Postanowienie V ACa 298/13

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 298/13 '-:""".¦.2." f-'Ś G-r'"|= ii* '";-'-.=*:.- WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . Dnia 26 września 2013 r Sad Apelacyjny w Gdańsku ~ Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Renata Artska Sędziowie: SA Teresa Sobolewska SO del. Rafał Terlecki (spr.) Protokolant: Sekr. sad. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. w Gdańsku na ro sprawy z powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w B o zapłatę - na skutek apelacji powoda od wyroku Sadu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia' 30 listopada 2012 r. sygn. akt'1"'C 563/ 12 I. oddala apelację; zprawie _.Ł 11. - odstępuje od obciazania powoda kosztami postępowania; 111. nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w B- na rzecz radcy prawnego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych), podwyższona o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztow nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na oryginale właściwepodpisy |- 1 ._ .` --- STRONA 2 --- 2 . Sygn. akt VACa 298/13 ' Uzasadnienie Powód ostatecznym sprecyzowaniu żądania, wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w B- "kwoty 950.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany podniósł zarzut przedawnienia dochłodzonego przez powoda roszczenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r. wydanym w sprawie 1 C 563! 12 w pkt 1 oddalił powództwo; w pkt 11 zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; w pkt III nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w a rzecz kancelarii radcowsklej radcy. prawnego H otę 147,60 tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu; w pkt IV kosztami sądowymi w sprawie obciążył Skarb Państwa. W uzasadnieniu Sąd 1 instancji wskazał następujące motywy swego rozstrzygnięcia : W dniu 29 kwietnia 2005 roku przewieziono powoda ze Szpitala Psychiatrycznego w v gdzie wówczas przebywał z rozpoznaniem: CHAD -epizod depresyjny, do oddziału wewnętrznego szpitala Aresztu Śledczego w związku z wydaniem wobec niego postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Przy przyjęciu ogólnyjego stan uznano jako dobry.- Podczas pobytu u pozwanego stan powoda systematycznie ulegał pogorszenia: zdemolował celę, rzucał szatkami, p1'zer,aźliwi_ekrzyczał. Po konsultacji z ps_ychjat_rą¿ z_as_tosowan_o wobec-niego leczenie dornięśniowe ijednocześnie zapięto go w pasy lekarskie. Pomimo tego stan powoda nadal się pogarszał: wypowiadał myśli urojenicwo~omamowe, nielogicznie odpowiadał., schudł. Ze względu na znaczne pobudzenie motoryczne prawie przez cały pobyt w jednostce był przypięty pasami,- Rozpoznano u niego zespół maniakalny w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.- Wobec tego w dniu 25 maja 2005 roku podjęto decyzję o natychmiastowym przewiezieniu powoda na oddział psychiatryczny. Uznano, że nie może on być leczony w zakładzie karnym. Postanowieniem z dnia 31 maja 2005 roku Sąd Okręgowy w Bpuchylił w stosunku do powoda tymczasowe aresztowanie i w to miejsce zastosował dozór Policji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż dalsze pozbawienie powoda wolności spowodowałoby dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo. W dnia 14 marca 2008 roku powód wniósł do Prokuratury Okręgowej w B pismo 'H --- STRONA 3 --- O 3 oznaczone „doniesien-ie", w którym domagał się wszczęcia śledztwa celem ustalenia winnych zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania w dniach od 29 kwietnia-do 31 maja 2005 roku. Pozew w niniejszej sprawie powód wniósł do Sądu Okręgowego w Bnw dniu 5 września 2012 roku. ' Sąd 1 instancji, powołując się na treść art. 4421 § 1. k.c. oraz wyrażone na' gruncie tego przepisu stanowisko doktryny i judykatury, za zasadny uznał podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia dochłodzonego przez powoda. Sąd a duo miał przy tym na uwadze, iż powód wiązał swoje roszczenie z faktem zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania w dniach od 29 kwietnia do 