Postanowienie V ACa 342/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 342/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Zofia Kołaczyk Sędziowie : SA Lucjan Modrzyk SA Urszula Bożałkińska (spr.) Protokolant : Barbara Knop po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa B. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II C 205/10 1. oddala apelację; 2. przyznaje adwokatowi A. B. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach) kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem i 60/100) złotych, w tym 27,60 złotych tytułem podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. --- STRONA 2 --- Sygn. akt V ACa 342/13 UZASADNIENIE Powód B. M. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa –Dyrektora Zakładu Karnego w R., kierownika oddziału IV oraz psychologa Z. P. kwoty 5.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie godności powoda nadto żądał by pozwani go przeprosili. W dniu 5.03.2012 r. powód cofnął powództwo przeciwko wyżej wymienionym pracownikom Zakładu Karnego, a następnie zrzekł się swego roszczenia. Ostatecznie powód zażądał od Skarbu Państwa zapłaty kwoty 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu powód podniósł, że na wniosek Zakładu Karnego w R., wbrew swojej woli został umieszczony na oddziale terapeutycznym w Zakładzie Karnym w R. i poddany leczeniu seksuologicznemu, mimo iż w sprawie zostały wydane opinie świadczące o tym, że powód nie ma odchyleń seksualnych. W związku z powyższym naruszono godność osobistą powoda, jego cześć, dobre imię oraz sferę zdrowia psychicznego. Ponadto umieszczenie w Zakładzie Karnym w R. sprawiło odizolowanie go od rodziny, co także naruszyło jego sferę życia rodzinnego. Oddalając powództwo przeciwko Skarbowi Państwa Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia stanu faktycznego: Powód, wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, sygn. akt III K 43/06 z dnia 7.03.2006 r., został skazany na karę pozbawienia wolności w związku z popełnieniem przestępstwa opisanego w art. 200 § 1 k.k., polegającego na tym, że(...). Powód został skierowany do odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R., gdzie przebywał od dnia 9.06.2006 r. Powód również innym wyrokiem został uznany za winnego popełnienia przestępstwa, że w okresie od 2001 do 2002 roku wielokrotnie doprowadzał małoletnią (...). Na polecenie Prokuratury sporządzono opinię sądowo–psychologiczną w dniu 10.10.2005 r. W opinii wskazano, (...). Także na polecenie Prokuratury sporządzono opinię sądowo psychiatryczną w dniu 5.11.2005 r. Powód bowiem był podejrzewany o to, że w dniu 23.06.2005 r. dopuścił się innej czynności(...). W opinii wskazano, (...). W związku z charakterem popełnionego czynu oraz w nawiązaniu do treści posiadanej opinii sądowo-psychologicznej z dnia 10.10.2005 r. oraz opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 5.11.2005 r. oraz w związku z faktem, że powód odmawiał podjęcia leczenia terapeutycznego, został on skierowany do ośrodka diagnostycznego w Areszcie Śledczym w K., gdzie w okresie od 24.05.2006 r. do 29.05.2006 r. przeprowadzano badania psychologiczne. Sporządzone orzeczenie psychologiczno–penitencjarne Ośrodka Diagnostycznego przy AŚ w K. wskazywało, (...). W ocenie okresowej osadzonego, sporządzonej w Zakładzie Karnym w R. w dniu 30.07.2007 r. przez wychowawcę powoda i psychologa wskazano, że z uwagi na charakter popełnionych --- STRONA 3 --- przestępstw, zaburzenia osobowości, zmienne zachowanie w trakcie odbywania kary, prognoza kryminologiczno–społeczna jest negatywna. Podkreślono w niej, że powód powinien pozostać na oddziale terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychiatrycznymi, w tym skazanych za przestępstwo określone w art. 197–203 k.k. oraz zalecono większe zaangażowanie w realizację indywidualnego programu terapeutycznego. