Postanowienie V ACa 267/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 267/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Zofia Kołaczyk (spr.) Sędziowie : SA Tomasz Pidzik SA Urszula Bożałkińska Protokolant : st. sekretarz sądowy Marta Zdrodowska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa M. C. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w (...) i Prokuraturze Rejonowej w (...) o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I C 190/10 oddala apelację i zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt V ACa 267/11 UZASADNIENIE Powód M. C. (1) wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o ochronę dóbr osobistych i ostatecznie domagał się przeproszenia, podania wyroku do publicznej wiadomości, zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia początkowo 175 000 zł, które następnie ograniczył do kwoty 150 000 zł oraz wniósł o zasądzenie kosztów procesu w kwocie 1 200 zł. Żądanie powód łączył z bezczynnością Prokuratury Rejonowej w (...) nie nadaniem biegu złożonym przez niego siedmiu zawiadomieniom o popełnieniu przestępstwa, a to z 6 lutego 2009 r., 5 marca 2009 r., 4 kwietnia 2009 r., 20 maja 2009 r., 6 sierpnia 2009 r., 28 listopada 2009 r. W toku postępowania powód po wyjaśnieniu losów czterech zawiadomień cofnął powództwo co do związanych z nimi roszczeń. Natomiast podtrzymał je w odniesieniu do zawiadomień z dnia 28 marca 2009 r., 20 maja 2009 r. i 28 listopada 2009 r., zarzucając bezczynność w tych sprawach i podnosząc, że przez to zostały naruszone jego dobra osobiste jakimi są prawo do sądu, wnoszenia środków odwoławczych, kontroli sądowej orzeczeń prokuratora, a tym samym prawo do bezpieczeństwa, spokoju i wolności. Pozwany Skarb Państwa Prokuratura Rejonowa w (...), za który działa Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wnosił o oddalenie powództwa podnosząc, iż nie nastąpiło naruszenie dóbr osobistych, gdyż prawo do sądu, wnoszenia środków odwoławczych, występowania przed sądem nie mieści się w kategorii dóbr osobistych z art. 23 k.c., działanie pozwanego mieściło się w granicach porządku prawnego, zgodnie z przepisami kodeksu postępowanie karnego pozwany nadał bieg zawiadomieniom powoda. Ponadto zarzucił, że brak jest jakiegokolwiek powiązania pomiędzy wysokością żądanego zadośćuczynienia a rzekomo poniesioną przez powoda szkodą, jest ono rażąco wygórowane. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w zakresie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z dnia 6 II 2009 r., 5 III 2009 r., 4 IV 2009 r., i 6 VIII 2009 r. oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 3 600 zł tytułem kosztów procesu. Rozstrzygnięcie w zakresie oddalającym powództwo zostało oparte na następujących ustaleniach i wnioskach: Powód złożył w Prokuraturze zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa datowane na 28 marca 2009 r przeciwko J. S., 20 maja 2009 r. przeciwko M. B. i 28 listopada 2009 r. przeciwko T. S.. Zawiadomienia z 28 marca 2009 r. i 20 maja 2009 r. były przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Zabrzu pod sygn. Ds. 213/09, które to postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 29 czerwca 209 r. Natomiast zawiadomienie z 28 listopada 2009 r. było przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach pod sygn. akt Ds 761/09, które zakończyło się odmową wszczęcia postępowania z 14 stycznia 2010 r. W aktach tej sprawy brak jest zażalenia na to postanowienie, natomiast znajduje się pismo powoda z 8 lutego 2010 r. zatytułowane „zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia”, które zostało pozostawione ad akta. --- STRONA 3 --- W tym stanie Sąd uznał powództwo za niezasadne. Otwarty katalog dóbr osobistych zawiera art. 23 k.c. w którym nie mieszczą się dobra wskazane przez powoda. Odwołał się Sąd Okręgowy w tym przedmiocie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r. II CSK 640/09, w którym to wyroku Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że prawo do sądu nie stanowi dobra osobistego. W ocenie Sądu I instancji powód nie wykazał, aby działania pozwanego naruszały jakiekolwiek jego dobra osobiste gdy prawo do sądu nie mieści się w katalogu tych dóbr, a ponadto wszystkie wskazane przez powoda zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa zostały rozpoznane. Działanie pozwanego było zgodne z przepisami, nie było