Teza / krótkie omówienie
zatwierdzenia projektu podzialu, klasyfikacji i szacunku gruntow i inwentarza oraz wykazu nabywcéw z rozparcelowanej nieruchomoéci ziemskiej G— w gm. G nalezacej do W albowiem sprawa zawisla w tut. Sadzie na skutek po
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Udpis wymlm Sygn. akt V ACa 273f13 _Q\*1'$ fizyé>1‘ "*'~ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2013 1'. Sad Apelacyjny W Gdafisku — Wydzial V Cywilny ~ W sldadzie: PrzeW0d11iczapy:' SSA Zbigniew Koima (spin) Sqdziowie: SA Jacek Grela SO del. Mariusz Struski Protokolant: stazysta Aleksandra Cwiek p0 rozpoznaniu W clniu 29 maja 2013 r. W Gdafisku na rqzprawie spraww Z powédztwa PR32 H3sni Dan ‘Ni przeciwko Skarbowi ?a1istwa — Wojewodzie Kujawsko — Pomorskiemu 0 zaplatg 11a skutek apelacji powodéw nod Wyroku Sqdu Okrqgowego W Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt I C 655/11 I.. oddala apelacjq; II. zasqdza od powodéw na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa W Warszawie kwoty p0 600 (szeééset) z%0tych tytuiem zwrotu kosztéw zastegpstwa procesowego postrgpowaniu apelacyjnym. Na oryginale Wlaéciwe podpisy. / Odpis wyroku Sygn. akt V ACa 273/13 .Q\*i'$ ßëz' '=¬¬~ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział V Cywilny ~ w składzie: Przewodniczącyr' SSA Zbigniew Koźma (spr.) Sędziowie: SA Jacek Grela SO del. Mariusz Struskí Protokolant: stażysta Aleksandra Ćwiek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. W Gdańsku na rozprawie Spraw z powództwa P-Rís Hßsni Dan WÅ przeciwko Skarbowi }*aństwa - Wojewodzie Kujawsko - Pomorskiemu o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt I C 655/11 I.. oddała apelację; II. zasądza od powodów na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorií Generalnej Skarbu Państwa W Warszawie kwoty po 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego postępowaniu apelacyj nym. Na oryginale właściwe podpisy. /
--- STRONA 2 ---
2 U Z A S A D N I E N I E Powodowie: P Ra H S‘ i DI “Ii riako Spadkobiercy PO Wj R— wnieéli pozew przeciwko Skarbowi Paflstwa Wojewodzie Kujawsko—~ Pomorskiemu o zasadzenie na ich rzecz kwoty 3.026.996 z]: wraz z ustawowymi odsetkami od daty wytoczenia powédztwa do dnia zapiaty, po 1/3. czeéci dla kazdego z nich,~tytu1em odszkodowania za bezprawne przejegcie nieruchomoéci ziemski¢j— gospodarstwa rolnego naieiqcego do W“ R1 Precyzujac 2a,danie pozwu powodowie wskazali, fie na dochodzona pozwem kwote skladaja, siez oclszkodowanie za utrate wiasnoéci nieruchomoéci rolnej 0 pdwierzchni 62,958 ha w wysokoéci 1.659.384 21, odszkodowanie za utracone korzyéci za okres 10 lat od dnia 12 paédziernika 2001 r. roku do dnia 11 paédziernika 2011 r. z gospodarstwa rolnego bezprawnie przejetego przez Skarb Paflstwa, a nastepnie bezprawnie rozparcel0wanego— w wysokoéci 1.376.610 Z1 i kwota 1.000.000 21 z tytulu wartoéci zabudowafi i inwentarza Zywego. Powodowie wskazali, 2e W_ R— wiosnq 1945 r . , byl wlaécicielem maj atku ziemskiego, polozonego w miejscowoéci G_ powiat ta, w sklad ktérego wchodzily nieruchomoéci 0 charakterze rolniczym, 0 lacznej powierzchni 98,4980 ha, wraz z zabudowaniami oraz lasy i grunty leéne o iapznym obszarze 57,4020 ha. Z przedmiotowej nieruchomoéci zostai on wysiedlony na mocy ciekretu PKWN 2: dnia O6 wrzeénia 1944 r. 0 przeprowadzeniu reformy rolnej. W 2 U Z A S A D N I E N I E - Powodowie: P- Ra H- S- i D1 Wí jako SP&=1k0bi@rCY P0 Wí Rń wnieśli pozew przeciwko Skarbowi Państwa Wojewodzie Kujawsko- Pomorskiemu o zasądzenie na ich rzecz kwoty 3.026.996 zł wraz z ustawowymi odsetkami od daty wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, po 1/3. części dla każdego z nich,~tytułem odszkodowania za bezprawne przejęcie nieruchomości ziemskiej- gospodarstwa rolnego należącego do W* RS- Precyzując żądanie pozwu powodowie wskazali, że na dochodzoną pozwem kwotę składają sie: odszkodowanie za utratę własności nieruchomości rolnej o powierzchni 62,958 ha w wysokości 1.659.384 zł, odszkodowanie za utracone korzyści za okres 10 lat od dnia 12 października 2001 r. roku do dnia ll października 2011 r. z gospodarstwa rolnego bezprawnie przejętego przez Skarb Państwa, a następnie bezprawnie rozparcelowanego- w wysokości 1.376.610 zł i kwota 1.000.000 zł z tytułu wartości zabudowań i inwentarza żywego. Powodowie wskazali, że W_ R- wiosną l945 r . , był właścicielem majątku ziemskiego, położonego w miejscowości G- powiat tą w skład ktorego wchodziły nieruchomości o charakterze rolniczym, o łącznej powierzchni 98,4980 ha, wraz z zabudowaniami oraz lasy i grunty leśne o łącznym obszarze 57,4020 ha. Z przedmiotowej nieruchomości został on wysiedlony na mocy dekretu PKWN z dnia 06 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W
--- STRONA 3 ---
3 trakcie wysiedlenia nie wreczono mu Zadnej decyzji w tej sprawie. W dhiu 23 listopada 1946 1. otrzymal od wladz powiatowych zaéwiadczenie, w ktérego treéci potwierdzono, 2e jego majatek ziemski zostal przej@ty pod zarzqd pafistwowy na podstawie Dekretu. Na podstawie decyzji Powiatowego Urzedu Ziemskiego w T z clnia 28 lutego 1946 r.,» nastapilo zatwierdzenie projektu podzialu majatku nalezacego do W_ Powodowie wskazali, 2e decyzja z dnia 14 paédziernika 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzik, Ze nieruchomoéé 0 iqcznej powierzchni 89,4980 ha nie padpadala. pod dziaianie przepisu. art. 2 ust 1 lit e dekretu PKWN z dnia 06 wrzeénia 1944 3. 0 przeprcwadzeniu reformy rolnej. Powodowie podali, i2 na skutek podjgtych dzialafi udalo im sie odzyskaédzialka nr 33 0 pow. 6,2100 ha oraz dzialkg nr 6/2 0 pow. 20,3300 ha. Pozostala czeéé nieruchomoéci rolnej o powierzchni 62,958 ha nie zostala zwrécona Spadkobiercom z uwagi na fakt, Ze staia sie wlasnbécia oséb trzecich. W piémie procesowym z dnia 21.05.2012r. powodowie zmienili podstawe prawna roszczefi dotyczacych nieruchomoéci, ktére dalo sig im odzyskaé w naturze, tj. co do 26,54 ha i wskazali, Ze w zwiazku z przedmiotowymi nieruchomoéciami domagaja sie nie odszkodowania, lecz na podstawie art. 225 w zw. z art.224 kc zwrotu p02ytkéw uzyskanych z przedmiotowych nieruchomoéci pxzez Skarb Pafistwa od dnia l2.10.200lr. do dnia 11.10.20l1r. W piémie procesowym 2 dnia 14.11.20l2r. powodowie zmienili podstawg, prawna w zakresie roszczefi dotyczacych nieruchomoéci, ktérych nie udaio im. sie 3 trakcie wysiedlenia nie wręczono mu żadnej decyzji w tej sprawie. W dniu 23 listopada 1946 r. otrzymał od władz powiatowych zaświadczenie, w ktorego treści potwierdzono, że jego majątek ziemski został przejety pod zarząd państwowy na podstawie Dekretu. Na podstawie decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w T- z dnia 28 lutego 1946 r.,› nastąpiło zatwierdzenie projektu podziału majątku należącego do W- Powodowie wskazali, że decyzją z dnia 14 października 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że nieruchomość o łącznej powierzchni 89,4980 ha nie podpadała. pod działanie przepisu. art. 2 ust 1 lit e dekretu PKWN z dnia 06 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powodowie podali, iż na skutek podjętych działań udało im się odzyskać działkę nr 33 o pow. 6,2100 ha oraz działkę nr 6/2 o pow. 20,3300 ha. Pozostała część nieruchomości rolnej o powierzchni 62,958 ha nie została zwrócona spadkobiercom z uwagi na fakt, że stała się własnością osob trzecich. W piśmie procesowym z dnia 21.05.2012r. powodowie zmienili podstawę prawną roszczeń dotyczących nieruchomości, które dało się im odzyskać w naturze, tj. co do 26,54 ha i wskazali, że w związku z przedmiotowymi nieruchomościami domagają się nie odszkodowania, lecz na podstawie art. 225 w zw. z art.224 ko zwrotu pożytków uzyskanych z przedmiotowych nieruchomości przez Skarb Państwa od dnia 12.10.2001r. do dnia 11.10.2011:. W piśmie procesowym z dnia 14.11.2012r. powodowie zmienili podstawęy prawną w zakresie roszczeń dotyczących nieruchomości, ktorych nie udało im. się