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji administracja Zakładu Karnego w R. w dniu 18.06.2007 r. wystąpiła z wnioskiem do Sądu Okręgowego w Gliwicach o wydanie postanowienia o podjęciu leczenia terapeutycznego powoda. W dniu 25.07.2007 r. Sąd ten wydał postanowienie o konieczności leczenia zaburzeń (...) powoda mimo braku jego zgody. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skazanego, jednakże Sąd Apelacyjny w Katowicach w dniu 21.11.2007 r. w sprawie sygn. akt II Akzw 1004/07, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Powód oprócz odwołania się na postanowienie z dnia 25.07.2007 r. wnosił również w 2008 roku o zwolnienie go z obowiązku leczenia, a wcześniej w 2010 roku o zmianę postanowienia z 25.07.2007 r. Sąd Okręgowy w Bielsku–Białej uznał, iż oba wnioski powoda nie zasługują na uwzględnienie. Podczas pobytu powoda w Zakładzie Karnym w B. na wniosek Sądu zostały sporządzone trzy opinie sądowo–(...) z 21.04.2010 r., 23.06.2010 r. W opinii sądowo–psychologicznej z dnia 23.06.2010 r. stwierdzono, że w sposób jednoznaczny nie można stwierdzić, że u powoda występują zaburzenia (...). Zalecono powodowi podjęcie psychoterapii. W związku z leczeniem terapeutycznym powód został przetransportowany do Zakładu Karnego w R., jednostki właściwej ze względu na podgrupę klasyfikacyjną powoda R-1/t. W Zakładzie Karnym w R. powód przebywał w okresach: od 25.10.2007 r. do 16.01.2008 r., od 14.02.2008 r. do 2.07.2008 r., od 5.04.2011 r. do 7.09.2011 r., od 20.09.2011 r. do 7.12.2011 r. oraz od 1.02.2012 r. Powód miał być zwolniony z Zakładu Karnego w listopadzie 2012 roku. W Zakładzie Karnym w R. powód miał prawo do korzystania z widzeń. Trwały one od 30 do 60 min. Najczęściej powoda odwiedzali jego rodzice. Z kolei podczas pobytu powoda w Zakładzie Karnym w R., jego rodzina odwiedziła go tylko raz w sierpniu 2004 roku. Powód przed osadzeniem mieszkał z rodzicami, pozostawał na ich utrzymaniu, zdarzało się, że wbrew woli rodziców wywoził rzeczy z domu i je sprzedawał. Rodzice powoda uważają, że nie jest im potrzebna jego pomoc, nie chcą, aby na dzień dzisiejszy powód wracał z więzienia, uważają, że lepszą sytuacją dla niego i dla nich jest, aby na terenie Zakładu Karnego powód podjął naukę zawodu. Jego matka boi się, że syn ponownie będzie sprawcą czynów(...). Ponadto rodzice powoda uważają, że ich syn nie podjął żadnego skutecznego leczenia oraz że nie czuje się winny swojego wcześniejszego zachowania. Dla dobra rodzeństwa i samego powoda, jego rodzice nie wyobrażają sobie wspólnego zamieszkiwania. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18.10.2011 r. uchylono postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 25.07.2007 r. w przedmiocie nałożenia na skazanego obowiązku leczenia terapeutycznego. Dla potrzeb tamtejszego Sądu, podczas --- STRONA 4 --- pobytu powoda w Zakładzie Karnym w R., sporządzono opinię sądowo–(...) z dnia 22.08.2011 r. Podczas badań powoda nic nie wskazywało na to, że występują u niego zaburzenia(...). Na podstawie zebranych podczas badań materiałów, biegły stwierdził, że brak jest podstaw do uznania u powoda (...), bądź innych zaburzeń w sferze(...). Podczas badań powód twierdził, że (...). Czyniąc powyższe ustalenia Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego, który wskazuje, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania lub usunięcia jego skutków. Przy czym ustawodawca w artykule 24 k.c. wprowadził domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które strona pozwana może obalić przez wykazanie, że jej działanie miało miejsce w warunkach obowiązującego porządku prawnego, stanowiło wykonywanie prawa podmiotowego, było za zgodą pokrzywdzonego, lub wynikało z potrzeby ochrony uzasadnionego interesu lub wartości nadrzędnych. W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym zamkniętym. Aby można było mówić o odczuwaniu dolegliwości przez skazanego, odbywanie kary musi być bardziej uciążliwe od sposobu życia osób pozostających na wolności. Odczuwanie niedogodności i dyskomfortu, nawet znacznych rozmiarów, w przypadku kary pozbawienia