Wyrok V ACa 416/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdań

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 416/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Katarzyna Przybylska Sędziowie: SA Jacek Grela SO del. Dariusz Janiszewski (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Miasta S. przeciwko Z. M. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I C 102/11 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygnatura akt V ACa 416/12 UZASADNIENIE Powód Gmina Miasta S. wniósł pozew przeciwko Z. M. -dziennikarzowi gazety (...) o nakazanie złożenia pozwanemu i opublikowania oświadczenia o treści szczegółowo wskazanej w petitum pozwu. Powód domagał się aby pozwany opublikował wskazane oświadczenie na swój koszt na łamach (...) na stronie 7 gazety przy zastosowaniu czcionki --- STRONA 2 --- -w tytule 50 i w tekście 9,5- w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku nakazującego opublikowanie oświadczenia. Nadto powód wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu żądania powód twierdził, iż pozwany w materiale prasowym „(...)” opublikowanym w (...) z dnia (...) przedstawił całkowicie bezpodstawną i nieuzasadnioną opinię, że (...)trafiło w prywatne ręce na skutek nierozważnej polityki Prezydenta Miasta S.. Natomiast w materiale prasowym, który ukazał się w tej gazecie w dniu 10 lutego 2011 roku - jako komentarz pozwanego do wyjaśnień rzecznika prasowego Prezydenta Miasta z dnia (...) - pozwany zawarł insynuacje, że Prezydent Miasta świadomie ustąpił pierwszeństwa przy zakupie(...) na rzecz spółki cywilnej (...), której wspólnikami są J. i R. G.. Powyższe materiały przypisując Prezydentowi Miasta w sposób nieuzasadniony nieprawdziwe postępowanie podważają autorytet miasta, a osobę Prezydenta narażają na utratę zaufania mieszkańców koniecznego do wykonywania swoich zadań. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, iż jego wypowiedzi opublikowane w (...) nie stanowią działania bezprawnego, a tylko takie podlega ochronie przewidzianej art. 24 k.c. Twierdzenia powoda są subiektywnymi odczuciami, które nie mają potwierdzenia w obiektywnym odbiorze przedmiotowych publikacji wśród czytelników. Pozwany działał w ramach dopuszczalnej krytyki prasowej, w granicach określonych przez prawo prasowe. Podane w materiale prasowym informacje są oparte na wiarygodnym i weryfikowalnym źródle. Przedstawione fakty miały miejsce. Celem publikacji była ochrona słusznego interesu społecznego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy w (...) w punkcie 1 nakazał pozwanemu opublikowanie oświadczenia o następującej treści: „(...) (...) Sąd Okręgowy w punkcie 2 wyroku wskazał, iż powyższe oświadczenie powinno być opublikowane na koszt pozwanego na łamach (...) na stronie 7 gazety, przy zastosowaniu czcionki w tytule 50 i tekście 9,5 w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; w punkcie 3 wyroku Sąd Okręgowy obciążył pozwanego kosztami postępowania w kwocie 377 zł. Sąd ten ustalił, iż nieruchomość położona w S. przy ulicy (...) jest zabudowana budynkiem, który został wzniesiony w latach 70-tych XX wieku z przeznaczeniem na (...) W budynku tym do dnia 31 grudnia 2010 roku mieściło się i działało (...) Budynek (...) położny jest w atrakcyjnej części miasta S.. Sprawa zamknięcia (...) w grudniu 2010 roku oraz sposobu wykorzystania tego obiektu po jego zamknięciu wywoływała duże zainteresowanie i wzbudzała emocje lokalnej społeczności. Większość oczekiwała, że obiekt zostanie przeznaczony na instytucję kulturotwórczą. Podnoszono, że byłoby to możliwe, gdyby miasto stało się właścicielem tego obiektu. Stąd oczekiwanie, że władze miasta zrobią wszystko, aby budynek (...) nie trafił w prywatne ręce. Sąd Okręgowy ustalił, iż wieczystym użytkownikiem gruntu i właścicielem stanowiącego przedmiot odrębnej od gruntu własności budynku i urządzeń(...) była (...) w P.. Dzierżawcą powyższej nieruchomości, na mocy umowy zawartej w dniu 23 listopada 2005 roku z syndykiem (...) w P. w upadłości, był P. W.. W umowie zastrzeżono na rzecz dzierżawcy