Wyrok V ACa 529/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 529/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Iwona Wilk Sędziowie : SA Barbara Kurzeja (spr.) SA Anna Tabak Protokolant : Mirosław Kruk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa W. G. przeciwko A. C., J. W. i A. B. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt I C 471/08 oddala apelację i zasądza od powoda na rzecz pozwanego J. W. 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt V A Ca 529/09 UZASADNIENIE Powód domagał się ustalenia, że pozwani dopuścili się naruszenia jego czci, godności i dobrego imienia zeznaniem nieprawdy na rozprawie w dniu 3 października 2008 roku przed Sądem Rejonowym w Gliwicach, zobowiązanie pozwanych od odwołania pomawiających powoda twierdzeń w (...) i (...) i zasądzenia od pozwanych na cel społeczny po 3 000 zł na rzecz Stowarzyszenia (...)w P., „(...)”. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż pozwany A. C. zeznając na rozprawie jako prezes zarządu Stowarzyszenia (...) w G. i następca powoda na tym stanowisku zeznał, iż na walnym zgromadzeniu, które odbyło się w dniu 26.11.2001r. odwołano powoda z pełnionego stanowiska za liczne uchybienia, wyciąganie pieniędzy za społeczną działalność w ramach tego Stowarzyszenia, a pozwani: A. B. i J. W. poparli jego tezy i wnioski. Nadto pozwani nie przedstawili żadnych dowodów, które potwierdzałyby stawiane powodowi zarzuty. --- STRONA 2 --- Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc, że podane przez nich fakty były prawdziwe. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo ustalając, co następuje. Stowarzyszenie (...) ((...)) jest dobrowolnym samorządnym trwałym zrzeszeniem mieszkańców O., mającym na celu ochronę środowiska poprzez budowę sieci gazowej średnioprężnej wraz z przyłączami dla dzielnicy O. w G.. Organem nadzoru jest Komisja Rewizyjna. Zgodnie ze statutem do kompetencji Komisji Rewizyjnej należy m.in. kontrola bieżącej pracy Stowarzyszenia i występowanie z wnioskiem o zwołanie Walnego Zgromadzenia. Zgodnie z pkt 24 statutu do reprezentowania Stowarzyszenia oraz do prowadzenia prawidłowej i celowej gospodarki środkami pieniężnymi oraz majątkiem, upoważniony jest Prezes wspólnie z członkiem Zarządu, bądź V-ce prezes i dwóch członków Zarządu łącznie; umowy, zobowiązania, pełnomocnictwa i inne dokumenty majątkowe podpisują Prezes wspólnie z członkiem Zarządu, bądź V-ce Prezes i dwóch członków Zarządu łącznie. Na Walnym Zgromadzeniu Członków z dnia 21 czerwca 2001 roku w jawnym głosowaniu wniosek o przedłużenie kadencji obecnemu zarządowi został przyjęty i podjęto uchwałę o przedłużeniu jego kadencji do odwołania. Na posiedzeniu, które odbyło się w dniu 22 maja 2001 r. członkowie zarządu Stowarzyszenia (...) podjęli uchwałę o odmowie dalszej współpracy z dotychczasowym prezesem (powodem). Z kolei, na posiedzeniu w dniu 28 lipca 2001 roku stwierdzono, że w dalszym ciągu podejmuje samowolnie i jednoosobowo decyzje w imieniu zarządu (...) i w związku z tym członkowie zarządu odmówili dalszej współpracy z pełniącym funkcję prezesa powodem. W dniu 17 września 2001 roku powód przedstawiając zarzut co do sposobu przeprowadzenia zmian w składzie osobowym Zarządu Stowarzyszenia skierował pismo do Urzędu Miejskiego w G.. Do dnia 26 listopada 2001 roku prezesem zarządu był powód. W tym dniu, na zebraniu Walnego Zgromadzenia Członków Stowarzyszenia na stanowisko nowego prezesa został powołany A. C.. Członkami zarządu pozostali A. B. oraz J. W.. Pełniąc funkcje prezesa, powód jednoosobowo samodzielnie zawarł