Teza / krótkie omówienie
zaboru psa przez A. nie zostaiy udowodnione. Przeciwnie przesluchani w sprawie swiadkowie wskazali jodnoznacznie, iz pies A. N. ozesto biegal luzem po okolicy, W tym rowniez krytycznego dnia. ' A. H. stanowczo zaprzecz
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: V C 12113 \"‘r af/.4’. 1;‘.\:‘.'\]& ' “IF ‘\< é’ Q \. >/~‘5.5%‘ V VVYROK W IMIENIU RZECZYPQSPOLITEJ‘ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2013 r. Sad Rejonowy w Augustowie V Zamiejscowy Wydzia% Cywilny z siedzibq w Sejnach w sk+adzie nastepujqcymz Przewodniczqcy: SSR Karol Kwiatkowski Protokoiant: Ewa Selwent po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy z powédztwa M. H. przeciwko A. N. _ 0 zaplatq I. Zasqdza od pozwanego A. N. na rzecz powédki M. H. kwote 4.000 2% (czterech tysiecy) z%otych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lipca 2012r. do dnia zap+aty; ll. W pozosta+ym zakresie powédztwo oddala; Hi. Koszty procesu wzajemnie znosi miedzy stronami; IV. Odstepuje od obciqzania stron brakujqcymi kosztami postepowania.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt V C 12/13 Uzasadnienie Maioletnia powodka M. H. reprezentowana przez matko A. H. w pozwie skierowanym przeciwko A. N. domagala sie; zapkaty kwoty 15.000 zl. tytuiem zadoééuozynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 01.07.2012 r. do dnia zapiaty oraz o zasqdzenie od pozwanego na rzeoz powodki kosztow procesu, W tym kosztow zastqpstwa procesowego. __ W uzasadnieniu pozwu wskazala, it dnia 02 maja 2012 r. na placu zabaw przy ul. (. . .) W (. . .) powodka zostala pogryziona przez psa, ktéry zaatakowai ja i przewrécii na beton oraz ugryzl tut pod prawym okiem. Przybyla na miejsce zdarzenia policja ustaliia, it pies nalezy do pozwanego A. N. Wlaéciciel psa zostal ukarany mandatem karnym za czyn z art. 77 ‘kw (niezachowanie zwyklyoh érodkow ostroznoéci przy trzymaniu zwierzocia). Pogryzienie powodki przez psa spowodowalo nio tylko koniecznoéé leczenia i wizyt W gabinetach lekarskich, ale jodnoczeénie wywolalo u poszkodowanej, jako malego dziecka silny uraz psyohiozny objawiajqcy sio iclopotalni z zasypianiem, przerywaniem snu i krzykami, i w zwia{zku z tym zasz%a koniecznoéé wizyt w poradni psyohologiczno — pedagogicznej w S. Poza tym maloletnia powodka obecnie panicznio boi sic; psow oraz posiada pod prawym okiem widocznq blizno, ktora prawdopodobnie nie zniknie przez dkugie lata. W odpowieclzi na pozew pozwany A. N. wniosl o oddaleilie powodziwa i obciqzenie strony powodowej kosztami procesu. Wskazal, iz nio ponosi winy w nadzorze, albowiom pies zostai zabrany bez jego wiedzyi zgody przez dziadka maloletniej powodki i wtedy dosz%o do zclarzonia. Z ostroznoéci prooesowej zarzucil, iz kwota dochodzona pozwem jest razqco zawyzona, a nadto podniosl zarzut przyczynienia sic; powodki do powstania szkody. Sad ustalil, co nastqpuje: W dniu 02 maja 2012 1'. maloletnia M. H. bawila sio na placu zabaw przy ul. (. . .) w S. W poblizu tego mioj sca zlokalizowana jest firma ,,(. . .)”. Na terenie tejie firmy chowane sq dwa psy. Gdy przez plac zabaw przechodzil dziadck M. H. — A. H., biog} przy nim luzem jeden z psow chowanych na terenie firmy A. N.
