Wyrok V ACa 333/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 333/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Iwona Wilk (spr.) Sędziowie : SA Anna Tabak SO del. Olga Gornowicz-Owczarek Protokolant : Mirosław Kruk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa H. N. (1) przeciwko M. W. o naruszenie dóbr osobistych, zadośćuczynienie i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II C 174/09 o d d a l a apelację. Sygn. akt V ACa 333/10 UZASADNIENIE Powód H. N. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanej M. W. kwoty 50.000 zł. podając, że pozwana dopuściła się złożenia fałszywych zeznań w sprawie V K 359/05, prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Głubczycach, wskutek czego powód stał się pokrzywdzonym. Wskazał powód, że pozwana zeznała w dniu 15.12.2006r., że widziała siniaki u H. N. (2) i zaprowadziła ją do lekarza, który tych siniaków nie stwierdził, chociaż ją badał i sporządził historię choroby. Podał, że pozwana dopuściła się zeznania nieprawdy, bo jest koleżanką H. N. (2), z którą pracuje i w ten sposób pomogła jej w załatwieniu powoda, który jest mężem H. N. (2), przeciwko któremu toczyło się postępowanie karne o znęcanie się i zapadł wyrok w dniu 3.12.2007r. w sprawie V K 359/05. Wskutek apelacji powoda, wyrok ten został uchylony do ponownego rozpoznania i sprawa otrzymała sygnaturę II K 189/08 i nadal toczy się /wyrok k.73/. --- STRONA 2 --- Następnie powód rozszerzył żądanie zapłaty do kwoty 60.000 zł i wniósł o nakazanie pozwanej przeproszenia powoda w dzienniku (...). Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa zarzucając, że w sprawie karnej toczącej się przeciwko powodowi, zeznała prawdę, zgodną z tym, co widziała. Wyrokiem z 8 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo. Sąd Okręgowy ustalił, iż w toczącym się postępowaniu karnym w Sądzie Rejonowym w Głubczycach w sprawie V K 359/05, w którym oskarżonym z art. 207 § 1 i art. 157 § 1 kk, był powód, pozwana złożyła zeznania w dniu 15.12.2006r. Wyrok wydany w tej sprawie został uchylony przez Sąd Okręgowy w Opolu i sprawa została przekazana Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i nie została dotychczas prawomocnie zakończona. Zeznająca jako świadek pozwana podała, że pracuje z żoną oskarżonego – powoda, H. N. (2) i raz widziała w szatni, że H. N. (2) miała siniaki na ręce. Kiedy zapytała się jej, skąd ma te siniaki, H. N. (2) nie odpowiedziała, ale później w czasie dalszej pracy, powiedziała jej, że „miała coś z mężem”. Nie zwierzała się jej, bo nie były przyjaciółkami, tylko koleżankami z pracy i nie utrzymywała z nią prywatnych kontaktów poza szpitalem, gdzie pracowały. W tym dniu, kiedy pozwana widziała te siniaki, zaprowadziła H. N. (2) do Poradni (...)przy Szpitalu, do doktora S., który wtedy przyjmował. W tym dniu pracy świadek wykonywała cięższą pracę, a H. N. (2) lżejszą, jako zabiegowa. Pozwana potwierdziła te zeznania w tej sprawie dodając też, że z H. N. (2) pracuje od ponad 10 lat na oddziale (…) Szpitala w R., jako pielęgniarka, ale nie przyjaźni się z nią. Powoda nie zna. Widziała siniaki u H. N. (2), na ramieniu jednej ręki. Pozwana nie mówiła nikomu o zauważonych siniakach u H. N. (2). Przeciwko pozwanej nie toczyło się postępowanie karne, ani nie toczy się, o fałszywe zeznania, złożone w sprawie VK 359/05. Zważył w tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, że powództwo jest bezzasadne. Powód wskazał protokół rozprawy karnej, na której pozwana, jako świadek, złożyła zeznania, na dowód nieprawdziwości jej zeznań i dlatego, że wyrok karny przeciwko powodowi, został uchylony do ponownego rozpoznania. Zeznania pozwanej, które potwierdziła zeznaniami w tej sprawie, nie mogą być uznane za fałszywe. Powód w żaden sposób, nie wykazał, by te zeznania były nieprawdziwe. Pozwana nie była bezpośrednim świadkiem zdarzeń między powodem i jego żoną. O przyczynie powstania siniaków słyszała jedynie od H. N. (2), że „miała coś z mężem”, a takie określenie nie jest jeszcze dostatecznym dowodem tego, jaka była przyczyna ich powstania. Powód nie wykazał, by działanie pozwanej, polegające na złożeniu przez nią zeznań w postępowaniu karnym, było bezprawne. --- STRONA 3 --- Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie II K 189/08, bowiem ta sprawa przeciwko powodowi, nie pozostaje w związku z roszczeniem powoda przeciwko pozwanej, wobec której nie toczy się postępowanie o złożenie fałszywych zeznań. Tylko w razie wszczęcia takiej sprawy, postępowanie w tej sprawie mogłoby być zawieszone, w oparciu o art. 177 § 1 pkt 4 kpc. Wobec powyższego, jeżeli powód nie wykazał zasadności swojego żądania, ani też nie wykazał szkody i naruszenia dóbr osobistych, w oparciu o które żądał zadośćuczynienia i przeproszenia, na podstawie art. 24, 23 i 448 kc, powództwo podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł w wyroku z dnia 8.04.10r. Powyższy wyrok zaskarżył w całości apelacją powód, który zarzucając naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania procesowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji ponieważ ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym a nie ma podstaw do przyjęcia by ocena tych dowodów została przeprowadzona z naruszeniem zasad wynikających z art. 233 § 1 kpc. Nie można bowiem zarzucić Sądowi I instancji by naruszył kryteria oceny dowodów, w szczególności dowodu z zeznania pozwanej. Podkreślenia wymaga, iż w zebranym materiale brakuje dowodów, które w sposób odmienny naświetlałyby okoliczności sprawy, w szczególności zaś co do treści złożonych przez pozwaną zeznań jako świadek w sprawie karnej toczącej się przeciwko powodowi. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż obowiązująca obecnie w procesie cywilnym zasada kontradyktoryjności (art. 3 kpc w zw. z art. 232 kpc) oznacza, iż to na stronach spoczywa obowiązek dostarczenia materiału dowodowego zaś sąd w zasadzie utracił uprawnienia w zakresie inicjatywy dowodowej. W szczególności sąd nie jest obecnie uprawniony do prowadzenia dochodzenia w celu poszukiwania dowodów aczkolwiek w dalszym ciągu przepis art. 232 zdanie drugie kpc uprawnia sąd do działania z urzędu i dopuszczenia dowodu przez strony nie wskazanego. Działanie sądu z urzędu dopuszczone jest jednak w szczególnych okolicznościach i wtedy gdy o dowodzie sąd powziął wiadomość na podstawie wyników całej rozprawy. W rozpatrywanej sprawie wyniki rozprawy nie dają podstaw do ustalenia istnienia dowodów, który mogły być przeprowadzone przez Sąd I instancji z urzędu. --- STRONA 4 --- Tak więc za uprawniony należy uznać ten wniosek Sądu I instancji, iż zeznania pozwanej złożone w toku postępowania karnego nie mogą być uznane za niezgodne z prawdą, jak twierdzi powód. Tej oceny nie może zmienić to, iż ostatecznie Sąd II instancji uchylił wyrok uznający powoda winnym popełnienia przestępstwa bowiem sąd ten nakazał ponownie ocenić dowody, w tym z zeznań pozwanej (k.133-135). Przydanie dowodowi z zeznań świadka wiarygodności i mocy dowodowej albo odmowa przydania zeznaniom tych cech należy do kompetencji sądu i leży całkowicie poza zeznającymi świadkami. Nawet zresztą odmowa przydania cechy wiarygodności zeznaniom świadka nie przesądza ponad wszelką wątpliwość o tym, iż jego zeznania są „fałszywe” a więc, iż świadek świadomie podawał informacje niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Podkreślić jeszcze trzeba, iż w swej apelacji powód przypisuje zeznaniom pozwanej w sprawie karnej moc sprawczą uznania go za winnego popełnienia przestępstwa znęcania się fizycznego i psychicznego nad żoną H. N. (2) natomiast w swych zeznaniach pozwana co do przyczyn powstania siniaków na ramieniu żony powoda zrelacjonowała jedynie słowa żony powoda zaś sama nawet nie twierdziła, iż znane są jej okoliczności zdarzenia i nie twierdziła wprost i wyraźnie, iż to powód spowodował owe siniaki (k. 83-84). Jednocześnie powód podając w apelacji „..bo ja żony nie pobiłem i nie z mojego powodu miała te siniaki (przecież chorowała, a może nadal choruje H. N. (2) na małopłytkowość krwi, co powoduje powstawanie samoistnych siniaków, zaznaczam tu iż jak żona H. N. (2) trochę popracowała w ogródku to później miała różne plamy na ciele, ale to z powodu jej choroby którą leczyła sterydami” zdaje się obecnie nawet nie wyklucza tego, iż jego żona H. N. (2) mogła mieć zasinioną rękę. W konsekwencji w pełni uzasadnione jest przyjęcie, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia by pozwana swym zachowaniem naruszyła dobra osobiste powoda gdy brakuje przesłanek przypisania jej tego, iż zeznając jako świadek w postępowaniu karnym podawała fakty niezgodne z rzeczywistością i to w sposób świadomy oraz celowy. Ponadto podkreślenia wymaga, iż ochrona z art. 23 i 24 kc dotyczy jedynie działań bezprawnych. Działaniem bezprawnym jest zaś działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego a okolicznością wyłączającą bezprawność jest działanie w ramach porządku prawnego. Nie ulega wątpliwości, iż każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania, co wynika z art. 177 § 1 kpk. Pozwana nie mogła zatem odmówić spełnienia obowiązku zeznawania w charakterze świadka a w treści jej zeznań, poza tym, iż nie ma podstaw do przyjęcia by podawała fakty niezgodne z --- STRONA 5 --- rzeczywistym stanem rzeczy, nie ma sformułowań obraźliwych wobec powoda czy przypisujących powodowi naganne cechy albo negatywnie go charakteryzujących. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji dokonał prawidłowej subsumcji prawa materialnego przyjmując, iż żądanie pozwu nie znajduje podstawy prawnej w przepisach art. 23 i 24 kc oraz art. 448 kc. Nie ma podstaw do przyjęcia by pismu powoda wszczynającemu postępowanie nie można było przypisać cech pozwu o ochronę dóbr osobistych i zapłatę zadośćuczynienia ponieważ pismo to zawiera cechy pozwu w rozumieniu art. 187 kpc a nadto w toku postępowania powód, na wezwanie sądu, usuwał braki formalne pozwu w żaden sposób nie kwestionując tego, iż sprawa podlega rozpoznaniu w trybie procesu cywilnego. W okolicznościach sprawy trafnie Sąd I instancji uznał, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego ukończenia sprawy karnej przeciwko powodowi a to wobec tego, iż przepis art. 177 pkt 4 wymaga by ujawniony w drodze karnej czyn mógł wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej zaś to czy powód zostanie uznany winnym znęcania się fizycznego i psychicznego nad żoną czy też taki czyn nie zostanie mu przypisany nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z tych przyczyn apelacja powoda jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 385 kpc.