umowne prawo pierwokupu. W maju 2006 roku syndyk przeprowadził sprzedaż z wolnej ręki wskazanej nieruchomości za najwyższą wynegocjowaną cenę, którą zaoferowała firma (...) sp. z o.o . w W.. Z firma tą syndyk zawarł w dniu 24 lipca 2006 roku warunkową umowę przeniesienia praw do nieruchomości za kwotę 2000000 zł. P. W. był zainteresowany skorzystaniem z prawa pierwokupu, lecz nie posiadał środków na zakup nieruchomości. W tej sprawie udał się do Prezydenta Miasta S.. Miasto chciało skorzystać w miejsce P. W. z przysługującego mu prawa pierwokupu, na co syndyk nie wyraził zgody. Rozważano opcję pożyczenia przez miasto P. W. kwoty 2000000 zł na wykup (...). W dniu 11 lipca 2005 roku zastępca Prezydenta Miasta S. zwrócił się do Przewodniczącej Rady Miejskiej w S. o zamieszczenie w porządku obrad Rady projektu uchwały w sprawie nabycia do zasobu mienia komunalnego prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...). Rada Miejska w S. wyraziła zgodę na odpłatne nabycie do zasobu mienia komunalnego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem, w --- STRONA 3 --- którym znajduje się (...). Miasto wycofało się z pożyczenia P. W. kwoty 2000000 zł z przeznaczeniem na wykup (...)z uwagi na to, że transakcja byłaby niezgodna z prawem. Otym, że P. W. ma kłopoty ze zgromadzeniem środków na zakup (...) z lokalnej prasy dowiedział się J. G., który na podstawie umowy pożyczki z dnia 21 lipca 2006 roku wraz ze swoją małżonką jako wspólnicy spółki cywilnej (...) w S. pożyczyli P. W. kwotę 2000000 zł oprocentowaną w wysokości 8 % w stosunku rocznym. P. W. złożył oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu i na mocy umowy z dnia 21 sierpnia 2006 roku nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu i prawo własności budynku oraz urządzeń (...). P. W. nie zwrócił, mimo wezwania, pożyczonej kwoty spółce cywilnej (...) dlatego w dniu 12 września 2006 roku w celu zwolnienia się z obowiązku zwrotu kwoty pożyczki przeniósł na J. G. i R. G. nabyte prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynku oraz urządzeń (...). Przez okres czterech lat P. W. prowadził (...) na podstawie umowy najmu. Z działalności tej zrezygnował z dniem 31 grudnia 2010 roku. W budynku (...) na dole obecnie znajduje się sklep sieci (...), zaś na górze ma funkcjonować (...). Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Twierdzenia zawarte w opublikowanym materiale prasowym są bowiem całkowicie nieuprawnione. Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków i z analizy dokumentów wynika, że bez naruszenia prawa nie było możliwe przejęcie przez Miasto S. nieruchomości zabudowanej budynkiem (...) w sytuacji, gdy miasto nie zgłosiło oferty zakupu budynku od syndyka, to zaś z uwagi na ofertę sprzedaży z wolnej ręki, również nie było możliwe. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, iż Rada Miejska podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na odpłatne nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynku (...). Decyzja ta nie dała jednak Prezydentowi Miasta prawa do udzielenia pożyczki P. W. w kwocie 2000000 zł. W tej sytuacji zarzucanie Prezydentowi Miasta, który jest organem Miasta S., że to na skutek jego zachowań sporna nieruchomość trafiła w prywatne ręce bez wątpienia stanowiło naruszenie dobrego imienia Miasta S. jako osoby prawnej. Zarzuty stawiane przez pozwanego w zaskarżonych materiałach prasowych dotyczyły zachowań Prezydenta Miasta S. działającego jako organ Miasta S.. Wypowiedzi te przypisywały Prezydentowi Miasta niewłaściwe postępowanie mogące spowodować utratę do niego zaufania potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania w zakresie powierzonych mu obowiązków. W szczególności, że kwestia zamknięcia (...) wywoływała i nadal wywołuje bardzo duże zainteresowanie i budzi emocje lokalnej społeczności. Należy zwróci uwagę, że władze miasta podejmowały kroki aby w spornym obiekcie mieściła się instytucja związana z działalnością kulturalną, stad wniosek zastępcy Prezydenta Miasta S. w sprawie nabycia do mienia komunalnego nieruchomości