Wyrok V ACa 592/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdań

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 592/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) Sędziowie: SA Katarzyna Przybylska SA Maria Sokołowska Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) przeciwko Skarbowi Państwa - (...) o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 414/12 I. oddala apelację; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w B. na rzecz radcy prawnego (...) kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy. V ACa 592/13 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód (...) domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa –(...) kwoty 140.000 zł oraz kwot po 30.000 zł na rzecz (...) i (...), w każdym przypadku z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Jako podstawę faktyczną powództwa wskazał, że przebywał w (...) w czasie (...) nadal w warunkach przeludnienia, kąciki w celach sanitarnych były zbyt małe i niewłaściwie odgrodzone od reszty celi, w celach brakuje wywietrzników powietrza, nie ma ciepłej wody, brakuje też środków do utrzymania czystości cel, przebywał w celi z osadzonym, (...), o czym nie był powiadomiony. Pozwany wnosił od oddalenie powództwa. Zaprzeczył twierdzeniom o niewłaściwych warunkach pobytu powoda u niego, wyjaśnił że nie ma przepisów o (...) Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 26 kwietnia 2013 r. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w(...) w czasie (...) Podczas pierwszego pobytu (...). W czasie drugiego pobytu(...) We wszystkich celach była zachowania minimalna norma 3 m 2 przypadająca na jednego osadzonego. W czasie trzeciego pobytu przebywał (...)W tych celach także była zapewniona osadzonym minimalna powierzchnia, więc nie było w nich przeludnienia. Wszystkie cele mieszkalne, w których powód przebywał, są wyposażone w sposób zgodny z prawem w sprzęt kwaterunkowy zapewniający miejsce do spania i spożywania posiłków. Na oddziałach (...) kąciki sanitarne w celach oddzielone są od reszty pomieszczenia zasłoną z nieprzejrzystego materiału, natomiast na oddziałach (...) znajdują się murowane kąciki sanitarne z pełnymi drzwiami i zamontowaną kratką wentylacyjną. Oprócz tego cele, w których powód przebywał, wyposażone są w kanały wentylacyjne i wentylację mechaniczną. Istnieje też możliwość otwarcia okien i przewietrzenia cel. Natężenie światła było zgodne z normą. We wszystkich celach jest nieprzerwany dostęp do bieżącej wody. Nie ma obowiązku dostarczania osadzonym ciepłej wody. Osadzeni mają możliwość wzięcia kąpieli raz w tygodniu. Środki czystości są im wydawane raz w miesiącu. Obowiązek utrzymania czystości w celach spoczywa na osadzonych. W razie potrzeby przeprowadzano deratyzację i dezynsekcję. Wymiana odzieży i bielizny pościelowej odbywa się raz na dwa tygodnie, zaś bielizna osobista i ręczniki są wymieniane w trakcie kąpieli. Odzież jest prana i dezynfekowana. Zajęcia kulturalno-sportowe były zapewniane. (...) Gramatura posiłków jest zgodna z obowiązującymi normami. W (...) funkcjonuje opieka medyczna. Powód nie składał skarg na warunki bytowe. Ten stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, zeznań świadków i przesłuchania powoda. Dowody z dokumentów uznał za wiarygodne. Nie były one kwestionowane przez powoda. Wiarygodne są też zeznania świadków K. W., J. M., S. C. i D. W., są zgodne z dowodami z dokumentów. Sąd stwierdził, że przy ustaleniu stanu faktycznego spraw uwzględnił też zeznania świadków M. W. (2), K. K., K. P., P. M. i Z. K., uznając że w dużej mierze były subiektywnymi wypowiedziami o panujących u pozwanego warunkach bytowych. Sąd ocenił je przez pryzmat regulaminowych ograniczeń panujących w(...), które nierzadko stanowią istotną dolegliwość dla osadzonych. Zeznaniom powoda Sąd dał wiarę w części zgodnej z ustalonym stanem faktycznym, nie dał zaś wiary w części dotyczącej zarzucanego przeludnienia w celach. Sąd stwierdził, że roszczenia powoda oparte są na przepisach art. 23, 24 i 448 k.c., powód nie wykazał, by jego dobra osobiste zostały bezprawnie naruszone, w szczególności by nie była mu zapewniona minimalna norma powierzchni mieszkalnej, nie wykazał też by warunki pobytu nie były zgodne z obowiązującymi przepisami. Żaden ze świadków, którzy byli osadzeni z powodem, nie zeznał, by było powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m 2 , choć w ich odczuciu było w nich ciasno. Nie ma podstaw do czynienia pozwanemu zarzutu, że (...) bo nie stanowią oni zagrożenia i nie można ich z tej przyczyny dyskryminować. Z tych przyczyn Sąd oddalił powództwo. Powód złożył apelację. Domagał się jego zmiany i uwzględnienia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu. Zarzucił: --- STRONA 3 --- 1/ naruszenie art. 102 k.k.w. przez błędne uznanie, że powód przebywa w warunkach zgodnych z przepisami prawa, 2/ naruszenie art. 24 k.c. w zw. z art. 23 k.c. oraz art. 2, 40 i 41 ust. 1 Konstytucji RP przez błędne ustalenie, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i że nie przysługuje mu ochrona prawna w tym zakresie, 3/ naruszenie art. 233 k.p.c. (bez wskazania §) przez uznanie za niewiarygodne „argumentów i dowodów przedstawionych przez powoda, pomimo że dowody te potwierdzają zasadność i udowodnienie roszczenia powoda”, 4/ naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do dowodów przedstawionych przez powoda. Skarżący twierdził, że Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, że powód udowodnił, iż cele były wilgotne, nie było w nich szafek, grzyb pokrywał ściany, materace były stare i pełne moli, koce były śmierdzące i porwane, muszle klozetowe niejednokrotnie były odgrodzone szmatą w stanie nieprzydatnym do użytku, cele były chłodne a dostarczana odzież nie była wystarczająca w okresie chłodów, obuwie było brudne, zagrzybione i przepocone, żywienie było niezgodne z przepisami prawa, grupowa kąpiel trwała tylko 5 minut, okna w celach były za małe, a oświetlenie niewystarczające, cele nie były wentylowane. Zarzucił, że tak zeznał powód i świadkowie, a Sąd pominął te zeznania. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezpodstawna. Wprawdzie dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zeznań powoda oraz wskazanych przez niego świadków jest dość lakoniczna, niemniej zebrane dowody, niewadliwie ocenione, pozwalają na dokonanie podanych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych i na stwierdzenie, że powód nie wykazał, by przebywał u pozwanego w warunkach sprzecznych z przepisami prawa. Zarzuty powoda o przebywaniu w przeludnionych celach są sprzeczne ze złożonymi przez pozwanego dokumentami wskazującymi m.in. w których celach powód przebywał, jaka jest powierzchnia cel i ile osób w nich przebywało (k. 29 i nast.) oraz z zeznaniami świadków K. W., J. M., S. C. i D. W. (...) Sąd Apelacyjny podkreśla, że twierdzenia powoda zawarte w pozwie i piśmie procesowym pełnomocnika powoda są bardzo ogólnikowe, nie wskazują w jakich celach było przeludnienie bądź niewłaściwe były inne warunki bytowe. Podobne pod tym względem są zeznania wskazanych przez powoda świadków, z pewnymi zastrzeżeniami, które nie potwierdzają twierdzeń powoda. Z twierdzeń powoda wynika, że we wszystkich celach było przeludnienie, było zimno, brak było wentylacji, otrzymywane przez niego materace oraz odzież nie nadawały się do użytku. Jest to z jego strony totalne kwestionowanie warunków pobytu. Jego twierdzenia zawarte w pozwie, jego zeznania oraz większość zeznań wskazanych przez niego świadków w kwestii niezgodności warunków bytowych z przepisami prawa są sprzeczne z dowodami przedstawionymi przez pozwanego, a częściowo także z zeznaniem wskazanego przez powoda świadek (...), który zeznał, że (...) to nie było w niej przeludnienia, natężenie światła było w normie, odzież jest wymieniana co dwa tygodnie, na wniosek osadzonego pozwany przydzielał dodatkowy koc, dostępne są zajęcia sportowe, a odmowy zdarzały się gdy nie było miejsca w świetlicy (k. 124-125). Wskazani przez powoda świadkowie potwierdzili, że w niektórych celach kąciki sanitarne były murowane, a w niektórych były odgrodzone kotarą od reszty celi. Niektórzy narzekali na to, że otrzymywali używane koce lub materace, albo że ich zdaniem „jedzenie było słabe”. Nie oznacza to wszakże, iż ten stan rzeczy był niezgodny z przepisami prawa. Podniesione przez powoda w apelacji zarzuty także są nader ogólnikowe, zawierają teoretyczny wywód oraz polegają na totalnym kwestionowaniu ustaleń Sądu, a co za tym idzie, na totalnym kwestionowaniu warunków bytowych osadzonych u pozwanego, stąd też jest pewna trudność w polemice z nimi. W ocenie Sądu Apelacyjnego podniesione w niej zarzuty są nietrafne. --- STRONA 4 --- Mając te argumenty na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.