--- STRONA 4 ---
4 odzyskaé W naturze, tj. co do 62,3223 ha i wskazali, 2e w zwiazku z przedrniotowymi nieruchomoéciami, ktére Z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutxéw prawnych nie mega byé zwrécone w naturze powodom — domagaja sia zasadzenia odszkodowania na podstawie art. 160 kpa. W bdpowiedzi na 'pozew~ pozwany Skarb Pafistwa Wojewoda Kujawsko—Pomorski wniésl 0 oddalenie powédztwa w caloéci oraz o zasadzenie od powodéw na rzecz pozwanego koszéw postgpowania wg norm przepisanych, w tym kosztéw zastgpstwa procesowego. Pozwany wskazal, 2e strona powodowa nie wykazaia N‘ H Zdarzenia szkodzacego, ktére ’0y3:ol:>y édlem podnoszonej‘ przez powodéw szkody w postaci utraty prawa wlasnoéci nieruchomoéci gospodarstwa rolnego poloionego w miej scowoéci G powiat, t—. Pozwany podniésl, Ze wycianie 'zaéwiadcze1'1ia przez Powiatowy Urza_d Ziemski w T w ciniu 23 listopada 1946 r. oraz wydanie zaéwiadczenia 2 dnia 25 lutego 1946 r. przez Wojewédzki Urzad Ziemski w B— mialo wyiapznie charakter deklaratoryjny i nie powoclowako utraty prawa wlasnoéci nieruchomoéci ' przez poprzednikéw praimych powodéw, co zostako stwierdzone decyzja z dnia 14 pafidziernika 2008 r., znak GZ.m—057~ 625795/08 przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Trfisi. Zdaniem strony" pozwanej, nalezy‘ uznaé, Ze roszczenie powodéw nie zasluguje na uwzqlednienie, poniewaz zdarzenie, na ktére powolujag sia powoclowie nie wyrzadzilo im szkody, a nieruchomoéé nigdy nie przeszia na wlasnoéé Skarbu Pafistwa. Nadto pozwany podniési zarzut prekluzji roszczenia powolujac sis na art. 1 i |~.\.1 KO U’! U\ art. 6 ust 1 ustawy 2 dnia 15 listopacia I. 0 odpowiedzialnoéci Pafistwai za szkody_"wyrzadzone przez 4 odzyskać w naturze, tj. co do 62,?223 ha i wskazali, że w związku z przedmiotowymi nieruchomościami, które Z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych nie mogą być zwrócone w naturze powodom - domagają się zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 160 kpa. W odpowiedzi na Qpozew. pozwany Skarb Państwa Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego koszów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany wskazał, że strona powodowa nie wykazała N\ H zdarzenia szkodzącego, które byłoby ódłem podnoszonej przez powodów szkody w postaci utraty prawa własności nieruchomości gospodarstwa rolnego położonego W miej scowości GG powiat. t_. Pozwany podniósł, że wydanie "zaświadczenia przez Powiatowy Urzad Ziemski w T- w dniu 23 listopada 1946 r. oraz wydanie zaświadczenia 2 dnia 25 lutego 1946 r. przez Wojewódzki Urząd Ziemski w B- miało wyłącznie charakter deklaratoryjny i -nie powodowało utraty prawa własności nieruchomości ` przez poprzedników prawnych powodów, co zostało stwierdzone decyzją z dnia 14 października 2008 r., znak GZ.m-057~ 625795/08 przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zdaniem strony' pozwanej, należy' uznać, że roszczenie powodów nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zdarzenie, na' które powołują sie powoclowie nie wyrządziło im szkody, a nieruchomość nigdy nie przeszła na własność Skarbu Panstwa. Nadto pozwany podniósł zarzut prekluzji roszczenia powołując sie na art. 1 i |¬.«.1 KD U1 Ű\ art. 6 ust 1 ustawy z dnia' 15 listopada r. o odpowiedzialności Państwai za szkody_ wyrządzone przez
--- STRONA 5 ---
5 funkcjonariuszy pafistwowych. Pozwany wskazai, Ze wg teqo unormowania w przypadku gdy pafistwo nie ponosilo odpowiedzialnoéci Za szkode wyrzadzona przed dniem wejécia w Zycie tej ustawy, poszkodowany mogi dochodzié od tego podmiotu jego wynagrodzenia nie poiniej nii w ciagu roku od tego dnia. Pozwany podniosl, 2e naleiy mieé w niniejszej sprawie ‘na uwadze fakt uplywu rocznego terminu prekluzyjnego dla dochodzenia roszczefi odszkodowawczych, wskazanego w art. 6 w/W ustawy,»ktéry okreélii termin dochodzenia roszczefi na 1 rok od dnia wejécia w Zycie tej ustawy, tj. od dnia 28 listopada 1956 r. Pozwany podniosi, Ze wyrazona w art. 6 cytowanej ustawy regulacja prawna utraciia. moc z dnienr wejécia w Zycie kodeksu cywilnego, tj. od dnia 01 stycznia 1965 r. Ponadto or O U1. Q\ strona pozwana zakwestionowala war dowodowa przedioionych przez powodéw kserokopii dokument j.w. Ponadtc wskazano, 2e nie okreélono w pozwie jakie grunty sa przedmiotem roszczenia powodow. Strona pozwana .podnios%a, Ze przedstawiona przez powodow ..| kserokopia dokumentacji dotyczacej' gruntéw nie wskazuje, Ze na nich znajdowaly sia nieruchomoéci i 2e zostaly one zniszczone (spalone) po przejeciu ich przez Skarb Pafistwa. Nadto strona powodowa, wedle pozwanego, U} [_|.. ‘(U nie wskazala w jakim stanie znajdowaly te budynki, tym bardziej, 2e na tym terenie w 1945 r. toczyly sio intensywne dzialania wojenne. ‘ Odnoénie Zmienionej podstawy prawnej roszczenia dotyczacego nieruchomoéci, ktore powodowie cdzyskali w naturze~ pozwany w piémie procesowym z dnia 28.06.2012r. podniogl zarzut przedawnienia roszczenia, powolujac sie na art. 229 § 1 kc. 5 funkcjonariuszy państwowych. Pozwany wskazał, że wg tego unormowania w przypadku gdy państwo nie ponosiło odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, poszkodowany mógł dochodzić od tego podmiotu jego wynagrodzenia nie później niż w ciągu roku od tego dnia. Pozwany podniósł, że należy mieć w niniejszej sprawie lna uwadze fakt upływu rocznego terminu prekluzyjnego dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, wskazanego w art. 6 w/w ustawy, który określił termin dochodzenia roszczeń na 1 rok od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia 28 listopada 1956 r. Pozwany podniósł, że wyrażona w art. 6 cytowanej ustawy regulacja prawna utraciła. moc z dnienr wejścia w życie kodeksu cywilnego, tj. od dnia 01 stycznia 1965 r. Ponadto N* O U1. Q. strona pozwana zakwestionowała war dowodową przedłożonych przez powodów kserokopii -dokument j.w. Ponadto wskazano, że nie określono w pozwie jakie grunty są przedmiotem roszczenia powodów. Strona pozwana .podniosła, że przedstawiona przez powodów .|- kserokopia dokumentacji dotyczącej' gruntów nie wskazuje, że na nich znajdowały się nieruchomości i że zostały one zniszczone (spalone) po przejęciu ich przez Skarb Państwa. Nadto strona powodowa, wedle pozwanego, U1 l_|.. (U nie wskazała w jakim stanie znajdowały te budynki, tym bardziej, że na tym terenie w 1945 r. toczyły sie intensywne działania wojenne. * Odnośnie zmienionej podstawy prawnej roszczenia dotyczącego nieruchomości, które powodowie odzyskali w naturze~ pozwany w piśmie procesowym z dnia 28.06.2012r. podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, powołując sie na art. 229 § 1 kc.
