Wyrok V ACa 311/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańs

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 311/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.) Sędziowie: SA Maryla Domel-Jasińska SA Jacek Grela Protokolant: stażysta Aleksandra Ćwiek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa Z. K. przeciwko J. K. (1) o nakazanie i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 21 stycznia 2013 r. sygn. akt I C 275/12 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy V ACa 311/13 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 21 stycznia 2013 r. oddalił powództwo Z. K. przeciwko J. K. (1) o nakazanie przeproszenia i zapłatę oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu. Zasadnicze motywy wyroku są następujące: Powód domagał się nakazania pozwanej przeproszenia go na piśmie według wskazanej treści za naruszenie dóbr osobistych, doręczenia tekstu przeprosin (...) Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa. Twierdziła, że powód zaangażował się w konflikt między nią a jej byłym mężem (synem powoda), (...) (...) (...) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, zeznań świadków i przesłuchania stron. Za wiarygodne uznał dowody z dokumentów, co do zasady także zeznania świadków.(...) Tak też zeznała pozwana. Sąd stwierdził, że podobnie ocenił zeznania powoda i pozwanej. Osobą, która wypowiedziała cytowane wyżej słowa wobec pozwanej mógł być tylko powód, gdyż inny członek rodziny C. K. nie uczestniczył w zdarzeniu ani jego znajomy czy znajomy powoda. Nie budzi wątpliwości, że powód w obecności funkcjonariuszy Policji wypowiedział słowa o podejrzeniu u pozwanej choroby psychicznej, o czym sam zeznał, potwierdzili to także świadkowie C. K. i E. K.. Nie ma znaczenia to, że powód poczuł się w obowiązku przekazać policjantom jedynie przypuszczenia swego syna o ewentualnym schorzeniu psychicznym pozwanej, bo wskutek tej wypowiedzi powoda pozwana mogła poczuć się nią dotknięta, więc składając skargi na niego nie przekroczyła granicy bezprawności postępowania. Sąd oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka A. K. w sprawie karnej 2 Ds. (...), gdyż wniosek jest sprzeczny z zasadą bezpośredniości przeprowadzania dowodów, a okoliczności dotyczące naruszenia nietykalności cielesnej C. K. nie mają znaczenia w tej sprawie. Skoro powód nie wykazał bezprawności postępowania pozwanej polegającego na złożeniu skarg na niego, to jego powództwo podlegało oddaleniu na podstawie art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Powód złożył apelację. Zaskarżył wyrok w całości. Wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania. Zarzucił: 1/ naruszenie przepisów postępowania, tj.: a/ art. 233 § 1 k.p.c. przez nieprawidłowe zastosowanie przez równoczesne danie wiary zeznaniom C. K., E. K., J. K. (2), M. B. i S. B. oraz dowodom z zeznań powoda i pozwanej mimo odmiennego przedstawienia przez nich przebiegu zdarzenia z 22 lutego 2011 r., jak też wskutek braku oceny zeznań pozwanej w kontekście jej zeznania złożonego w postępowaniu przed(...) b/ art. 316 § 1 k.p.c. przez nieustalenie istotnej okoliczności, czy powód w przychodni wskazując palcem na pozwaną powiedział, że jest dotknięta chorobą psychiczną, czy poinformował funkcjonariuszy Policji, że syn nie zgadza się na zabranie córki przez pozwaną z uwagi na to, że w stosunku do niej zachodzi podejrzenie choroby psychicznej; c/ art. 328 § 2 k.p.c. przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, jakie fakty Sąd uznał za udowodnione, w szczególności