Wyrok V ACa 696/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 696/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Stojek (spr.) Sędziowie: SA Janusz Kiercz SA Jadwiga Galas Protokolant: Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa S. C. przeciwko Skarbowi Państwa-Dyrektorowi Zakładu Karnego w (…) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II C 249/08 1. oddala apelację; 2. przyznaje radcy prawnemu M. L. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach) kwotę 3.321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) złotych, w tym 621 złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. m__%WM__Mw¶"M%%ý“ 7:, _ --- STRONA 2 --- Sygn. akt V ACa 696/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo S. C. przeciwko Skarbowi Państwa-Dyrektorowi Zakładu Karnego w (…) o zapłatę 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia i 20.000 zł tytułem odszkodowania, a także orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych oraz ocenach prawnych. Powód był osadzony w Areszcie Śledczym i Zakładzie Karnym w (…) w okresie od 30 maja 2006 r. do 13 marca 2007 r., początkowo jako tymczasowo aresztowany, potem jako skazany. W tym okresie występowało w tej jednostce penitencjarnej przeludnienie. Przebywało tam bowiem od 1.008 do 1.058 osadzonych na 716 miejsc (zaludnienie wynosiło więc około 140-147 % nominalnej pojemności Zakładu Karnego). O przeludnieniu stale informowany był sędzia penitencjarny, jak również Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej. Większość cel w Zakładzie Karnym w (…) stanowią pomieszczenia o powierzchni około 7 m 2 , które przeznaczone są dla dwóch osób. Powód zajmował w tej jednostce penitencjarnej cele nr 253, 256, 260, 237, 240 o powierzchniach mieszkalnych od 6,86 m 2 do 7,07 m 2 , które były zajęte przez trzech, zamiast dwóch osadzonych. W każdej celi usytuowany jest kącik sanitarny, w którym znajduje się muszla klozetowa i umywalka (zlew) z zimną wodą, oddzielony od reszty celi przepierzeniem o wysokości około 1,30 m wykonanym z nieprzezroczystego zbrojonego szkła lub dykty. Cele wentylowane są grawitacyjnie. Przewody wentylacyjne poddawane są kontroli przez kominiarza. Cele są oświetlone lampą jarzeniową. W Zakładzie Karnym w (…) przeprowadzane były okresowe kontrole sanitarne, które nie wykazały nieprawidłowości. Co miesiąc osadzeni otrzymywali jedno mydło, jedną rolkę papieru toaletowego, jeden nożyk do golenia i 200 g proszku do prania. Cele były wyposażone w standardowe metalowe łóżka o długości 2 metrów (przed osadzeniem w jednostce penitencjarnej powód korzystał w domu również z dwumetrowego łóżka). Zakład Karny w (…) umożliwia osadzonym uczestnictwo w imprezach kulturalnych, oświatowych i sportowych. Organizowane są turnieje tenisa stołowego, szachowe, warcabowe, piłki siatkowej i badmintona, a także „pogadanki” i reportaże radiowęzłowe, konkursy ekologiczne, przedstawienia teatralne, spotkania z różnymi osobami. 2 --- STRONA 3 --- Powód w 2004 r. zachorował na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Leczył się w poradni ogólnej, przyjmując leki osłonowe. W 2006 r. nie korzystał już z porad lekarza, ale nadal przyjmował leki osłonowe, które podawała mu matka. Leki osłonowe (…) zażywał też w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w (…) – od września 2006 r., korzystając również ze specjalnie dla niego przygotowanej diety. Interferonem leczony był później, gdy osadzony został w Zakładzie Karnym w (…) . Brak jest podstaw, aby przyjąć, że w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w (…) nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia powoda ze względu na brak bądź niewłaściwe leczenie. Powód przed osadzeniem w tej jednostce penitencjarnej był uzależniony od narkotyków. Zgodnie z kryteriami Narodowego Funduszu Zdrowia zażywanie środków odurzających, uniemożliwia kwalifikację do programu przeciwwirusowego leczenia (…) . Analizując zebrany materiał dowodowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania prawdziwości pism sporządzonych przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego w (…) , jakie dotyczą jego funkcjonowania. Uznał, że powód wykazał osadzenie w celach, w których powierzchnia mieszkalna na jednego skazanego była mniejsza od 3 m 2 , skoro w okresie, o który chodzi w sprawie występowało w tej jednostce