Postanowienie V ACa 58/12

--- STRONA 1 --- \. Sygn. akt V ACa 58/12 (poprzednio I AC2 1402/11) W Y ROK 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2 Dnia 20 stycznia 2012 1'. Sqd Apelacyjny w Gdafisku — Wydzial V Cywilny w sldadziez , '\ =! Przewodniczqcy: SSA Katarzyna Przybylska 1; Segdziowie: \ . SO del. Krzysztof Nowaczyfiski [spr.] SA Zbigniew Merchel Protokolantr l sekretarz sqdowy Zaneta Dombrowska 1  _ jjjj 2 1 pa rozpoznaniu w dniu 20 sfycznia 2012 r. w Gdafisku na rozprawie sprawy z powédztwa (...} przeciwko Skarbowi Pafistwa (...) 0 zapllatq na skutek apelacji powoda _ od Wyroku Sqdu Okrqgowego W (..L) _ J__ z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt I C 1726/10 | I . oddala apelacj Q; Ii. ~ ‘ zasqdza od Skarbu Pafistwa — Sqdu Okrqgowego w (...) na rzecz adwokata D. N. kwotg 2.700 (dwa tysiqce siedemset) Zbtych, powigkszonz; 0 naleiny podatek 0d towaréwi using, tytuiem kosztéw nieophconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu. _ Na uryginale wlaéciwe podpisy Sygn. akt VACa 58/12 Qpoprzednio I AC2: 1402/11) _ 2 ~ UZASADNIENIE 1. Sygn. akt V ACa 58/12 (poprzednio I ACa 1402/11) W Y ROK 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ e Dnia 20 stycznia 2012 1-. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział V Cywilny W składzie: , l =l Przewodniczący: SSA Katarzyna Przybylska zł Sędziowie: l . SO del. Krzysztof Nowaczyński (spf.) SA Zbigniew Merchel Protokolantr I sekretarz sądowy Żaneta Dornbrowska 1 - , ffff za l po rozpoznaniu W dniu 20 stycznia 2012 r. W Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...] przeciwko Skarbowi Państwa -(...) 0 zapłatę na skutek apelacji powoda _ od wyroku Sądu Okręgowego W (..Ĺ) _ J}__ z dnia 24. sierpnia 2011 r. sygn. akt I C 1726/10 | I _ oddala' apelacj ę; H. ~ “ zasądza od Skarbu Państwa ~ Sądu Okręgowego w (...) na rzecz adwokata D. N. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zlotych, powiększoną 0 należny podatek od towarówi usług, tytułem kosztów nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. _ Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt VACa 58/12 (poprzednio I ACa 1402/11) _ A 1 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powod (...)w11ios} 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa — (...) kwoty 1 00.0 21 z ustawowymi odsetkami 01:1 dnia wydania wyroku tytulem zadoééuczyr1ienia za doznane krzywcly oraz 1"1arusze11ie dobr osobistych  godnoéci, intymnoéci, humanitarnego traktowania — Wynikajqce z niezapewlfienia odp'owied11ich warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Prokuratorie Generalnag wniosl o oddalenie powodztwa i zasqdzenie od powoda kosztow procesu, zarzucajqc, fie nie zachodza, przeslanki warunkuj qce jego odpowiedzialnoéé, a ponadto iagdanie jest znacznie wygorowane. Wtoku procesu Sod Okregowyw(...)’postar1owieniami z dnia 17 stycznia 201 lr. i 24 sierpnia 201 11". oznaczyl wlaéciwe statio fisci Skarbu Pafistwa, tj.[...), zwalniaj 21:: od udzialu w sprawie w charakterze jednostki organizacyjnej Skarbu Pafistwa (...). Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011r. Sod O1<r1=;gowyw(...)p0\/\=0dztwo oddali}, nie obciqiy} powoda kosztami procesu poniesionylni przez pozwanego oraz przyzna} adwokatowi D. N. ze Skarbu Pafistwa kwote 4.428 z} tytutem kosztow nieoplaconej pomocy p1awnej udzielonej powodowi z urzedu. Orzeczenie to bylo Wy'nil<iem nastepujecych ustalefi 1 wyplywajzgcych z nich wnioskowz Powod (...) przebywa} w(...)w okresie od 29 wrzeénia 200912 do 19 stycznia 2010r. 1 od 13 kwietnia 2o10r. do chwili obecnej, zaé w (...) od 19 stycznia 20101. do 13 kwietnia 2010r. W pierwszej z jednostek penitencjarnych powod przebywa} w 16 celach. Nie by}a wtym czasie wydawana wobec niego decyzja na podstawie art. 110 k.k.w. 0 ozasowym umieszczeniu w warunkach , gdy powierzchnia przypadajqca na osadzonego wynosiia mniej 1112 3 m 2. W okresie od 29 w1"zeé11ia 20091‘. do 5 grudnia 20091‘. wfl...) sporadyoznie wystepowalo przeludnienie. Obecnie nie jest moiliwe izstalenie, 1111 osadzonych faktycznie przebywalo w celach razem ze skazanyon podczas jego pobytu w jednostele. D0 ozasu wejécia w Zycie w dniu 5 gmdnia 20091: przepisowustawy z dnia 9 paidziernika 2009r. o zmianie ustawy Kodeks 1<a1*ny11y1<011awcw co miesiqc 0 obniieniu przypadaj Qcej normy powierzchniowej i11for1T1owa11y by} sedzia (...) — pisma z dnia 25 sierpnia 20091., 23 wrzeénia 2009r., 23 pafidziernika 2009121 25 listopada 20091: Ustalil clalej S210 Okregowy, fie wszystkie cele, w ktorych przebywal powod w(...] bylry skanalizowane, wyposafione w un1y1va1l<i, znajdowaly sie W nich murowane, zamykane drzwlami kqciki sanitarne zapew1'1iaj21ce peh1:s~1i11tym11oéé oraz wlaéciwe warunki. Cele wyposaione byly w sprzet kwaterunkowy zapewniajqc kafidemu osadzoliemu 111. in. osobne rniejsce do spania. Oéwietlone bybr éwiatiem z iarowekjarzeniowych i iarowych zapew1"1iaje1cych odpowiednie nateienie. Wszystkie cele wyposaéone _byly/11; podwojne szczelne okna zabezpieczajqce odpowiednie temperature pomieszozefi oraz dostep éwiafla dziennego i powietrza. Wentylacja w budynku byla sprawna, co potwlerdzily wyniki kontroli przewodow kominowych. Cele wyposaione by}y w cieplq i zimne Wade, przy czym ciepla woda dostepna byla w godzinach 8.0011.00 i 13.0016.00. Skazani otrzymywali érodki czyszczqcei dezynfekujqce do muszli klozetowych. Mieli teido dyspozycji miski, w ktorych mogli dokonyvvaé przepierek. Dostep do energii e1ekt1'ycz11ej by} regulowany na podstawie zarzqdzenia (...