31 maja 2005 roku, które w opinii powoda było bezprawne ze względu na jego chorobę psychiczną. W ocenie Sądu Okręgowego, powód już wówczas uzyskał zatem wiedzę o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. lstotnie, jego stan zdrowia mógł stanowić przeszkodę uniemożliwiającą mu działanie mające na celu uzyskanie ochrony prawnej. Z pewnością jednak ewentualna przeszkoda wynikająca z jego ówczesnego stanu psychicznego nie trwała aż siedmiu lat od zdarzenia. Tym- bardziej, że w dniu 14 marca 2008 roku powód złożył do Prokuratury Okręgowej w Bidoniesienie w związku z naruszeniem prawa wobec jego osoby przez umieszczenie go w okresie od 29 kwietnia do 31 maja 2005 roku w Areszcie Ŝledczyrn w W piśmie tym wskazał, że działanie pozwanego skutkowało naruszeniem jego dóbr osobistych, a także Konstytucji. Jednocześnie Sąd l instancji podkreślił, iż powyższe. pismo nie przerywało biegu przedawnienia. Wobec tego Sąd Okręgowy uznał, iż zaistniałe opóźnienie w realizowaniu swoich praw było decyzją samego-powoda. Na- jego postępowanie, polegające na wytoczeniu przedmiotowego powództwa "dopiero w dniu 5" września 2012 roku, nie miały wpływu niezależne okoliczności, związane chociażby z jego stanem zdrowia. Zdaniem Sądu a quo, biorąc pod uwagę objawy chorobowe powoda, które wystąpiły podczas jego przebywania na oddziale szpitalnym pozwanego, uzasadnione jest stanowisko, że po upływie miesiąca od daty uchylenia tymczasowego aresztowania i przewiezienia go do szpitala psychiatrycznego, powód miał już możliwość świadomego realizowania swoich praw. Tym samym przedawnienie przedmiotowego roszczenia, zgodnie z art. 442' § 1 kc, nastąpiło znacznie przed wytoczeniem niniejszego powództwa, a mianowicie w połowie 2008 roku. ` Mając przy tym na uwadze, iż skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji jest --- STRONA 4 --- O 4 zbędne, Sąd pierwszej instancji wobec stwierdzenia upływu trzyletniego terminu przedawnienia, nie poddał ocenie żądania powoda pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 24 § 1 kc-w zw. z art. 448 kc. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 4421 § l kc, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie § 10 ust. l pkt 25 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity ~ Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594). Apelacją od wyroku wywíódł' powód. Zaskarżył go w części, tj. co do pkt 'I i 111, zarzucając: 1 . Naruszenie przepisów prawa materialnego: _ a) art. 442 1 § 1 kc w zw. z art. 5 kc w zw. z art. 122 § 1 kc w zw. z art. 123 § 1 k.c. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uwzględnienie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia, pomimo niezgodności zarzutu z zasadami współżycia społecznego; b) § 10 ust. 1 pkt 25 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym uznaniem, iż w niniejszej sprawie powód domagał się zadośćuczynienia związanego z warunkami panującymi podczas wykonywania tymczasowego aresztowania, gdy tymczasem domagał się on rekompensaty finansowej za krzywdę, ból i eierpienie spowodowane samym faktem zastosowania aresztowania mimo istnienia ku temu przeszkód, co z kolei doprowadziło do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi w wysokości 120 zł plus VAT, zamiast wynagrodzenia obliczonego od wartości przedmiotu sporu, czyli w wysokości 7200,00zł. 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: a) art. 217 § 2 kpc poprzez jego niesłuszne pominięcie i oddalenie wniosku powoda o przeprowadzenie dowoduz opinii biegłego sądowego z dziedziny psychiatrii na okoliczność ustalenia stopnia pogorszenia się z stanu zdrowia powoda wskutek zastosowania tymczasowego aresztowania; b) art. 233 'fg l kpc poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny; dowolny, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i wbrew zasadom doświadczenia życiowego przejawiające się w oddaleniu wniosku dowodowego zgłoszonego przez stronę powodową i uznaniu ze wszystkie istotne okoliczności zostały już wyjaśnione, podczas gdy w ocenie powoda wyjaśnione --- STRONA 5 --- 5 