penitencjarnej znaczne przeludnienie, zaś w celach dwuosobowych, jakimi Zakład Karny w (…) głównie dysponował, przebywały po 3 osoby. Natomiast za przejaskrawione uznał twierdzenie powoda, że w celach nie było środków czystości, gdyż z przedstawionych dokumentów wynikało, iż były dostarczane osadzonym. To samo stwierdził w odniesieniu do łóżka, w którym spanie miało skutkować bólami kręgosłupa i stawów, argumentując, że trudno zrozumieć, jak u dorosłego mężczyzny chorobę kręgosłupa może wywołać jedynie spanie w łóżku. Książeczka zdrowia powoda prowadzona była w Zakładzie Karnym w (…) dość lakonicznie. Wynika z niej jednak, że powód w czerwcu 2006 r. przeszedł badania na obecność i poziom transaminaz, brak jest natomiast wzmianki, że zastosowano wobec powoda leczenie. Dopiero we wrześniu 2006 r. zalecono przepisano powodowi (…) i od tego czasu przepisano mu specjalną dietę. 3 --- STRONA 4 --- Powód twierdził o naruszeniu dobra osobistego w postaci godności przez niezapewnienie mu godziwych warunków pobytu. Sąd Okręgowy wskazał więc na podstawą prawną dochodzonego zadośćuczynienia, jaką jest art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w art. 24 § 1 kc, który wskazuje, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania lub usunięcia jego skutków. Przy czym ustawodawca w artykule 24 kc wprowadził domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które strona pozwana może obalić przez wykazanie, że działała w ramach porządku prawnego, stanowiło wykonywanie prawa podmiotowego, było za zgodą pokrzywdzonego lub wynikało z potrzeby ochrony uzasadnionego interesu lub wartości nadrzędnych. 4 --- STRONA 5 --- Powód przebywał w Zakładzie Karnym w (…) (pełniącym jednocześnie rolę aresztu śledczego) jako tymczasowo aresztowany, a pod koniec pobytu – skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy wskazał na funkcję represyjną kary pozbawienia wolności za dokonane przestępstwo, przez co jej dolegliwość (dyskomfort) dla skazanego stanowi jej istotę. Aby można było mówić o odczuwaniu dolegliwości przez skazanego, odbywanie kary musi być bardziej uciążliwe od sposobu życia osób pozostających na wolności. Odczuwanie niedogodności i dyskomfortu w przypadku kary pozbawienia wolności nie ogranicza się jedynie do braku możności opuszczenia zakładu karnego, lecz oznacza także obniżenie standardu życiowego. Natomiast celem tymczasowego aresztowania nie jest wywołanie dolegliwości u osadzonego, lecz zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania karnego. Jednakże w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania uprzednie tymczasowe aresztowanie zalicza się na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności. W takiej sytuacji tymczasowe aresztowanie pełniło funkcję kary pozbawienia wolności. Oznacza to, że całość pobytu powoda w Zakładzie Karnym w (…) , jak również warunki jego pobytu można ocenić z punktu widzenia wymogów stawianych przed karą pozbawienia wolności. Nawet więc, gdyby pewne warunki pobytu, typowe dla kary pozbawienia wolności, dla tymczasowego aresztowania uznać za nieuzasadnione i zbyt ciężkie (np. brak ciepłej wody w celi dla tymczasowo aresztowanych) to ze względu na skazanie powoda na karę pozbawienia wolności nie ma to znaczenia w niniejszej sprawie. Kara pozbawienia wolności wraz z całą dolegliwością, jaką ze sobą niesie okazała się bowiem w stosunku do powoda zasadna dla całego okresu osadzenia. O bezprawnym naruszeniu godności może być mowa dopiero, gdy dochodzi do poniżającego i nieludzkiego traktowania, sprzecznego z zasadą humanitaryzmu. Do naruszenia godności ludzkiej może dojść w wypadku, gdy pozbawi się więźniów jakiejkolwiek intymności przy spełnianiu potrzeb fizjologicznych, gdy brak wyżywienia będzie powodował głód u więźniów, lub nie zapewni niezbędnych składników odżywczych, gdy przeludnienie osiągnie stan uniemożliwiający funkcjonowanie w celi, w szczególności gdy więźniowie zostaną zmuszeni do spania na przemian w jednym łóżku, gdy w celi nie będzie możliwości pozostawania w pozycji leżącej, gdy niewykonywanie obowiązków przez, służbę zdrowia spowoduje permanentny stan chorobowy u osadzonego, gdy w celach będzie panowało zimno, co nie zachodziło w odniesieniu do powoda. W zakładzie karnym panowało przeludnienie, lecz nie osiągnęło stopnia, który uniemożliwiałby normalne funkcjonowanie osadzonych