--- STRONA 3 ---
Gdy M. II. dostrzegla dziadka, wybiogla w jego kierunku, a wtedy pies towarzyszqcy A. H. rzucil sie na dziowczynko. M. H. upadia na ziemie (por. informaoyjne wyshlchanie przedstawioielki ustawowej powodki A. H. k. 48v). W wyniku ataku psa, dozna1a ona rany powieki dolnej oka prawego, stluczenia czola z podbiognjeciem krwawym, licznych zadrapafi w okolicy tulowia i kolan (opinia z zakresu chirurgii k. 7375). Na miejsce zdarzenia Wezwamo policjantéw Z KPP W (...), ktorzy ukarali A. N. mandatem karnym za wykroczenie z art. 77 kw tj. za niezaohowanie zwyldyoh érodkow ostroinoéci przy trzymaniu zwierzecia (k. 10). __ Matka maloletniej przewiozia corke do SP ZOZ w (...), gdzie W Chirurgicznej Izbie Przyjeé dokonano rewizji i zeszycia rany pod prawym okiem, podano 2% Detreomyoyno oraz zaleoono kontrolo W Poradni Chirurgicznej. P0 zaopatrzeniu rany poszkodowana udaia sie do domu pod opieka, matki. Dalsze leczonie kontynuowano W Poradni Chirurgioznoj W (. . .), gdzio obserwowano postepy gojenia, zdjeto szwy, zalecono nawilianic éwiezej blizny. Sqd zwaiyl, co nastepuje: Zgodnie z treéciq art. 431. § 1 kc, kto zwierze chowa albo sie nim posluguje, obowiqzany jest do naprawienia wyrzqdzonej przez nie szkody niezaleznie od tego, ozy byio pod jego nadzorem, ozy tez zablqkzedo sie lub uoioldo, chyba Ze ani on, ani osoba, za ktorq ponosi odpowiedzialnoéé, nie ponoszq winy. Odpowiedzialnoéé za. zwierzeta oparta jest zatem na zalozeniu, Ze jezeli zwierze wyrzqdza szkode, to dzioje sis; tak ze wzgledu na nienalezyte sprawowanie nad nim nadzonl (Wina W nadzorze) — przy czym odpowiedzialnoéé ta oparta jest na dornniemaniu willy W nadzorze. Zwierzc; ohowa ten, kto przez diuzszy czas sprawuje nad nim piecze clla wlasnych — niekoniecznie majqtkowyoh oelow, dostarczajqc mu schronienia i utrzymania. Nie ma wymagania, aby ohowajqcy zwierze by! jego wiaécicielem lub mial do niego jakieé inne prawo. Odpowiedzialnoéé istnieje niezaleznie od tego, czy w chwili wyrzqdzenia szkody zwierze by} we whdzy czlowieka, tj. pod jego nadzorexh faktyoznym, czy tez zabiqkalo sis; lub ucieklo (Gerard Bieniek: Komentarz do art. 431 kc, W: Komentarz do Kodeksu Cywilnego. Ksiega trzecia. Zobowiqzania. Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1996).
--- STRONA 4 ---
Przenoszgc przedmiotowe rozwazania na grunt rozpoznawanej sprawy, nalezy stwierdzié, iz pozwany A. N. jest osobq ohowajqcq zwierze — psa, ktore zaatakowalo W dniu 02 maja 2012 1:. makoletnizj M. H. _ Pozwany nie kiwostionowal, iz pies, o ktérym mowa, jest chowany na terenie jogo bazy przy ul. (. . .) W (. . .). Wskazat, iz pies jest zazwyozaj uwiqzany nalaficuchu, a skoro krytycznego dnia biegal luzem, to musiai zostao przez kogos spuszozony. Wskaza} jednoczesnie iz podczas krytycznego zdarzenia psem poslugiwal sie bez wiedzy i zgody pozwanego dziadek maloletniej poszkodowanej — A. H., ktory zabral psa z terenu bazy. Jednakze, zdaniem Sqdu, depozyoje pozwanego W przedmiocie zaboru psa przez A. nie zostaiy udowodnione. Przeciwnie przesluchani w sprawie swiadkowie wskazali jodnoznacznie, iz pies A. N. ozesto biegal luzem po okolicy, W tym rowniez krytycznego dnia. ' A. H. stanowczo zaprzeczy}, aby zabieral psa z bazypozwanego. Wskazal jedynie, iz czesto pies ohodzii luzem, tak jak