nie zostały. - Wskazując na podane podstawy 'apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a nadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przyznan1e pełnomocnikowi powoda kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnyrn, gdyż opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części, na podstawie § 6 ust. 5 Rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu według stawki 3600 zł, jak również o zweryfikowanie przyznanej z tytułu zastępstwa procesowego kwoty 120 zł za reprezentację w pierwszej instancji i przyznanie kwoty 7200 zł. . W odpowiedzi na apelacje pozwany wniósł o jej oddalenia oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zwazył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. _ Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął co do zasady za własne ustalenia faktyczne Sądu l instancji, jakie iegły u podstaw zaskarżonego wyroku, zaś zarzuty skarżącego, zmierzające do podważenia tych ustaleń, nie zasługują_na uwzględnienie. _ _ _ _ _ _ W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty podniesione w ramach podstawy naruszenia prawa procesowego, bowiem ocena zarzutów odnoszących się do naruszenia prawa materialnego może być dokonana jedynie na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. _ Niezasadny okazał się zarzut naruszenie ,,art. 21'? § 2 k.p.c.”. Podkreślić należy, iż treść środka odwoławczego wskazuje, ze apelujący de facto postawił zarzut naruszenia art. 217 § 3 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 16 września 2011 r. (Dz.U.2011, Nr 233, poz. 1381), zgodnie z którym Sąd pomija twierdzeniai dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie-. -.wyjaśnione Apelujący faktu naruszenia powyższego przepisu upatruje w fakcie oddalenia przez Sąd Okręgowy wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny psychiatrii na --- STRONA 6 --- 6 okoliczność pogorszenia stanu zdrowia powoda w wyniku przebywania w areszcie śledczym. Jak wskazuje się w judykaturze przepis art. 21? k.p.c. należy tłumaczyć łącznie z art. 227 k.p.c., w myśl którego przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Wynika stąd, że nie wszystkie okoliczności podnoszone przez strony powinny być przedmiotem postępowania dowodowego. Wyjaśnienie okoliczności spornych, jako przyczyna pominięcia dowodu z art. 217 § 3 k.p.c., ma miejsce wówczas, gdy teza dowodowa została wykazana zgodnie z twierdzeniem strony zgłaszającej dowód (yide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2008 r., 1 CSK 543/07, LEX nr 420917). W tezie dowodowej sformułowanej przez apelującego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie procesowym z dnia 23 pażdziernika 2012 r. wyraźnie wskazano, że wfw dowód miał zostać przeprowadzony na okoliczność pogorszenia stanu zdrowia powoda wskutek przebywania w areszcie śledczym. Skoro zatem treść dołączonej do pozwu dokumentacji medycznej, w szczególności świadectwa lekarskiego z dnia 25 maja 2005 r. wyraźnie wskazuje na fakt pogorszenia stanu zdrowia powoda podczas jego pobytu w areszcie śledczym (k. 5), przeprowadzanie kolejnego dowodu na powyższą okoliczność uznać należy w świetle art. 217 § 3 k.p.c. za niecelowe. _ - Jednocześnie Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym przeprowadzenie w/w dowodu z opinii biegłego na w/w okoliczność w sytuacji uznania roszczenia powoda za przedawnione stało się w realiach przedmiotowej sprawy zbędne (vide uchwała SN z 17.02.2006 r., 111 CZP 84/05, LEX nr 171726). ' Nie zasługiwał równiez na uwzględnienie zarzut naruszenia art._233__§_1__k.p.c. - _ - ' Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia powyższego przepisu wymaga wykazania, iż uchybił on zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Zarzut dowolnego rozważenia materiału dowodowego wymaga dla swej skuteczności konkretyzacji, i to nie tylko przez wskazanie przepisów procesowych, z naruszeniem których apelujący łączy taki skutek, lecz również przez określenie, jakich dowodów lub jakiej części materiału zarzut dotyczy, oraz podania przesłanek dyskwalifikacji