--- STRONA 6 ---
6 Wyrokiem z clnia 17 grudnia 2012 r. Sad Okregowy w Bydgoszczy ocldalii powédztwo, zasadzil od powodow na rzeoz pozwanego zwrot kosztow procesu, nastepujaco uzasadniajac rozstrzygnigcie. ' Wstepny powodow_ W’ E. — by1 wlaécicielem gospodarstwa rolnego poloizonego w G_ 0 lacznej powierzchni 146.900 ha, w skied ktérego wchodziiy grunty roine o lacznym obszarze 89,4980 ha oraz lasy i grunty leéne, o 1:ac_znym obszarze 57,4020 ha. Nieruchomoéo ta zostala przejeta przez Skarb Pafistwa 2 mocy art. 2 ust 1 lit. e Dekretu PKWN z dnia 6 wrzeénia 1944 r. 0 przeprowadzeniu reformy rolnej i na tej podstawie zostal ujawniony Skarb Pafistwa w ksiedze wieczystej. Obszar przejetego gospodarstwa rolnego 0 powierzchni 62,958 ha'zosta1 rozparcelowany i obecnie jégo czgéci znajduja sie we wladaniu osob trzecich. Powodom udalo sing: w toku podjotych czynnoéci odzyskaé w naturze, na mocy wyrokéw: Sadu Rejonowego w Ti z dnia 29 rnarca 2010 1:. sygn. akt I C 43/O9 oraz Sadu Okragowego w B2 clnia 14 pafidziernika 2010r. sygn.. akt II Ca 407/10 nieruchomoéci rolnez dziaika o or 33 0 powierzchni 6,2100 ha Oraz dzialkg o nr 6/2 O powierzchni 20,3300 ha. Nieruchomoéci zostaly fizycznie wydane powodom w dniu 19.09.2011r. Decyzja Bowiatowego. Urzodu Ziemskieqo z dnia 28 lutego 1946 r. dokonano pocizialu klasyfikacji i szacunku gruntu i irtwentarza oraz wykazu nabywcéw 2 rozparcelowanej nieruchomoéci ziemskiej naleiacej do W_ RE Decyzja ta zostala wyofana na podstawie art. l0,11,12 i 14' Dekretu PKWN z dnia 06 wrzeénia 1944 o przeprowadzeniu reformy rolnej i 6 Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, następujące uzasadniając rozstrzygnięcie. " Wstępny powodów_ W: E. - był właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w G- o łącznej powierzchni 146.900 ha, w skład którego wchodziły grunty rożne o łacznym obszarze 89,4980 ha oraz lasy i grunty leśne, o łącznym obszarze 57,-4020 ha. Nieruchomość ta została przejęta przez Skarb Państwa z mocy art. 2 ust 1 lit. e Dekretu PKWN" z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i na tej podstawie został ujawniony Skarb Państwa w księdze wieczystej. Obszar przejętego gospodarstwa rolnego o- powierzchni 62,958 ha'został rozparcelowany i obecnie jego' części znajdują się we władaniu osób trzecich. Powodom udało się w toku podjętych czynności odzyskać w naturze, na mocy wyroków: Sądu Rejonowego w Ti z dnia 29 marca 2010 r. sygn. akt 1 C 43/09 oraz Sądu Okręgowego w B_z dnia 14 października 2010r. sygn.. akt II Ca 407/10- nieruchomosci rolne: działkę o nr 33 o powierzchni 6,2100 ha oraz działkę o nr 6/2 o powierzchni 20,3300 ha. Nieruchomości zostały fizycznie wydane powodom w dniu 19.09.2011r. Decyzją Efiowiatowe-go. Urzędu Ziemskiego z dnia 28 lutego 1946 r. dokonano podziału klasyfikacji i szacunku gruntu i inwentarza oraz wykazu nabywców z rozparcelowanej nieruchomości ziemskiej należącej do W- RE Decyzja ta została wydana na podstawie art. 10,l1,l2 i 14' Dekretu PKWN z dnia 06 września -1944 o przeprowadzeniu reformy rołnej i
--- STRONA 7 ---
7 dokonano rozparcelowania tego gruntu rolnego. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju EvJsi '2 dnia 14 paédziernika 2008 r. o sygn. Q§Z.rn—057~625—95/08 O\ stwierdzono, Ze nieruchomoéé rolna stanowiaca wiasnoé 14 R_, o powierzchni 89,942 ha nie podpadala pod dzialanie przepisu a:t.2 Llst. 1 1it.e dekretu PKWN z dnia 6 wrzeénia 19441:. 0 przeprowadzeniu reformy rolnej. Powodowie 52; spadkobiercami po W5 Ra, kazdy w udziale wynoszacym 1/4 czeéoi w majatku spadkowym. Powyzszy stan faktyczny Sad ustalii na podstawie przedloionych przezetrony dokumentow, ktore uznano za wiarygocine, albowiem zostaly sporzadzone we wiaéciwej formie, przewidzianej céla tego typu dokumentow. Autentycznoécft zgromadzonyoh dokumentowu nie buc1zi1a rowniei watpliwoéci Sadu. Sad dal wiare zeznaniom P— R; na okolioznoéé wielkoéci gospodarstwa rolnego jego ojca W— R1 sposobu jego przejecia przez Paflstwo oraz czynnoéci jakie zostaiy podjete celem oclzyskania nieruchomoéci. Nie zasiuguja na uwzglednienie jego zeznania w zakresie znajclujaoych sie na nieruchomoéci budynkow, poniewaz wiedza powode o tym N. '1 Ox Q |'\" O fakoie znajduje dwoje ' z przekazow czlonkow rodziny i nie znajciuje potwierdzenia w pozostalym materiale dowodowyrn, a w szozegolnoéoi w dokumentach. Podobnie nalezy ocinieéé sie do przyczyn zniszozenia niektorych budowli, poniewaz brak jest podstaw do przyj ecia, 2e zostaly one celowo w trakcie nacj onalizacj i spalone . ‘ 7 dokonano rozparcelowania tego gruntu rolnego. Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 'z dnia 14 pażdziernika 2008 r. o sygn. -Ę-§Z.rn-057~625-95/08 O\ stwierdzono, że nieruchomość rolna stanowiąca własnoś W- R- o powierzchni 89,942 ha nie podpadała pod działanie przepisu a:t.2 ust. 1 lit.e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powodowie są spadkobiercami po Wa Ra, każdy w udziale wynoszącym 1/4 części w majątku spadkowym. Powyższy stan faktyczny Sad ustalił na podstawie przedłożonych przezstrony dokumentów, które uznano za wiarygodne, albowiem zostały sporządzone we _właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Autentyczność zgromadzonych dokumentów" nie budziła również wątpliwości Sądu. Sąd dał wiarę zeznaniom P- R; na okoliczność wielkości gospodarstwa rolnego jego ojca W- R_"i sposobu jego przejęcia przez Panstwo oraz czynności jakie zostały podjęte celem odzyskania nieruchomości. Nie zasługują na uwzględnienie jego zeznania w zakresie znajdujących sie na nieruchomości budynków, ponieważ wiedza powoda o tym Nr |¬› O\ Q-' |'\" O fakcie znajduje dwoje ' z przekazów członków rodziny i nie znajduje potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowyżn, a w szczególności w dokumentach. Podobnie należy odnieść się do przyczyn zniszczenia niektórych budowli, ponieważ brak jest podstaw do przyj ecia, że zostały one celowo w trakcie nacj onalizacj i spalone _ `
--- STRONA 8 ---
8 Sad podzielil stanowisko strony pozwanej, Ze teczka dokumentacji geodezyjnej Starostwa Powiatowego w T oraz mapy katastralne nie przedstawiaja, waloru dowodowego na okolicznoéoi obszaru gruntow bedacych przedmiotem roszczenia oraz istnienia zabudowafi w gospodarstwie rolnym W_ R—. Sad oddalil wniosek dowodowy strony powodowej, zawarty w pirémie procesowym Z dnia 15.02.2012r. /I'<.273— 281/ o przeprowadzenie dowodu z opinii biegiych: ~geodety na okolicznoéé ustalenia numerow dzialek /wraz ze wskazaniem klasy gruntéw/,ktc">re oclpowiadaja oawnym. parcelom o nr: 90,91,92,93,183,185,186,187,188,206,207,208, 531/181, 532/182, 533/181, 665/196, 666/196, 189, 190 oraz 191 2 kart 33 i 258 oraz 151,l.52,153,154 oraz 155 2 kart 32 bedafiych wlasnoécia W? R9 H przejetyoh bezprawnie przez Skarb Pafistwa oraz usta1enia,_ na ktérej z dziaiek poiozone byly zabudowania. mieszkalne i gospodarcze nalezace do F161, — z zakresu szacowania wartoéci nieruchomoéoi na okolicznoéé wartoéci ' nieruchomoéci o lacznej powierzchni 62,7223 ha bedaoyoh Yniasnoécia, W wecilug V stanu Z chwili bezprawnego pozbawienia powodow wladztwa mad przedmiotowymi nieruohomoéciami a oen z chwili wyceny, ~ na okolioznoéé wysokoéci érednich dochodow z gospodarstwa o powierzohni 89,2623 ha poloionych w wojewodztwie kujawsko— pomorskinl za okres 10 lat, od dnia 12.10.2001 r. do dnia 11.10.2011 r. " Oddalajac w/w “wnioski dowodowe strony powodowej sad w pelni podzielil stanowisko strony pozwanej 8 Sąd podzielił stanowisko strony pozwanej, że teczka dokumentacji geodezyjnej Starostwa Powiatowego w T- oraz mapy katastralne nie przedstawiają waloru dowodowego na okoliczności obszaru gruntów będących przedmiotem roszczenia oraz istnienia zabudowań w gospodarstwie rolnym W- R_. Sąd oddalił wniosek dowodowy strony powodowej, zawarty w piśmie procesowym z dnia 15.02.2012r. /k.273~ 281/ o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych: ~geodety na okoliczność ustalenia numerów działek /wraz ze wskazaniem klasy gruntów/,które odpowiadają dawnym. parcelom o nr: 90,91,92,93,183,185,186,187,188,206,207,208, 531/181, 532/182, 533/181, 665/196,i666/196, 189, 190 oraz 191 z kart 33 i 258 oraz 151,1.52,153,l54 oraz 155 z kart 32 będących własnością W? R1 a przejetych bezprawnie przez Skarb Panstwa oraz ustalenia,_ na której z działek położone były zabudowania. mieszkalne i gospodarcze należące do Wí' Rh, ~ z zakresu szacowania wartości nieruchomości na okoliczność wartości 3 nieruchomości O _ łącznej powierzchni 62,7223 ha będących własnością W- według V Stanu z chwili bezprawnego pozbawienia powodów władztwa nad przedmiotowymi nieruchomościami a cen z chwili wyceny, ~ na okoliczność wysokości średnich dochodów z gospodarstwa o powierzchni 89,2623 ha położonych w województwie kujawsko- pomorskinl za okres 10 lat, od dnia 12.10.2001 r. do dnia 12.10.2011 r. ' O-ddalając w/w »wnioski dowodowe strony powodowej sąd w pełni podzielił stanowisko strony pozwanej