umowę użyczenia lokalu na działalność statutową Stowarzyszenia ze swoją żoną A. G.. Nadto, zawarł w imieniu Stowarzyszenia umowę wydanie o opinii prawnej, a także umowę z firmą (...) i firmą (...). Wystawił noty obciążeniowe, zgodnie z którymi domagał się zwrotu kosztów związanych z korzystaniem z samochodu prywatnego, telefonu, faksu, maszyny do pisania i lokalu siedziby --- STRONA 3 --- zarządu. Wysyłał również druki KRS do członków zarządu Stowarzyszenia, co narażało to Stowarzyszenie na koszty. Zlecił także wykonanie pieczątek imiennych dla członków zarządu, w treści których znalazły się błędy w nazwiskach. W dniu 3 października 2008 roku odbyło się posiedzenie Sądu Rejonowego w Gliwicach Wydział IV Rodzinny i Nieletnich w sprawie o ustanowienie kuratora dla Stowarzyszenia (...) w G. na skutek skargi Stowarzyszenia (...) w G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Na tym posiedzeniu uczestnik A. C. zeznał, że: „... 26 grudnia 2001 roku odbyło się walne zebranie członków, na którym oto zebraniu odwołano prezesa W. G. za liczne uchybienia w swojej działalności, za „wyciąganie” pieniędzy za społeczną działalność w ramach stowarzyszenia...” Uczestniczka A. B. poparła wszystkie wnioski i tezy podniesione przez A. C. i wniosła o uwzględnienie skargi i oddalenie wniosku T. G.. J. W. zeznał: „ podobnie jak A. B. wnoszę o uwzględnienie skargi i oddalenie wniosku pana G.”. Powód skierował do pozwanych wezwania do przesłania pisemnych dowodów na zarzuty wobec jego osoby. Pozwani skierowali do Sądu Rejonowego Wydział IV Rodzinny i Nieletnich o sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich w protokole posiedzenia Sądu z dnia 3 października 2008 roku, dotyczących przede wszystkim daty walnego zgromadzenia, które faktycznie odbyło się w dniu 26 listopada 2001 roku. Na podstawie tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że pozwani nie naruszyli dóbr osobistych powoda. W czasie posiedzenia przed Sądem Rejonowym, w toku składania zeznań pozwana A. B. poparła wnioski i tezy podniesione przez swojego przedmówcę, natomiast J. W. wniósł jedynie o uwzględnienie skargi i oddalenie wniosku powoda. Także wypowiedź pozwanego A. C. nie mogła naruszyć dóbr osobistych powoda, gdyż była obiektywnie prawdziwa i miała na celu ochronę interesu Stowarzyszenia. Członkowie zarządu podjęli bowiem uchwałę, w wyniku której odmówili dalszej współpracy z ówczesnym Prezesem – powodem, podając uzasadnienie swojego stanowiska. Treść powyższej uchwały była znana powodowi. Pozwany istotnie wyraził swe negatywne stanowisko w kwestii pełnienia przez powoda funkcji Prezesa i stwierdził, iż powód został odwołany ze stanowiska za „wyciąganie” pieniędzy. Wskazany zwrot „wyciąganie”, zdaniem Sądu jest ocenny i mieści się w granicach prawa. W protokole posiedzenia sądowego z dnia 3 października 2008 roku słowo „wyciąganie” jest ujęte w cudzysłowie. Powód , który pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia musiał liczyć się z tym, że wysuwane przezeń roszczenia pieniężne wobec Stowarzyszenia będą zauważone i wytknięte, a nawet poddane negatywnej ocenie. Także zaprezentowana przez pozwanego na posiedzeniu --- STRONA 4 --- Sądu ocena działalności powoda, miała charakter ocenny, znajdujący nadto potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Powód, wbrew wynikającym ze statutu Stowarzyszenia zasadom reprezentacji, samodzielnie podejmował decyzje o charakterze majątkowym, czego dowodem są umowy podpisane wyłącznie przez niego oraz wystawione przez powoda noty obciążeniowe. Wypowiedź przez pozwanego mieściła