wolności nie ogranicza się jedynie do braku możności opuszczenia zakładu karnego. Wiąże się to także konicznością przestrzegania regulaminu jednostki, a także przepisów wykonawczych, które regulują również ilość i możliwości odwiedzin osadzonych przez osoby najbliższe. O bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych, np. godności może być mowa dopiero, gdy dochodzi do poniżającego i nieludzkiego traktowania, sprzecznego z zasadą humanitaryzmu. Podstawą prawną dochodzonego przez powoda zadośćuczynienia za ograniczenie mu spotkań z najbliższymi oraz, że wbrew jego woli został umieszczony na oddziale terapeutycznym w Zakładzie Karnym w R. i poddany leczeniu (...) jest art. 448 k.c., zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Regulacja zawarta w wyżej przytoczonym przepisie wskazuje, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w nim jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut powoda, że umieszczono go wbrew jego woli w Zakładzie Karnym w R. i poddano leczeniu. Zauważyć bowiem należy, że powód został skazany na karę pozbawienia wolności w związku z kilkukrotnym popełnieniem przestępstw, polegających na dopuszczeniu się(...). Ponadto, po przeprowadzeniu badań psychologiczno – psychiatryczno –(...), w 2005 roku wskazano na wysokie prawdopodobieństwo występowania u powoda zachowań (...). Nawet sam powód we wcześniejszych wyjaśnieniach przyznał się, że (...). Ponadto po przeprowadzeniu badań stwierdzono, że w razie skazania na karę pozbawienia wolności powinna ona odbywać się w zakładzie karnym dla osób z anomaliami psychologicznymi. W 2006 roku przeprowadzono kolejne badania psychologiczne, które potwierdziły --- STRONA 5 --- występowanie zaburzeń (...) i nadano powodowi grupę oraz podgrupę klasyfikacyjną R-1/t (tzn. grupa terapeutyczna dla osób z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo). Zakład Karny w R. miał zatem w pełni uzasadnione podstawy, aby wystąpić z wnioskiem do Sądu o wydanie postanowienia o konieczności podjęcia leczenia terapeutycznego powoda, do czego też Sąd się przychylił. Dyrektor Zakładu Karnego odpowiada za ochronę i bezpieczeństwo osadzonych w jednostce penitencjarnej. W myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia, dyrektor zakładu ustalając porządek wewnętrzny zakładu karnego, uwzględnia konieczność utrzymania bezpieczeństwa, dyscypliny i porządku, a także konieczność tworzenia warunków zindywidualizowanego oddziaływania na skazanych. Z kolei w myśl § 51 rozporządzenia w celu umieszczenia skazanego w zakładzie karnym właściwego rodzaju i typu oraz w celu wyboru właściwego systemu wykonywania kary pozbawienia wolności dokonuje się klasyfikacji skazanych, o której mowa w art. 82 § 1 k.k.w. Zgodnie z art. 82 k.k.w., w celu stwarzania warunków sprzyjających indywidualnemu postępowaniu ze skazanymi, zapobieganiu szkodliwym wpływom skazanych zdemoralizowanych oraz zapewnieniu skazanym bezpieczeństwa osobistego, wyboru właściwego systemu wykonywania kary, rodzaju i typu zakładu karnego oraz rozmieszczenia skazanych wewnątrz zakładu karnego – dokonuje się ich klasyfikacji. Klasyfikacji skazanych dokonuje się mając na względzie w szczególności: uprzednie odbywanie kary pozbawienia wolności, stan zdrowia fizycznego i psychicznego, stopień demoralizacji i zagrożenia społecznego, rodzaj popełnionego przestępstwa, także przeprowadza się badania poznawcze. Art. 83 k.k.w. wskazuje, że sędzia penitencjarny może zarządzić przeprowadzenie badań psychologicznych i psychiatrycznych bez zgody skazanego. Zakład karny mógł zatem zgłosić do sądu wniosek o ustalenie konieczności podjęcia leczenia terapeutycznego przez powoda. O słuszności podjętej decyzji przemawia także późniejsza opinia psychologa z Zakładu Karnego w R., stwierdzająca, że osadzony wymagał dalszego leczenia terapeutycznego w zakresie (...). W opinii opracowanej w kwietniu 2010 roku co prawda nie stwierdzono u powoda (...) niemniej jednak uznano, że prezentuje on niedozwolone