--- STRONA 9 ---
9 zawarte w treéoi pisma prooesowego pozwanego z dnia 9.03.20l2r. /k.291—296/, mianowicie, iz powodowie nie 5. }_|_ |__| |_I.. przedsta jakichkolwiek dowodéw pozwalajacych na ustalenie stanu faktycznego nieruchomosci w dacie .4. przejmowania nieruchomosci‘ przez “ Skarb Pafistwa. Odnoszac _sie do utraconych pozytkéw z gospodarstwa~ powodowie nie wskazali w jaki sposob gospodarowane byiy ziemie rolne przez poprzednika prawnego. Sad oddalil wniosek strony' powodowej, zawarty w procesowym z dnia 14.11.2012r. /k.382—385/ c ‘U ,_l_ U]\ B l_1 (U zawieszenie postepowania do ozasu rozpatrzenia wniosku powodow o stwierdzenie niewaznoéci decyzji Powiatowego Urzedu Ziemskiego w T—. z dnia 28 lutego 1946r._, w przedmiocie zatwierdzenia projektu podzialu, klasyfikacji i szacunku gruntow i inwentarza oraz wykazu nabywcéw z rozparcelowanej nieruchomoéci ziemskiej G— w gm. G nalezacej do W albowiem sprawa zawisla w tut. Sadzie na skutek pozwu wniesionego w dniu 14 paidziernika 2011 r. i w ocenie sadu, dojrzala do merytorycznego rozstrzygniecia. Zawieszenie postepowania, w celu oczekiwania na decyzje, jaka moze zapaso w toku wszczetego przez powodow postepowania administracyjnego, nie jest na obecnym etapie procesu zasadne iv spowodowaloby nieuzasadniona zw1oke w rozpoznaniu sprawy. W tym stanie faktycznym Sad Okregowy uznal, 2e roszczenie powodow jest niezasadne i nie zasluquje na uwzglednienie. Zgodnie z trescia art. 417 § 1 k.c. przeslanka odpowiedzialnoéci Srarbu Pafistwa za szkody wyrzadzone przy wykonywaniu wiadzy publicznej, jest wykonanie tej 9 zawarte w treści pisma procesowego pozwanego z dnia 9.03.20l2r. /k.29l-296/, mianowicie, iz powodowie nie 2 ¦_|_ |__| |_l.. przedsta jakichkolwiek dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego nieruchomości w dacie 4. przejmowania nieruchomości' przez _ Skarb Państwa. Odnosząc _się do utraconych pożytków z gospodarstwa~ powodowie nie wskazali W jaki sposób gospodarowane były ziemie rolne przez poprzednika prawnego. Sąd oddalił wniosek strony' powodowej, zawarty w procesowym z dnia 14.11.2012r. /k.382-385/ c 'Ü ¦_l_ Ĺflx B ¦_1- (D zawieszenie postepowania do czasu rozpatrzenia wniosku powodów o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w T_. z dnia 28 lutego 1946r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału, klasyfikacji i szacunku gruntów i inwentarza oraz wykazu nabywców z rozparcelowanej nieruchomości ziemskiej G- w gm. G- należącej -do W- albowiem sprawa zawisła w tut. Sądzie na skutek pozwu wniesionego w dniu 14 października 2011 r. i w ocenie sądu, dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia. Zawieszenie postępowania, w celu oczekiwania na decyzję, jaka może zapaść w toku wszczetego przez powodów postępowania administracyjnego, nie jest na obecnym etapie procesu zasadne iv spowodowałoby nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powodów jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 417 § 1 k.c. przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej, jest wykonanie tej
--- STRONA 10 ---
10 w1adzy'niezgodnie z prawem, co oznacza, iz wykonujacemu w1adze publiczna bez wzgledu na sposob i forme dzialania mozna postawié zarzut dziaiania Z naruszeniem prawa (bezprawnosci}. Ponadto podkreslié nalezy , iz U O U3. Q. art. 41? par l k.o. reguluje odpowiedzial Skarbu Pafistwa za wyrzedzenie szkody zwiazanej z wydaniem aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucja, ratyfikowana umowa miedzynarodowa lub ustawa. W przepisie tym jednakze wyraznie zastrzezono, iz naprawienie szkody w N. Q3 D. Q3 Ox tym przypadku mozna po stwierdzeniu we wlaéciwym postepowaniu niezgodnosci tego aktu z Konstytucja, ratyfikowana umowa, miedzynarodowa lub ustawa. Dekret PKWN 0 przeprowadzeniu reformy rolnej nie zostai uznany przez Trybunal Konstytuoyjny . za niezgodny z Konstytucja. W uohwalach z dnia 19.09.1990 r. (Sygn. akt W.3/89) oraz z dnia 16.04.1996r ( sygn. akt W 15/95), Trybunal Konstytucyjny dokonywal wykiadni art. 2 Dekretu. i nie uznai niekonstytucyjnosci powyzszego przepisu. Odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa za szkode wyrzadzona przy wykonywaniu w1adzy publicznej reguluja przepisy kodeksu cywilnego, jednakze do stosunkow prawnych powstalych przed jego wejéciem w zycie stosuje sie przepisy dotychczasowe (art. XXVI przep. wpr. k.c). W literaturze podkresla sie, Ze zgodnie z ogolna zasada prawa miedzyczasowego, miarodajny dla oceny okreslonego zdarzenia jest stan prawny obowiazujacy w chwili jeqo zaistnienia (tempus regit actum), co oznacza, ze nowa ustawa nie powinna byé stosowana do oceny skutkow (negatywnych albo pozytywnych) zdarzefi prawnyoh, ktore nastapily przed jej wejéoiem w zycie. Dotyczy to takze czynow niedozwolonych: jezeli szkoda zostala wyrzadzona 2 w L_, . Uh o |,_|_ wB czynem niedozwolonym przed w zyoie_.nowego 10 władzy niezgodnie z prawem, co oznacza, iż wykonującemu władze publiczną bez wzgledu na sposób i formę działania można postawić zarzut działania z naruszeniem prawa (bezprawności}. Ponadto podkreślić nalezy , iż 'ii O mt Qt art. 41? par l k.c. reguluje odpowiedział Skarbu Państwa za wyrządzenie szkody związanej z wydaniem aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucja, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W przepisie tym jednakże wyraźnie zastrzeżono, iż naprawienie szkody w N. .Ü-5 Q.. 93 Qx tym przypadku można po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucja, ratyfikowaną umowa_ międzynarodową lub ustawą. Dekret PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny . za niezgodny z Konstytucją. W uchwałach z dnia 19.09.1990 r. (Sygn. akt W.3/89) oraz z dnia l6.04.l996r -Ľ sygn. akt W 15/95), Trybunał Konstytucyjny dokonywał wykładni art. 2 Dekretu. i nie uznał niekonstytucyjności powyższego przepisu. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej regulują przepisy kodeksu cywilnego, jednakże do stosunków prawnych powstałych przed jego wejściem w zycie stosuje się przepisy dotychczasowe (art. XXVI przep. wpr. k.c). W literaturze podkreśla się, że zgodnie z ogólną zasadą prawa międzyczasowego, miarodajny dla oceny określonego zdarzenia jest stan prawny obowiązujący w chwili jego zaistnienia (tempus regit actum), co oznacza, że nowa ustawa nie powinna być stosowana do oceny skutków (negatywnych albo pozytywnych) zdarzeń prawnych, które nastąpiły przed jej wejściem w życie. Dotyczy to takze czynów niedozwolonych: jeżeli szkoda została wyrządzone ā o L- . UL o |,_|- wB czynem niedozwolonym przed w życie_.nowego
--- STRONA 11 ---
11 prawa, to wtedy na podstawie starego prawa nalezy ooeniao nie tylko to, czy na skutek tego zdarzenia Fl‘ H FD (11. Q. powstaili Stosunek zobowia_zaniowy, ale takze jego (por. art. XXXIX p.w.k.z. i art. XLIX § I1 p.w.k.c). Reguie te uzasadnia koniecznoéé poszanowania praw nabytych, a "takze co najwazniejsze — stworzenie w spoleczefistwie zaufania do obowiazujacego ustawodawstwa, aby kazdy 1nog1 ze spokojen1 wedkug" tego ustawodawstwa swe sprawy urzadzao i swym postepowaniem kierowaé bez obawy, iz wsteczne dzialanie nowej ustawy jego plany pokrzyzuje i zamierzenia udaremni. _ W ocenie sadu, ~ zarowno wydanie zaéwiadczenia z dnia 25 lutego 1946r. jak i zaswiadczenia z dnia 23 listopada 1946r. Powiatowego Urzedu Ziemskiego w Uri dokonany na jego podstawie wpis w ksiegach wieczystych, nie powodowaiy utraty prawa wiasnosci przez poprzednika prawnego powodow. W orzeozniotwie Sadu Najwyzszeqo oraz literaturze prawniczej dominuje poglad uznania wylacznie deklaratywnego charakteru zaswiadczenia wydawanego przez Urzedy Ziemskie o przejéciu prawa wlasnoscivnieruohomoéci na rzeoz Skarbu Pafistwa, na mocy art. 2 ust.1 1it.e dekretu z dnia 6 wrzesnia 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nieruohomosci spelniajace warunki okreslone w tych przepisach przechodzily bowiemina rzecz Skarbu Pafistwa z mocy samego prawa z dniem 13 wrzesnia 1944r. Z tego tez wzgledu decyzja administracyjna wydawana na podstawie § 5 Rozporzadzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych 2 dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, rowniez moze mieo charakter wylacznie deklaratoryjny. Definitywna utrate prawa wlasnosci przedmiotowej nieruchomosoi mozna wiazao f>...‘@*z'.\¢é'221*’. ' ~‘=‘\\'~!