}z dnia 16 listopada 201012, gdzie ustalono ograniczenie w dostepie energii elektxycznej do eel 1nieszkalnych  od poniedziadku do piqtku w porze dziennej w godzinach 11.0013.00 i nocnej w godzinach 23.00¢6.0o. Ograniczenia te byly spowodowane wzgledami oszczednoéciowymt. . Ponadto Sod pierwszej instancji ustalil, is powodowi raz w tygodniu przyslugiwala kepiel w iaéni glownej z cieple wodg. C0 miesiqc otrzymywal tei: 200 g proszku do prania, 100 g mydla toaletowego, maszynke do golenia, paste do zobow, rolke papieru toaletowego. ‘ Natomiast w (...)wszystkie oele, w ktorych przebywa} powoda by}y odpowiednio wyposaione, I'I1i.8.1y 16110 do spania, miejsce przy stole do spoiywania posilkéw, szafl<<,3 i taboret, a takie dostep do cieplej 1 zirnnej wody. Wkaizdej celi by} wydzielony kqcik sanitarny, oddzielony od czeéci mieszkainej; Zapewniono tr:2 odpowiedni doplyw éwieézego powietrza poprzez wentylacje g'awitacyj11r;1 i moiliwoéé otxifietania okien oraz naleiyte oéwletlenie. (...) nie dysponuje sillowniq Powód (...) wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - (...) kwoty 'I 00.0 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy oraz naruszenie dóbr osobistych - godności, intymności, humanitarnego traktowania - wynikające z niezapewnienia odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalna wniósł 0 oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, zarzucając, że nie zachodzą przesłanki warunkujące jego odpowiedzialność, a ponadto żądanie jest znacznie wygórowane. Wtoku procesu Sąd Okręgowyw (...)ipostanowíeniami z dnia 17 stycznia 201 lr. i 24 sierpnia 2o1lr. oznaczył właściwe statio fisci Skarbu Państwa, tj.Ĺ...), zwalniaj ąc od udziału w sprawie w charakterze jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa [...). Wyrokiern z dnia 24 sierpnia 2011r. Sąd Okręgowy W (...) powództwo oddalił, nie obciążyl powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego oraz przyznał adwokatowi D. N. ze Skarbu Państwa kwotę 4.428 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Orzeczenie to było wyniltiem następujących ustaleń i wypływających z nich wniosków: Powód (__.) przebywał w(...)w okresie od 29 września 2009r. do 19 stycznia 2010r. i od 13 kwietnia 2010r. do chwili obecnej, zaś w (...] od 19 stycznia 2010r. do 13 kwietnia 2010r. W pierwszej z jednostek penitencjarnych powód przebywał w 16 celach. Nie była wtym czasie wydawana wobec niego decyzja na podstawie art. 110 k.k.w. o czasowym umieszczeniu w warunkach , gdy powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła mniej niż 3 m 2. W okresie od 29 września 2009r. do 5 grudnia 2009r. wĹ...) sporadycznie występowała przeludnienie. Obecnie nie jest możliwe ustalenie, ilu osadzonych faktycznie przebywało w celach razem ze skazanym podczas jego pobytu w jednostce. Do czasu wejścia w życie w dniu 5 grudnia 2oo9r. przepisów ustawy z dnia 9 pażdziernika 2009r. o zmianie ustawy Kodeks karny nykoiiawcw co miesiąc o obniżeniu przypadaj ącej normy powierzchniowej informowany był sędzia (...) - pisma z dnia 25 sierpnia 2009r., 23 września 2009r., 23 pażdziernika 2oo9r.i 25 listopada 2009r. Ustalił dalej Sąd Okręgowy, że wszystkie cele, w których przebywał powód w(...] były skanalizowane, wyposażone w umywalki, znajdowały się w nich murowane, zamykane drzwiami kąciki sanitarne zapewniające pełną intymność oraz 'właściwe warunki. Cele wyposażone były w sprzęt kwaterunkowy zapewniając każdemu osadzonemu m. in. osobne miejsce do spania. Oświetlone były światłem z żarówekjarzeniowych i żarowych zapewniających odpowiednie natężenie. Wszystkie cele wyposażone _bylyƒyg podwójne szczelne okna zabezpieczające odpowiednią temperaturę pomieszczeń oraz dostęp światła dziennego i powietrza. Wentylacja w budynku była sprawna, co potwierdziły wyniki kontroli przewodów kominowych. Cele wyposażone były W ciepłą i zimną wodę, przy czym ciepła woda dostępna była w godzinach 8.00-11.00 i 13.0o~16.oo. Skazani otrzymywali środki czyszczącei dezynfekujące do muszli klozetowych. Mieli teżdo dyspozycji miski, w których mogli dokonywać przepierek. Dostęp do energii elektrycznej byl regulowany na podstawie zarządzenia Ĺ...}z. dnia 16 listopada 201012, gdzie ustalono ograniczenie w dostępie energii elektrycznej do cel rnieszkalnych - od poniedziałku do piątku w porze dziennej w godzinach 11.00-13.00 i nocnej W godzinach 23.00ę6.oo. Ograniczenia te były spowodowane względami oszczędnościowymi.. . Ponadto Sąd pierwszej instancji ustalił, że powodowi raz w tygodniu przysługiwała kąpiel w łaźni głównej z ciepłą wodą. Co miesiąc otrzymywał też: 200 g proszku do prania, 100 g mydła toaletowego, maszynkę do golenia, pastę do zębów, rolkę papieru toaletowego. ` Natomiast w (...)wszystkie cele, w których przebywał powoda były odpowiednio wyposażone, iniały łóżko do spania, miejsce przy stole do spożywania posiłków, szatkę i taboret, a także dostęp do ciepłej i zimnej wody. Wkażdej celi był wydzielony kącik sanitarny, oddzielony od części mieszkałnej. Zapewniono też odpowiedni dopływ świeżego powietrza poprzez wentylację gawitacyjną i możliwość otwierania okien oraz należyte oświetlenie. (...) nie dysponuje siłownia --- STRONA 3 --- zwiaczku z osadzeniem, W takim samyrn stopniu dotyczyly innych skazanych. Warunki to byly zas takie, jakle optymalnie mogly zapeW11ir': zaklady penitencjarne, przy uwzglednieniu, fie obie jednostki powstaly W innych czasach, gdy obowiqzywaly inne standardy socjalno  sanitarne i zostaty dostosowane do obecnych wymogow, ktore jui speh1iaj:1. Nawet gdyby przyjqé, 20 Warunki odbywania kary na1'usza}y godnoéé i prawo do intymnoéoi, to gradaoja tych naruszefi nie przybrala takiej formy, W ktérej moina by podziali stanowisko powoda 0 osadzeniu go W niegodziwych, niehurnanitamyeh warunkach, co dopiero uzasadnialoby iqdanie pozwu. Kaidy osadzony musi sie prze'cieZ1iczy<': z ograniczeniami i dolegliwoéciami zwiqzanylni z odbywaniem kary. W tym stanie, w ocenie Sqdu, powod nie przedstawi} dowodow, Ze naruszono Wskazywane przez niego dobra osobiste, co skutkowaio oddaleniem powodztwa. Zeznania powocIaby1y daleko niewystarczaj see dla poczynienia takich ustalefi, zas dowody z dokumentow przeczylyjego twierdzeniom. Nie moina byto takie przyj so aby pozwany dzialai bezprawnie doposzczajec sie naruszenia przepiséw Kodeksu kamego wykonawczego, czy rozporzqdzefi. wykonawczych, wobec tego nie ponosi odpowiedzialnoéci z art. ' 417 § 1 k.c. Niezalefinie od tego naleialo, zdaniem Sqdu, zauwaiyé Ze zasqdzenie zadoséuczynienia na podstawie art. 448 kc. ma charakter fakultatywny 1 nastepuje wéwczas, gdy uzasadnia je stopiefi naruszenia débr osobistych. ”.