Wyrok V ACa 40/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 40/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Barbara Kurzeja (spr.) Sędziowie : SA Grzegorz Stojek SA Jadwiga Galas Protokolant : Mirosław Kruk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2007 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa J. M przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w (…) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt II C 266/05 oddala apelację . _ßwšš fiş __, _ Uuv/W „Ę _ --- STRONA 2 --- Sygn. akt V ACa 40/ 07 U Z A S A D N I E N I E Powód domagał się zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa Dyrektora Zakładu Karnego w (…) kwoty 1.000.000 zł tytułem naprawienia szkody poniesionej przezeń na skutek niewezwania przez dowódcę zmiany w Zakładzie Karnym w (…) karetki pogotowia. Twierdził, że w dniu 24 kwietnia 2003 r. poprosił dowódcę zmiany o wezwanie lekarza z powodu objawów podobnych do zawału serca, ten jednak odmówił. Zdaniem powoda, funkcjonariusz dopuścił się „zbrodni znęcania się psychicznego i moralnego nad osadzonym pozbawionym wolności” w związku z czym wina funkcjonariuszy jest ewidentna i w wyniku ich bezprawnego działania poniósł „szkodę na zdrowiu i życiu”. Precyzując pozew (k. 54) powód podał, domaga się zadośćuczynienia za szkodę na jego zdrowiu powstałą wskutek niewezwania przez funkcjonariusza pozwanego pogotowia ratunkowego pomimo zgłoszonych dolegliwości sercowych. Nieudzielenie mu pomocy lekarskiej skutkowało bowiem wywołanie stanu zagrożenia dla życia powoda i trwałego uszczerbku na zdrowiu. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazał, że powód, w dniu 24 kwietnia 2003 r., został przywieziony do Zakładu Karnego w (…) i tam, w ambulatorium poddany badaniu lekarskiemu. Podczas pełnienia służby na zmianie nocnej, dowódca zmiany dwukrotnie rozmawiał z powodem w związku z jego prośbą o wezwanie pogotowia ratunkowego ale nie stwierdził u niego żadnych symptomów chorobowych uzasadniających wezwanie pomocy lekarskiej. Tylko bowiem w przypadku bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia wzywane jest pogotowie ratunkowe – podczas nieobecności personelu medycznego na terenie zakładu. 2 --- STRONA 3 --- Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo ustalając, co następuje. Powód rozpoczął odbywanie kary pozbawienia wolności w 1998 r. i od tego czasu był leczony w zakładach opieki zdrowotnej kolejnych zakładów karnych jak również w warunkach ambulatoryjnych. Leczył się z powodu nadciśnienia tętniczego; skarżył się ponadto na różne dolegliwości, zgłaszał pobicie przy zatrzymaniu, zmiany skórne, niedosłuch, bóle głowy, w wywiadzie padaczkę. W grudniu 1998 r., w dokumentacji medycznej odnotowano próbę samobójczą. Od 2002 r. jest konsultowany neurologicznie z powodu niedowładu kończyn dolnych. Powód twierdził, że od 16 października 2002 r. nie może chodzić i dlatego jest noszony na noszach i wymaga stałej opieki współwięźniów. Służba medyczna przychodziła zawsze na wezwanie, przy czym powód często wzywał pomoc medyczną w celu podania mu leków przeciwbólowych. W dniu 24 kwietnia 2003 r. powód został przywieziony do Zakładu Karnego w (…). Ze względu na sygnalizowany wcześniej stan jego zdrowia, bezpośrednio po przybyciu został zbadany w ambulatorium przez lekarza internistę. Badającemu go lekarzowi podał, że cierpi na nadciśnienie, ma guza w mózgu i nie może chodzić. Badanie ciśnienia tętniczego powoda wykazało wynik: 130/80. Na skutek przeprowadzonego badania zlecono stosowne leki. W godzinach wieczornych (o godz. 20 15 i 20 30 ) dowódca zmiany J/ J. przeprowadził z powodem rozmowę, w czasie której skarżył się on na dolegliwości związane z nadciśnieniem i chorobą wieńcową stanowiącą według niego objawy zawału serca i domagał się wezwania karetki pogotowia. Dowódca zmiany nie podjął decyzji o jej sprowadzeniu, gdyż – jego zdaniem – nie było obiektywnie podstaw do takiej interwencji, a pogotowie ratunkowe podczas nieobecności służb medycznych na terenie zakładu wzywane jest w sytuacji zagrożenia, takich jak: utrata przytomności, krwawienie i duszności. Badania wykonane po dniu 24 kwietnia 2003 r. i udzielone powodowi po tym dniu porady, jak również przeprowadzone konsultacje lekarskie nie 3 --- STRONA 4 --- wykazały u powoda stanu po przebytym w dniu 24 kwietnia 2003 r. zawale serca, co potwierdza słuszność decyzji podjętej przez dowódcę zmiany. W sprawie nieudzielenia powodowi w dniu 24 kwietnia 2003 r. pomocy lekarskiej w Zakładzie Karnym w (…) Prokuratura Rejonowa w (…) prowadziła postępowanie wyjaśniające i nie stwierdziła zaniedbań ze strony personelu Zakładu Karnego. Prokuratura Rejonowa w (…) prowadziła również postępowanie przygotowawcze w sprawie narażenia powoda na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci ciężkiego kalectwa przez osoby, na których ciążył obowiązek opieki nad tym skazanym w czasie jego pobytu w Areszcie Śledczym w (…) i innych jednostkach penitencjarnych w okresie od 1 czerwca 1998 r. do maja 2004 r. i zostało ono umorzone z powodu braku znamion przestępstwa. W tej sprawie wydana została opinia biegłych z Katedry Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, z dnia 14 marca 2005 r., w której stwierdzono, że powód dalszym ciągu choruje na nadciśnienie tętnicze, które można kontrolować farmakologicznie. Opinia ta dotyczyła stanu zdrowia powoda w latach 2000 – 2004. Biegli stwierdzili, że personel medyczny zakładów karnych zaobserwował zachowania samego powoda mające na celu stworzenie innego obrazu schorzenia, na które cierpi w rzeczywistości, takie jak: zaniechanie przyjmowania leków przeciwko nadciśnieniu tętniczemu i spożywanie produktów silnie wpływający na wzrost ciśnienia. Zgłaszane przez powoda dolegliwości neurologiczne również nie zyskały potwierdzenia w obiektywnych badaniach obrazowych – neurologicznych oraz nie korespondują z zachowaniem powoda. Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa na okoliczność czy powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu na skutek nieleczonego przebytego zawału serca, uznając przeprowadzenie tego dowodu za zbędne. 4 --- STRONA 5 --- Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda, ponieważ stan jego zdrowia obrazuje załączona do akt dokumentacja medyczna z której wynika, że był on wielokrotnie i szczegółowo badany. Oddalono również wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka R. S., a także pominięto dowód z przesłuchania świadków R. K. i D. F., ponieważ okoliczności, które przy pomocy tych dowodów chciał wykazać powód, w szczególności fakt, że powód domagał się wezwania karetki i zgłaszał dolegliwości charakterystyczne dla nadciśnienia tętniczego, zostały już wykazane zeznaniami świadków J. i D. Sąd uznał, że zeznania tych świadków są w pełni wiarygodne, ponieważ spójnie, logicznie i szczegółowo przedstawiają przebieg zdarzenia w dniu 24 kwietnia 2003 r., a także korespondują z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, przede wszystkim z dokumentacją lekarską i książką przebiegu służby wartowniczej w Zakładzie Karnym. W oparciu o te ustalenia uznał, że powód nie wykazał uszczerbku na zdrowiu spowodowanego przez niewezwanie przez funkcjonariuszy pozwanego dniu 24 kwietnia 2003 r. Zarówno wpisy w książeczce zdrowia dokonane po tym dniu jak i dalsze leczenie powoda w kierunku nadciśnienia nie wykazały stanu po zawale mięśnia sercowego, a z opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej, wykonanej w marcu 2005 r. wynika nadto, że powód cierpi na nadciśnienie tętnicze, a okresowe pogorszenia stanu jego zdrowia i samopoczucia wynikają m.in. z braku współpracy w leczeniu polegającej na tym, że powód odmawia przyjmowania leków i świadomie spożywa produkty podwyższające ciśnienie. Z tych przyczyn i wobec niewykazania przez powoda przesłanek odpowiedzialności pozwanego za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia wynikających zarówno z art. 417 k.c. jak i z art. 445 k.c., Sąd Okręgowy oddalił powództwo w całości. Powyższy wyrok zaskarżył powód i zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 445 k.c., sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału 5 --- STRONA 6 --- dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Podnosząc zarzut niewyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy skarżący zarzucił w istocie temu Sądowi, choć zarzutu naruszenia art. 217 § 2 k.p.c. nie podniósł, że nie uwzględnił wniosków dowodowych o przesłuchanie wskazanych w apelacji świadków oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa. Zarzut ten jest bezzasadny. Istniały bowiem uzasadnione przyczyny pominięcia tych dowodów z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonego wyroku. Jeśli idzie o dowód z zeznań świadków, wskazać należy, że Sąd Okręgowy ustalił na korzyść powołującego dowód powoda, że zgłaszał on potrzebę wezwania karetki skarżąc się na dolegliwości bólowe wskazujące na zawał serca oraz, że jego żądanie nie zostało uwzględnione przez funkcjonariusza służby więziennej. Okoliczność ta nie wymagała zatem dodatkowego potwierdzenia przez wskazanych świadków (art. 217 § 2 k.p.c.). Nie zachodziła także potrzeba zasięgnięcia opinii biegłego kardiologa, skoro nawet powód nie twierdził, że faktycznie przebył zawał serca, a następnie pozostawał w leczeniu w związku ze stwierdzonym u niego stanie po przebytym zawale serca domagając się zadośćuczynienia za „wywołanie stanu zagrożenia dla życia” (k. 54). Powód nie wykazał by leczył się na dolegliwości ze strony serca po dniu 24 kwietnia 2003 r., a z kart jego leczenia nie wynika by w dniach następnych stwierdzono u niego dolegliwości kardiologiczne (k. 195-203). Przed przetransportowaniem powoda w dniu 27 czerwca 2003 r. do Zakładu Karnego w (…) stwierdzono u niego stan dobry i stabilny krążeniowo i oddechowo (k. 6 --- STRONA 7 --- 203). W czasie pobytu w Zakładzie Karnym w (…) był leczony na nadciśnienie, skarżył się na bóle głowy i złe samopoczucie i okresowo odmawiał przyjmowania leków (k. 204-210). Przed przeniesieniem go do Zakładu karnego w (…) przebywał w Szpitalu Aresztu Śledczego Śl. W (…) z rozpoznaniem nadciśnienia tętniczego (k. 194). Ponownie powód przebywał w tym samym Szpitalu od 15.04.-13.05.2004 r., w którym nie odnotowano dolegliwości kardiologicznych (k. 143-144). Skarżący nie uzasadnił natomiast zarzutu błędnej wykładni art. 445 k.c., a w szczególności na czym polegał błąd w zastosowaniu tej normy prawnej do ustalonego przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego sprawy, co zwalnia Sąd Apelacyjny od obowiązku ustosunkowywania się do tego ogólnikowego zarzutu. Z tych przyczyn i na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja podlegała oddaleniu. 7