‘_.rm‘ =1, 1 . . = . ' . M ‘K 0 HM ' 11 prawa, to wtedy na podstawie starego prawa należy oceniać nie tylko to, czy na skutek tego zdarzenia FI" H FD Un Q. powstał stosunek zobowiązaniowy, ale także jego (por. art. XXXIX p.w.k.z. i art. XLIX § Il p.w.k.cJ. Regułe tę uzasadnia konieczność poszanowania praw nabytych, a 'także - co najważniejsze - stworzenie w społeczeństwie zaufania do obowiązującego ustawodawstwa, aby każdy 1nógł ze spokojen1 według' tego ustawodawstwa swe sprawy urządzać i swym postępowaniem kierować bez obawy, iż wsteczne działanie nowej ustawy jego plany pokrzyżuje i zamierzenia udaremni. _ W ocenie sądu, ~ zarówno wydanie zaświadczenia z dnia 25 lutego 1946r. jak i zaświadczenia z dnia 23 listopada 1946r. Powiatowego Ürzedu Ziemskiego w wi dokonany na jego podstawie wpis w księgach wieczystych, nie powodowały utraty prawa własności przez poprzednika prawnego powodów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz literaturze prawniczej dominuje pogląd uznania wyłącznie deklaratywnego charakteru zaświadczenia wydawanego przez Urzędy Ziemskie- o przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Panstwa, na mocy art. 2 ust.1 lit.e dekretu z dnia 6 września l§44r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nieruchomości spełniające warunki określone w tych przepisach przechodziły bowiem na rzecz Skarbu Panstwa z mocy samego prawa z dniem 13 września 1944r. Z tego też wzgledu decyzja administracyjna wydawana na podstawie § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, również może mieć charakter wyłącznie deklaratoryjny. Definitywną utratę prawa własności przedmiotowej nieruchomości można wiązać e›...`.-±&z'.\=¿'=21~'. ' -»*=-"¬-¬"¬!'-_.--iw' 1;. .' _ . - = .- ` _ W 'Ă ` “M '
--- STRONA 12 ---
12 dopiero z ohwila rozporzadzenia nieruchomosoia w drodze jej paroelaoji w lataoh 40 tych XX wieku, co dotyczyo mialo powierzchni 52,67 ha. Przepisy obowiazujacego wowczas kodeksu zobowiazafi nie stanowi1y podstawy odpowiedzialnosci pafistwa za szkody wynikajace z jego dzialah o oharakterze wladczym, a mogly mieo zastosowanie jedynie w odniesieniu do dziaialnosci pafistwa podejmowanej w sferze gospodarczej. Wobec powyzszego, stwierdzié nalezy, 2e podstawa odpowiedzialnoéoi A pozwanego w niniejszej sprawie w chwili wyrzadzenia szkody, stanowio mogiy dopiero przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o odpowiedzialnoéoi Pafistwa za szkody wyrzadzone przez funkcjonariuszy pafistwowych / Dz. U. nr 54, poz. 243/. Q. C5 ‘_l_ QJ Do chwili wejécia w Zyoie ustawy z 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialnoéoi Pafistwa za szkody wyrzadzone przez funkcjonariuszy pafistwowyoh (Dz. U. Nr J t0 Ln Ch H "'1 Fr L_1. 54, poz. 243, dalejz "ustawy z 1 do dnia 28 listopada 1956 r., nie by1o'przepisow regulujacych odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa za wyrzadzone szkody wynikie z czynnosoi wladczych. Do tej daty obowiazywai art. k.z., ktory stanowil, ze kto' powierza F4 if‘‘~U1 wykonanie ozynnosci swemu podwiadnemu, odpowiada za szkode wyrzadzona z winy przy wykonywaniu \__|_ (D ‘,0. O poleconej mu czynnoéci. Na jego gruncie przyjmowano powszechnie, tak jak w okresie miedzywojennym, ze przepisy kodeksu zobowiazafi nie maja zastosowania w sytuacji, gdy szkoda wynikla z czynnosci majacych oharakter aktow w1adzy. Jezeli wiec przyjao, ze ojciec powodow zostai niezgodnie z owczesnie obowiazujacym prawem pozbawiony wladania gospodarstwa w latach 1945 1947r. przez przedstawicieli Pafistwa przeprowadzajaoych 12 dopiero z chwilą rozporządzenia nieruchomością w drodze jej parcelacji w latach 40- tych XX wieku, co dotyczyć miało powierzchni 52,67 ha. Przepisy obowiązującego wowczas kodeksu zobowiązań nie stanowiły podstawy odpowiedzialności państwa za szkody wynikające z jego działań o charakterze władczym, a mogły mieć zastosowanie jedynie w odniesieniu do działalności państwa podejmowanej w sferze gospodarczej. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że podstawą odpowiedzialności A pozwanego w niniejszej sprawie w chwili wyrządzenia szkody, stanowić mogły dopiero przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o odpowiedzialności Panstwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych / Dz. U. nr 54, poz. 243/. Q. ¦Ífi I_l_ BJ Do chwili wejścia w życie ustawy z 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Panstwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych (Dz. U. Nr J tO Lr: (51 H "'l Ft L_;. 54, poz. 243, dalej: "ustawy z 1 do dnia 28 listopada 1956 r., nie było przepisów regulujących odpowiedzialność Skarbu Państwa za wyrządzone szkody wynikłe z czynności władczych. Do tej daty obowiązywał art. k.z., który stanowił, że kto' powierza ł..\ 1|'-`-¬'U1 wykonanie czynności swemu podwładnemu, odpowiada za szkodę wyrządzoną z winy przy wykonywaniu \__|_ (D ŁQ O poleconej mu czynności. Na jego gruncie przyjmowano powszechnie, tak jak w okresie międzywojennym, że przepisy kodeksu zobowiązań nie mają zastosowania w sytuacji, gdy szkoda wynikła z czynności mających charakter aktów władzy. Jeżeli więc przyjąć, że ojciec powodów został niezgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem pozbawiony władania gospodarstwa w latach 1945- 1947r. przez przedstawicieli Państwa przeprowadzających
--- STRONA 13 ---
13 reforms rolna, to takie dzialanie nie rodziio wtedy odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa {por. uchwa1e'Sadu Najwyzszego z dnia 11 pazdziernika 1996 r., III CZP 76/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 16}. Oczywiscie roszczenia, ktore nie powstaly, nie mogiy uleo przedawnieniu. Stan ten ulegi zmianie z chwila wejscia w zycie Uh O\ ustawy 2 1956 r., gdyz stworzyla moiliwo dochodzenia roszczefi. o naprawienie szkod, jezeli wedkug dotychczasowych obowiazujaoych przepisow §afistwo nie ponosilo odpowiedzialnoéci za szkode wyrzadzona przez funkcjonariusza twowego. Wedlug unormowania 6 Q) {j\ U} zawartego w art. 6 ust. 1 ustawy z 1956 r., gdy Pafistwo nie ponosilo odpowiedzialnoéci za szkode wyrzadzona 51 (D L__]_ UL Q |J. Q) przed dniem w zycie tej ustawy, poszkodowany L___[.(D Q_L_l_ ii! |_|_ 01 mogi doohodzio od tego podmiotu wynagrodzenia, nie pozniej nii w ciagu roku od tego (art. 6 ust. 1 ustawy). Przepis ten, stanowiaoy wyjatek od zasady lex retro non agit, obowiazuje nadal (art. VII pkt 4 przep. wpr. k.o). Poprawil on sytuacje prawna poszkodowanych, poniewaz poprzednio jakiekolwiek roszczenia odszkodowawcze tego rodzaju. im nie przyslugiwaiy. Zawarty' W tynl przepisie termin jednego roku. od dnia wejécia. ustawy w zycie do dochodzenia tych roszczefi jest terminem prekluzyjnym, a nie terminem przedawnienia. Termin ten, mogl ulec przeksztaiceniu w termin przedawnienia, ale moglo to nastapio dopiero od dnia wejéoia w zycie kodeksu cywilnego, tj. od dnia 1 stycznia 1965 r. (art. XIII przep. wpr. k.o). Jezelido dnia 1 stycznia 1965 r. termin ten juz uplynar, to nie mogi sie przeksztaicié w termin przedawnienia (por. wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 10 stycznia 2001 r., I 13 reformę rolną, to takie działanie nie rodziło wtedy odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r., III CZP 76/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 16). Oczywiście roszczenia, które nie powstały, nie mogły ulec przedawnieniu. Stan ten uległ zmianie z chwilą wejścia w życie Ulx O~ ustawy 2 1956 r., gdyż stworzyła możliwo dochodzenia roszczeń. o naprawienie szkód, jezeli według dotychczasowych obowiązujących przepisow Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza twowego.- Według unormowania p IJ) }j\ U) zawartego w art. 6 ust. 1 ustawy z 1956 r., gdy Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną 5.' (D L__]_ U}\ O |_J_ Ü) przed dniem w życie tej ustawy, poszkodowany L__[.(D Q_L_|. 33 |_|. 01 mogł dochodzić od tego podmiotu wynagrodzenia, nie później niż w ciągu roku od tego (art. 6 ust. 1 ustawy). Przepis ten, stanowiący wyjątek od zasady lex retro non agit, obowiązuje nadal (art. VII pkt 4 przep. wpr. k.c). Poprawił on sytuację prawną poszkodowanych, ponieważ poprzednio jakiekolwiek roszczenia odszkodowawcze tego rodzaju, im nie przysługiwały. Zawarty' w tynl przepisie termin jednego roku. od dnia wejścia. ustawy w życie do dochodzenia tych roszczeń jest terminem prekluzyjnym, a nie terminem przedawnienia. Termin ten, mógł ulec przekształceniu w termin przedawnienia, ale mogło to nastąpić dopiero od dnia wejścia w życie kodeksu cywilnego, tj. od dnia 1 stycznia 1965 r. (art. XIII przep. wpr. k.c). Jeżeli-do dnia 1 stycznia 1965 r. termin ten już upłynął, to nie mogł się przekształcić w termin przedawnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2001 r., I
--- STRONA 14 ---