[‘yrnczasem okolicznoéoi sprawy, nawet przy ustaleniu, Ze doszlo do takiego naruszenia, nie uzasadnialy przyznania powodowi zadosé11czy1iienia poprzez jej zrekornpensowanie w formie pienieénej. Major: na uwadze sytuacje majetkows powoda. zgodnie z art. 102 k.p.o., nie obciqiono go kosztami procesu na rzecz strony pozwanej. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi 2. urzedu postanowiono na mocy §§19 1 20 W zw. z § 6 rozporzscdzenia Mi1'1i_st1fa Sprawiedliwoéci z dnia 28 W":zesnia 20021‘. W sprawie oplat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2: urzedu.  Apelacje od powyfiszego wyroku wywiod} powéd (...]. Zarzuci}11a111sze11ie prawa materialnego, tj. art. 24 k.c. W zw. '2 art. 417 1<.c. W zw. 2: art. 448 k.c., polegajqce 11:1 przyjecitt, fie brak jest podstaw do zastosowania tyoh reguluaeji do ustalonego stanufaktycznego sprawy, W sytuaeji gdy okolicznosci faktyczne przedmiotowej sprawy"Wskazuje1 na konieoznosci zastosowania W"§71Tli6I1iOI1yCh przepisow i zasqdzenia zadoséuczymienia; Podnoszqc ten zarzut powod domega} sie zmiany zaskarionego Wyroku i. uwzglednienia powodztwa oraz zasadzenia od pozwanych kosztow hieoplaconej pomocy prawnej, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy sqdowi pierwszej instancji do ponowmego rozpoznania i rozstrzygniecia 0 kosztach instancji odwolawczej. W uzasadnieniu Wskazano, ie powod podnosil, ii mial ograniczony dostep do sieci elektrycznej, ciep}ej Wody oraz odpowiedniego oswietlenia. Nie még} tei wykonywaé éwiczefi fizycznych ze Wzgledu na brak sal treningowych a powierzchnia eel, W ktorych przebywal byla zbyt 1na}a Wskutek przeludnienia. Skoro Sacd ustalil, fie w okresie od 29 Wrzeénia 20091". do 5 grudnia 20o9r. powod p1"zebyWa}W przeludnionych celach, to uzasadnia to odpowiedziahosé Skarb1i Paflstwa na podstawie art. 24_1<.c. i art. 448 k.c., gdyi lcllkumiesieczne odbywa13ie.kary pozbawienia Wolnoéci W takich Warunkach dowodzi, Ze stopiefi neiruszenia jego débr osobistych by} znaczny. ‘ Pozwany Skarb P&f1StW3 reprezentowany przez (...) wniosl o oddalenie apelacji jako niezasadnej. W uzasadnieniu wskazal, fie W apelacji powod nie podwaiyl ustalefi Sqdu pierwszej instancji 0 godziwych Warunkach odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosci. Wobec tego fakt niewykazania, ze doszlo do naruszenia dobr osobistych powoda oraz brak bezprawnoéci w dziahniu pozwanego uzasadnial oddalenie powodztwa o zaplate zadoééuczynienia. Trafnie rowniei Sqd Okregowy uzasadnil stanowisko w kwestii dyskrecjonalnego uprawnienia do zasqdzelfia 1 zadoséuczynienia. Sqdzlpelacyjny ustalil i zwaiyf, co nastepuje: A _ Apelacja poWoda jako niezasadna podlegala oddaleniu. Wbrew stawianym zarzutorn Sgd p1erwszej instancji nie dopuécil sie narussenia Wskazywanych przepiséw prawa materialnego, poczyni} W sprawie trafne ustalenia faktyczne 1 na ich podstawie wyciqgnzfi zasadne Wnioski, ktore prowadzily do oddalenia powodztwa 0 zaplate zadoséuczynienia. Dlatego tefi 11111111110 przyjqé je za w1asne bez potrzeby procesowej ponownego ich przedstawiania W 11i11iejszym związku z osadzeniem, w takim samym stopniu dotyczyły innych skazanych. Warunki te były zaś takie, jakie optymalnie mogły zapewnić zakłady penitencjarne, przy uwzględnieniu, że obie jednostki powstały w innych czasach, gdy obowiązywały inne standardy socjalno - sanitarne i zostały dostosowane do obecnych wymogów, które już spełniają. Nawet gdyby przyjąć, że warunki odbywania kary naruszały godność i prawo do intymności, to gradacja tych naruszeń nie przybrała takiej formy, w której można by podziali stanowisko powoda o osadzenin go w niegodziwych, niehumanitarnych warunkach, co dopiero uzasadniałoby żądanie pozwu. Każdy osadzony musi się przecież liczyć z ograniczeniami i dolegliwościami związanymi z odbywaniem kary. W tym stanie, w ocenie Sądu, powód nie przedstawił dowodów, że naruszono wskazywane przez niego dobra osobiste, co skutkowało oddaleniem powództwa. Zeznania powoda były daleko niewystarczające dla poczynienía takich ustaleń, zaś dowody z dokumentów przeczyłyjego twierdzeniom. Nie można było także przyj ąć aby pozwany działał bezprawnie dopuszczając się naruszenia przepisów Kodeksu kamego wykonawczego, czy rozporządzeń wykonawczych, wobec tego nie ponosi odpowiedzialności z art. ` 417 § 1 k.c. Niezależnie od tego należało, zdaniem Sądu, zauważyć że zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. ma charakter fakultatywny i następuje wówczas, gdy uzasadnia je stopień naruszenia dóbr osobistych. Tymczasem okoliczności sprawy, nawet przy ustaleniu, że doszło do takiego naruszenia, nie uzasadniały przyznania powodowi zadośćuczynienia poprzez jej zrekompensowanie w formie pieniężnej. Mając na uwadze sytuację majątkową powoda, zgodnie z art. 102 k.p.c., nie obciążone go kosztami procesu na rzecz strony pozwanej. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu postanowiono na mocy §§19 i 20 w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. -- Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód (...]. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 k.c. w zw. Iz art. 417 k.c. w zw. z art. 448 k.c., polegające na przyjęciu, że brak jest podstaw do zastosowania tych regulacji do ustalonego stanu -faktycznego sprawy, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawywskazują na konieczności zastosowania wymienionych przepisów i zasądzenia zadośćuczynienia; Podnosząc ten zarzut powód domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i. uwzględnienia powództwa oraz zasadzenia od pozwanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia 0 kosztach instancji odwoławczej. W uzasadnieniu wskazano, że powód podnosił, iż miał ograniczony dostęp do sieci elektrycznej, ciepłej wody oraz odpowiedniego oświetlenia. Nie mógł też wykonywać ćwiczeń fizycznych ze względu na brak sal treningowych a powierzchnia cel, w których przebywał była zbyt mała wskutek przeludnienia. Skoro Sąd ustalił, że w okresie od 29 września 2009r. do 5 grudnia 2oo9r. powód przebywał w przeludnionych celach, to uzasadnia to odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24_k.c. i art. 448 k.c., gdyż kilkumiesięczne odbywan„ie. kary pozbawienia wolności w takich warunkach dowodzi, że stopień naruszenia jego dóbr osobistych był znaczny. ` Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez (...) wniósł o oddalenie apelacji jako niezasadnej. W uzasadnieniu wskazał, że w apelacji powód nie podważył ustaleń Sądu pierwszej instancji 0 godziwych warunkach odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności. Wobec tego fakt niewykazanía, ze doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda oraz brak bezprawności w działaniu pozwanego uzasadníai oddalenie powództwa 0 zapłatę zadośćuczynienia. Trafnie również Sąd Okręgowy uzasadnił stanowisko W kwestii dyskrecjonalnego uprawnienia do zasądzenia 1 zadośćuczynienia. SądApelacyjny ustalił í zważył, co następuje: A _ Apelacja powoda jako niezasadna podlegała oddaleniu. Wbrew stawianym zarzutem Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazywanych przepisów prawa materialnego, poczynił w sprawie trafne ustalenia faktyczne i na ich podstawie wyciągnął zasadne wnioski, które prowadziły do oddalenia powództwa o zapłatę zadośćuczynienia. Dlatego też należało przyjąć je za własne bez potrzeby procesowej ponownego ich przedstawiania w niniejszym --- STRONA 4 --- i boiskarni do gier zespolowyoh, gdyfi zlokalizowany jest w centrum miasta. Natorniast osadzeni moga korzystaé z biblioteki,swietlicy, moga braé udzial W spotkaniach, imprezach kulttlralno  oswiatowych, a takie korzystaé z pos}ug religijnyoh. Ustalono rovmiei, Z0 W stosunku do powoda nie wydano Zadnej decyzji 0 Warunkach obniienia normy zaludnieniowej. Powod nie zglaszal tei skarg na warunki pobytu Wjednostkach penitencjarnych. Sad Okregowy zwaiyl, ie przedstawiony powyiej stan faktyczny ustalono na podstawie dowodu z“ doktlmentow zaoferowanych przez pozwanych, zeznafi éwiadkow K. G. (1) i S. P. oraz zeznafi powoda. Oddalono wnioski 0 przesluchanie éwiadkow K. R., P. M., P. K., T. W., K. G. (2) i J. C. oraz 0 zwrocenie sie do pozwanych 0 int'0r1nacje,jakie osoby W okttesie odbywania przez powoda kary pozbawlenia wolnosci peinily w jednostkach penitencjarnych funkcje dyrektora, kierownika ewidencji, kwatermistrza i wychowawcyw oddziale, gdyi powéd nie Wskazal faktow, ktére maja byé dowiedzione. Wnioski te byly rowniefi spoinione — zloione po uplywie terminu zakreélonego pelnomocnikowl powoda na Wskazanie Wszystkich wnioskow dowodowych pod rygorem utraty rnoiliwoslci powolywania sie 11a Wrtioski W dalszym postepowaniu. W pelni naleialo natomiast daé wiare zloionym do akt sprawy dokumentom, gdyi ich prawdziwosé nie budzila Watpliwoéci i nie zostala zakwestionowana przez powoda. Odnosnie zeznafi powoda Sad da} im Wiare W zakresie, ktory koresponduje z innymi dowodami. Natomiast za goloslowne naleialo uznaé jego twierdzenia o szykanowaniu przez fllnkcjonarluszy sluiby wieziennej, W szczegolnoéci celowego osadzania W przeludnionej celi. Zarzut ten nie zostal poparty iadnymi dowodami. Przeczy tei mu fakt niezgiaszania przez powoda fiadnych skarg W trybie administracyjnyln. Ponadto jedynie do 5 grudnia 20091". mog} on przebywaé W przeludnionej celi, gdyi W pozostalym zakresie zachowano Wobec niego normy przewidziane W art. 110 k.k.W. Postepowanuie _d0WodoWe nie Wykazalo rowniei, abypowoda osadzano W celach, W ktorych panowal smrod, brud ibrak swieiego powietrza. Z przedstawionych przez pozwanego protokolow z kontroli Wyllikél, Ze Wanmld Sanitarne W celach, zakladach karnych oraz instalacja Wentylacyjna nie budza Zadnych zastrzeiefi  nje Wydawano zalecefl pokontrolnych. '_W ocenie Sadu Okregowego, zarowno przepisy 111iedzy11arodoWe,jak i konstytuoyjne, regulujace problem odbywania kary pozbawienia wolnosci pos}ug,uja sie nieostryrni terminami. Podobniejest z przepisem art. 4 § 1 k.k.W. Zasadnicza kwestia jest Wiec minimalny standard traktowania osob skazanych 11a taka kare wyznaczany przez szczegolowe przepisy k.k.W. i rozporzadzefi Wykonawczych. Stanowia one, fie skazanego osadza sie W celi Wieloosobowej Iub jednoosobowej (art. 110 § 1 k.k.W.), powierzchnia celi 11a jednego skazanego Wynosi nie mniej nii: 3 H12 (art. 110 § 2 zd. 1 k.k.W.), cele Wyposafia sie W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajacy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Wamnki higieny, dostateczny doplyw powietrza, a takie oéwietlenie do ezytania i wykonywania pracy (art. 110 § 2 zd. 2 k.k.W.]