W dniu 02 maja‘2012 r., kiedy biog} za nim (k. 4949v). Okolicznosé, ze pies biegal bez nadzoru wynika nadto 2 zeznafi K. D. (k. 51v). Rowniez z zeznafi J. Z. (k. 49v) Wynika, iz pies mogl byé spuszczany przez pracownikow A. N. Podobnie F. pracownik A. N. zeznal, iz nie slyszai, aby todziadek poszkodowanoj zabrai psa z bazy (k. 50). Zeznania podobnoj tresci ziozyla rowniez M. K. (k. 49v5 1). Okoliczznosé, iz pies biegi spontanicznie za A. H. potwierdziia natomiast jego zona T. H. H. (k. 50v). Wersji pozwanego przeczy rowniez, W ocenie Sqdu, relacjzi G. P., zgodnie z ktorq ,,ten pies ohodzil za kazdym, jakby nie mial wlasoiciela” (k. 51). Wszystkie te zeznania Wykluczaja, zatem depozycje pozwanego, iz pozwany dochowal nalezytej starannoéci W nadzorze nad psem, a nadto, i2 to A. H. poshlgiwal sie zwierzeoiem W chwiii krytyoznego zdarzenia. Pozwany nie udowodnil rowniez tezy o przyczynieniu sie powodki do powstania szkody. Wskazaé natomiast nalezy W tym miejscu, iz matoletnia poszkodowana Wybiegla z placu zabaw W strone zauwazonego dziadka,_ a z zeznafi przesluchanych swiadkow Wynika, iz na to sytuaoje pies towarzyszqoy A. H. zareagowal instynktownie. Powédka zatem W zadnej mierze swoim zachowaniem nie sptowokowala reakcji zwierzecia. Obalenie domniemania Winy pozwanego W nadzorze zatem, W ocenie Sqdu, nie nastqpilo i dlatego nalezy rozwazyo zakros obowiqzku naprawienia szkody.
--- STRONA 5 ---
Stosownio do tresci 445 § 1 kc W zw. z art. 444 § 1 kc W przypadku uszkodzenia ciala Iub Wywoiania rozstroju zdrowia Sqd rnoze przyznan’: poszkodowanemu odpowiednid sumo tytulem zadoscuczynienia za doznanq krzywdo. Chodzi tu 0 krzywde ujmowanq jako oiorpienia fizyczne (bol i inne dolegliwosci) oraz jako cierpienia moralne i psychiczne (ujemne uczucia przezywane W zwigzku z samym zdarzeniem, W zwiqzku zj cierpieniami fizycznymi lub nastepstwami uszkodzenia ciaia lub rozstroju zdrowia np. zeszpecenie, niemoznosé uprawiania dotyohczasowej dzialalnosci, wylqczenie z normalnego zycia). Zadoséuczynienie to ma na ceiu zlagodzenie wszystkich tych cierpiefi. W niniejszej sprawie, W ocenie Sqdu, pozwany, jako wiasciciel psa, ktory wyrzqdzii uszkodzenie ciaia maioletniej powodce, winien naprawié wyrzqdzona, jej krzywde poprzez zapiato odpowiedniej sumy pienioznej. Podstawa, zzgdania takiogo zadoséuczynienia jest wykazanie zwiqzku przyczynowogo pomiedzy okrcslonym zdarzeniem a krzywdz}. Niewajcpliwie zarowno samo uszkodzenie ciala W postaci r:my powioki dolnej prawej, stluozenia czoia z podbiegnicciem krwawym, zadrapaii na tulowiu i kolanach , jak tez jogo leczenie, polegajqce na zeszyciu rany, nalezy do bolesnych. Powodka odczuwaia zwiqzane z tym nasilone dolegliwosci bolowe W pierwszej dobie po urazic. Nadto istotnq dolegliwosoiq dla dziecka byio chimrgiczne zaopatrzenie rany oraz zmiana opatrunkow. U dzieci dominujqoym W takiej sytuacji jest lek przed Wizytg u lekarza z powodu koj arzonego z tym bolu (por. opinie biegiego lekarza sgdowogo z zakresu chirurgii k. 7375). . Oprocz powyzszych cierpieii fizycznych, powodka doznaia takze cierpieii nanny psychicznej. Wiqze sic to z samym zdarzeniem, jak tez jego okolicznosciami: powodka zostala nagie zaatalcowana przez psa, ktory ja, przewrocil. Po tym zdarzeniu zaczely sic pojawiaé obj awy stresu