w celi. Ponadto do 5 grudnia 2009 r. w polskim porządku prawnym obowiązywał art. 248 § 1 kkw, który pozwalał, przy spełnieniu warunków w nim opisanych, tj. zawiadomieniu sędziego penitencjarnego w szczególnie uzasadnionych wypadkach na 5 --- STRONA 6 --- odstąpienie od stosowania normy 3 m 2 powierzchni mieszkalnej na więźnia. Administracja Zakładu Karnego o przeludnieniu informowała sędziego penitencjarnego, a przeludnienie występowało stale i to w skali całego kraju. Przepis ten został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2008 r. (sygn. akt SK 25/07) i stracił moc po upływie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku, co nastąpiło 8 grudnia 2009 r. W okresie do 5 grudnia 2009 r., na który to okres przypada cały pobyt powoda w Zakładzie Karnym w (…) , nie można przebywania powoda w celach, których powierzchnia mieszkalna była mniejsza niż 3 m 2 na osobę uznać za bezprawne. Zarzuty powoda odnoszące się do złych warunków pobytu w Zakładzie Karnym w (…) Sąd Okręgowy uznał za zmierzające w istocie do zapewnienia sobie warunków życia nie gorszych od osób, które nie zostały pozbawione wolności. W Zakładzie Karnym w (…) panują surowe warunki, lecz nie dochodzi do naruszania godności ponad miarę związaną z osadzeniem. Kąciki sanitarne są odgrodzone od reszty pomieszczania nieprzepuszczalną przegrodą, dość niską, ale zapewniającą minimum intymności. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu dotyczącego nieprawidłowej wentylacji. Zakład Kamy w (…) jest wyposażony w wentylację grawitacyjną, której zasada działania polega na tym, że ciepłe powietrze, jako lżejsze, idzie do góry, zapewniając obieg powietrza. W niektóre dni może się jednak zdarzyć, że tego rodzaju wentylacja nie będzie działać sprawnie ze względu na warunki atmosferyczne oraz różnicę ciśnień na zewnątrz i wewnątrz budynku. Jest to normalne zjawisko, a bardziej zaawansowane technicznie rozwiązania, np. wentylacja mechaniczna za pomocą wentylatorów umieszczonych w przewodach wentylacyjnych, stanowiłyby w istocie luksus, gdyż byłoby to lepsze rozwiązanie niż zastosowano w większości budynków w Polsce. Jeśli idzie o zbyt krótkie łóżko, należy podkreślić, że w domu powód również korzystał ze zbyt krótkiego łóżka. Ze względu na wzrost powoda (199 cm) standardowe (dwumetrowe) łóżka zawsze okażą się za krótkie, gdy powód wyprostowany się na nich położy. W jednostce penitencjarnej powód był więc zmuszony wystawiać nogi poza obręb łóżka (co było możliwe), spać w poprzek łóżka lub w pozycji skulonej. Sąd zdaje sobie sprawę, że ze względu na niewygodną pozycję po niektórych nocach mogą się pojawić bóle mięsni szkieletowych, lecz trudno dojść do wniosku, jak spanie w takim łóżku, może być wyłączną przyczyną choroby kręgosłupa lub stawów, a ponadto, jaki ma to związek z naruszeniem godności powoda lub jego nieludzkim traktowaniem. Z tych też względów wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ortopedy Sąd Okręgowy uznał za niezasadny. Trudno też naruszenie godności wywodzić z faktu, że powoda umieszczono w celi z osobami zdemoralizowanymi. Wymóg, by w miarę możności młodocianych umieszczać w celach z osobami nie przejawiającymi wysokiej 6 --- STRONA 7 --- demoralizacji i nie należącymi do subkultury więziennej ma na celu zapobieżenie dalszej demoralizacji młodocianego. Nie można jednak z samego faktu przebywania w celi z osobą należąca do subkultury więziennej wywodzić jakichkolwiek roszczeń. Osadzenie powoda w Zakładzie Karnym w (…) w celach przeludnionych przed 6 grudnia 2009 r. odbywało się w warunkach określonych w art. 248 § 1 kkw, a zatem było zgodne z prawem. Wiązało się to z ochroną interesu społecznego i wartości nadrzędnych, jakimi są izolacja przestępców od społeczeństwa i osiągnięcie celów skazania. Odbywało się w godziwych warunkach, nie miało cech poniżającego i nieludzkiego traktowania powoda. Subiektywne przekonanie powoda o naruszeniu jego dóbr osobistych nie ma obiektywnych podstaw, przez co nie może znaleźć ochrony prawnej przewidzianej w przepisach art. 23, art. 24 i art. 448 kc. Odszkodowanie dochodzone przez powoda, mające pokryć przyszłe koszty leczenia i rehabilitacji, wywodzono jest z art. 444 § 1 kc, który stanowi, że poszkodowany może żądać z góry wyłożenia sumy potrzebnej na koszty leczenia. Powód nie wykazał jednak pogorszenia stanu zdrowia w