zabudowanej (...) Z przyczyn obiektywnych, z uwagi na stosunki własnościowe i zasady wydatkowania środków z kasy Miasta nie było możliwe zgodne z prawem nabycie (...) przez Miasto za pośrednictwem P. W.. Prezydent Miasta nie posiadał również wpływu na to w jaki sposób nowy właściciel zagospodaruje nieruchomość. Zdaniem Sądu Okręgowego zaszły zatem przesłanki do uwzględnienia powództwa z tą modyfikacją, że Sąd nakazał pozwanemu przeproszenie organu Miasta S. jakim jest Prezydent Miasta, gdyż to w stosunku do zachowań tego organu były zgłaszane zarzuty w obu materiałach prasowych. Powyższy wyrok pozwany zaskarżył apelacją całości zarzucając: -naruszenie art. 232 kpc polegające na tym, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził oceny dowodów na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, co wpłynęło na jej wynik, podczas gdy należało ustalić, czy pozwany działał w sposób bezprawny, czy przeprowadził rozmowy z określonymi osobami, jakie powziął albo mógł powziąć od nich informacje, czy informacje te były wiarygodne, czy źródło ich pozyskania, rozmowa z osobami zaufania publicznego, zwalniały go z obowiązku ich weryfikowania, czy pozwany w ogóle podjął działania w celu zapoznania się z treścią przedstawionych w sprawie dokumentów, czy w świetle zebranych przez pozwanego wiadomości uprawniona była kwestionowana publikacja; --- STRONA 4 --- -naruszenie art. 328 § 2 kpc polegające na tym, że sąd pierwszej instancji nie odniósł się do faktów, ani dowodów stanowiących podstawę ustalenia, że publikacja przez pozwanego spornego materiału prasowego była działaniem bezprawnym; -naruszenie art. 24 kc w zw. z art. 43 kc i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo prasowe polegające na tym, że sad pierwszej instancji nie ustalił czy przedstawienie przez pozwanego nieprawdziwych twierdzeń o fakcie dotyczącym możliwości nabycia przez Miasto S. (...), a tym samym naruszenie dóbr osobistych powoda było działaniem bezprawnym; -naruszenie art. 24 kc w zw. z art. 43 kc polegające na nie wskazaniu przez sąd pierwszej instancji dobra osobistego powoda jakie zostało naruszone w następstwie opublikowania spornego materiału prasowego. Powołując się na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na apelację pozwanego powód wniósł ojej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja pozwanego jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne w zakresie w jakim zostały dokonane przez Sąd I instancji i uznając je za własne, czyni z nich podstawę faktyczną swoich rozważań, uwzględniając ustalenia poczynione przez siebie. Kontrola instancyjna zarzucanego apelacją naruszenia przepisów prawa materialnego może być dokonywana jedynie w kontekście prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu, stąd w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych. Niesłusznie zarzuca pozwany naruszenie przepisu art. 328 § 2 kpc. Naruszenie wskazanego przepisu może mieć wpływ na rozstrzygnięcie (a więc stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji) tylko w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia dokonania oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, a tym samym wyłącza możliwość dokonania kontroli instancyjnej zapadłego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie zachodzi zaś w okolicznościach niniejszej sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem jakie ustalenia poczynił Sąd Okręgowy i w oparciu o jakie dowody, ujawniony został także wywód, który doprowadził ten sąd do kwestionowanego przez pozwanego rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy wskazał też i rozważył podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Pozwany zarzuca, iż w uzasadnieniu Sąd Okręgowy nie odniósł się do faktów, ani dowodów stanowiących podstawę ustalenia, iż publikacja pozwanego była działaniem bezprawnym. Wskazać jednak należy, iż przedmiotem ustaleń sądu winny być jedynie fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 kpc). W konsekwencji treść uzasadnienia wyroku powinna odnosić się, w zakresie wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, jedynie do takich właśnie faktów. W tej mierze zaś ocenę prawidłowości zaskarżonego wyroku determinuje stanowisko wyrażone w apelacji przez pozwanego, iż nie kwestionuje on ustaleń sądu pierwszej instancji, że materiał prasowy autorstwa pozwanego zawiera nieprawdziwe twierdzenia dotyczące okoliczności sprzedaży nieruchomości wraz z budynkiem, w którym znajdowało się (...). --- STRONA 5 --- Sąd Apelacyjny orzekający w niniejszym składzie podziela bowiem w pełni pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 września 2009 roku V CSK 64/09 LEX nr 585910, stosownie do którego postawienie komuś nieprawdziwego zarzutu naruszającego jego dobre imię jest zawsze działaniem sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, a przez to bezprawnym. Koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobra osobiste jest prawdziwość twierdzeń. Jego bezprawności nie uchyla zatem dochowanie należytej staranności i rzetelności w sprawdzaniu i wykorzystaniu danych, na których zarzut się opiera. Dochowanie lub niedochowanie należytej staranności, czy przeświadczenie sprawcy o prawdziwości zarzutu może mieć znaczenie jedynie przy ocenie winy, a więc w odniesieniu do odpowiedzialności majątkowej za naruszenie dóbr osobistych, jest natomiast obojętne z punktu widzenia bezprawności jako czynnika o charakterze obiektywnym. Nie jest również wystarczające dla wyłączenia bezprawności nieprawdziwej wypowiedzi naruszającej cudze dobra osobiste przekonanie naruszającego, że korzystając z zagwarantowanej konstytucyjnie wolności wypowiedzi działa w obronie społecznie uzasadnionego interesu. W niniejszej sprawie powód zaś nie dochodzi roszczeń majątkowych związanych z naruszeniem jego dobra osobistego. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia były zatem wystarczające dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia przepisu art. 232 kpc, który w kontekście jego uzasadnienia należy rozumieć raczej jako omyłkę. Wskazać bowiem należy, iż z treści apelacji nie wynika, iż zarzut ten obejmuje zdanie drugie powołanego przepisu. Stwierdzić zatem należy, iż w orzecznictwie wyrażono słuszne zapatrywanie, że przepis art. 232 k.p.c. zd. pierwsze jest adresowany do stron, nie do sądu. To strony bowiem obowiązane są przedstawiać dowody. Sąd nie jest władny tego obowiązku wymuszać, ani - poza zupełnie wyjątkowymi sytuacjami - zastępować stron w jego wypełnieniu (na podstawie art. 232 zd. 2 k.p.c.). Tymczasem podstawa naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na treść wyroku, odnosi się do uchybień procesowych sądu, a nie stron. Nie może więc stanowić jej uzasadnienia przepis, którego sąd nie może naruszyć. Przepis ten nie stanowi bowiem podstawy wyrokowania sądu i nie może mieć wpływu na poprawność wydanego przez sąd rozstrzygnięcia (tak: wyrok SN 2008.02.15 I CSK 426/07 LEX nr 465919, wyrok SN 2007.11.07 II CSK 293/07 LEX nr 487510). Sąd Apelacyjny podziela ten pogląd. Jeśli zaś zarzut ten oceniać w kontekście naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc to stwierdzić należy, iż w judykaturze zgodnie uznaje się, iż do naruszenia wskazanego przepisu mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. Jeżeli zaś z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo- skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Sytuacja taka nie zachodzi jednak w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności zaś pozwany nie wykazał w apelacji zaistnienia wyżej wskazanych uchybień. Nie można też uznać w świetle wyżej poczynionych uwag odnoście bezprawności działania naruszyciela dobra osobistego, iż Sąd Okręgowy naruszył wymóg konieczności dokonania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w odniesieniu do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 43 kc do ochrony dóbr osobistych osób prawnych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie dóbr osobistych osoby fizycznej. Do kręgu dóbr osobistych osoby prawnej wchodzą dobra związane z jej identyfikacją (nazwa ) oraz dobre imię (sława, reputacja, autorytet) stanowiące odpowiednik czci osoby fizycznej. Dobra osobiste --- STRONA 6 --- osób prawnych to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba ta może funkcjonować zgodnie ze swoim zakresem działania. Takiemu stanowisku dał wyraz Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 14 listopada 1986 r., II CR 295/86 (OSNCP 1988, nr 2, poz. 4). Osoba prawna działa poprzez swoje organy stanowiące element jej konstrukcji, zatem działanie organu (osoby fizycznej) traktowane jest jako działanie samej osoby prawnej, jeżeli osoba ta działa w granicach kompetencji danego organu. Powyższy pogląd znajduje w pełni uzasadnienie również do jednostek samorządu terytorialnego, a więc i do gminy. Prezydent Miasta jest organem gminy, zatem podejmowane przez niego działania w ramach piastowanej funkcji przypisywane są gminie. Sposób działania organów gminy i jej służb ma znaczenie dla renomy i dobrego imienia. Jeżeli Prezydentowi Miasta przypisuje się nieprawdziwe działanie niekorzystne w skutkach dla gminy czy społeczności samorządowej, to tym samym podważa się autorytet gminy, umniejsza jej społeczne uznanie i naraża ją na utratę zaufania tej społeczności potrzebnego do funkcjonowania zgodnie z zakresem jej zadań. Okoliczność, że Prezydent Miasta sprawuje funkcję publiczną, rozszerza wprawdzie granice dopuszczalnej krytyki, czy to w obronie uzasadnionego interesu wspólnoty gminy czy też w ramach szeroko pojętego interesu społecznego, nie otwiera jednak drogi do bezkarnego naruszania dóbr osobistych poprzez publikowanie nieprawdziwych faktów i wynikających z nich nieuzasadnionych zarzutów dotyczących niewłaściwego postępowania. W żadnym miejscu publikacji prasowej nie mogą bowiem znajdować się twierdzenia nieprawdziwe, naruszające dobra osobiste. Działanie takie wykracza bowiem poza dopuszczalne granice krytyki osób publicznych. W apelacji pozwany powołuje się na działanie rzetelne i staranne przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych (art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego), wyłączające jego bezprawność. Przepis art. 24 § 1 kc rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży zatem obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Aczkolwiek z przyczyn przywołanych wyżej okoliczność ta w niniejszej sprawie nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia sporu przez Sąd Okręgowy stwierdzić należy, iż zebrany w sprawie materiał dowody daje podstawy do analizy tak sformułowanej obrony pozwanego, co Sąd Apelacyjny może ocenić zgodnie z treścią przepisu art. 382 kpc. Przeprowadzone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji dowody są każdorazowo przedmiotem swobodnej oceny sądu drugiej instancji, albowiem sąd ten, jako sąd merytoryczny, dokonuje własnych ustaleń faktycznych. Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, a zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy zbieraniu materiałów obowiązek ten obejmuje opieranie się na źródłach, których obiektywizm lub wiarygodność nie budzą wątpliwości, sprawdzanie prawdziwości uzyskanych wiadomości przez uwzględnienie wszystkich dostępnych źródeł i skonfrontowanie ich z innymi znanymi faktami (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2005 r., III CZP 53/04), a także umożliwienie osobie zainteresowanej ustosunkowania się do uzyskanych informacji (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2005 r., III CZP 53/04; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r., II CKN 14/01, "Izba Cywilna" 2004, nr 5, s. 48, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 538/03). Obowiązek zachowania przez dziennikarza szczególnej staranności przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów oznacza zatem kwalifikowaną staranność i rzetelność, a przez zachowanie szczególnej staranności rozumie konieczność sprawdzania zgodności z prawdą uzyskanych wiadomości, co zdaje się mieścić w zwykłych obowiązkach dziennikarskich. --- STRONA 7 --- Zdaniem Sądu Apelacyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy, wbrew zarzutom