14 CKN 988/00 niepublikowany). Artykui 6 ustawy z 1956 r. co do roszczefi istniejaoych v1 dniu 1. stycznia 1965 13, a powstalyoh |....\ KO U'| 6'3 przed dniem 28 listopada r., jako przepis szozegolny okreslajacy przedawnienie roszczeh ktoryoh dotyczy, wylacza ocene ich przedawnienia na podstawie innych przepisow. Jego treéé nie pozwala na przyjecie, ze przewidziany nim termin jest dluzszy anizeli jeden rok. Stanowisko to wykluczaro nwzliwoso przyjecia, ze przedawnienie roszczefi powodow normuje juz uohylony art. 442 § 1 k.o. W takim wypadku nie maja zastosowania art. XXXV' i XXXVI przep. wpr. k.c, gdyz dotyoza one sytuaoji, gdy terminy przedawnienia (terminy ustawowe nie bedace terminami przedawnienia) okreslaly przepisy, ' ohwila wejécia w zyoie kodeksu oywilnego W ('1' ;'_‘)\ H (‘D N utraciiy moc. W tej sytuacji nalezy wskazao, ze pozwany H4 skutecznie podnios zarzut prekluzji roszozenia, ktory _..1 |.,_r_ U] zostal oparty na art. 6 ustawy z dnia 15._ topada 1956 r. o odpowiedzialnoéci Pafistwa za szkody wyrzadzone przez funkcjonariuszow pafistwowych (Dz. U.nr 54, poz. 243 z 28 listopada 1956 r.)— Artykul ten w ust. 1 Q. D J. $11 stanowi, ze jezeli wedlug dotychczasowych przepisow Pafistwo nie ponosilo odpowiedzialnoéci za szkode wyrzadzona ,przed dniem wejscia w Zycie ustawy, poszkodowany" moze doohodzio od Pafistwa wynagrodzenia nie pozniej niz w oiagu roku od tego dnia. Natomiast w ust. 2 stanowi, Ze wynagrodzenia szkody okreélonej w ust. 3 nie mozna dochodzio od Pafistwa, (D n__| U]~. O {._| Q1 jezeli roszozenie by2oby.juz w dniu ustawy w zyoie przedawnione przy uwzglednieniu trzyletfiiego okresu. przedawnienia, ‘a dla roszczefi ca wynagrodzenie l4 CKN 988/O0 niepublikowany). Artykuł 6 ustawy z 1956 r. co do roszczeń istniejących vw dniu ]_ stycznia 1965 13, a powstałych |....\ KO U`| G3 przed dniem 28 listopada r., jako przepis szczególny określający przedawnienie roszczeń których dotyczy, wyłącza ocenę ich przedawnienia na podstawie innych przepisów. Jego treść nie pozwala na przyjęcie, że przewidziany nim termin jest dłuższy aniżeli jeden rok. Stanowisko to wykluczało nmżliwość przyjęcia, że przedawnienie roszczeń powodów normuje już uchylony art. 442 § l k.c. W takim wypadku nie mają zastosowania art. XXXV` i XXXVI przep. wpr. k.c, gdyż dotyczą one sytuacji, gdy terminy przedawnienia (terminy ustawowe nie będące terminami przedawnienia) określały przepisy, ' chwilą wejścia w życie kodeksu cywilnego PN.. Fr' O. H (D N utraciły moc. - W tej sytuacji należy wskazać, że pozwany H4 skutecznie podnios zarzut prekluzji roszczenia, który _..1 |.,_r_ UJ został oparty na art. 6 ustawy z dnia l5._ topada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U.nr 54, poz. 243 z 28 listopada 1956 r.)- Artykuł ten w ust. 1 Q.. .'25 -J. 511 stanowi, że jeżeli według dotychczasowych przepisow Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną ,przed dniem wejścia w życie ustawy, poszkodowany' może dochodzić od Państwa wynagrodzenia nie później niż w ciągu roku od tego dnia. Natomiast w ust. 2 stanowi, że wynagrodzenia szkody określonej w ust. 3 nie można dochodzić od Państwa, (D n__|- U]¬. Ü [._|. Q-1 jeżeli roszczenie byłoby już w dniu ustawy w życie przedawnione 'przy uwzględnieniu trzyletniego okresu. przedawnienia, ,a dla roszczeń ca wynagrodzenie
--- STRONA 15 ---
15 za uszkodzenie ciala, rozstr * zdrowia lub Ox l..__ .. utrate . zywiciela — przy uwzglednieniu okresu dziesiecioletniego, w przypadku gdy szkoda wynikla ze zbrodni lub wystepku. Zgodzié sie nalezy ze strona powodowa, ze do przejeoia nieruchomosci nalezaoej do Fa R— doszio wskutek bledneqo przyjeoia ,ze speknione zostaly przesianki przejecia tego gospodarstwa przez Skarb Pafistwa 2 mooy art. 2 ust 1 O.C5 H QJ lit. e} Dekretu ?KWN z 6 wrzesnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powierzohnia nieruchomoéci rolnej przejeta na podstawie Dekretu nie przekraczaia 100 ha, a obejmowala obszar 98.49.80 ha, 9 >3 i_|_ (D l_|_ czyli niz wskazany w treéoi art. 2 ust 1 lit. e dekretu o_reformie rolnej. _ Uprawnieni nie doohodzili swoich roszczefi na podstawie art. 6 w/w ustawy, ktora stanowi swoisty wyjatek od zasady Ulex retro non agit". Z utrwalonego orzeoznictwa Sadu Najwyiszego wynika, ze przepis art. 6 ustawy" z dnia 15 listopada 1956:. okreé1ajaoy' termin doohodzenia roszczefi przewidzianych ta ustawa na jeden rok od dnia wejécia jej w zyoie, tj. od dnia 28 listopada 1956r. /termin kalendarzowy/, nalezy do grupy terminow prekluzyjnyoh, a nie terminow przedawnienia. Artyku1 6 nie utraoil mocy z chwila wejsoia w _zycie kodeksu cywilnego i jako przepis szczegolny, okreélajacy przedawnienie roszczefi, ktorych dotyozy, wykacza ocene ich przedawnienia na podstawie innych przepisow. Wyjatkowo termin ten, jezeli mogl uleo przekszta1oeniu w termin Aprzedawnienia, to mogio to nastapio dopiero od dnia wejscia w zyoie kodeksu cywilnego, tj. od dnia 1 stycznia 1965r. /art. X111 15 za uszkodzenie ciała, rozstr t zdrowia lub Ox l.._. .. utratę . żywiciela - przy uwzględnieniu okresu dziesięcioletniego, w przypadku gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku. Zgodzić się należy ze stroną powodową, że do przejęcia nieruchomości należącej do FB R- doszło wskutek błędnego przyjęcia ,że spełnione zostały przesłanki przejęcia tego gospodarstwa przez Skarb Państwa 2 mocy art. 2 ust 1 .O.. C5 F- 511 lit. e} Dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powierzchnia nieruchomości rolnej przejęta na podstawie Dekretu nie przekraczała 100 ha, a obejmowała obszar 98.49.80 ha, Š ›-`5 i_|_ (D l_|_ czyli niż wskazany w treści art. 2 ust 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. _ Uprawnieni nie dochodzili swoich roszczeń na podstawie art. 6 w/w ustawy, która stanowi swoisty wyjątek od zasady „lex retro non agit". Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że przepis art. 6 ustawy' z dnia 15 listopada 1956:. określający' termin dochodzenia roszczeń przewidzianych tą ustawą na jeden rok od dnia wejścia jej w życie, tj. od dnia 28 listopada 1956r. /termin kalendarzowy/, należy do grupy terminów prekluzyjnych, a nie terminów przedawnienia. Artykuł 6 nie utracił mocy z chwilą wejścia w _życie kodeksu cywilnego i jako przepis szczególny, określający przedawnienie roszczeń, których dotyczy, wyłącza ocenę ich przedawnienia na podstawie innych przepisow. Wyjątkowo termin ten, jeżeli mogł ulec przekształceniu w termin Aprzedawnienia, to mogło to nastąpić dopiero od dnia wejścia w życie kodeksu cywilnego, tj. od dnia 1 stycznia 1965r. /art. XIII
--- STRONA 16 ---
16 przepisow wprowadzajaoych ko—"vide: wyrok SN z dnia 12 pazdziernika 201 Ir., II CSK 34/11/. Jezeli jednak w tym dniu wymieniony" termin juz nie“ biegl, nie mogl przeksztaloié sie w termin przedawnienia /vide: wyrok SN z dnia 10 stycznia 200lr., I CKN 988/00, LEX nr 171258, wyrok SN z dnia 2 lutego 2001r., I CKN 1049/00 LEX nr 52461, wyrok SN' z dnia 25 maja 2001r., I CKN 1151/O0, LEX nr 52684/. Ponadto, w ocenie sadu, wskazao nalezy, iz uprawnieni zaniechali dochodzenia swoieh praw rowniez po przemianach ustrojowych, jakie zaszky w Polsce po 1989 r. i dopiero w 2002 r. zlozyli wniosek o nie podpadaniu nieruchomosci rolnej poprzednika prawnego W; R: pod dzialanie art. 2 ust, 1 lit. e dekretu z dnia 06 wrzesnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Uczynili to znacznie po uplywie trzyletniego a nawet dziesiecioletniego okresu przedawnienia, liczonego od przemian ustrojowyoh jakie mialy miejsce w 1989 r. Nadto wskazao nalezy, iz pozew w przedmiotowej sprawie powodowie wnieeli dopiero w 14.10.2011r. Odnoszac sie w tynl miejsca do roszczefi powodow, ktorzy jako ioh podstawe prawna wskazali rowoiez art. 5 kc, w ocenie sadu, wskazao nalezy, iz jak stwierdzil VSad Najwyzszy — ogolne informacje i publiczna debata na temat reprywatyzacji ani tez tworzenie w roznym czasie i w roznych konstelacjaoh polityoznych projektow ustaw nie moze stanowio usprawiedliwionych, nadzwyczajnych przyczyn opoznienia dochodzonych praw/ 0 stwierdzenie niepodpadania pod dekret <3 reformie rolnej j. roszozefi ca odszkodowanie vide: wyrok SN z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn.. akt III CSK 100/11/. 16 przepisów wprowadzajacych kc- vide: wyrok SN z dnia 12 października 201 Ir., II CSK 34/11/. Jeżeli jednak w tym dniu wymieniony' termin już nie" biegł, nie mógł przekształcić się w termin przedawnienia /vide: wyrok SN z dnia 10 stycznia 2001r., Í CKN 988/OO, LEX nr 1T1258, wyrok SN z dnia 2 lutego 2001r., I CKN 1049/OO LEX nr 52461, wyrok SN' z dnia 25 maja 2001r., I CKN 1151/OO, LEX nr 52684/_ Ponadto, w ocenie sądu, wskazać należy, iż uprawnieni zaniechali dochodzenia swoich praw również po przemianach ustrojowych, jakie zaszły w Folsce po 1989 r. i dopiero w 2002 r. złożyli wniosek o nie podpadaniu nieruchomości rolnej poprzednika prawnego W- R: pod działanie art. 2 ust, 1 lit. e dekretu z dnia O6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Uczynili to znacznie po upływie trzyletniego a nawet dziesiecioletniego okresu przedawnienia, liczonego od przemian ustrojowych jakie miały miejsce w 1989 r. Nadto wskazać należy, iż pozew w przedmiotowej sprawie powodowie wnieśli dopiero w 14.10.2011r. Odnosząc się w tynl miejscu do roszczeń powodów, którzy jako ich podstawę prawną wskazali również art. 5 kc, w ocenie sądu, wskazać należy, iz jak stwierdził VSąd Najwyższy - ogólne informacje i publiczna debata na temat reprywatyzacji ani też tworzenie w różnym czasie i w różnych konstelacjach politycznych projektów ustaw nie może stanowić usprawiedliwionych, nadzwyczajnych przyczyn opóźnienia dochodzonych praw/ o stwierdzenie niepodpadania pod dekret <3 reformie rolnej i. roszczeń c> odszkodowanie - vide: wyrok SN z dnia 3 grudnia 2011 r., sygn.. akt IÍI csk 100/11/_ ~