brak wyjaśnienia kwestii wskazanej wyżej; --- STRONA 3 --- d/ art. 109 k.p.c. przez nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji gdy pozwana wnosiła o zasądzenie kosztów procesu według spisu, ale spisu nie złożyła, skutkiem czego jej roszczenie o zwrot kosztów procesu wygasło; 2/ naruszenie art. 24 k.c. i art. 448 k.c. przez ich nieprawidłowe zastosowanie wskutek uznania, że skierowanie przez pozwaną skarg na powoda nie było bezprawne. Skarżący twierdził, że naruszenie zasad prawidłowego rozumowania polega na tym, że Sąd Okręgowy przyjął, iż powód wskazując palcem na pozwaną wypowiedział na forum przychodni w obecności funkcjonariuszy Policji, pacjentów i personelu przychodni, że pozwana jest podejrzewana o chorobę psychiczną i równocześnie Sąd przyjął, że powód nie zachował się w taki sposób, a jedynie poinformował funkcjonariuszy Policji, że jego syn sprzeciwia się wydaniu dziecka pozwanej z uwagi na podejrzenie występowania u niej choroby. Jego zdaniem Sąd nie ustalił dokładnego przebiegu zdarzenia i kto w poszczególnych jego fazach znajdował się w miejscu zdarzenia, a zeznania świadków i stron nie pokrywają się co do tych okoliczności. Pozwana wnosiła o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezpodstawna. Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Okręgowy rozstrzygnął sprawę co do istoty i zasadnie oddalił powództwo. Sąd Okręgowy ustalił, że powód stwierdził wobec funkcjonariuszy Policji w obecności osób trzecich, iż w stosunku do pozwanej zachodzi podejrzenie choroby psychicznej, a jako podstawę tego ustalenia wskazał zeznania świadków i stron, uznając, że co do zasady zeznania są wiarygodne. Jest pewna niezgodność między zeznaniami świadków i stron, ale w świetle tego ustalenia nie ma ona znaczenia, bo powyższe ustalenie wynika z ich zeznań, choć świadkowie C. K. i E. K. oraz powód podali nieco inny przebieg zdarzenia niż podali świadkowie M. B. i S. B. oraz pozwana. Według świadka M. B. (matki pozwanej) powód w obecności osób trzecich, wskazując na pozwaną powiedział „tu jest podejrzenie o chorobę psychiczną”, wskutek czego pozwana oniemiała (k. 56), podobnie też zeznała pozwana (k. 190), według zeznań S. B. (ojca pozwanej) powód w obecności osób trzecich głośno wołał w kierunku pozwanej, że tutaj jest podejrzenie choroby psychicznej (k. 80), zaś według zeznań powoda oraz świadków E. K. i C. K. (jego żony i syna) wypowiedź powoda była nieco inna. E. K. zeznała, iż myśli, że mąż wypowiedział te słowa (w domyśle – słowa o podejrzeniu choroby psychicznej pozwanej), odpowiadając na pytania policjantów (k. 57). C. K. zeznał, że policjanci „dokonali rozpytania” osób znajdujących się w przychodni dlaczego nie chce oddać pozwanej dziecka, a jego ojciec przekazał jego obawy, iż może zachodzić podejrzenie choroby psychicznej pozwanej (k. 57v), z kolei powód, że przekazał funkcjonariuszom Policji, iż syn mu powiedział, że synowa leczy się psychiatrycznie, przyjęła 80 tabletek leku psychotropowego w związku z czym była hospitalizowana oraz że syn wyraził obawę, iż zachodzi podejrzenie choroby psychicznej u pozwanej (k. 188). Sąd Apelacyjny zauważa, że świadek E. K. nie była obecna przy tym zdarzeniu, a wiedzę o nim ma od męża lub syna. Jej zeznanie nie jest więc miarodajne do ustalenia przebiegu zdarzenia. Zeznania świadka C. K. oraz zeznanie powoda z jednej strony potwierdzają, że była awantura w przychodni i że powód powiedział funkcjonariuszom Policji w obecności osób trzecich, iż zachodzi podejrzenie choroby psychicznej pozwanej, a z drugiej strony jest w