majqoemu oparoie w wyrokach Sqdu Najwyzszego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/05 (OSNC 2004, nr 4, poz. 53) i z dnia 24 stycznie 2008 r., 135$ 3_1_97_0_Z, (M. Pr. 2008 r., nr 4, str. 172) poglejdowi, w rnyéi ktorego przesianke roszczenia 0 zasqdzenie odpowiedniej sumy pienieznej na cel spoieczny na podstawie a11.A.4.3 k.c. nie jest wyleoznie wina umyslna lub razajoe niedbalstwo. Wysokoéé tego éwiadozenia ma oharakter ocenny I diatego przy jego okreélaniu sqdy zaohowuje duzy zakres swobody. Strona moze skutecznie zakwestionowaé w skardze kasacyjnej wysokosé ZEiS€)dZOi'18j kwoty tyiko wtedy, gdyjej nieproporcjonalnosé do skali, wielosoi naruszonych dobr, intensywnosci naruszen i ich skutkow jest wyraina lub razqca. Zarzutow takich wniesiona skarga kasacyjne nie podnosi. Srodki ochrony naruszonego dobra muszq bye adekwatne do samego naroszenia i wybrane z uwzglednieniem caioksztaitu okolicznosoi sprawy (wyroki SN z dnia 5 lutego 1969 r., , niepubj i z dqia 8 styoznia 1976 r., LL33 231L7_5 niepubl). Odpowiednia tress, forma i skala upowszechnienia oéwiadczenia z &LL_ZQ_§..Ii. k.c. powinna odpowiadaé racjonalnie pojmowanym kiyterium 1 ceiowosci. Oswiadczenie, Ktore moze polegao na odwoianiu, sprostowaniu, przeproszeniu itp., moze bye zakomunikowane niektorym tylko osobom trzecim iub te2 ogoiowi przez ogioszenie w srodkach masowego przekazu  radiu, telewizji, prasie codziennej. Wybor sposobu jego ogioszenia powinien uwzgledniao cel tej czynnoéoi w postaci usuniecia skutkow naruszenia dobr osobistych, ktory realizuje sie przez uzyskanie przez poszkodowanego izeozywistej i odpowiedniej satysfakcji zarowno prawnej, jak i moralnej. W okolicznosciaoh konkretnej sprawy dla jego speinienia wystarczajece moze bye skierowanie oswiadczenia (przeproszenia) jedynie do poszkodowanego, co pozwoli zatizeé doznane przez niego ujemne przezycia lub tez konieczne bedzie skierowanie oswiadczenia do osob, ktore wiedze albo tez mogq wiedzieé o naruszeniu (wyroki SN z dnia 5 iutego 1959 r. . z dnia 8 stycznia 1976 r., JLBZSZLZE 2 dnia 7 marca 2007 r., , niepubI.). Ocena, czy ozynnosci potrzebne do usunieoia skutkow naruszenia dobor osobistych 0 ktorych jest mowa W a£t._24_§_‘L k.c. sq dostateczne dla uzyskania przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji, powinna wiec uwzgledniaé z jednej strony skale upowszeohnienia naruszajecej jego dobra osobiste wypowiedzi, 2 drugiej zas oraz dostepnoéo dia osob, ktore dowiedziaiy sie o niej, oswiadczenia majecego usuwaé skutki naruszenia. System lnformacji Prawnej Lex (Lox Omega) 4112013 Stan prawny programu: 20131030 j _ __ ___-.__ _ _ _ _ _ _ ____ ___ _ _ _ V CSK 64r'Ü9 -tekst poważnego skrępowania oraz - co eksponowane jest w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka - zniechęcenia jej do podejmowania, w obawie przed odpowiedzialnością, ważnych problemów życia publicznego. Ze względu na ograniczone srodki, pozostające w dyspozycji dziennikarzy przy zdobywaniu informacji, dotarcie przez nich do wszystkich okoliczności opisywanego zdarzenia, w wielu wypadkach nie jest możłiwe. W tej zaś sytuacji utożsamianie obowiązku prasy prawdziwego przedstawiania zjawisk (art. 6 ust. 1 Prawa prasowego - ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r., Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) z wymaganiem udowodnienia prawdziwości. zarzutu ograniczyłoby istotnie