--- STRONA 17 ---
17 Strona powodowa nie wykazala zadnyoh istotnyoh okolicznosci, ze bezczynnoso w dochodzeniu roszczefi odszkodowawozyoh po dniu 4 czerwca 1989 r. byia usprawiedliwiona nadzwyczajnymi okolicznosciami. Brak jest, zdaniem Sadu, podstaw do przyjecia, aby owczesne dyskusje na ten temat uzasadnia1y< powstrzymanie sie powodow od doohodzenia roszczefi wynikajacych dla nioh z obowiazujaoego systemu prawnego. Liczony nawet od dnia 5 czerwoa 1989 r. trzyletni termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia zostai przekroczony wielokrotnie. Tak diugi ozas opoznienia, zdaniem Sadu, przesadzao tym, 2e nalezalo daé pierwszefistwo takiej wartosci, jak zapewnienie stabilizacji stosunkow O Ln. Q. prawnych. i zagwarantowaé ich pewn po upiywie tak dlugiego okresu czasu. _ Na marginesie wskazao nalezy, iz slusznie podniosia w oismie prooesowwn z dnia 30.11.2012r. strona pozwana argument, ze powodowie reprezentowani przez profesjonaliste po roku toczaoego sie postepowania sadowego~ wszozynaja postepowanie administracyjne o stwierdzenie niewaznosci decyzji ?owiatowego Urzedu Ziemskiego w T— z dnia 28 lutego 1946r., co dczyo moze tylto i wyiaoznie o poszukiwaniu UL E‘. }_:. DJ kolejnej podstawy prawnej roszczefi powodow i braku dostatecznego przygotowania swojego stanowiska przy wszczeoiu postepowania sadowego w przedmiotowej sprawie. Odnoszac sie do zmienionej podstawy prawnej roszczefi powodow dotyczacych nieruchomosci, ktore udalo sie im odzyskao w naturze, tj. co do 26,54. ha i wskazania, ze w zwiazku z przedmiotowymi nieruchomosciami domagaja sie oni nie odszkodowania, 17 Strona powodowa nie wykazała żadnych istotnych okoliczności, że bezczynność w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych po dniu 4 czerwca 1989 r. była usprawiedliwiona nadzwyczajnymi okolicznościami. Brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do przyjęcia, aby ówczesne dyskusje na ten temat uzasadniały« powstrzymanie sie powodów od dochodzenia roszczeń wynikających dla nich z obowiązującego systemu prawnego. Liczony nawet od dnia 5 czerwca 1989 r. trzyletni termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia został przekroczony wielokrotnie. Tak długi czas opóźnienia, zdaniem Sądu, przesądza-o tym, że należało dać pierwszeństwo takiej wartości, jak zapewnienie stabilizacji stosunków O W []\ prawnych. i zagwarantować ich pewn po upływie tak długiego okresu czasu. _ Na marginesie wskazać należy, iż słusznie podniosła w piśmie procesowwn z dnia 30.11.2012r. strona pozwana argument, że powodowie reprezentowani przez profesjonalistę po roku toczacego sie postępowania sadowego~ wszczynaja postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Êowiatowego Urzedu Ziemskiego w T_ z dnia 28 lutego 1946r., co dczyć może tylko i wyłącznie o poszukiwaniu U]\ 22 }_|. QJ kolejnej podstawy prawnej roszczeń powodów i braku dostatecznego przygotowania swojego stanowiska przy wszczęciu postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zmienionej podstawy prawnej roszczeń powodów dotyczacych nieruchomosci, które udało się im odzyskać w naturze, tj. co do 26,54. ha i wskazania, że w związku z przedmiotowymi nieruchomościami domagają się oni nie odszkodowania,
--- STRONA 18 ---
18 lecz na podstawie art. 225 w zw. z art.224 kc zwrotu pozytkow. uzyskanych z przedmiotowych nieruchomosci przez Skarb Pafistwa od dnia 12.10.2001r. do dnia 11.10.2011r., w ocenie sadu, pozwany slusznie podnios1 zarzut przedawnienia roszczenia. Otoz zgodnie z tresoia l\) l\) k0 art. §1 kc roszczenia wlasciciela przeoiwko samoistnemu posiadaczowi , m.in. 0 zwrot pozytkow lub o zapiate ich wartosci—przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeozy. Zwrotem rzeczy" w rozumieniu w/w przepisu jest likwidacja stanu. niezgodnego 2: prawem, wiec kazda sytuacja faktyczna lub prawna, ktora usuwa brak tytulu i tym samym likwiduje brak bezprawnosoi / vide: wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 pazdziernika 2007r., I ACa 952/06, Apel. W—wa 2009/1/4/. W przedmiotowej sprawie stan prawny uksztaltowany prawomocnym. wyrokieni Sada Rejonowego z dnia 29 marca 2010r. a nastepnie Sadu Okregowego z dnia 14 pazdziernika 2010r., uzasadniajacy objeoie przedmiotowyoh nieruchomosci przez powodow— istniai od pazdziernika 2010r. Skoro powodowie spreoyzowali roszczenie c: zwrot pozytkow VV dniu 21.05.2012r., ioh powodztwo rowniez w tym zakresie nalezalo oddalio, zgodnie z treécia art. 229 § l kc, jako przedawnione. Majac na uwadze powyzsze usta;enia na uwadze, w swietle zgromadzonego materiaiu dowodowego, roszozenie pozwu jako przedawnione a tym samwr niezasadne— nalezalo oddalio. Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywajaca O |_|_ Q. sprawe obowiazana jest zwro przeciwnikowi na jego zadanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powodosie przegrali sprawe, zateai sa 18 lecz na podstawie art. 225 w zw. z art.224 kc zwrotu pożytków. uzyskanych z przedmiotowych nieruchomości przez -Skarb Państwa od dnia 12.10.2001r. do dnia 11.10.2011r., w ocenie sadu, pozwany słusznie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Otóż zgodnie z treścią l\) l\) kO art. §1 kc roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi , m.in. o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości-przedawniają sie z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. Zwrotem rzeczy" w rozumieniu w/w przepisu jest likwidacja stanu, niezgodnego 2: prawem, więc każda sytuacja faktyczna lub prawna, która usuwa brak tytułu i tym samym likwiduje brak bezprawności / vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2097r., I ACa 952/O6, Apel. W-wa 2009/l/4/. W przedmiotowej sprawie stan prawny ukształtowany prawomocnym. wyrokieni Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2010r. a nastepnie Sądu Okręgowego z dnia 14 października 2010r., uzasadniający objęcie przedmiotowych nieruchomości przez powodów- istniał od pażdziernika 2010r. Skoro powodowie sprecyzowali roszczenie cn zwrot pożytków iv dniu 21.05.2012r., ich powództwo również w tym zakresie należało oddalić, zgodnie z treścią art. 229 § l kc, jako przedawnione. Mając na uwadze powyższe ustalenia na uwadze, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, roszczenie pozwu jako przedawnione a tym samym niezasadne- należało oddalić. Zgodnie z art. 98 § l kpc strona przegrywająca O |_|. Ot sprawę obowiązana jest zwró przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powodowie przegrali sprawe, zateai są
--- STRONA 19 ---
'19 solidarnie zobowiazani do zwrotu kosztow zastepstwa procesowego pozwanego w wysokosci 7.200,00 21 i dlatego orzeozono jak w pkt 2 wyroku. Powyzszy wyrok w czesci oddalajacej powodztwo o zaplate kwoty 33.270,16 zlotych oraz zasadzajacej od powodow na rzecz pozwanego zwrot kosztow procesu zaskarzyli apelacja powodowie, ktorzy zarzucajao naruszenie art. 229 § 1 k.c. poprzez biedna jego interpretaoje oraz w kohsekwencji niewlasciwe zastosowanie polegajace na przyjeoiu, ze_ wyrok w sprawie o uzgodnienie tresci ksiegi wieczystej prowadzonej' dla przedmiotowej nieruchomosci z rzeozywistym. stanem prawnym stanowi zwrot rzeczy w rozumieniu tego przepisu, so skutkowalo biednym uznanieml roszczenia powodow o zwrot pozytkow za przedawnione, wniesli o jego zmiane poprzez zasadzenie Q N (D U11. O [_|_ na rzecz powodow kwoty 33.270,16 ziotych po 1/3 dla kazdego 2 nich z ustawowymi odsetkami od dnia 21 maja 2012 r. do 'dnia zaplaty oraz zasadzenie od pozwanego na rzecz powodow zwrotu kosztow postepowania wedlug norm przepisanyoh. Pozwany o oddalenie apelacji powodow i 5:".Z3 ‘_l_ Q\ U3 H' zasadzenie kosztow postepowania apelacyjnego. Sad Apelacyjny ustalii i zwazyl co nastepuje: Apelacja powooow nie jest zasadna. Sad Apelacyjny podziela ustaienia Sadu I instanoji poozynione w sprawie oraz wyciagniete na podstawie tych 'usta1efi. wnioski, za wyjatkien1 ustalefi |_|_ dotyczacyoh zwrotu nieruchomosc. co do ktorej powodowie doohodza w niniejszej sprawie "zwrotu '19 solidarnie zobowiązani do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pozwanego w wysokości ?.200,00 zł i dlatego orzeczono jak w pkt 2 wyroku. Powyższy wyrok w części oddalajacej powództwo o zapłatę kwoty 33.270,l6 złotych oraz zasądzającej od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu zaskarżyli apelacją powodowie, którzy zarzucając naruszenie art. 229 § 1 k.c. poprzez błędną jego interpretację oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że_ wyrok w sprawie o uzgodnienia treści księgi wieczystej prowadzonej' dla przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym. stanem prawnym stanowi zwrot rzeczy w rozumieniu tego przepisu, co skutkowało błędnym uznaniem' roszczenia powodów o zwrot pożytków za przedawnione, wnieśli o jego zmiane poprzez zasądzenie Ű N ‹(D Ulx. O ř_|_ na rzecz powodów kwoty 33.270,16 złotych po 1/3 dla każdego z nich z ustawowymi odsetkami od dnia 21 maja 2012 r. do 'dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwany o oddalenie apelacji powodów i 55'.3 |_l- Q\ U9 H-' zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co nastepuje: Apelacja powodów nie jest zasadna. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia Sądu I instancji poczynione w sprawie oraz wyciągnięte na podstawie tych 'ustaień. wnioski, za wyjątkien1 ustaleń |_!_ dotyczących zwrotu nieruchomośc, co do której powodowie dochodzą w niniejszej sprawie "zwrotu
--- STRONA 20 ---
20 _ pozytkow. Zdaoiem Sadu Apelacyjnego w swietle dowodow zqromadzonych przez Sad II instancji orak podstaw do ustalenia, jak uczynil do Sad Okregowy, ze zwrot nieruchomosci objetych wyrokiem Sadu Rejonowego w Tiz dnia 29 marca 2010 r. w sprawie o uzgoclnienie tresoi ksiegi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym sygn. akt IC 43/09 nastapil z chwila uprawomocnienia sie tego wyroko w dniu 14 pazdziernika 2010 r. wskutek oddalenia apelacji przez Sad Okregowy w Bydgoszozy wyrokiem w sprawie II Ca 407/10. Mimo bowiem wydania tych wyrokow powodowie nadal nie wladali nieruchomosciami, co do ktorych zwrotu pozytkow domagaja sie w niniejszej sprawie. Z dokumentow znajdujaoych sie w aktaoh sprawy wynika, ze powodowie podejmowali staraoia. o zwrot nieruchomosci lecz byly one bezskuteczne i ostatecznie w pismie z dnia 6 czerwca 2011 r. {k—357) wyznaczyli ostateczny termin do zwrotu nieruchomosci do dnia 1 wrzesnia 2011 r, co nastapilo protokolarnie w dfiiu 19 wrzesnia 2011 r. (k 360—361, k~363) i to w stanie nie wolnym od obciazefi. Zatem dopiero w dniu 19 wrzesnia 2011 r, juz po terminie wyznaczotym ostatecznie przez powodow nastapil zwrot nieruchomosci powodom, chociaz fizycznie nieruohomosci te nadal pozostawaiy w posiadaniu osob trzecich — dzierzawcow. Potwierdzeniem prawidlowosci tego ustalenia jest tez okolicznoso, ze podmiot wladajacy nieruchomosciami i pobierajacy z nich pozytki w odpowiedzi na wezwanie do wydania nieruchomosoi nie zarzucil, ze dzialki te wczesnie wyda1 powodona lecz wskazal termin wydania na wr 2011 r., ‘nie N FD U] P (D ;j\ wyrazajac zqody na ich zwrot»bez dzierzawcow, {vide 20 _ pożytków. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w świetle dowodów zgromadzonych przez Sąd IE instancji brak podstaw do ustalenia, jak uczynił do Sąd Okręgowy, że zwrot nieruchomości objętych wyrokiem Sądu Rejonowego w Tíz dnia 29 marca 2010 r. w sprawie o uzgoclnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym sygn. akt IC 49/09 nastąpił z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku w dniu 14 października 2010 r. wskutek oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem w sprawie II Ca 407/10. Mimo bowiem wydania tych wyroków powodowie nadal nie władali nieruchomościami, co do których zwrotu pożytków domagają się w niniejszej sprawie. Z dokumentów znajdujących sie w aktach sprawy wynika, że powodowie podejmowali starania. o zwrot nieruchomości lecz były one bezskuteczne i ostatecznie w piśmie z dnia 6 czerwca 2011 r. (k-35?) wyznacżyli ostateczny termin do zwrotu nieruchomości do dnia 1 września 2011 r, co nastąpiło protokolarnie w dniu 19 września 2011 r. (k- 360-36l, k~363) i to w stanie nie wolnym od obciążeń. Zatem dopiero w dniu 19 września 2011 r, już po terminie wyznaczonym ostatecznie przez powodów nastąpił zwrot nieruchomości powodom, chociaż fizycznie nieruchomości te nadal pozostawały w posiadaniu osób trzecich - dzierżawców. Potwierdzeniem prawidłowości tego ustalenia jest też okoliczność, że podmiot władający nieruchomościami i pobierający z nich pożytki w odpowiedzi na wezwanie do wydania nieruchomości nie zarzucił, że działki te wcześnie wydał powodona lecz wskazał termin wydania na wr 2011 r., 'nie N FD U) 5.1- (D ¦j\ wyrażając zgody na ich zwrot bez dzierżawców, ivide
--- STRONA 21 ---
21 pismo p.o. Zastepcy Dyrektora Oddzialy Terenowego Agencji Nieruchomosci Rolnyoh w B— z dnia 29 czerwca 2011 r. [k—358}. Skoro zwrot nieruchomosci oowodom nastapil dopiero w dniu 19 wrzesnia 2011 r. to gdy precyzowali oni swoje zadanie w pismie z dnia 21 maja 2012 r. (k 323) nie upiynai jeszcze termin roozny z art. 229 § 1 k.c. Oznacza to, ze powodowie mogli w tej dacie skutecznie domagac sie zwrotu pozytkow ze zwroconej im nieruchomosci otrzymanych przez podmiot, ktory je pobrai od dzierzawcow. Powodowie w niniejszej sprawie zglosili zadanie zwrotu pozytkow pobranych od dzierzawcow w stosunku do pozwanego Skarbu Pafistwa — Wojewody Kujawsko~ Pomorskiego. Natomiast z dokumentow znajdujacych sie w aktach sprawy, w szczegolnosoi z pisma Agenoji Nieruchomosoi Rolnych Oddziaiu Terenowego w Es z dnia 5 lipca 2012 r. (k—369) wynika, ze pozytki w postaci czynszu dzierzawnego w okresie objetym zadaniem pozwu byly pobierane w imieniu Skarbu Pafistwa przez te Agencje, ktora jest podmiotenl odrebnym od pozwanego Skarbu Pafistwa — Wojewody Kujawsko—Pomorskiego. Zdaniem Sadu Apelacyjnego skoro pozytki z nieruchomosoi powodow pobraia. od. dzierzawcow Agencja Nieruchomosci Rolnyoh powodowie mega domagao sie zwrotu L.. tych po2ytkow' jedynie od tej Aqenc 1, nie zas od .W Fl‘O\ ti ‘<1 pozwanego w tej sprawie, jest podmiotem odrebnym od Agencji. Pozwany Skarb Pafistwa — Wojewoda Kujawsko— Pomorski nie ma legitymaoji biernej w procesie 0 zwrot pozytkow pobranych z nieruohomosci Skarbu Pafistwa przez Agencje Wieruchomosci Rolnych. Z tych wzgledow stwierdzio nalezy, ze wyrok Sadu I instancji aczkolwiek 21 pismo p.o. Zastępcy Dyrektora Oddziały Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w B_ z dnia 29 czerwca 2011 r. Ĺk-358). Skoro zwrot nieruchomości powodom nastąpił dopiero w dniu 19 września 2011 r. to gdy precyzowali oni swoje żądanie w piśmie z dnia 21 maja 2012 r. (k- 323) nie upłynął jeszcze termin roczny z art. 229 § 1 k.c. Oznacza to, że powodowie mogli w tej dacie skutecznie domagać się zwrotu pożytków ze zwróconej im nieruchomości otrzymanych przez podmiot, który je pobrał od dzierżawców. Powodowie w niniejszej sprawie zgłosili żądanie zwrotu pożytków pobranych od dzierżawców w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa - Wojewody Kujawsko~ Pomorskiego. Natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w BE Z dnia 5 lipca 2012 r. (k-369) wynika, że pożytki w postaci czynszu dzierżawnego w okresie objętym żądaniem pozwu były pobierane w imieniu Skarbu Państwa przez tę Agencję, która jest podmiotefil odrębnym od pozwanego Skarbu Państwa ~ Wojewody Kujawsko-Fomorskiego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego skoro pożytki z nieruchomosci powodów pobrała. od. dzierżawców Agencja Nieruchomości Rolnych powodowie mogą domagać się zwrotu L„- tych pożytków' jedynie od tej Agenc i, nie zas od _W Fl'0\ |'$ “<1 pozwanego w tej sprawie, jest podmiotem odrębnym od Agencji. Pozwany Skarb Państwa - Wojewoda Kujawsko- Pomorski nie ma legitymacji biernej w procesie o zwrot pożytków pobranych z nieruchomości Skarbu Państwa przez Agencje Nieruchomości Rolnych. Z tych względów stwierdzić należy, że wyrok Sądu 1 instancji aczkolwiek
--- STRONA 22 ---
22 z innyoh powodow od wskazanych w jego uzasadnieniu odpowiada prawu, a apelacja powodow podlega oddaleniu. Majac powyzsze na uwadze Sad Apelacyjny na mooy art. 385 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c. orzekl jak W sentencji. I. If 4 22 z innych powodów od wskazanych w jego uzasadnieniu odpowiada prawu, a apelacja powodów podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sad Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c. orzekł jak W sentencji. f Í' '‹
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział#V ACa 273f13#art. 2 ust#art.224 kc#art.224 ko#art. 160 kpa.#art. 6 ust#art. 6 cytowanej#art. 229 § 1 kc.#art. 417 § 1 k.c.#art. 2 Dekretu.#art. 2 ust.#art. 2 ust.1 lit.e#art. 6 ust. 1 ustawy#art. 442 § 1 k.o.#art. 6 ustawy#art. 5 kc#art. 98 § 1 kpc#art. 229 § 1 k.c.#art. 385 k.p.c.#art. 98 § 1 k.p.c.