Wyrok V ACa 392/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 392/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Grzegorz Stojek (spr.) Sędziowie : SA Janusz Kiercz SA Iwona Wilk Protokolant : Barbara Knop po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa H. N. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Okręgowego w (...)i S. Ł. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II C 161/10 1. oddala apelację; 2. przyznaje adwokatowi R. M. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach) kwotę 1230 (jeden tysiąc dwieście trzydzieści) złotych, w tym 230 złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt V ACa 392/11 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Wyrokiem z 17 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo H. N. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Okręgowego w (...)i S. Ł. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 29 czerwca 2010 r., na skutek apelacji powoda, uchylił wówczas zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przeprowadzone na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. oraz przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Kiedy Sąd Okręgowy ponownie rozpoznawał sprawę, powód ostatecznie sprecyzował powództwo w ten sposób, że cofnął pozew względem pozwanego S. Ł., a także pozew względem Skarbu Państwa w części zawierającej żądanie zamieszczenia przez tego pozwanego oświadczenia o oznaczonej treści i formie, wniósł natomiast o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarbu Państwa-Prezesa Sądu Rejonowego w Raciborzu i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Gliwicach i Prezesa Sądu Rejonowego w Raciborzu kwoty 10.000 zł, zaś na rzecz Stowarzyszenia (...) w R. kwoty 80.000 zł oraz zasądzenie kosztów procesu lub przyznanie pełnomocnikowi powoda kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo przeciwko Skarbowi Państwa- Prezesowi Sądu Okręgowego w Gliwicach, umorzył postępowanie przeciwko pozwanemu S. Ł. oraz orzekł o kosztach procesu i kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach i ocenach prawnych. Zarządzeniem z 26 stycznia 2009 r. referendarz sądowy zarządził zwrot pozwu w sprawie z powództwa H. N. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuratorowi Okręgowemu w (...)i M. K. o zapłatę, sygn. akt I C 3/09 Sądu Rejonowego w Raciborzu, albowiem powód nie uzupełnił jego braków formalnych. W wyniku skargi na orzeczenie referendarza Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w Raciborzu, sędzia S. Ł., zarządzeniem z 2 marca 2009 r. zarządził zwrot pozwu. W takim stanie faktycznym powództwo było bezzasadne względem S. Ł. braku legitymacji biernej, a to z tej przyczyny, że działał jako funkcjonariusz publiczny, za którego odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. Sąd Okręgowy stwierdził, że za stronę pozwaną zgodnie z art. 67 § 2 kpc, działa Prezes Sądu Okręgowego w (...), organ nadrzędny względem Prezesa Sądu Rejonowego w (...). Skarb Państwa jest zatem właściwie reprezentowany. Oddalił wnioski dowodowe powoda, który wniósł o prowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w Raciborzu o sygnaturach: III RC 124/05, I C 3/09, II Kp 640/08, Prokuratury Rejonowej w Raciborzu o sygnaturach: Ko 988/08, 3 Ds. 473/08, a także Komendy Policji w R. o sygnaturach: KD 1676/08 i RCS 283/08, gdyż powód nie wykazał, by ich przeprowadzenie pozostawało w związku z zarządzeniem o zwrocie pozwu w sprawie I C 3/09 Sądu Rejonowego w Raciborzu. Sad Okręgowy stwierdził, że powództwo względem Skarbu Państwa-Prezesa Sądu Okręgowego w (...)jest bezzasadne, albowiem powód domaga się naprawienia szkody wyrządzonej przez sędziego wskutek niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej, a konkretnie w związku z wydaniem orzeczenia w sprawie, w której powód był stroną, zatem podstawą prawną roszczenia jest art. 417 § 1 kc, art. 417 1 § 2 kc lub 417 2 kc. Powód nie wykazał, by sędzia, wydając zarządzenie o zwrocie pozwu wyrządził --- STRONA 3 --- powodowi jakąkolwiek szkodę, a wykazanie szkody jest przesłanką odpowiedzialności na podstawie wszystkich tych przepisów, niezależnie od dalszych przesłanek. Powodowi nie przysługuje również ochrona prawna z art. 24 kc, skoro nie wykazał, by wydanie zarządzenia o zwrocie pozwu naruszyło jego dobra osobiste, a przede wszystkim, by działanie sędziego było bezprawne. Orzeczenie o częściowym umorzeniu postępowania umotywował cofnięciem pozwu w odpowiedniej części (art. 203 § 1 kpc). Z kolei orzeczenie o kosztach procesu uzasadnił treścią art. 98 kpc i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W apelacji powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy w postępowaniu karnym, uznając że dochodzi powództwa w trybie oskarżenia prywatnego. Ponadto pełnomocnik powoda wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, które w całości ani w części nie zostały uiszczone. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego oraz błędne przyjęcie, że częściowo cofnął pozew. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew temu, co powód wywodzi, powództwo zostało sprecyzowane przez jego pełnomocnika, a zatem ze skutkiem dla niego, w taki sposób, w jaki wskazał to Sąd Okręgowy, w tym wraz z częściowym cofnięciem pozwu. Do tak sprecyzowanego powództwa odnoszą się ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, które są prawidłowe. Ustalenia te wobec tego podziela Sąd Apelacyjny, jako własne. Adekwatnie do nich Sąd Okręgowy dokonał oceny prawnej powództwa, trafnie uznając je za bezzasadne w względem pozwanego Skarbu Państwa. Apelacja nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej ją podważyć. Nie zachodzą zaś okoliczności, które Sąd Apelacyjny miał brać pod uwagę z urzędu. Jeśli wywody apelacji oznaczać mają zmianę powództwa, jest to niedopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 kpc), przez co nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Jeśli zaś idzie o cofnięcie pozwu, jako czynność procesowa oświadczenie w tym przedmiocie może być skutecznie cofnięte do prawomocnego zakończenia sprawy, o ile podmiot cofający czynność prawną wykaże, że zachodzą jakiekolwiek usprawiedliwione przyczyny ku temu. Tego powód nie uczynił, twierdząc jedynie, że nie cofał pozwu. Uczynił to jednak jego pełnomocnik, ze skutkiem dla powoda, w dodatku podnosząc jurydyczną argumentację o braku biernej legitymacji pozwanego S. Ł.. W tych okolicznościach nie wywołuje skutku --- STRONA 4 --- oświadczenie powoda, że cofa czynność procesową w postaci cofnięcia pozwu, czym w istocie jest jego wywód, że nie oświadczenia o cofnięciu pozwu. Zaskarżony wyrok odpowiada zatem prawu. Apelacja – jako bezzasadna – podlega więc oddaleniu (art. 385 kpc). O kosztach nieopłaconej w żadnej części pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie § 6 pkt 6 i § 19 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., uwzględniając nakład pracy pełnomocnika i stopień, w jakim przyczynił się do wyjaśnienia sprawy, rozpoczynając działanie już po wniesieniu apelacji i stawiając się na rozprawę, na której złożył oświadczenia odnotowane w protokole rozprawy (art. 109 § 2 kpc).