. Rovmoozeénie jednak w szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakladu mog} umiescié osadzonych, na czas okreélony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia celi na jedna osobe jest niisza od powyfiszej normy (art. 248 § 1 zd. 1 k.k.W=obowiaztzjacy do 5 grudnia 20091:). Z kolei rozporzadzenie Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia 20 o3r. W sprawie regulaminu organizacyjno — porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci okresla Warunki opield zdrowotnej ibytowej m. in. § 30 ust. 3 stanowi, ze skazany korzysta co najmniej raz W tygodniu z ciephej kapieli. Przenoszac powyzsze regulacje na grunt przedmiotowej sprawy Sad I instancji zwazyl, fie zebrany materia} dowodowy nie potwie1*d.za tezy 0 naruszeniu débr osobistych powoda przez osadzenie go W przeludnionej celi. Orzecznictwo sadowe dopuszczaio take moiliwoéé i wskazywalo, ze samo osadzenie W takich warunkach nie jest wystarczajaca podstawa do uwzglednienia iadania zasadzenia zadoééuczynienia z tytutu naruszenia godnoéci i prawa do prywatnoéci. Przeshanka odpowiedzialnoéci za naruszenie dobra osobistego jest bezprawnoéé, rozurniana jako dziaianie lub zanieohanie sprzeczne z porzadkiem prawnym 1 zasadami wspoliycia spolecznego. Przepis art. 24 kc. przewiduje dornniemanie bezprawnoéci dziaianja namszajacego dobra osobiste, ale pozwany Wykaza}, Ze jego dziedanie byio zgodne z prawem i nie rodziio odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa. Jak wypowfviadal sie Europejski 'I‘ry1:1una1 Praw Czlowieka W orzeczeniu z dnia 29 kwietnia 200907., dokonujac wykladni art. 3 e.k.p.c., cierpienie 1 upokorzenie musza W kazidym razie przekraczaé nieunikniony element cierpienia wpisanego Wpozbawienie Wolnosci, aby stanowily naruszenie tego przepisu. Tymczasem powod przyznawal, Ze niedogodnosci, ktore go spotkaty W i boiskarni do gier zespołowych, gdyż zlokalizowany jest w centrum miasta. Natomiast osadzeni mogą korzystać z biblioteki,-świetlicy, mogą brać udział w spotkaniach, imprezach kulturalne - oświatowych, a także korzystać z posług religijnych. Ustalono róvmież, że w stosunku do powoda nie wydano żadnej decyzji 0 warunkach obniżenia normy zaludnieniowej. Powód nie zgłaszał też skarg na warunki pobytu wjednostkach penitencjarnych. Sąd Okręgowy zważył, że przedstawiony powyżej stan faktyczny ustalono na podstawie dowodu zl dokumentów zaoferowanych przez pozwanych, zeznań świadków K. G. (1) i S. P. oraz zeznań powoda. Oddalono Wnioski o przesłuchanie świadków K. R., P. M., P. K., T. W., K. G. (2) i J. C. oraz o zwrócenie się do pozwanych o intormację, jakie osoby w okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności pełniły W jednostkach penitencjarnych funkcję dyrektora, kierownika ewidencji, kwatermistrza i wychowawcyw oddziale, gdyż powód nie wskazał faktów, które mają być dowiedzione. Wnioski te były również spóżnione - złożone po upływie terminu zakreślonego pełnomocnikowi powoda na wskazanie wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem utraty możliwości powoływania się na wnioski w dalszym postępowaniu. W pełni należało natomiast dać wiarę złożonym do akt sprawy dokumentem, gdyż ich prawdziwość nie budziła wątpliwości i nie została zakwestionowana przez powoda. Odnośnie zeznań powoda Sąd dał im wiarę w zakresie, który koresponduje z innymi dowodami. Natomiast za gołosłowne należało uznać jego twierdzenia o szykanowaniu przez funkcjonariuszy służby więziennej, w szczególności celowego osadzanie w przeludnionej celi. Zarzut ten nie został poparty żadnymi dowodami. Przeczy też mu fakt niezgłaszania przez powoda żadnych skarg w trybie administracyjnym. Ponadto jedynie do 5 grudnia 2009r. mógł on przebywać w przeludnionej celi, gdyż w pozostałym zakresie zachowano wobec niego normy przewidziane w art. 110 k.k.w. Postępowanie _dowodowe nie wykazało również, abypowoda osadzano w celach, w których panował smród, brud ibrak świeżego powietrza. Z przedstawionych przez pozwanego protokołów z kontroli wynika, że warunki sanitarne w celach, zakładach karnych oraz instalacja wentylacyjna nie budzą żadnych zastrzeżeń - nie wydawano zaleceń pokontrolnych. W ocenie Sądu Okręgowego, zarówno przepisy iniędzynarodowe, jak i konstytucyjne, regulujące problem odbywania kary pozbawienia wolności posługują się nieostrymi terminami. Podobniejest z przepisem art. 4 § 1 k.k.w. Zasadniczą kwestia jest więc minimalny standard traktowania osób skazanych na taka karę wyznaczany przez szczegółowe przepisy k.k.w. i rozporządzeń wykonawczych. Stanowią one, że skazanego osadza się w celi wieloosobowej lub jednoosobowej (art. 110 § 1 k.k.w.), powierzchnia celi na jednego skazanego wynosi nie mniej niż 3 rng (art. 110 § 2 zd. 1 k.k.w.), cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza, a także oświetlenie do czytania i wykonywania pracy (art. 110 § 2 zd. 2 k.k.w.]. Równocześnie jednak w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu mógł umieścić osadzonych, na czas określony, W warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę jest niższa od powyższej normy (art. 248 § 1 zd. 1 k.k.w=-obowiązujący do 5 grudnia 2009r.). Z kolei rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 20 o3r. W sprawie regulaminu organizacyjne - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności określa warunki opieki zdrowotnej ibytowej m. in. § 30 ust. 3 stanowi, ze skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z cieplej kąpieli. Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy Sąd I instancji zważył, że zebrany materiał dowodowy nie potw'ierdza tezy o naruszeniu dóbr osobistych powoda przez osadzenie go W przeludnionej celi. Orzecznictwo sądowe dopuszczało taka możliwość i wskazywało, ze samo osadzenie W takich Warunkach nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia z tytułu naruszenia godności i prawa do prywatności. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego jest bezprawność, rozumiana jako działanie lub zaniechanie sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje dornniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, ale pozwany wykazał, że jego działanie było zgodne z prawem i nie rodziło odpowiedzialności Skarbu Państwa. Jak wypowiadał się Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzeczeniu z dnia 29 kwietnia 200Śr., dokonując wykładni art. 3 e.k.p.c., cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego wpozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu. Tymczasem powód przyznawal, że niedogodności, które go spotkały w --- STRONA 5 --- uzasadnieniu, a szerfiej odnieéé nalefialo sir; tylko do tych ustalefi i ocen, ktore zostaly zakwestionowane W apelacji (tak tefi: Sad Najwyfiszy W wyroku z dnia 10 pafidziernika 19981‘, III CKN 650/98, nie p11bli1<.]