pourazowego : nastqpily problemy ze snem, dziewczynka Wycofaia sic; ze spania na oddzielnym posianiu i optowala za spaniem z matkg, przebudzaia sie, kiedy tylko odczuwaia efekt unieruohamiajqcego omotania, ,,skre;powania” poscieiq, reagowaia krzykiem; kolejnym objawem tego obrazu byio czesciowe nietrzymanie moczu i kaiu. Problemem dla dziecka bylo rowniez wyj scie na podworko, opieraia sie tiumaczqc sie tym, ze jest brzydka oraz, ze inni bedq sic z niej smiaé. Ograniczaia jg rana pod okiein. Do chwili obecnej permanentnie Ieka sic psow (por. opinie psyohologicznq k. 8488). Powodka z powodu przedmiotowej emoojonalnej reakcji Wstrzqsowej silnego przestrachu, byla poddana rowniez konsultacjom W Poradni Pedagogiczno — Psychologicznej (zaswiadczenic k. 9). A
--- STRONA 6 ---
W ocenie Sgdu, mieé tu nalezy na uwadze usprawiedliwione W tej sytuacji cierpienie psychiczne traumatyczne z perspektywy Wieku tj. ograniczonych mozliwosci obiektywnej oceny sytuacji, racjonalizowania i antycypowania jej przebiegu, kontroiowania Wlasnego poiozenia. Uraz spowodowany napaécia, psa spowodowai W nastepstwie stany Iekowe u powodki. Znalazio to potwierdzenie W opinii sporzqdzonej przez biegle psycholog (opinia pisemna k. 84 88 i ustna k. 122123). . Sed podzielii opinie biegiych W niniejszej sprawie W peinej rozciegioéoi. Zostaly one boWiem sporzsdzone zgodnie z zasadami sztuki, sq jasne i spojne, a wnioski w nich Wysnute —1ogiczne i konsekwentne. Co zas do Wysokosci zadoééuczynienia z art. 445 kc, to z uwagi na jego kompensacyjny charakter, powinna byé to suma adekwatna do doznanej krzywdy oraz uwzgledniaé Wszystkie zachodzqce okoliczno sci takie jak nasilenie cierpiefi zarowno fizycznych jak i psyohicznjrch, dlugotrwaiosé choroby, rozmiar kalectwa czy trwaie nastepstwa zdarzenia. Rozmiar zadoséuczynienia musi przy tym przedstawiaé dla pokrzywdzonego ekonomicznie odczuwalne, Wartosé. Winien jednakze bye utrzymany W rozsednych granicach, przez ktore rozumieé nalezy adekwatnosé do doznanej krzyWdy oraz aktualnych stosunkow majdtkowych spoleczefistwa (por. Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 10.06.1999 r. OSNAP 2000/16/626, Wyrok Sedu Najwyzszego z dnia 22.04.1985 r. II CR 94/85 niepub1., Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 22.03.1978 r. IV CR 79:78 niepubl.). Zwazywszy zatem na rozmiar i charakter urazu, jakiego doznaia powodka, oraz czesciowe trwalosé skutkow zdarzenia zwiaszcza W sferze psychicznej, Sed uznal, ze kwots adekwatne do doznanej przez nia, krzywdy i krzywde to kompensujece jest kwota 4.000, zi Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powodztwa tj. dn. 16.07.2012 r. do dnia zapiaty. l Wskazao bowiem nalezy, iz jedynym trwalym nastepstwem zdarzenia z dnia 02.05.2012 r. pozostajqoym W ocenie chirurgicznej jest u powodki blizna powieki dolnej oka prawego diugosci 15 mm, gladka, przebarwiona rézowo. Blizna ta jest widoczna tylko przy dobrym oswietleniu. Nie ogranicza ruchu powieki, _nie powoduje przykurczu. Jak wynika z opinii chirurgicznej (k. 75), ulegnie ona samoistnemu upodobnieniu do otaczaj a,cych tkanek W miare uplywu czasu i nie bedq konieczne procedury medyczne W celu jej likwidacji. Leczenie chirurgiczne zakoficzono 16.05.2012 r., a wiec po 2 tygodniach od zaistnienia krytycznego zdarzenia. A