jednostce penitencjarnej, o którą idzie w sprawie, ani szkody polegającej na poniesieniu dodatkowych kosztów. Wykazanie pogorszenia stanu zdrowia powoda jest niemożliwe ze względu na brak odpowiednich biopsji wątroby, która musiałyby być wykonane przed przyjęciem do Zakładu Karnego i po jego opuszczeniu. Zanim powód został osadzony, w związku z wirusowym zapaleniem wątroby przyjmował jedynie leki osłonowe. Planował w przyszłości podjąć leczenie (…). Po osadzeniu w Zakładzie Karnym w (…) , od września 2006 r., nadal przyjmował leki osłonowe, a w Zakładzie Karnym w (…) zaczął leczenie (…) finansowane ze środków Skarbu Państwa. Nie da się ustalić, z czym mają być związane koszty leczenia i rehabilitacji, które powód będzie musiał ponieść,a których nie poniósłby, gdyby nie osadzenie w Zakładzie Karnym w (…) . Paradoksalnie, umieszczenie powoda w jednostce penitencjarnej skutkowało tym, że mógł podjąć właściwe leczenie. Gdyby nie aresztowanie i skazanie powoda oraz podjęcie się przez niego terapii antynarkotykowej, z dużym prawdopodobieństwem można przypuszczać, że nigdy nie zostałby zakwalifikowany do terapii (…) , jako osoba uzależniona od środków odurzających. Musiałby taką terapię pokryć z własnych środków albo z niej zrezygnować. 7 --- STRONA 8 --- Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu umotywował treścią art. 22 3 ust. 1 ustawy o radcach prawnych oraz § 6 pkt 6 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W apelacji powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa oraz przyznanie pełnomocnikowi powoda kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, które nie zostały uiszczone w całości, ani w części, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest art. 448 i art. 24 kc, a także przepisów postępowania, mianowicie art. 322 i art. 286 kpc. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 286 kpc przez zaniechanie wezwania na rozprawę K. W., biegłego z zakresu chorób zakaźnych, powód istotnie wniósł o to w piśmie z 1 lipca 2011 r. Motywował wniosek, po pierwsze, lakonicznością opinii i brakiem odpowiedzi na pytanie, czy zaniechanie leczenia od maja 2006 r. do marca 2007 r., gdy powód przebywał w Zakładzie Karnym w (…) miało ujemne skutki dla zdrowia powoda, po drugie, brakiem wyjaśnienia na czym opiera twierdzenie, że wcześniejsze używanie alkoholu i środków odurzających dyskwalifikowało powoda do leczenia, zwłaszcza przez cały czas osadzenia w Zakładzie Karnym w (…) , po trzecie, brakiem wyjaśnienia w opinii, jakie znaczenie mają standardy Narodowego Funduszu Zdrowia, skoro idzie o osobę pozbawioną wolności (k. 314- 315). Opinia, w tym uzupełniająca (k. 304 i 307) rzeczywiście nie jest obszerna, co nie pozbawia jej jednak wartości. Zawiera bowiem ustalenie w przedmiocie zakażenia powoda wirusem HCV i wskazanie, że idzie o przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, które wymaga leczenia przeciwwirusowego, jak też co do skutków nieleczenia, którego brak może doprowadzić do marskości wątroby i w konsekwencji do rozwoju pierwotnego raka wątroby. Ponadto, że w oczekiwaniu na leki przeciwwirusowe zastosowano wobec powoda terapię preparatami hepatoprotekcyjnymi, uzupełnionymi odpowiednią dietą oraz zalecono mu ograniczenie wysiłku fizycznego, jak też, iż w czasie osadzenia w Zakładzie Karnym w (…) nie poddano go pełnej diagnostyce i nie zastosowano wobec niego leczenia przeciwwirusowego (…) , co może być usprawiedliwione faktem wcześniejszego czynnego 8 --- STRONA 9 --- uzależnienia od alkoholu bądź środków odurzających, które w procedurach zawartych w programie leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C wydanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia stanowi kryterium uniemożliwiające kwalifikację do programu leczenia przeciwwirusowego. Biegły wyjaśnił, że z uwagi na brak badania histopatologicznego bioptatu wątroby nie ma możliwości pełnej oceny rozległości zmian zapalnych wątroby i zaawansowania włóknienia. Wskazał też na możliwość dokonania pełnej oceny zdrowia powoda, stanu zaawansowania przewlekłej choroby wątroby związanej z zakażeniem wirusem HCV i poczynienia ustaleń na okoliczność, czy doszło do pogorszenia stanu zdrowia powoda, ale po przeprowadzeniu laboratoryjnych badań kontrolnych i porównawczych z uwzględnieniem badania wirusologicznego, badań obrazowych wątroby oraz badania