Postanowienie V ACa 58/12

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 58/12 (poprzednio I ACa 1402/11) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Katarzyna Przybylska Sędziowie: SA Zbigniew Merchel SO del. Krzysztof Nowaczyński (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) przeciwko Skarbowi Państwa -(...) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt I C 1726/10 I. oddala apelację; II. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w (...) na rzecz adwokata D. N. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt V ACa 58/12 (poprzednio I ACa 1402/11) UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód (...) wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - (...) kwoty 100.0 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy oraz naruszenie dóbr osobistych - godności, intymności, humanitarnego traktowania - wynikające z niezapewnienia odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalną wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, zarzucając, że nie zachodzą przesłanki warunkujące jego odpowiedzialność, a ponadto żądanie jest znacznie wygórowane. W toku procesu Sąd Okręgowy w (...) postanowieniami z dnia 17 stycznia 201 lr. i 24 sierpnia 201 lr. oznaczył właściwe statio fisci Skarbu Państwa, tj.(...), zwalniając od udziału w sprawie w charakterze jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa (...). Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 201 lr. Sąd Okręgowy w (...) powództwo oddalił, nie obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego oraz przyznał adwokatowi D. N. ze Skarbu Państwa kwotę 4.428 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Orzeczenie to było wynikiem następujących ustaleń i wypływających z nich wniosków: Powód (...) przebywał w(...)w okresie od 29 września 2009r. do 19 stycznia 2010r. i od 13 kwietnia 2010r. do chwili obecnej, zaś w (...) od 19 stycznia 2010r. do 13 kwietnia 2010r. W pierwszej z jednostek penitencjarnych powód przebywał w 16 celach. Nie była w tym czasie wydawana wobec niego decyzja na podstawie art. 110 k.k.w. o czasowym umieszczeniu w warunkach , gdy powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła mniej niż 3 m 2 . W okresie od 29 września 2009r. do 5 grudnia 2009r. w(...) sporadycznie występowało przeludnienie. Obecnie nie jest możliwe ustalenie, ilu osadzonych faktycznie przebywało w celach razem ze skazanym podczas jego pobytu w jednostce. Do czasu wejścia w życie w dniu 5 grudnia 2009r. przepisów ustawy z dnia 9 października 2009r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy co miesiąc o obniżeniu przypadającej normy powierzchniowej informowany był sędzia (...) - pisma z dnia 25 sierpnia 2009r., 23 września 2009r., 23 października 2009r.i 25 listopada 2009r. Ustalił dalej Sąd Okręgowy, że wszystkie cele, w których przebywał powód w(...) były skanalizowane, wyposażone w umywalki, znajdowały się w nich murowane, zamykane drzwiami kąciki sanitarne zapewniające pełną intymność oraz właściwe warunki. Cele wyposażone były w sprzęt kwaterunkowy zapewniając każdemu osadzonemu m. in. osobne miejsce do spania. Oświetlone były światłem z żarówek jarzeniowych i żarowych zapewniających odpowiednie natężenie. Wszystkie cele wyposażone były w podwójne szczelne okna zabezpieczające odpowiednią temperaturę pomieszczeń oraz dostęp światła dziennego i powietrza. Wentylacja w budynku była sprawna, co potwierdziły wyniki kontroli przewodów kominowych. Cele wyposażone były w ciepłą i zimną wodę, przy czym ciepła woda dostępna była w godzinach 8.00-11.00 i 13.00-16.00. Skazani otrzymywali środki czyszczące i dezynfekujące do muszli klozetowych. Mieli też do dyspozycji miski, w których mogli dokonywać przepierek. Dostęp do energii elektrycznej był regulowany na podstawie zarządzenia (...)z dnia 16 listopada 2010r., gdzie ustalono ograniczenie w dostępie energii elektrycznej do cel mieszkalnych - od poniedziałku do piątku w porze dziennej w godzinach 11.00-13.00 i nocnej w godzinach 23.00-6.00. Ograniczenia te były spowodowane względami oszczędnościowymi. Ponadto Sąd pierwszej instancji ustalił, że powodowi raz w tygodniu przysługiwała kąpiel w łaźni głównej z ciepłą wodą. Co miesiąc otrzymywał też: 200 g proszku do prania, 100 g mydła toaletowego, maszynkę do golenia, pastę do