możliwośc wypełniania przez prasę jej ustawowego zadania urzeczywistniania prawa obywateli do rzetelnego informowania, a co za tym idzie ograniczało rolę wolnej prasy w demokratycznym państwie. Dotycząca osoby powoda, nieprawdziwe co do podanego w niej faktu, iż był on informatorem tajnej policji politycznej w PRL (czego skarżący nie kwestionuje w skardze kasacyjnej) prywatna wypowiedź pozwanego, jako zaproszonego do debaty na antenie radiowej jej uczestnika, znawcy tej problematyki, nie podlegała jednak ocenie pod kątem jej bezprawności według reguł sformuiowanych w powyższej uchwale Sądu Najwyższego, właściwych dia sytuacji gdy mamy do czynienia z dziennikarzem realizującym społecznie doniosłą funkcję informacyjną. Wbrew stanowisku skarżącego, nie narusza więc prawa dokonana przez sądy orzekające w sprawie, z uwzględnieniem tej okoliczności, wykładnia ad 24 § 1 k.c., respektująca ustalone jw tym względzie, wcześniej przedstawione poglądy judykatury, w myśl których naruszenie czci przez postawienie níeprawdzíwego, zniesławiającego zarzutu jest zawsze działaniem bezprawnym, natomiast staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów, na których oparty został zarzut, podlega ocenie na płaszczyźnie winy. - ' Zgodnie z ogólnie akceptowanymi kryteriami tej oceny (zob. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 lutego 2905 r.), przy zbieraniu materiałów najistotniejsze znaczenie ma rodzaj żródła informacji, którego .obiektywizm i wiarygodność nie powinny budzić wątpliwości, sprawdzenie zgodności z prawdą uzyskanych informacji przez sięgniecie do wszystkich innych źródeł i upewnienie się co do zgodności informacji z innymi faktami oraz umożliwienie osobie zainteresowanej ustosunkowania się do uzyskanych informacji. Na etapie wykorzystywania materiałów istotne jest wszechstronne, a nie tylko selektywne przekazanie informacji, przedstawienie wszystkich informacji i niedziałanie "pod z góry założona tezę”, a także rozważenie powagi zarzutu, znaczenia informacji z punktu widzenia usprawiedliwionego zainteresowania społeczeństwa oraz pilności ujawnienia informacji. Przy ocenie rzetelności wykorzystania informacji znaczenie ma również forma publikacji (uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 lutego 2005 r. ). Trafnie na tym tle, z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonego wyroku uznał Sąd Apelacyjny, że pozwany nie dochował koniecznej dla uchylenia jego odpowiedzialności 2a_i:tĄĄEi k.c. staranności i rzetelności działania, jakiej można wymagać od osoby zajmującej się od lat szeroko rozumianą probiematyką lustracji i posiadającej w tym zakresie wiedzę znacznie przekraczającą wiedzę przeciętnego obywatela, co najmniej na etapie wykorzystania zgromadzonych informacji na temat powoda, formułując na ich podstawie inkrymiriowany zarzut i świadomie przekraczając przy tym granicę dozwolonego' na ich podstawie wnioskowania, co do faktów wątpliwych, nie dających się w oparciu o dostępne obecnie dowody zweryfikować pod względem prawdziwości, używając przy tym określeń o wydżwięku szczególnie napiętnującyrn. Tym samym dopuścił się zawinionego z naruszenia dóbr osobistych powoda. _ Skarżący nie oponuje przeciwko- przyjętemu w zaskarżonym wyroku i mającemu oparcie w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/05 (OSNC 2004, nr 4, poz. 53) i z dnia 24 stycznia 2008 r., Jßfiłš 3_1_9,ł_0_Z, (M. Pr. 