--- STRONA 7 ---
Nadto maioletnia powodka sukcesywnie oswajala sie z emocjonalnymi skutkami zdarzenia, stcpniowo powracaia do niektorych schematow zachowafi sprzed Wystqpienia zdarzenia. Tymczasem pozostaje nadal uogolniony lek przed konkretnym zwierzeciem. Przy umiejetnym prowadzeniu Wychowawczym ma on duze szanse odpowiednio sie Wyciszyé, ewentualnie funkcjonowaé W postaei mimowolnego, podswiadomego zaniepokojenia, Wzmozonej czujnosci W zetknieciu ze zwierzeciem (por. opinie psyohologicznq k. 8?88). Zasqdzona suma uwzglednia rowniez sytuacje majqtkowa, pozwanego, ktéiy jest przedsiebioroe. Zqdana prziez przedstawicielke ustawowq powodki M. H. W pozwie kwota 15.000, zi jest, W ocenie Sddu, Wygorowana. Reasumujqc Said uznal, iz nalezne powodce zadoééuczynienie powirmo za.mkneé sie kwote, 4.000 zl. ' Orzekajqc o odsetkaoh W zakresie zadosiéuczynienia, stwierdzié nalezzy, iz zobowiqzanie pozwanego Wobec powodki staio sie zobowiqzaniem terminowyni z data, ziozenia do Sddu pozwu, bowiem powodka nie udowodnila, iz przed tq data, pozwany byi Wzywany do zapiaty z tego tytulu. Analogiczne stanowisko do wfw zajdi Said Najwyzszy W orzeczeniu z dnia 22.02.2007 roku ( I CSK 438106. ) W ktor}"m stwierdzii, iz zobowiqzanie do zapiaty zadoséuczynienia ma charakter zobowiqzania bezterminowego, totez przeksztatcenie go W zobowiqzanie terminowe moze nastqpié W Wyniku Wezwania Wierzyciela (pokrzyvvdzonego ) skierowane Wobec diuznika do spelnienia swiadczenia ( art. 455 kc ). _ W tym stanie rzeczy, Sqd bedqc zwiqzany zqdaniem, przy jednoczesnej czesciowej zasadnosci 2a,dania, musiai na podstawie art. 481§1 kc orzec W przedmiocie odsetek od daty Wniesienia pozwu — 16.07.2012 roku. W pozostaiym zakresie roszczenie powoda 0 zadoséuczynienie ulegio oddaleniu (pkt I i II Wyroku). O kosztach postepowania Sqd orzekl W oparciu o art. 100 kpc i 102 kpc. Wartosc przedmiotu sporu W niniejszej sprawie wynosila kwote 15.000 21. W wyroku zasedzono na rzecz powodki kwote 4.000 21. a zatem mniej niz 1/3 dochodzonej kwoty, jednakze zaznaczyé nalezy, iz Wysokosé zasedzonego zadoséuczyliienia zalezy od oceny sa,du ( tnidno przy tym Wymagaé, aby strona niejako ,,Wst:rze1i1a sie dokladnie” W ocene sqdu ), co stanowi o mozliwosci zastosowania art. 100 kpc. W konsekwencji Sdd koszty zastepstwa procesowego pomiedzy stronami zniosl Wzaj emnie (pkt III wyroku). Sgd miai przy tym na Wzgledzie, iz obie strony poniosiy koszty zastepstwa procesowego W kwotach po 2.400 zl. (stawka minimalna), a
--- STRONA 8 ---
dodatkowo powodke obcidzyiy kwoty z tytulu opiaty od pozwu (750 zi.) i zaliczki na Wydatki (600 21.). Sed odstqpil ze wzgledow slusznosci (tj. z uwagi na maioletniosé powodki, Wygranie procesu przez powodke W mniej niz 1/3 ozesci) od obciajcania powodki i pozwanego brakujscymi kosztami postepowania na podstawie art. 102 kpo i art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztaoh sqdowych W sprawach cywilnyoh. Wartosé brakujqcych kosztow naleznych Skarbowi Pafistwa jest nieznaczna i zamyka sie kwota, 18,79 zt. (pkt IV wyroku). 1
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Rejonowy w Augustowie#V C 12113#art. 77 kw#art. 431 kc#art. 444 § 1 kc#art. 445 kc#art. 455 kc#art. 481§1 kc#art. 100 kpc#art. 100 kpc.#art. 102 kpo#art. 113 ust. 4 ustawy