zębów, rolkę papieru toaletowego. Natomiast w (...)wszystkie cele, w których przebywał powoda były odpowiednio wyposażone, miały łóżko do spania, miejsce przy stole do spożywania posiłków, szafkę i taboret, a także dostęp do ciepłej i zimnej wody. W każdej celi był wydzielony kącik sanitarny, oddzielony od części mieszkalnej. Zapewniono też odpowiedni dopływ świeżego powietrza poprzez wentylację grawitacyjną i możliwość otwierania okien oraz należyte oświetlenie. (...) nie dysponuje siłownią --- STRONA 3 --- i boiskami do gier zespołowych, gdyż zlokalizowany jest w centrum miasta. Natomiast osadzeni mogą korzystać z biblioteki, świetlicy, mogą brać udział w spotkaniach, imprezach kulturalno - oświatowych, a także korzystać z posług religijnych. Ustalono również, że w stosunku do powoda nie wydano żadnej decyzji o warunkach obniżenia normy zaludnieniowej. Powód nie zgłaszał też skarg na warunki pobytu w jednostkach penitencjarnych. Sąd Okręgowy zważył, że przedstawiony powyżej stan faktyczny ustalono na podstawie dowodu z dokumentów zaoferowanych przez pozwanych, zeznań świadków K. G. (1) i S. P. oraz zeznań powoda. Oddalono wnioski o przesłuchanie świadków K. R., P. M., P. K., T. W., K. G. (2) i J. C. oraz o zwrócenie się do pozwanych o informację, jakie osoby w okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności pełniły w jednostkach penitencjarnych funkcję dyrektora, kierownika ewidencji, kwatermistrza i wychowawcy w oddziale, gdyż powód nie wskazał faktów, które mają być dowiedzione. Wnioski te były również spóźnione - złożone po upływie terminu zakreślonego pełnomocnikowi powoda na wskazanie wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem utraty możliwości powoływania się na wnioski w dalszym postępowaniu. W pełni należało natomiast dać wiarę złożonym do akt sprawy dokumentom, gdyż ich prawdziwość nie budziła wątpliwości i nie została zakwestionowana przez powoda. Odnośnie zeznań powoda Sąd dał im wiarę w zakresie, który koresponduje z innymi dowodami. Natomiast za gołosłowne należało uznać jego twierdzenia o szykanowaniu przez funkcjonariuszy służby więziennej, w szczególności celowego osadzania w przeludnionej celi. Zarzut ten nie został poparty żadnymi dowodami. Przeczy też mu fakt niezgłaszania przez powoda żadnych skarg w trybie administracyjnym. Ponadto jedynie do 5 grudnia 2009r. mógł on przebywać w przeludnionej celi, gdyż w pozostałym zakresie zachowano wobec niego normy przewidziane w art. 110 k.k.w. Postępowanie dowodowe nie wykazało również, aby powoda osadzano w celach, w których panował smród, brud i brak świeżego powietrza. Z przedstawionych przez pozwanego protokołów z kontroli wynika, że warunki sanitarne w celach, zakładach karnych oraz instalacja wentylacyjna nie budzą żadnych zastrzeżeń - nie wydawano zaleceń pokontrolnych. W ocenie Sądu Okręgowego, zarówno przepisy międzynarodowe, jak i konstytucyjne, regulujące problem odbywania kary pozbawienia wolności posługują się nieostrymi terminami. Podobnie jest z przepisem art. 4 § 1 k.k.w. Zasadniczą kwestia jest więc minimalny standard traktowania osób skazanych na taka karę wyznaczany przez szczegółowe przepisy k.k.w. i rozporządzeń wykonawczych. Stanowią one, że skazanego osadza się w celi wieloosobowej lub jednoosobowej (art. 110 § 1 k.k.w.), powierzchnia celi na jednego skazanego wynosi nie mniej niż 3 m 2 (art. 110 § 2 zd. 1 k.k.w.), cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza, a także oświetlenie do czytania i wykonywania pracy (art. 110 § 2 zd. 2 k.k.w.). Równocześnie jednak w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę jest niższa od powyższej normy (art. 248 § 1 zd. 1 k.k.w. obowiązujący do 5 grudnia 2009r.). Z kolei rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności określa warunki opieki zdrowotnej i bytowej m. in. § 30 ust. 3 stanowi, ze skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy Sąd I instancji zważył, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza tezy o naruszeniu dóbr osobistych powoda przez osadzenie go w przeludnionej celi. Orzecznictwo sądowe dopuszczało taka możliwość i wskazywało, ze samo osadzenie w takich warunkach nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia z tytułu naruszenia godności i prawa do prywatności. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego jest bezprawność, rozumiana jako działanie lub zaniechanie sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, ale pozwany wykazał, że jego działanie było zgodne z prawem i nie rodziło odpowiedzialności Skarbu Państwa. Jak wypowiadał się Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzeczeniu z dnia 29 kwietnia 2003r., dokonując wykładni art. 3 e.k.p.c., cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu. Tymczasem powód przyznawał, że niedogodności, które go spotkały w --- STRONA 4 --- związku z osadzeniem, w takim samym stopniu dotyczyły innych skazanych. Warunki te były zaś takie, jakie optymalnie mogły zapewnić zakłady penitencjarne, przy uwzględnieniu, że obie jednostki powstały w innych czasach, gdy obowiązywały inne standardy socjalno - sanitarne i zostały dostosowane do obecnych wymogów, które już spełniają. Nawet gdyby przyjąć, że warunki odbywania kary naruszały godność i prawo do intymności, to gradacja tych naruszeń nie przybrała takiej formy, w której można by podziali stanowisko powoda o osadzeniu go w niegodziwych, niehumanitarnych warunkach, co dopiero uzasadniałoby żądanie pozwu. Każdy osadzony musi się przecież liczyć z ograniczeniami i dolegliwościami związanymi z odbywaniem kary. W tym stanie, w ocenie Sądu, powód nie przedstawił dowodów, że naruszono wskazywane przez niego dobra osobiste, co skutkowało oddaleniem powództwa. Zeznania powoda były daleko niewystarczające dla poczynienia takich ustaleń, zaś dowody z dokumentów przeczyły jego twierdzeniom. Nie można było także przyjąć aby pozwany działał bezprawnie dopuszczając się naruszenia przepisów Kodeksu karnego wykonawczego, czy rozporządzeń wykonawczych, wobec tego nie ponosi odpowiedzialności z art. 417 § 1 k.c. Niezależnie od tego należało, zdaniem Sądu, zauważyć że zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. ma charakter fakultatywny i następuje wówczas, gdy uzasadnia je stopień naruszenia dóbr osobistych. Tymczasem okoliczności sprawy, nawet przy ustaleniu, że doszło do takiego naruszenia, nie uzasadniały przyznania powodowi zadośćuczynienia poprzez jej zrekompensowanie w formie pieniężnej. Mając na uwadze sytuację majątkową powoda, zgodnie z art. 102 k.p.c., nie obciążono go kosztami procesu na rzecz strony pozwanej. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu postanowiono na mocy §§19 i 20 w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód (...). Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 k.c. w zw. z art. 417 k.c. w zw. z art. 448 k.c., polegające na przyjęciu, że brak jest podstaw do zastosowania tych regulacji do ustalonego stanu faktycznego sprawy, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy wskazują na konieczności zastosowania wymienionych przepisów i zasądzenia zadośćuczynienia. Podnosząc ten zarzut powód domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa oraz zasadzenia od pozwanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej. W uzasadnieniu wskazano, że powód podnosił, iż miał ograniczony dostęp do sieci elektrycznej, ciepłej wody oraz odpowiedniego oświetlenia. Nie mógł też wykonywać ćwiczeń fizycznych ze względu na brak sal treningowych a powierzchnia cel, w których przebywał była zbyt mała wskutek przeludnienia. Skoro Sąd ustalił, że w okresie od 29 września 2009r. do 5 grudnia 2009r. powód przebywał w przeludnionych celach, to uzasadnia to odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 k.c., gdyż kilkumiesięczne odbywanie kary pozbawienia wolności w takich warunkach dowodzi, że stopień naruszenia jego dóbr osobistych był znaczny. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez (...) wniósł o oddalenie apelacji jako niezasadnej. W uzasadnieniu wskazał, że w apelacji powód nie podważył ustaleń Sądu pierwszej instancji o godziwych warunkach odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności. Wobec tego fakt niewykazania, ze doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda oraz brak bezprawności w działaniu pozwanego uzasadniał oddalenie powództwa o zapłatę zadośćuczynienia. Trafnie również Sąd Okręgowy uzasadnił stanowisko w kwestii dyskrecjonalnego uprawnienia do zasądzenia zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja powoda jako niezasadna podlegała oddaleniu. Wbrew stawianym zarzutom Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazywanych przepisów prawa materialnego, poczynił w sprawie trafne ustalenia faktyczne i na ich podstawie wyciągnął zasadne wnioski, które prowadziły do oddalenia powództwa o zapłatę zadośćuczynienia. Dlatego też należało przyjąć je za własne bez potrzeby procesowej ponownego ich przedstawiania w niniejszym --- STRONA 5 --- uzasadnieniu, a szerzej odnieść należało się tylko do tych ustaleń i ocen, które zostały zakwestionowane w apelacji (tak też: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 października 1998r, III CKN 650/98, nie publik.). Przede wszystkim należy wyjaśnić, ze powód domagał się zasądzenia kwoty 100.0 zł z ustawowymi odsetkami od daty wydania wyroku tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną naruszeniem jego dóbr osobistych w postaci godności, prawa do intymności i humanitarnego traktowania w związku z odbywaniem w pozwanych jednostkach penitencjarnych kary pozbawienia wolności. Podstawę ewentualnej odpowiedzialności materialnoprawnej mógł więc stanowić przepis art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. W ramach tej podstawy odpowiedzialności nie było potrzeby analizowania przepisu art. 417 § 1 k.c., który skarżący powoływał również w apelacji, a który dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Na taką majątkową szkodę powód nie powoływał się (art. 24 § 2 k.c.). Można jedynie zauważyć, że tak rozumiana bezprawność działania jest również przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. Przepis art. 24 § 1 k.c. przewiduje domniemanie bezprawności, co skutkuje koniecznością obalenia tego domniemania przez podmiot dokonujący takiego naruszenia. Obowiązek taki powstaje jednak dopiero w sytuacji wykazania, że doszło do naruszenia konkretnego dobra osobistego. Innymi słowy, to powód musiał w pierwszej kolejności wykazać, zgodnie z art. 6 k.c., że w okresie odbywania kary pozbawienia wolności doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci: godności, prawa do intymności i humanitarnego traktowania. Zasadnie przyjął Sąd I instancji, że obowiązkowi temu powód nie podołał, gdyż nawet jego zeznania nie są konkretne, jednoznaczne, a poza tym są gołosłowne. Zeznania świadków, przez niego powołanych - K. G. (1) i S. P. (pracowników (...)) - potwierdziły, że warunki odbywania kary pozbawienia wolności były godne, cele były należycie wyposażone, zaś powód nigdy nie zgłaszał żądnych uwag, zastrzeżeń do warunków mieszkaniowych, czy sanitarnych. Również z dokumentów przedstawionych przez (...), co wyjaśnił w swoim uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, wynikało że odpowiednie warunki bytowe były zapewnione, co potwierdzały dołączone protokoły z kontroli. W apelacji w ogóle nie podważano ustaleń Sądu a quo, że: istniała podstawa prawna do wydania przez dyrektora zarządzenia o ograniczeniu czasowym dostępu do sieci elektrycznej, była możliwość korzystania w celach z ciepłej wody oraz cotygodniowego korzystania z łaźni, w celach oddzielono pionową ścianą kąciki sanitarne zamykane drzwiami, zapewniono właściwe oświetlenie i dostęp światła oraz powietrza do cel. Ustalenie te jako niekwestionowane należało przyjąć więc za własne, gdyż niewystarczający był argument apelacji, że przecież twierdził tak powód. Natomiast brak możliwości wykonywania ćwiczeń fizycznych z powodu braku salek treningowych, siłowni i boiska pozostaje tylko i wyłącznie twierdzeniem powoda. Wprawdzie pozwani przyznali, ze z uwagi na wiek obiektów i ich położenie nie ma możliwości wydzielenia odrębnych salek gimnastycznych, jednak z drugiej strony powód nigdy nie zgłaszał uwag w tym zakresie i nie spotkał się z odmową wskazania takiego pomieszczenia, w którym mógłby zaspokoić ewentualne potrzeby w tym zakresie. Na pewno zaś brak takich pomieszczeń, przy zapewnieniu dostępu do czytelni w bibliotece, możliwości przeglądania prasy i brania udziału w zajęciach kulturalno - oświatowych czy spotkaniach religijnych nie może świadczyć o niezapewnieniu choćby minimalnego standardu traktowania powoda w okresie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd pierwszej instancji nie dokonał ustalenia, że w okresie od 29 września 2009r. do 5 grudnia 2009r. powód przebywał w celach przeludnionych, w których powierzchnia na jednego skazanego była mniejsza niż 3 m 2 . Ustalono jedynie, że