. Prfiede Wszystkim nalefiy Wyjaénié, ze powod domagal sie zasadzenia kwoty 100.0 Z} z ustawowymi odsetkaroi od daty wydania wyroku Qrtulem zadoéétlcfiynienia fia krfiywde Wywolana naruszeniem jego dobr osobistychw postaci godnosci, prawa do intymnoécii humanitarnego traktowania Wfiwiazku z odbywaniexn W pozwanych jednostkach penitencjarnych kary pozbawienia wolnoéci. Podstawe ewentualnej odpowiedzialnoéci materialnoprawnej mogl Wiec stanowié przepis art. 448 k.c. W zw. z art. 24 § 1 k.c. W ramach tej podstawy odpowiedzialnoéci nie byio potrzeby analizowania przepisu art. 417 § 1 k.c., ktory skarfiacy powolywat rowniefi W apelacji, a ktory dotyczy odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa za szkode wfyrzadzona przez niezgodne z prawern dfia}an1e Iub fianiechanie przy wykonywaniu W}adzy publicznej. Na taka majatkowa szkode powod nie powolrywal sie (art. 24 § 2 k.c.). Mofina jedynie zauwafiyé, fie tak rozumiana bezprawnosé dzialanja jest r0Wr1iefi przeshnka odpowiedfiialnoéci za narusfienie dobr osobistych. Przepis art. 24 § 1 k.c.przeW1duje domniemanie bezprawnosci, co skutkuje koniecznoscia obalenia tego domniemania przefi podmiot dokonujacy takiego 11a1usfienia. Obowiazek taki powstaje jednak dopiero W sytuaoji Wykazania, fie dosfilo do narusfienia konkretnego dobra osobistego. Innymi slowy, to powod musial W pierwsfiej kolejnoéci wykafiaé, zgodnie fi art. 6 k.c., fie W okresie odbywania kary pozbawienia wolnosci doszlo do narusfienia jego dobr osobistych W postaci: godnosci", prawa do intymnosoi 1 humanitarnego traktowania. Zasadnie przyjai Sad I instancji, fie oboWiafi1<oWi ternu powod nie podo}a1, gdyfi nawet jego zeznania nie sa l<o11kretn'e, jednoznaozne, a poza tytn sa goloslowne. Zefinania swiadkow, przez niego powolanych ~ K. G. (1) i S. P. (pracownikow (...))  potwierdzily, fie Warulllci odbywania kary pofibawienia Wolnosci by}y godne, cele byly nalefiycie Wyposafione, fias powéd nigdy nie figlasfia} fiadnych uwag, zastrfiefiefi do War|.11"1k0W miesfikaniowych, czy sanitarnyoh. Rowniefi z dokumentow przedstawionyeh przefi (...), co Wyjasnil W swoim uzasadlfienitl Sad pierwsfiej instancji, ‘v\T}’l'1ik310 fie odpowiednie Warunki bytowe byiy zapewnione, co potwierdzaly dolacfione protokoly z kontroli. W apelacji W ogéle nie podwafiano ustalefi Sadu a quo, fie: istnialra podstawa prawna do wydania przez dyrektora fiarzadzenia o og1'anicfie111u czasowym dostepu do sieci elektrycfinej, byla mofiliwosé korzystania W celach z cieplej wody oraz cotygodniowego korzystania z lafini, W celach oddzielono pionowa sciana kaciki sanitarne zarnykane drzwiami, fiapewniono Wlaéciwe oswietlenie 1 dostep éWiat1a oraz powietrfia do eel. Ustalenie te jako niekwesfionowane nalefia}o przyja1é_Wiec fia Wlasne, gdyfi niewystarcfiajacy by} argmnent apelacji, fie przeciefi twierdzit tak powod. Natomiast brak Inofiliwoéci Wykonywania éwiczefl fizycfinych z powodu braku salek tren111gowych, sitowni i boiska pozostaje tylko i Wjdaofinie twierdfieniem powoda. Wprawdzie pozwani przyfinali, fie z uwagi na Wiek obiektéw i ich polofienie nie ma mofiliwoéci Wydzielenia odrebnych salek ginmastyczriych, jednak z drugiej strony poygod nigdy nie zglasza} uwag W tyrn fiakresie 1 nie spotkad sie Z odrnowa Wskazarda takiego pomieszczenia, W ktorym méglby zaspokoié ewentualne potrfieby W tym fiakresie. Na pewno zas brak takich poznieszozefi, przy zapewnieniu dostepu do czytelni W bibliotece, mofiliwoéci prfiegladania prasy 1 brania udzizdu W zajeciach kulturalno  oéwiatowych czy spotkaniach religijnych nie mofie éwiadczyé o niezapewnieniu choéby minimalnego Standardu traktowanja powoda W okresie odbywania przez niego kary pozbawienia Wolnoéci. Wbrew twierdzeniom apelacji Sad pierwszej instancji nie dokonal ustalenia, fie W okresie od 29 Wrzeénia 20091‘. do 5 grudnia 2o09r. powod przebywai W celach przeludnionych, w ktorych powierzchnia na jednego skazanego byfia mniej sza nifi 3 m 2. Ustalono jedynie, fie W tym okresie W (...) moglo wystapié zjawisko przeludnienia i powod mogl W takiej celi przebywaé, choé brak dokumentow, ktére taki fakt potwierdzaja. W takiej sytuacji powod zglosil dowod z fiefinafi swiadkow, Z ktorymi odbyWa1 kare pofibawienia wolnoéci (por. pisrno z 1.4.02.201 ].r.  k. 96). Sad jednak Wnioski te oddalii, gdyfi W fiakreélonym terminie peinomocnik nie sprecyzowal tezy dowodowej, a ponadto zostaly one zlofione po up1yW1e zakreélonego tern1i11u 2 art. 217 § 3 k.p.c. _(por. postanowienie — k. 187): Niezalefinie od tego powod 1 talc nie mog}by podnosié fiarzutu naruszenia przepisow postepowania, skoro po ogloszeniu postanowienia pehlomocnik powoda nie zwréci} uwagi sadu na powyfisze uchybienie i nie wnioslr 0 wpisanie fiastrzefienia do protokolu (art. 162 k.p.c.). Nawet jednak przyjecieffie poW6d W blifiej nie sprecyzowanym okresie odbywa} kare W uzasadnieniu, a szerzej odnieść należało się tylko do tych ustaleń i ocen, które zostały zakwestionowane w apelacji (tak też: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 października 1998r, III CKN 650/98, nie pub1ik.]