pozwanego, nie pozwala uznać, iż pozwany dochował staranności i rzetelności, której wymaga od niego prawo prasowe. Pozwany przyznał, iż nie rozmawiał na temat sprzedaży (...) z nikim z przedstawicieli powoda. Nie analizował umów na podstawie, których grunt wraz z budynkiem (...)nabyły osoby prywatne. Nie wynika z twierdzeń pozwanego aby konsultował z prawnikiem możliwości zgodnego z prawem działania gminy przy nabyciu gruntu wraz z budynkiem (...), podczas, gdy zagadnienie to w dużej mierze wymagało również wiedzy prawniczej, nie wynika zaś aby taką wiedzą pozwany dysponował. Pozwany rozmawiał wprawdzie z J. G., lecz nie na temat przebiegu transakcji nabycia gruntu wraz z budynkiem (...). Z zeznań świadka P. W. wynika jednoznacznie, iż informował pozwanego o kwestiach związanych z nabyciem gruntu i budynku(...), a więc i z działaniami gminy, kwestią legalności udzielenia mu ewentualnej pożyczki przez gminę na sfinalizowanie transakcji i związanymi z tym problemami. Za dochowanie wyżej wskazanej staranności i rzetelności dziennikarskiej trudno uznać rozmowę pozwanego ze świadkiem K. W., która zeznała, że kupno (...) przez gminę było możliwe, bo tak mówiła „ulica, czyli dziennikarze”. Wyrażała też swoje przekonanie o możliwości dokonania takiej transakcji, nie wyjaśniła jednak tej kwestii w świetle obowiązujących regulacji prawnych. Problemem była bowiem legalność pożyczenia przez gminę osobie prywatnej znacznej kwoty pieniężnej, a nie jedynie kwestia zabezpieczenia tej transakcji. Świadek ograniczyła się zaś do stwierdzenia, iż zabezpieczeniem mógł być weksel. Z kolei świadek E. S. zaprzeczyła aby rozmawiała z pozwanym przed sporną publikacją i zeznała, że nie wyrażała opinii na temat losów (...), zaprzeczyła aby wypowiadała się publicznie odnośnie polityki Miasta S. co do sposobu zagospodarowania budynku po (...). Świadek Z. S. zeznał, iż do mediów nie wypowiadał się na temat (...). Przyznał jedynie, że być może rozmawiał z pozwanym o (...) i wypowiedział swoje zdanie, że niedobrze się stało, że miasto nie wykupiło obiektu(...). Nie znał jednak bliższych okoliczności sprzedaży(...). Również świadek A. S. zeznała, że nie przypomina sobie, aby przed publikacją spornego materiału prasowego rozmawiała na temat (...) z pozwanym. Zdaniem Sądu Apelacyjnego zeznania wskazanych świadków zasługują na wiarę, nie zostały bowiem w żaden sposób podważone przez strony w toku postępowania. Analiza tych zeznań nie potwierdza jednak tezy pozwanego o zachowaniu przez niego staranności i rzetelności wymaganej przez prawo prasowe. Sposób działania pozwanego przy zbieraniu materiałów do spornych publikacji (zważywszy na wskazaną wyżej treść informacji, które pozwany uzyskał od świadków) nie może zatem być uznany za okoliczność uchylającą bezprawności jego działania jako naruszyciela dobra osobistego powoda. Niezasadnie zarzuca pozwany naruszenie przepisu art. 24 kc w zw. z ar. 43 kc przez brak wskazania przez sąd pierwszej instancji dobra osobistego powoda, które zostało naruszone. Zarówno powód w pozwie, jak i Sąd Okręgowy w sentencji wyroku i jego uzasadnieniu wyraźnie wskazali, iż sporna publikacja prasowa naruszyła dobro osobiste w postaci dobrego imienia Miasta S. jako osoby prawnej. W związku z powyższym zarzut ten nie jest też zrozumiały. Za dopuszczalną w świetle poglądów judykatury należy zaś uznać ingerencję Sądu Okręgowego w treść oświadczenia, którego publikacja potrzebna jest do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego strony powodowej (tak; m.in. SN w wyroku z dnia 11 stycznia 2007 roku II CSK 392/06 OSP 2009/5/55). Mając na uwadze wyżej poczynione rozważania Sąd Apelacyjny na mocy przepisu art. 385 kpc oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na mocy przepisu art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 kpc mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. --- STRONA 8 --- Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd Apelacyjny ustalił w oparciu o przepis § 10 ustęp 1 punkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2002.163.1349 izm.).