zachowania(...), dlatego też wskazano na wdrożenie u skazanego kompleksowego leczenia (...) w trakcie odbywania kary w warunkach oddziału specjalnego i następnie obligatoryjnie w trybie ambulatoryjnym. Podobnie w opiniach (...) i psychologicznej z czerwca 2010 roku także nie stwierdzono jednoznacznie, że u powoda występują zaburzenia(...). Niemniej jednak w obu opiniach podkreślono konieczność podjęcia psychoterapii w Ośrodku (...). Ponadto sam powód w trakcie badań zgłaszał chęć podjęcia psychoterapii długoterminowej. Jedynie badania powoda przeprowadzone w R. w sierpniu 2011 roku wskazywały, że nie występują u niego zaburzenia(...), oraz brak jest podstaw do uznania u powoda (...). Niezależnie jednak od tej opinii we wszystkich pozostałych badaniach przeprowadzonych wcześniej, wskazywano na problemy powoda z zaburzeniami (...) i potwierdzono konieczność pojęcia przez niego psychoterapii i leczenia seksuologicznego. Nadto zaliczono powoda do grupy klasyfikacyjnej R-1/t, czyli grupy terapeutycznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi. A zatem z uwagi na konieczność umieszczenia powoda w tego rodzaju grupie należało umieścić go w zakładzie karnym z takim właśnie oddziałem, a którym to dysponuje Zakład Karny w R.. --- STRONA 6 --- Sąd uznał, że opinia z sierpnia 2011 roku ocenia aktualny stan zdrowia powoda, natomiast nie ocenia jego stanu zdrowia z okresu kiedy powód był kierowany na terapię. Ponadto biegły sporządzając tę opinię nie wskazał z jakich materiałów korzystał, a jedynie określił, że zapoznał się z aktami. Nic nie wskazuje zatem, że biegły zapoznał się z wcześniej przeprowadzonymi badaniami i sporządzonymi opiniami, w szczególności z 2005 roku i 2006 roku, czyli tych, na podstawie których Zakład Karny w R. oparł swoją decyzję o zgłoszeniu wniosku do sądu o zastosowane wobec powoda leczenia terapeutycznego. Nadto wyżej cytowana opinia została opracowana w celu ustalenia, czy u skazanego występują(...), a nie czy wcześniej, w szczególności w 2006 roku, takie zaburzenia u niego występowały. Nie można zatem na jej podstawie wyprowadzić wniosku, że w tamtym czasie powód nie miał zaburzeń o podłożu(...). Wręcz przeciwnie, mając na uwadze wcześniejsze opnie oraz opinię z sierpnia 2011 roku, należałoby stwierdzić, że prowadzona terapia jest skuteczna. Należy mieć też na uwadze i to, że opinia ta mogła być sporządzona na podstawie nieprawdziwych informacji. Powód bowiem w badaniach w 2010 roku wskazywał, że nie odbył jeszcze(...), zawsze odczuwał lęk(...). Natomiast podczas badań w sierpniu 2011 roku twierdził, (...). Ostatecznie dodać należy, że również i rodzice powoda w wywiadach kuratora stwierdzali, że syn ma zaburzenia psychiczne, że nie podejmował w związku z tym żadnego leczenia oraz że obawiają się, iż po zakończeniu kary nadal będzie sprawcą czynów (...). Wobec powyższego należało uznać, że decyzja administracji Zakładu Karnego w R. o zgłoszeniu wniosku do sądu o zastosowanie wobec powoda leczenia terapeutycznego była w pełni uzasadniona i mieściła się w granicach prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, pozwany nie naruszył w żaden sposób warunków odbywania kary. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut powoda, że umieszczenie w Zakładzie Karnym w R. sprawiło odizolowanie go od rodziny. Z grafiku załączonego do niniejszej sprawy przez Zakład Karny w R. wynika bowiem, że powoda najczęściej odwiedzali jego rodzice, odwiedziny te były częste (2 – 4 razy w miesiącu), trwały regulaminową ilość czasu, tj. 30 min, a nawet całą godzinę. Wskazać tu należy, że Kodeks karny wykonawczy, zapewnia skazanym prawo do widzeń. W myśl bowiem art. 90 pkt 6) k.k.w. w zakładzie karnym typu zamkniętego skazani mogą korzystać z dwóch widzeń w miesiącu, a za zgodą dyrektora zakładu karnego wykorzystać je jednorazowo. Jednocześnie podkreślić tutaj należy, że rodzice powoda częściej odwiedzali syna w Zakładzie Karnym w R. niż w R.. Sam powód zeznał, że podczas odbywania kary