. Przede wszystkim należy wyjaśnić, ze powód domagał się zasądzenia kwoty 100.0 zł z ustawowymi odsetkarrii od daty wydania wyroku. Uftułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną naruszeniem jego dóbr osobistychw postaci godności, prawa do intymnościi humanitarnego traktowania wzwiązku z odbywaniem w pozwanych jednostkach penitencjarnych kary pozbawienia wolności. Podstawę ewentualnej odpowiedzialności materialnoprawnej mógł więc stanowić przepis art. 448 k.c. W zW. z art. 24 § 1 k.c. W ramach tej podstawy odpowiedzialności nie było potrzeby analizowania przepisu art. 417 § 1 k.c., który skarżący powoływał również w apelacji, a który dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem dńałanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Na taką majątkową szkodę powód nie powoływał się (art. 24 § 2 k.c.). Można jedynie zauważyć, że tak rozumiana bezprawność działania jest również przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. Przepis art. 24 § 1 k.c. przewiduje domníemanie bezprawności, co skutkuje koniecznością obalenia tego domniemania przez podmiot dokonujący takiego naruszenia. Obowiązek taki powstaje jednak dopiero w sytuacji wykazania, że doszło do naruszenia konkretnego dobra osobistego. Innymi słowy, to powód musiał w pierwszej kolejności wykazać, zgodnie ż art. 6 k.c., że w okresie odbywania kary pozbawienia wolności doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci: godności", prawa do intymności i humanitarnego traktowania. Zasadnie przyjął Sąd I instancji, że obowiązkowi temu powód nie podołał, gdyż nawet jego zeznania nie są konkretne, jednoznaczne, a poza tym są gołosłowne. Zeznania świadków, przez niego powołanych ~ K. G. (1) i S. P. (pracowników (...)) - potwierdziły, że warunki odbywania kary pozbawienia wolności były godne, cele były należycie wyposażone, zaś powód nigdy nie zgłaszał żądnych uwag, zastrzeżeń do warunków mieszkaniowych, czy sanitarnych. Również z dokumentów przedstawionych przez (...), co wyjaśnił w swoim uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, wynikało że odpowiednie warunki bytowe były zapewnione, co potwierdzały dołączone protokoły z kontroli. W apelacji w ogóle nie podważano ustaleń Sądu a quo, że: istniała podstawa prawna do wydania przez dyrektora zarządzenia o ograniczeniu czasowym dostępu do sieci elektrycznej, była możliwość korzystania w celach z ciepłej wody oraz cotygodniowego korzystania z łaźni, w celach oddzielone pionową ścianą kąciki sanitarne zamykane drzwiami, zapewnione właściwe oświetlenie i dostęp światła oraz powietrza do cel. Ustalenie te jako niekwesfionowane należało przyjąćwięc za własne, gdyż niewystarczający był argument apelacji, że przecież twierdził tak powód. Natomiast brak możliwości wykonywania ćwiczeń fizycznych z powodu braku salek treningowych, siłowni i boiska pozostaje tylko i wyłącznie twierdzeniem powoda. Wprawdzie pozwani przyznali, ze z uwagi na wiek obiektów i ich położenie nie ma możliwości wydzielenia odrębnych salek girnnastycznych, jednak z drugiej strony powód nigdy nie zgłaszał uwag w tym zakresie i nie spotkał się z odmową wskazania takiego pomieszczenia, w którym mógłby zaspokoić ewentualne potrzeby w tym zakresie. Na pewno zaś brak takich pomieszczeń, przy zapewnieniu dostępu do czytelni W bibliotece, możliwości przeglądania prasy i brania udziału w zajęciach kulturalno - oświatowych czy spotkaniach religijnych nie może świadczyć o niezapewnieniu choćby minimalnego standardu traktowania powoda W okresie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd pierwszej instancji nie dokonał ustalenia, że W okresie od 29 Września 2009r. do 5 grudnia 2009r. powód przebywał W celach przeludnionych, W których powierzchnia na jednego skazanego była mniej sza niż 3 m 2. Ustalono jedynie, że w tym okresie W (...) mogło wystąpić zjawisko przeludnienia i powód mógł w takiej celi przebywać, choć brak dokumentów, które taki fakt potwierdzają. W takiej sytuacji powód zgłosił dowód z zeznań świadków, z którymi odbywał karę pozbawienia Wolności (por. pismo z 14.02.201 lr. - k. 96). Sąd jednak wnioski te oddalił, gdyż w zakreślonym terminie pełnomocnik nie sprecyzował tezy dowodowej, a ponadto zostały one złożone po upływie zakreślonego terminu z art. 217 § 3 k.p.c. _(por. postanowienie - k. 187): Niezależnie od tego powód i tak nie mógłby podnosić zarzutu naruszenia przepisów postępowania, skoro po ogłoszeniu postanowienia pełnomocnik powoda nie zwrócił uwagi sądu na powyższe uchybienie i nie wniósł o wpisanie zastrzeżenia do protokołu (art. 162 k.p.c.). Nawet jednak przyjęcie,`że powód w bliżej nie sprecyzowanym okresie odbywał karę w --- STRONA 6 --- 1 Warunkach prfieludnienia, to 1 tak W okolicfinoéciach sprawy nie ufiasadnialo to uwfiglednienia powodfitwa o fiasadfienie fia'doéé11ofiy11ienia, gdyfi nie Wykafiano, fie doszlo do befipraWnego namsfienia Wslcafiywanych dobr osobistyoh powoda. Mianowicie, odbywanie kary pozbawienia wolnoéci z natury rfiecfiy Wiafie sie fi' rofinego rodfiaju dolegliwoéciami. Dopiero jednak, gdy przybieraja one forme ponifiania, dokucfiania, finecania, ofiy pofibawienia podstawowyoh Warunkow godziwej egfiystencji, mofina je uznaé za bezprawne narusfienie dobr osobistych _W rofiumieniu prfiepiséw art. 23 i 24 k.c. (taktrafnie: Sad Apelacyjny w Poznaniu wwyroku z dnia 1 lipca 2o09r., I ACa 433/09, LEX nr 756582]. Podobnie Wypowiedfiial sie Sad Najwyfiszy W postanowieniu fi dnia 20 gmdnia 20101". (IV CSK 449/10] Wskafiujac, fie 0 narusfieniu godnoéci osadzonego nie 1nofina mowié wprfiypadku pewnych uciafiliwoéci 1 niedogodnoéci, fiwiafianych z samym pobytem w zaldadzie karnym, polegaj acych m. in. na nifiszej od oczekiwanej jakosci warunkow sanitarnych, albo okresowym przebywaniu w celi z Wieksza, nifi okreélona standardami liczba osadzonych; nie powinno sie oczekiwaé Warunkow podobnych do domowych, ktore dla wielu ludfii bywaja, ‘oardzo trudne, a nie Wynikaja fi odbywania fiadnej kary; godnoéf: skafianego nie jest wiec naruszona, jefieli pobyt odpowiada uznanym normom posfianowania ofilowiecfiefistwa. SadApe1acyj11y, W skladfiie 1“OZp0ZI1£1jE1CYII1 sprawe, W pe}n1 podziela powyfisze poglady, ktore prfieniesione na material dowodowy prfiedmiotowej sprawy pofiWa1a1y na przyjecie, fie W okolicznoéciach sprawy nie fiostalo wykafiane, fie dosfilo do narosfienia dobr osobistych powoda W postaci godnoéci, prawa do intymnosci i