w tym okresie w (...) mogło wystąpić zjawisko przeludnienia i powód mógł w takiej celi przebywać, choć brak dokumentów, które taki fakt potwierdzają. W takiej sytuacji powód zgłosił dowód z zeznań świadków, z którymi odbywał karę pozbawienia wolności (por. pismo z 14.02.201 lr. - k. 96). Sąd jednak wnioski te oddalił, gdyż w zakreślonym terminie pełnomocnik nie sprecyzował tezy dowodowej, a ponadto zostały one złożone po upływie zakreślonego terminu z art. 217 § 3 k.p.c. (por. postanowienie - k. 187). Niezależnie od tego powód i tak nie mógłby podnosić zarzutu naruszenia przepisów postępowania, skoro po ogłoszeniu postanowienia pełnomocnik powoda nie zwrócił uwagi sądu na powyższe uchybienie i nie wniósł o wpisanie zastrzeżenia do protokołu (art. 162 k.p.c.). Nawet jednak przyjęcie, że powód w bliżej nie sprecyzowanym okresie odbywał karę w --- STRONA 6 --- warunkach przeludnienia, to i tak w okolicznościach sprawy nie uzasadniało to uwzględnienia powództwa o zasądzenie zadośćuczynienia, gdyż nie wykazano, ze doszło do bezprawnego naruszenia wskazywanych dóbr osobistych powoda. Mianowicie, odbywanie kary pozbawienia wolności z natury rzeczy wiąże się z różnego rodzaju dolegliwościami. Dopiero jednak, gdy przybierają one formę poniżania, dokuczania, znęcania, czy pozbawienia podstawowych warunków godziwej egzystencji, można je uznać za bezprawne naruszenie dóbr osobistych w rozumieniu przepisów art. 23 i 24 k.c. (tak trafnie: Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 1 lipca 2009r., I ACa 433/09, LEX nr 756582). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2010r. (IV CSK 449/10) wskazując, że o naruszeniu godności osadzonego nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości i niedogodności, związanych z samym pobytem w zakładzie karnym, polegających m. in. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych, albo okresowym przebywaniu w celi z większą niż określona standardami liczba osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary; godność skazanego nie jest więc naruszona, jeżeli pobyt odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa. Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym sprawę, w pełni podziela powyższe poglądy, które przeniesione na materiał dowodowy przedmiotowej sprawy pozwalały na przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie zostało wykazane, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci godności, prawa do intymności i humanitarnego traktowania. Nawet jednak gdyby przyjąć, że powód przez okres niewiele ponad 2 miesiące - 29 września 2009r. do 5 grudnia 2009r. - mógł przebywać w przeludnionej celi, to i tak nie uzasadniało to ustalenia, że doszło w ten sposób do naruszenia jego godności. Gdy wziąć pod uwagę krótkotrwałość tego okresu, brak skarg ze strony powoda można było jedynie mówić o pewnej uciążliwości, czy niedogodności, a nie o naruszeniu jego dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. W apelacji na uzasadnienie zasadności jej zarzutu przywołano orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007r. (CSK 431/06, OSN 2008, nr 1, poz. 13). Jednak teza powoływanego wyroku dotyczy możliwości przyjęcia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w przeludnionej celi, w której nie oddzielono urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewniono wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 k.c. uzależniono więc dodatkowo od innych okoliczności, niż tylko przebywanie w przeludnionej celi, co potwierdza słuszność prezentowanego wyżej stanowiska, że o tym czy doszło do naruszenia dóbr osobistych decydują okoliczności konkretnej sprawy. W przedmiotowej sprawie powód twierdził, że warunki sanitarne w celach były nieodpowiednie, ale nie znalazło to potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Właśnie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy mogą przesądzać bądź o naruszeniu godności, czy prawa do intymności, bądź też, że mamy do czynienia, tak jak w przedmiotowej sprawie, jedynie z krótkimi, czasowymi niedogodnościami. Z przedstawionych względów apelacja powoda jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym postanowiono na mocy §§ 19 i 20 w zw. z § 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państw kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).