w R. rodzice odwiedzili go raz w 2004 roku, mimo iż powód odbywał karę pozbawienia wolności w tym zakładzie także w 2006 roku. Powyższe warunki odbywania kary trudno uznać za uwłaczające godności powoda. Wskazać tutaj należy, że osadzenie powoda w Zakładzie Karnym w R., a następnie na skutek tej jednostki w Zakładzie Karnym w R. miało na celu ochronę interesu społecznego i wartości nadrzędnych jakimi są izolacja przestępców od społeczeństwa i osiągnięcie celów probacji, tym bardziej, że powód już mimo wcześniejszego odbywania kary powracał do popełniania przestępstw. Ponadto osadzenie powoda nie miało cech poniżającego i nieludzkiego traktowania i odbywało się w godziwych warunkach. Subiektywne zatem przekonanie powoda, że nastąpiło przy tym naruszenie jego dóbr osobistych, jest bezpodstawne i nie może znaleźć ochrony prawnej przewidzianej w art. 23 i 24 k.c., jak również być podstawą przyznania mu zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 k.c. --- STRONA 7 --- Od powyższego wyroku w części oddalającej powództwo wniósł apelację powód, domagając się zmiany wyroku w kierunku uwzględnienia powództwa, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzucił sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez ustalenie przez Sąd pierwszej instancji, że: 1) skierowanie powoda na przymusowe leczenie było decyzją prawidłową; 2) opinia z sierpnia 2011 roku ocenia aktualny stan zdrowia powoda, natomiast nie ocenia stanu zdrowia powoda z okresu, gdy był kierowany na terapię; 3) biegły, który wydawał tę opinię nie był zaznajomiony z opiniami z 2005 i 2006 roku; 4) powód przeszedł terapię, która okazała się skuteczna, gdy tymczasem powód przez cały czas skutecznie odmawiał wzięcia udziału w terapii i nigdy faktycznie nie poddał się jej. Rozpoznając przedmiotową apelację Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nawet sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału odnośnie faktów wskazanych w pozycjach 2 – 4 nie mogła wpłynąć w istotny sposób na treść wyroku. Z żądaniem pozwu sprecyzowanym przez pełnomocnika powoda w piśmie procesowym z dnia 3.01.2011 r. (k. 50) wiąże się jedynie zarzut sprecyzowany w pozycji 1 zarzutów, który należy jednocześnie rozpatrywać w kategorii zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 24 k.c. W przedmiotowym piśmie procesowym powód domagał się zadośćuczynienia z powodu naruszenia godności osobistej powoda, jego czci i dobrego imienia, życia rodzinnego oraz sfery życia i zdrowia psychicznego powoda spowodowanego bezpodstawnym i niezasadnym umieszczeniem go na oddziale terapeutycznym Zakładu Karnego w R.. Sprecyzował ten zarzut słuchany w charakterze strony przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie w dniu 7 sierpnia 2012 r. (k. 417) podając: „Moje prawa człowieka złamał Dyrektor ZK w R., bowiem kierownik, który podlega Dyrektorowi ZK w R. niesłusznie skierował mnie do odbywania kary do R. ... . Odbywanie kary w systemie terapeutycznym ograniczały moje spotkania z rodziną, bo jest zbyt długa odległość od ich miejsca zamieszkania do R., aby mnie mogli odwiedzić. Uskarżam się tylko na brak kontaktu z rodziną. Innych dolegliwości w związku ze skierowaniem mnie do R. nie poniosłem. Nie spotkałem się z szykanowaniem ze strony współoskarżonych w związku z prowadzonym leczeniem”. --- STRONA 8 --- W odniesieniu do tak określonego zarzutu stwierdzić należy, że pozwany obalił domniemanie bezprawności z art. 24 k.c. wykazując, że działał na podstawie i w granicach prawa. Powód skierowany został do Ośrodka Diagnostycznego Aresztu Śledczego w K. na badanie określone w art. 83 § 2 k.k.w. w związku z odbywaniem kolejnej kary z art. 200 § 1 k.k. na podstawie nieprawomocnego wyroku. Badania przeprowadzono w dniach 24.05.2006 r. do 29.05.2006 r. (vide: k. 96-100). O przeprowadzenie kolejnych badań wystąpił Zakład Karny w R. w piśmie kierowanym do Sądu Okręgowego Wydziału Penitencjarnego w Gliwicach z 18.06.2007 r. (k. 103), w związku z brakiem zgody skazanego wyrokiem z dnia 2.04.2007 r. w sprawie III K 43/06 powoda, B. M.. Postanowieniem z 25.07.2007 r. w sprawie VII Kow 898/07 Sąd Okręgowy w Gliwicach – Wydział VII Penitencjarny na podstawie art. 117 k.k.w. objął skazanego B. M. leczeniem (rehabilitacją) w związku z zaburzeniami(...), gdy decyzja w tym przedmiocie, choć miała oczywiste i negatywne konsekwencje dla sfery wolności osobistej powoda nie była decyzją dowolną i pozbawioną podstawy prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., IV Ko 108/08, OSN KW 2008, nr 12, poz. 99). Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. w sprawie II AKzw 1004/07 na skutek zażalenia skazanego postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 25.07.2007 r. zostało bowiem utrzymane w mocy. Wystąpienie do Sądu Penitencjarnego było spowodowane faktem, że podczas pobytu w zakładzie karnym osadzony odmawiał leczenia, chociaż Zakład Karny dysponował opinią z maja 2006 roku i świadectwem lekarskim o stanie zdrowia – opinią psychiatryczną, co dokumentowała również notatka służbowa pani Z. P. z 11.02.2011 r. (k. 106). Działanie pozwanego na podstawie i w granicach prawa potwierdził Sąd Okręgowy w Bielsku–Białej, IV Wydział Penitencjarny w postanowieniu z 1 lipca 2010 r. (k. 115), nie uwzględniając wniosku skazanego B. M. o zmianę postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z 27 lipca 2007 r. o objęciu skazanego leczeniem / rehabilitacją w związku z zaburzeniami(...). Wcześniej nie uwzględnił wniosku skazanego w przedmiocie zwolnienia go z obowiązku leczenia (vide: postanowienie z 12.08.2008 r., IV Kow 192/08 – k. 117). W przedmiocie tego wniosku wypowiedział się też Sąd Apelacyjny w Katowicach na skutek zażalenia skazanego w postanowieniu z 18 listopada 2008 r. (k. 118), a także w postanowieniu z 11 maja 2010 r., w sprawie II AKzw 608/10 na skutek zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 18 marca 2010 r. w sprawie VII Kow 422/10 w przedmiocie zastosowania art. 117 k.k.w. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny podkreślił, że potrzeba leczenia skazanego wynika z informacji Dyrektora Zakładu Karnego i lekarza psychiatry z dnia 23 października 2007 r. W świetle w/w zaburzenie(...), na które cierpi skazany jest schorzeniem przewlekłym, które nie podlega korekcjom w wyniku stosowanych form terapeutycznych, jednak istotą oddziaływań terapeutycznych stosowanych u osób z takimi zaburzeniami jest uzyskanie wglądu w istotę tych zaburzeń i formę radzenia sobie z zaburzonymi popędami w codziennym życiu. Bez wątpienia leczenie skazanego bez jego zgody ogranicza jego prawo do stanowienia o własnym życiu i zdrowiu. Jest ono jednak konieczne, aby zapewnić ochronę życia i zdrowia społeczeństwa. Odbywa się zatem w granicach art. 47 Konstytucji RP (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 27 stycznia 1999 r., sygn. akt K 1/98, OTK ZU nr 1/1999, z 2 kwietnia --- STRONA 9 --- 2001 r., sygn. akt SK 10/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 52 i wyrok Sądu Najwyższego z 18 sierpnia 1999 r., II CKN 321/99, OSNC 2000, nr 3, poz. 49). Równocześnie troska ustawodawcy o ochronę życia i zdrowia społeczeństwa przed następstwami czynów skierowanych przeciwko(...), popełnianych przez sprawców, którzy cierpią na zaburzenia(...), a którzy nie chcą w sposób dobrowolny poddać się leczeniu, w najmniejszym stopniu nie uchybia godności człowieka, lecz świadczy o docenianiu jej wartości. W tej sytuacji wobec braku podstaw do przyjęcia bezprawnych działań pozwanych naruszających godność osobistą powoda przez niekomfortowe warunki wykonywania kary pozbawienia wolności nie mógł on uzyskać żądanej ochrony prawnej. Gdy wyrok oddalający powództwo odpowiadał prawu, Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i podzielił wywiedzione przez niego wnioski prawne oddalając apelację powoda na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie § 11 ust. 1 pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).