się w granicach rzetelnej oceny pracy powoda i nie można jej przypisać cech bezprawności. Z tych przyczyn i z braku przesłanek z art. 23 i 24 k.c. Sąd Okręgowy powództwo oddalił, jako nieuzasadnione. W apelacji od powyższego wyroku powód zarzucił Sądowi Okręgowemu dokonanie wadliwej oceny ustalonego stanu faktycznego przez bezzasadne przyjęcie, że pozwani nie naruszyli dóbr osobistych powoda i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie może być uwzględniona, gdyż zarzuty w niej podniesione okazały się nieuzasadnione. Wskazać na wstępie wypada, że ustawodawca w art. 24 § 1 k.c. jednoznacznie wskazał, że bezprawność działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony prawnej przewidzianej w tym przepisie. Jednocześnie w sposób szczególny ukształtowany został ciężar dowodowy w procesie o ochronę dóbr osobistych przez wprowadzenie zasady domniemania bezprawności działania. Wobec tego powód musi w procesie wykazać jedynie, że doszło do naruszenia lub zagrożenia jego dóbr osobistych cudzym działaniem, natomiast na pozwanym ciąży obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Za okoliczności takie uznaje się na ogół działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. Względy, które dały Sądowi Okręgowemu podstawę do postawienia tezy, że pozwani: A. B. i J. W. nie dopuścili się naruszenia dóbr osobistych powoda skoro ich wypowiedź ograniczyła się jedynie do „poparcia wszystkich tez i wniosków podniesionych przez A. C.” (A. B.) i do wniosku o uwzględnienie skargi i oddalenie wniosku T. G.” (J. W.) oraz, że działanie pozwanego A. C. nie było bezprawne, zostały wyłożone przez Sąd w sposób przekonywujący i logiczny i nie zostały przez powoda podważone. --- STRONA 5 --- Pozostaje poza sporem okoliczność, że członkowie zarządu Stowarzyszenia (...) podjęli dwukrotnie uchwałę, w której dwukrotnie poddali krytyce działania podejmowane przez powoda pełniącego wówczas funkcję prezesa i że następnie z tego powodu powód został odwołany. Powodowi zarzucono m.in., że podejmował samodzielnie i bez porozumienia z zarządem ważne decyzje finansowe, zlecał odpłatnie wykonywanie zbędnych ekspertyz i opracowań a także usiłował obciążać to Stowarzyszenie kosztami użytkowania lokalu. Pozwani nie podejmowali tej uchwały , a pozwany wskazał jedynie w swoich zeznaniach na fakt odwołania powoda z funkcji prezesa i przyczyny tego odwołania, które określił ogólnie jako „liczne uchybienia w działalności i wyciąganie pieniędzy”. Takie uchwały faktycznie zostały podjęte i w tych uchwałach wskazano rzeczywiście na uchybienia, jakich miał się dopuścić w ocenie członków zarządu powód. Pozwani, składając zeznania i oświadczenia w toczącym się postępowaniu sądowym, nie mieli obowiązku dokonywania ocen prawdziwości zarzutów stawianych powodowi przez zarząd, jak i faktycznych przyczyn jego odwołania. Dokonana przez pozwanego A. C. interpretacja przyczyn odwołania powoda z zajmowanej funkcji, jako ocenna, znajdująca oparcie w ustalonych faktach, nie może być zatem uznana - jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji - za bezprawną . Skoro zatem Sąd Okręgowy, w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody prawidłowo ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę do poczynionych następnie rozważań prawnych, a zarzuty przedstawione przez skarżącego w apelacji okazały się nietrafne, apelacja podlegała oddaleniu, jako nieuzasadniona (art. 385 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia przepis art. 98 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. stosownie do jego wyniku.