2008 r., nr 4, str. 172) poglądowi, w myśl którego przesłanką roszczenia o zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny na podstawie a1:t.A„4„3 k.c. niejest wyłącznie wina umyślna lub razące niedbalstwo. Wysokość tego świadczenia ma charakter ocenny i dlatego przy jego określaniu sądy zachowują duży zakres swobody. Strona może skutecznie zakwestionowaó w skardze kasacyjnej wysokość zasądzonej kwoty tylko wtedy, gdy jej nieproporcjonalność do skali, wielości naruszonych dóbr, intensywności naruszeń i ich skutków jest wyraźna lub rażąca. Zarzutów takich wniesiona skarga kasacyjna nie podnosi. Środki ochrony naruszonego dobra muszą być adekwatne do samego naruszenia i wybrane z uwzględnieniem całoksztaitu okoliczności sprawy (wyroki SN z dnia 5 lutego 1969 r., , niepubl i z drjia 8 stycznia 1976 r., LĹŜB 231L?_5 niepubll. Odpowiednia treść, forma i skala upowszechniania oświadczenia z aLt._2ś_§„l k.c. powinna odpowiadać racjonalnie pojmowanym kryterium ' ceiowości. Oświadczenie. które może polegać na odwołaniu, sprostowaniu, przeproszeniu itp., może być zakomunikowane niektórym tylko osobom trzecim lub też ogółowi przez ogłoszenie w środkach masowego przekazu - radiu, telewizji, prasie codziennej. Wybór sposobu jego ogłoszenia powinien uwzględniać cel tej czynności w postaci usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, który realizuje się przez uzyskanie przez poszkodowanego rzeczywistej i odpowiedniej satysfakcji zarówno prawnej, jak i moralnej. W okolicznościach konkretnej sprawy' dla jego spełnienia wystarczające może być skierowanie oświadczenia (przeproszenia) jedynie do poszkodowanego, co pozwoli zatrzeć doznane przez niego ujemne przeżycia lub też konieczne będzie skierowanie oświadczenia do osób, które wiedzą albo też mogą wiedzieć o naruszeniu (wyroki SN z dnia 5 iutego 1969 r. . z dnia 8 stycznia 1976 r., JLBĘSZLĹĘ z dnia ? marca 2007 r., , niepubI.}. Ocena, czy czynności potrzebne do usunięcia skutków naruszenia dobór osobistych o których jest mowa W ar;t._2ś_§_'Ĺ k.c. są dostateczne dla uzyskania przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji, powinna więc uwzględniać z jednej strony skalę upowszechnienie naruszającej jego dobra osobiste wypowiedzi, z drugiej zaś oraz dostępność dla osób, które dowiedzialy się o niej. oświadczenia mającego usuwać skutki naruszenia. System Informacji Prawnej Lex (Lex Omegaj 4112013 Stan prawny programu: 20^lř3-10-30 Ż --- STRONA 6 --- V CSK 64lO9 tekst Zakres upowszechnienia wypowiedzi pozwanego, za ktore powinien on przeprosié pozwanego, wykraozai znacznie poza kreg siuchaczy regionainej rozgiosi radiowej, w ktorej zostai one wyemitowana, zarowno w nastepstwie opublikowania w ogolnopolskim wydaniu "G." wywiadu z powodem, w ktorym przedstawii swoje stanowisko co do postawionego mu zarzutu, jak i upowszeohnienia jej w innych tytuiach prasowych oraz staojaoh teiewizyjnych o ogoinokrajowym zasiegu. Dia zrealizowania przesianki rzeczywistego usuniecia skutkow naruszenia dobor osobistych powoda, oswiadczenie o jego przeproszeniu powinno mieo taki sam potencjainy zasieg oddziaiywania, jak inkryminowana wypowiedi. Warunek ten w okolicznosciach spravvy speinia dostatecznie opublikowanie go, poza lokalne rozgiosnie Polskiego Radia, takze w ogolnopolskim wydaniu tej samej gazety ogolnooolskiej, w ktorej wozesniej zamieszozony zostai wywiad z powodem. Poza