ich zeznaniach próba złagodzenia opisu zachowania się powoda. Słusznie Sąd Okręgowy podkreślił, że ustalenia, iż powód stwierdził wobec funkcjonariuszy Policji w obecności osób trzecich, że w stosunku do pozwanej zachodzi podejrzenie choroby psychicznej, dokonał także na podstawie zeznania świadka J. K. (2) (k. 80), który zeznał, iż w stronę pozwanej padały ze strony jej męża i innych osób uczestniczących w awanturze oskarżenia o chorobę psychiczną. Takie słowa mogły paść tylko ze strony powoda i jego syna. W tych okolicznościach nie ma sprzeczności w ocenie zeznań świadków i w tym ustaleniu przez Sąd Okręgowy zasadniczego przebiegu awantury i wypowiedzi powoda o pozwanej. Istotne jest to, czy powód wypowiedział się o powódce w taki --- STRONA 4 --- sposób w obecności osób trzecich, a nie ustalenie dokładnej treści wypowiedzianych o pozwanej słów (in extenso). To ustalenie Sądu Okręgowego jest prawidłowe i wynika z zeznań świadków oraz stron, mimo częściowo odmiennego opisu zachowania powoda. Te różnice w opisie nie mają w tej sprawie istotnego znaczenia. Mówienie publicznie o osobie trzeciej, że zachodzi u niej podejrzenie choroby psychicznej, narusza dobra osobiste tej osoby. W tym przypadku wypowiedź powoda o pozwanej stanowiła naruszenie jej dóbr osobistych (zwłaszcza tajemnicy co do stanu zdrowia), słusznie więc Sąd Okręgowy uznał, że skargi pozwanej na to zachowanie się powoda nie były zachowaniem bezprawnym. Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., jakoby brak jest wskazania w uzasadnieniu wyroku, jakie fakty Sąd uznał za udowodnione. Sąd Okręgowy ustalił istotne okoliczności sprawy, wskazał dowody i dokonał ich oceny. Wobec tego nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. Niesłuszny jest zarzut naruszenia art. 24 k.c. i art. 448 k.c. przez ich nieprawidłowe zastosowanie wskutek uznania, że skierowanie przez pozwaną skarg na powoda nie było bezprawne. Sąd Apelacyjny podziela dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego. Napisanie przez pozwaną skarg na powoda nie było bezprawne, bo podniesiony w nich zarzut nieetycznego zachowania się powoda jest w świetle ustalenia Sądu Okręgowego trafny. Nieuprawnione jest twierdzenie pełnomocnika powoda na rozprawie apelacyjnej, że pozwana świadomie opisała w skargach nieprawdziwy przebieg zdarzenia, gdyż powód ani jego pełnomocnik nie udowodnili świadomego przeinaczenia przez pozwaną przebiegu zdarzenia. Pozwana podała taki przebieg zdarzenia, jaki zapamiętała w toku awantury, a przebieg ten jednoznacznie jest naganny w stosunku do powoda, który naruszył jej dobra osobiste. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 109 k.p.c. przez nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji gdy pozwana wnosiła o zasądzenie kosztów procesu według spisu, ale spisu nie złożyła, skutkiem czego jej roszczenie o zwrot kosztów procesu według skarżącego wygasło. Istotne jest to, że pełnomocnik pozwanej domagał się zasądzenia kosztów procesu, a skoro nie złożył spisu kosztów, to należało zasądzić koszty procesu według norm przepisanych, co też Sąd Okręgowy uczynił. Wskazywana przez skarżącego na poparcie tego zarzutu uchwała Sądu Najwyższego w sprawie IV CZ 47/12 dotyczy zupełnie innej sytuacji i nie może stanowić wzorca rozstrzygnięcia w kwestii podnoszonej w tej sprawie. Mając powyższe argumenty na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Koszty te obejmują zastępstwo procesowe pozwanej (wynagrodzenie od roszczenia niemajątkowego w wysokości 270 zł i od roszczenia majątkowego w wysokości 450 zł).