postępowania Sądu 1 instancji w zakresie oceny poszczególnych dowodów na tle znaczenia całokształtu materiału dowodowego oraz w zakresie przyjętej podstawy orzeczenia. Naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna (wyrok SN z 12.04.2001 r., 11 CKN 588/99, LEX nr 52347). Zarzut naruszenia art. 233 l k.p.c. mógłby się okazaćskuteczny tylko w wypadku I 1 --- STRONA 7 --- 7 wykazania, że zastosowane przez Sąd kryteria oceny wiarygodności były oczywiście błędne (wyrok SN z 16.04.2002 r., V CKN 1446100, LEX nr 55167). - W treści środka odwoławczego apelujący zarzuca, iż Sąd a quo nie przeprowadził dowodów na okoliczność stanu zdrowia powoda i z tych przyczyn, w ocenie apelującego, ocena dowodów dokonana przez ten Sąd jest dowolna. Zarzut ten jest niezasadny. Jak już wskazywano z treści wniosku dowodowego sformułowanego w piśrnie procesowym powoda z dnia 23 pażdziemika 2012 r. wynika, że dowód z opinii biegłego miał zostać przeprowadzony wyłącznie na okolicznbść pogorszenia stanu zdrowia powoda. Wobec przesądzenia kwestii przedawnienia roszczenia badanie przesłanek materialnoprawnych uzasadniających jego uwzględnienie okazało się zbędne. Z treści tezy dowodowej nie wynika natomiast, aby apelujący domagał się ustalenia, czy jego stan zdrowia w okresie przebywania w areszcie śledczym bądż też póżniej uzasadniał przyjęcie, że istniały w stosunku do niego podstawy do całkowitego ubezwłasnowolnienia. Apelujący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem nie rolą sądu orzekającego było dokonywanie wykładni w/w tezy zredagowanej w piśmie z dnia 23 pazdziernika 2012 r. ` Jednocześnie, w ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd Okręgowy w sposób dowolny przyjął, iz stan zdrowia powoda po upływie miesiąca od daty uchylenia tymczasowego aresztowania i przywiezienia go do szpitala psychiatrycznego był już na tyle dobry, że powód miał wówczas możliwość świadomego realizowania swoich praw w zakresie domagania się zadośćuczynienia za krzywdy wyrządzone umieszeniem w szpitalu aresztu śledczego. Powyższe ustalenie nie znajduje .potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiejkolwiek. dokumentacji .medycznej dotyczącej stanu zdrowia powoda w. okresie po wypisaniu go ze szpitala aresztu śledczego. Powyższe ustalenie nie miało jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Skoro bowiem najpóźniej w dniu 14 marca 2008 r. powód odzyskał kontrolę i świadomość swojego postępowania, to jego roszczenie i tak było przedawnione. . Nie zasługiwaly na uwzględnienie również zarzuty naruszenia prawa materialnego. Odpowiedzialność za czyny niedozwolone podlega ograniczeniu czasowemu poprzez regulację zawartą w art. 442] =§ 1 k.c. stanowiącym, iż roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Przepis art. 442' k.`c. wprost wskazuje, iż dla. rozpoczęcia biegu terminu --- STRONA 8 --- 8 _ przedawnienia konieczna jest wiedza o samej szkodzie i osobie za nią odpowiedzialnej, a nie świadomość możliwości dochodzenia ochrony na drodze postępowania sądowego. Przepis ten nie uzależnia przy tym zastosowania instytucji przedawnienia od poziomu świadomości prawnej osoby poszukującej ochrony, wiążąc ją wyłącznie uz wiedzą o szkodzie -i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. . W judykaturze utrwalony jest pogląd, że o „dowiedzeniu się o szkodzie” można mówić wtedy, gdy poszkodowany „zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody”; inaczej rzecz ujmując, gdy ma „świadomość doznanej szkody”, „przesłanką wiadomości o szkodzie zostaje zrealizowana już w tej chwili, w której poszkodowany wie o istnieniu szkody w ogóle, gdy ma świadomość faktu powstania szkody” (ride uchwała składu 7 sędziów SN z 11 lutego 1963 r., Ill PO 6/62, OSNCP 1964, nr 5, poz. 87). ' Ustalenie wiedzy poszkodowanego o szkodzie stanowi przypisywanie mu - na podstawie okoliczności intersubiektywnie sprawdzalnych - świadomości wystąpienia szkody. Przypisanie poszkodowanemu takiego stanu świadomości jest zrelatywizowane do właściwości podmiotowych poszkodowanego, dostępnej mu wiedzy o