raojonalnie pojmowany cel tej czynnosci wykracza natomiast oxzeozony w sprawie nakaz zamieszenia przez pozwanego stosownego pmeproszenia, takze w innych iicznych srodkaoh przekazu,‘ ktore podaiy informacje 0 zarzuoie wysunietym przez pozwanego wobeo powoda, przedstawiajqcy sie w tym kontekscie przez swoje nieodpowiednioéo, jako nadmiernie dotkiiwy dla pozwanego. Media te zresztq, jak naiezy sedzio w oparciu o znejomoso zasad funkcjonowania rynku mediow, niezaleznie od orzeczonego przez sad zakresu publikacji przeproszenia pozwanego, beds zainteresowane zrelacjonowaniem sposobu zakorficzenia, procesu toczecego sie w niniejszej sprewie z udziaiem znanych pubiicznie osob, o ktorym wczesniej informowaiy. g A Uwzgledniajec podnoszony przez skaiiecego i w tym jedynie zakresie uzasadniony zarzut naruszenia a_r:t_24_§_'L zd. 2 k.c. w obu jego postaciaoh, Sad Najwyzszy na podstawie I:1l1._3_9_fiJfi,,§,,1 k.p.c., a w czesci oddaiajecej skarge kasacyjnq w pozostaiym zakresie na podstawie e|1._3_98M k.p.c., orzeki jak w sentencji. O kosztach postepowania kasaoyjnego orzeczono na podstawie a.r.t...9.&§_1 i 9 w zw. 2 a11..39_'L§_1ia.£t_39821 k.p.c.  System lnformaoji Prawnej Lex {Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 20131030 V CSK 64.'09 '_-_tekst Zakres upowszechnienie wypowiedzi pozwanego, za którą powinien on przeprosić pozwanego, wykraczał znacznie poza krąg słuchaczy regionainej rozgłosi radiowej, w której został ona wyemitowane, zarówno w następstwie opublikowania w ogólnopolskim wydaniu "G." wywiadu z powodem, w którym przedstawił swoje stanowisko co do postawionego mu zarzutu, jak i upowszechniania jej w innych tytułach prasowych oraz stacjach tełewizyjnych o ogólnokrajowym zasięgu. Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego usunięcia skutków naruszenia dobór osobistych powoda, oświadczenie o jego przeproszeniu powinno mieć taki sam potencjalny zasięg oddziaływania, jak inkryminowana wypowiedź. Warunek ten w okolicznościach sprawy spełnia dostatecznie opublikowanie go, poza lokalną rozgłośnią Polskiego Radia, także w ogólnopolskim wydaniu tej samej gazety ogólnopolskiej, w której wcześniej zamieszczony został wywiad z powodem. Poza racjonalnie pojmowany cel tej czynności wykracza natomiast orzeczony w sprawie nakaz zamieszania przez pozwanego stosownego przeproszenia, także w innych licznych środkach przekazu, które podały informację o zarzucie wysuniętym przez pozwanego wobec powoda, przedstawiający się wtym kontekście przez swoją nieodpowiedniość, jako nadmiernie dotkiiwy dla pozwanego. Media te zresztą, jak naieży sądzić w oparciu o znajomość zasad funkcjonowania rynku mediów, niezależnie od orzeczonegc przez sąd zakresu publikacji przeproszenia pozwanego, będą zainteresowane zrelacjonowaniem' sposobu zakończenia, procesu toczącego się w niniejszej sprawie z udziałem znanych publicznie osób, o którym wcześniej informowały. _ A Uwzględniając podnoszony przez skarżącego i wtym jedynie zakresie uzasadniony zarzut naruszenia a_r:L2ś_§_'L zd. 2 k.c. w obu jego postaciach, Sąd Najwyższy na podstawie aĽt_3_9_ßJfi„§J„ k.p.c., a w części oddaiającej 'skargę kasacyjną w pozostałym zakresie na podstawie ar1._3_9śiJ¿ k.p.c., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie a.r_t.„.9„8„§_í i 3 w zw. z a11..39_'L§_1 i a.r1t_39fł21 k.p.c. ¬ System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 2013-10-30