histopatologicznego bioptatu wątroby, co nie stało się przedmiotem wniosku pełnomocnika powoda, z którym powód już nie kontaktował się (k. 330). Wynika zatem z opinii, że zebrany materiał nie pozwala udzielić odpowiedzi na pytanie, czy zaniechanie leczenia od maja 2006 r. do marca 2007 r. miało ujemne skutki dla powoda. Odnośnie zaś do pozostałych motywów wniosku o wezwanie biegłego na rozprawę trzeba stwierdzić, że w istocie sprowadzają się do wpływu wcześniejszego czynnego uzależnienia od alkoholu bądź środków odurzających na możliwość leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C. Tu trzeba stwierdzić, że faktycznie w programie terapeutycznym leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C zawartym w załączniku nr 7 do zarządzenia Nr 15/2011/DGL Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia czynne uzależnienie od alkoholu lub środków odurzających stanowi kryterium uniemożliwiające kwalifikację do programu i rozpoczęcia leczenia w programie, który nie definiuje minimalnego okresu odstawienia nadużywanej substancji wymaganego przed włączeniem programu (k. 339). Nie ma znaczenia, czy w niniejszej sprawie idzie o leczenie finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia czy przez Skarb Państwa, do czego odwołuje się skarżący w powołanym już wcześniej piśmie. Chodzi przecież nie o źródło finansowania leczenia, lecz o sposób leczenia i jego przeszkody. Brak jest zaś podstaw do twierdzenia, że z medycznego punktu widzenia program leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C i jego przeszkody mają być odmienne w zależności od źródła finansowania. W efekcie zagadnienia, do wyjaśnienia których zmierzał pełnomocnik powoda zostały dostatecznie do rozstrzygnięcia wyjaśnione bez potrzeby dodatkowej, ustnej opinii biegłego z zakresu chorób zakaźnych. Tym samym brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy. Z tej przyczyny Sąd Apelacyjny podziela je i, jako prawidłowe, przyjmuje za własne. 9 --- STRONA 10 --- Nie sposób też zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 322 kpc. W przepisie tym mowa o niemożności ścisłego udowodnienia wysokości żądania lub nadmiernych trudnościach w tym przedmiocie, nie zaś o niemożności ustalenia szkody w ogóle. W niniejszej sprawie zachodzi natomiast sytuacja, w której powód w ogóle nie udowodnił szkody, której naprawienia dochodził. Chybiony jest też zarzut naruszenia prawa materialnego. Nie przecząc temu, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m 2 może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych, zaś odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 kc za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, LEX nr 960463, nie sposób przyjąć, że w każdym przypadku stanowi wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych. Zauważyć trzeba, że idzie o sytuację, w której obowiązywał jeszcze art. 248 kkw, do którego odwołał się Sąd Okręgowy, przy czym pozostałe okoliczności będące elementem faktycznym powództwa nie znalazły potwierdzenia. Jednakże najbardziej istotne w sprawie jest to, że powód przesłuchany w charakterze strony (k. 227) nie wskazał na jakiekolwiek dolegliwości związane z powierzchnią mieszkalną cel, w których był osadzony w Zakładzie Karnym w (…) . Opisywał natomiast inne niedogodności, z których też wywodził roszczenie o zadośćuczynienie, jakie Sąd Okręgowy wyeliminował z podstawy faktycznej wyrokowania, nie znajdując ich potwierdzenia w zebranym materiale, co nie jest podważane w apelacji. Nie da się więc w tej sytuacji przyjąć, gdyby nawet założyć bezprawność działania pozwanego co do niezapewnienia odpowiedniej powierzchni mieszkalnej w celi, by powód doznał krzywdy w takim rozmiarze, że wymaga już naprawienia zadośćuczynieniem na podstawie art. 448 kc, skoro sam powód nie sygnalizuje w zeznaniu wywołanego tym poczucia krzywdy. Nie sposób zatem zgodzić się z apelującym, by został naruszony ten przepis, który został właściwe zastosowany. Reasumując, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Apelacja – jako bezzasadna – podlega więc oddaleniu (art. 385 kpc). O kosztach nieopłaconej w całości, ani w żadnej części pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie § 6 pkt 6, § 2 ust. 3 i § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 15 powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. 10