okolicznościach wyrządzenia szkody oraz zasad doświadczenia życiowego (por. wyrok SA w Krakowie z 19 marca 1991 r., 1 AC1' 39/91, OSA 1991, nr 4, poz. 28). W realiach niniejszej sprawy w chwili przyjęcia do oddziału chorób wewnętrznych Szpitala Aresztu' Śledczego w Bntan ogólny powoda był dobry (k. 5). Nic nie stało na przeszkodzie, aby powód w tym okresie odbywał dalsze leczenie psychiatryczne w areszcie śledczym z oddziałem szpitalnym (k. 41). Z -treści sentencji postanowienia Sądu Okręgowego_w Bydgoszczy z dnia 31 m_aja 2005 r., sygn. akt IV Kz 347/05 wynika, iz zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego 'w dnia 29 kwietnia 2005 r w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania 'Z . zostało wniesione przez samego powoda (k. 8). Bezsporne jest, iż w trakcie pobytu powoda w Szpitalu Aresztu Śledczego Elw okresie od 29 kwietnia 2005 r. do 31 maja 2005 r. stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszenia. Prawie cały czas przebywał w pasach lekarskich ze względu na pobudzenie psycho-motoryczne, nie jadł, wypowiadał myśli urojeniowo-omamowe (k. 6). W aktach sprawy brak jest dokumentacji medycznej pozwalającej ustalić obraz stanu zdrowia powoda w okresie późniejszym. Nie można zatem w sposób nie budzący wątpliwości ustalić chwili, w której powód powziął wiedzę o ewentualnej szkodzie wyrządzonej mu umieszczeniem w szpitalu aresztu śledczego oraz osobie za nią odpowiedzia1nej._Nie ulega jednak wątpliwości, co zresztą przyznaje sam apelujący w treści środka odwoławczego, iż najpóźniej nastąpiło to w dniu 14 marca. 2008 r., a zatem --- STRONA 9 --- 9 w chwili _skierowania przez powoda do Prokuratury Okręgowej w pisma z tej daty zatytułowanego „doniesienie” (k. 10). Od tego dnia zaczął biec zatem 3-letni termin przedawnienia przewidziany w art. 442] § 1 k.c., który skończył sie w dniu 14 marca 2011 r. Skoro zatem pozew w przedmiotowej sprawie został złożony dopiero w dniu 5 września 2012 r., dochodzone przez powoda roszczenie uznać należało za przedawnione. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c., wskazać należy, że - wbrew odmiennym zapatrywaniom apeiującego - złożenie w dniu 14 marca 2008 r. zawiadomienia o przestępstwie z zawartym w nim wnioskiem „zadośćuczynienia od Skarbu Państwa na moją rzecz w wysokości 500.000,00 zł” nie doprowadziło do przerwania biegu przedawnienia. Według powyższego przepisu, bieg przedawnienia przerywa sie przez każdą czynność przed sądem lub innyrn organem powołanym do rozpoznawania spraw przedsiewziętą bezpośrednio w celu dochodzenia 'lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 2008 'r. wydanym w sprawie II CSK 456/07, wniesienie aktu oskarżenia, a także wniosku o zastosowanie środka karnego przewidzianego w art. 46 § 1 k.k. nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wjyrządzonej przestepstwem, skutek taki wywiera natomiast wytoczenie powództwa cywilnego (Biul. SN 2008., nr 6, s. 15). W ocenie Sądu Apelacyjnego pismo z dnia 14 marca 2008 r. nie moze zostać uznane za powództwo adhezyjne, chociażby z tego wzgledu, iż nie czyniło ono zadość wymaganiom przewidzianym dla pozwu (vide uzasadnienie wyroku SN z 28 stycznia 2009 zz, W CSK 386/cs, LEX nr 527246). o i 'Nieuzasadniony był również zarzut naruszenia art. 5 k.c.. W myśl tego przepisu, z ochrony nie korzystają prawa, którycli realizacja godzi" w zasady współżycia. społecznego _i _z tego względu stanowi nadużycie prawa. W judykaturze dominuje wyraźnie pogląd, że uznanie zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa i uwzględnienie przez sąd przedawnionego roszczenia możliwe jest jedynie wyjątkowo, gdy indywidualna ocena okoliczności w rozstrzyganej sprawie wskazuje, iż opóźnienie w dochodzenia przedawnionego roszczeniajest spowodowane szczególnyini przesłankami uzasadniającymi to opóźnienie i nie jest ono nadmierne. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa uwzględniać należy wszystkie okoliczności konkretnego przypadku, zachodzące tak po stronie zobowiązanego, jak i po stronie poszkodowanego. Dopuszczenie stosowaniaart. 