humanitarnego traktowania. Nawet jednak gdyby prfiyjaé, fie powod prfiefi okres niewiele ponad 2 miesiace — 29 wrfiesnia 2o09r. do 5 grudnia 2o09r.  rnogl prfiebywaé W prfieludnionej celi, to 1 tak nie uzasadnialo to ustalenia, fie doszfio W ten sposob do narusfienia jego godnosoi. Gdy Wfiiaé pod uwage krotkotrwaloéé tego okresu, brak skarg fie strony powoda rnofina bylo jedynie méwié o peWnej uciafiliwoéci, cfiy niedogodnoéci, a nie 0 narusfieniu jego dobra osobistego W rofiumieniu art. 23 i 24 k.c. W apelacji 11a ufiasadnienie fiasadnoéci jej zarzutu przywolano orfieofienie Sadu Najwyfisfiego fi dnia 28 lutego 2oo7r. (CSK 431/06,'OSN 2008, nr 1, pofi. 13). Jednak tefia powolywanego Wyroku dotycfiy mofiliwosci prfiyjeoia, fie dosfi}o do naruszenia débr osobistyoh osoby odbywaj acej kare pofibawienia Wolnosci W prfieludnionej celi, W ktorej nie oddfiielono urfiadfiefi sanitarnyoh od reszty pomiesficfienia 1 nie fiapewniono Wsfiystkim skafianym osobnego miejsca do spania. Odpowiedfiialnoso Skarbu Pa1'1stWa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 k.o. ufialefiniono Wiec dodatkowo o_d_i11nych okolicfinoéci, nifi tylko przebywanie W prfieludnionej celi, co potwierdfia slusfinoéé prefientowanego Wyfiej sta11oW1ska, fie o tyrn cfiy dosfilo do ‘narusfienia dobr osobistych decyduja okoliofinosci konkretnej sprawy. W prfiedmiotowej sprawie powod twierdfiil, fie Warunki sanitarne W celach by}y nieodpowiednie, ale nie finalafilo to potwierdfienia W fiebranyzn rnateriale dowodowym. Wtasnie Wszystkie okolicfinosci faktycfine sprawy moga prfiesadzaé badfi o nanlsfieniu godnoéci, cfiy prawa do intymnoéci, badfi tefi, fie marny do cfiyniezoia, tak jak W prfiedmiotowej sprawie, jedynie fi krotkimi, cfiasowymi niedogodnoéciami. Z prfiedstawionych Wfigledow apelacja powoda jako niefiasadna podlegala oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.c. O kosfitaoh nieopfiaconej pomoey" prawnej udfiielonej powodowi z urfiedu W postepowaniu ape1aoyj1:1ym postanowiono 11a 111ocy§§ 19 1 20 W fiw. 21 § 6 pkt 6 1 § 13 ust. 1 pkt 2 rofiporzadfienia Ministra Sprawiedliwosci fi dnia 28 Wrfieénia 20021. W sprawie oplat fia ofijmnoéci adwokackie orafi ponosfienia prfiefi Skarb Pafistw kosfitow nieoplaoonej pornocy prawnej udzielonej z urfiedu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, fie zm.). _ v i warunkach przeiudnienia, to i tak w okolicznościach sprawy nie uzasadniało to uwzględnienia powództwa o zasądzenie zadośćuczynienia, gdyż nie wykazano, ze doszło do bezprawnego naruszenia wskazywanych dóbr osobistych powoda. "Mianowicie, odbywanie kary pozbawienia wolności z natury rzeczy wiąże się z' różnego rodzaju dolegliwościami. Dopiero jednak, gdy przybierają one formę poniżania, dokuczania, znęcania, czy pozbawienia podstawowych warunków godziwej egzystencji, można je uznać za bezprawne naruszenie dóbr osobistych _w rozumieniu przepisów art. 23 i 24 k.c. (taktrařnie: Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 1 lipca 2oo9r., I ACa 433/og, LEX nr 756582). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowienia z dnia 20 grudnia 2010r. (IV CSK 449/10) wskazując, że o naruszeniu godności osadzonego nie można mówić wprzypadku pewnych uciążliwości i niedogodności, związanych z samym pobytem w zakładzie karnym, polegających m. in. na niższej od oczeiciwanej jakości warunków sanitarnych, albo okresowym przebywaniu w celi z większą niż określona standardami liczba osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary; godność skazanego nie jest więc naruszona, jeżeli pobyt odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa. Sąd Apelacyjny, w skladzie rozpoznającwn sprawę, w pełni podziela powyższe poglądy, które przeniesione na materiał dowodowy przedmiotowej sprawy pozwalały na przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie zostalo wykazane, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci godności, prawa do intymności i humanitarnego traktowania. Nawet jednak gdyby przyjąć, że powód przez okres niewiele ponad 2 miesiące - 29 września 2009r. do 5 grudnia 2oo9r. - mógł przebywać w przeludnionej celi, to i tak nie uzasadniało to ustalenia, że doszlo w ten sposób do naruszenia jego godności. Gdy wziąć pod uwagę krótkotrwałość tego okresu, brak skarg ze strony powoda można było jedynie mówić o pewnej uciążliwości, czy niedogodności, a nie o naruszeniu jego dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. W apelacji na uzasadnienie zasadności jej zarzutu przywolano orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2oo7r. (CSK 431/o6,"OSN 2oo8, nr 1, poz. 13). Jednak teza powolywanego wyroku dotyczy możliwości przyjęcia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych osoby odbywaj ącej karę pozbawienia wolności w przeludnionej celi, w której nie oddzielone urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewnione wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 k.c. i art. 448 k.c. uzależnione więc dodatkowo odinnych okoliczności, niż tylko przebywanie w przeludnionej celi, co potwierdza słuszność prezentowanego wyżej stanowiska, że o tym czy doszło do naruszenia dóbr osobistych decydują okoliczności konkretnej sprawy. W przedmiotowej sprawie powód twierdził, że warunki sanitarne w celach byly nieodpowiednie, ale nie znalazło to potwierdzenia w zebranym materiale dowodowyrn. Właśnie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy mogą przesądzać bądż o naruszeniu godności, czy prawa do intymności, bądź też, że mamy do czynienia, tak jak w przedmiotowej sprawie, jedynie z krótkimi, czasowymi niedogodnościami. Z przedstawionych względów apelacja powoda jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym postanowiono na mocy §§ 19 i 20 w zw. z § 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państw kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.). _ v