5 k.c., jako obrony przeciwko zarzutowi przedawnienia jest z zasady wyjątkowe i pozostaje uzależnione od wykazania okoliczności mających taki charakter (vide wyrok._SN z dnia 18 maja 2006 r., IV CK 367/05, LEX nr 3'}'l507)._ - Podkreślić trzeba, iż trzyletni okres przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody --- STRONA 10 --- 10" wyrządzcnej czynem niedozwclonym, przewidziany w art. 4421 k.c. ma funkcje dyscyplinujące poszkodowanego, aby nie zwlekał ze skorzystaniem z przysługujących mu praw, by dochodził roszczeń w warunkach umożliwiających zebranie dowodów, ich przeprowadzenie przez sąd i dokonanie oceny. W realiach niniejszej sprawy, przyjmując nawet wariant najbardziej korzystny dla powoda, bieg terminu przedawnienia skończył się w dniu l4 marca 2011 r., co oznacza, iż pozew został przez niego wniesiony po upływie niemal półtorej roku od chwili, gdy powziął on wiedzę o ewentualnej szkodzie i podmiotowi obowiązanemu do jej naprawienia. Opóźnienie to uznać należy zatem za nadmierne. Jak trafnie przy tym zauważył Sąd Okręgowy powód nie zaoferował żadnych dowodów pozwalających na przyjęcie, iż powyższe opóźnienie spowodowane było jakimikolwiek wyjątkowymi wydarzeniami. Złożenie pozwu dopiero we wrześniu 2012 r. wynikało z suwerennej decyzji powoda i nie było uwarunkowane anijego stanem zdrowia ani zastosowanym leczeniem. Zasadnie zatem Sąd Okręgowy dochodzone przez powoda roszczenie uznał za przedawnione. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia § 10 ust. l pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb .Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013, poz. 490). W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy uznał powyższy przepis za podstawę ustalenia wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu za świadczoną przez niego na rzecz powoda pomoc prawną. Przepis ten reguluje bowiem wysokość stawek minimalnych w sprawach o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego dotyczy on zatem wszelkich wypadków, w których strona dochodzi w/w roszczeń w związku z odbywaniem kary _pozbawienia wolności czy tymczasowego aresztowania. Nie sposób podzielić stanowiska apelującego, iż nie obejmuje on swoją dyspozycją wypadków, w których strona domaga się zadośćuczynienia za samo umieszczenie w którymkolwiek z w/w zakładów zamkniętych. W tym stanie rzeczy, na zasadzie art. 385 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. W punkcie drugim, na zasadzie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 § l k.p.c., Sąd Odwoławczy odstąpił od obciąźania powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd miał przy tym na uwadze, iż zastosowanie w/w przepisu wymaga rozważenie wszystkich okoliczności sprawy i wskazania wypadku szczególnie uzasadnionego, ponieważ wyłączona została możliwość wszelkich uogólnień (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r. ll --- STRONA 11 --- 11 CZ 223/73, niepubl.). Istotne znaczenie dla możliwości zastosowania zasady słuszności ma zachowanie stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. _ _ Sposób zastosowania art. 102 k.p.c. i ocena czywystąpił szczególnie uzasadniony wypadek należy do uprawnień jurysdykcyjnych sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19' maja 2006 r. 111 CK 221f05, niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do analizowanej sprawy stwierdzić należy, że aktualna sytuacja życiowa, zdrowotna i materialna powoda, uzasadnia zastosowanie zasady słuszności określonej w art. 102 k.p.c. Ponadto powód realizuje przysługujące mu -uprawnienie 'do sprawiedliwego ijawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), zaś zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu nie może być rozumianajako środek dyscyplinuj ący i zniechęcający do wytaczania powództw. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie § 2 oraz '§ 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 25 oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłatnza czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz.U. z 2013 r,, poz. 490).