bezprawne. Stąd powództwo nie mogło być uwzględnione jako bezzasadne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Wyrok ten w zakresie oddalającym powództwo zaskarżył powód wnosząc apelację i zażalenie na postanowienie o kosztach procesu domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi – Ławie przysięgłych – względnie Sądowi Najwyższemu lub Sądowi I instancji i uwzględnienie pozwu w całości, zwolnienia od kosztów sądowych zasądzonych w I instancji. Rozstrzygnięciu powód zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych co do losów dwóch zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, a to z 28 marca i 20 maja 2009 r. na których zasadza się żądanie pozwu, nieuwzględnienie występujących bezczynności Prokuratury; naruszenie przepisów prawa, a to art. 23 i 24 k.c. przez nieuznanie prawa do sądu jako dobra osobistego oraz uznanie, że działania pozwanego było zgodne z porządkiem prawnym. Pozwany w odpowiedzi na apelację wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od powoda. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż wniesione przez pozwanego zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach procesu podlega rozpoznaniu w ramach wniesionej przez powoda apelacji, jako jej element, gdy zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c. odrębne zażalenie na koszty procesu przysługuje tylko wówczas, gdy strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie w grę wchodziło obligatoryjne zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. 2005 r. nr 169, poz. 1417 ze zm.), a będącej tylko instytucjonalnym pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa, stąd zachodziła konieczność ustalenia z urzędu i wskazania w sprawie właściwej państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie (tzw. statio fisci). Analiza pisma procesowego powoda z 2 listopada 2010 r. (k. 191-199) i następnych, zważywszy na przedmiot z którym łączy on dochodzone roszczenie wskazuje, że bezczynność Prokuratury, brak nadania właściwego i terminowego biegu składanym przez niego zawiadomieniom powód łączy nie tylko z Prokuraturą Rejonową w (...), ale i Prokuraturą Rejonową w (...) do której ostatecznie, jak wynika nie tylko z twierdzeń powoda popartych analizą przedmiotowych akt karnych, ale i pozwanego, skierowane zostały ostatecznie zawiadomienia z dnia 28 marca i 20 maja 2009 r. Stąd koniecznym było dokonanie właściwego oznaczenia z punktu widzenia art. 67 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. Skarbu Państwa jako strony pozwanej z uwzględnieniem i drugiej jednostki z działalnością, której powód łączy swe roszczenie, a to Prokuratury Rejonowej w (...). --- STRONA 4 --- Przechodząc zaś do oceny apelacji stwierdzić należy, że częściowo zasadny jest zarzut poczynienia przez Sąd Okręgowy błędnych ustaleń w zakresie losów zawiadomień o popełnieniu przestępstwa co do których z bezczynnością organów Prokuratury powód łączy naruszenie swych dóbr osobistych i których ochrony się domaga. W szczególności błędnie Sąd Okręgowy przyjął jakoby zawiadomienie z dnia 28 marca 2009 r. stanowiło przedmiot postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Zabrzu pod sygn. Ds 213/09 i objęte zostało wydanym w tej sprawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 r. Do takich wniosków nie daje podstaw wnioskowane postanowienie (k. 127- 132), którego zarówno sentencja, jak i uzasadnienie nie odnosi się przedmiotowo do zawiadomienia powoda z dnia 28 marca 2009 r., a dotyczącego popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.c. przez prokuratora Janusza Sochackiego poprzez oddalenie złożonych przez M. C. wniosków dowodowych (k. 6), a ponadto przeczą im późniejsze działania Prokuratury Rejonowej w Zabrzu w tym przedmiocie. Niesporne było (gdy pozwana nie zakwestionowała twierdzeń powoda co do faktów wynikających z analizy akt Ds 213/09 – pismo powoda k. 192-193), że przedmiotowe zawiadomienie zostało przekazane do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu i zostało dołączone do akt sprawy Ds 213/09 dopiero po wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 29 czerwca 2009r., jako zawierające informacje znane z innych zawiadomień. Ostatecznie zawiadomienie to objęte zostało postępowaniem prowadzonym pod sygn. Ds 1443/10 zakończonym wydanym w dniu 25 października 2010 r. postanowieniem o odmowie wszczęcia śledztwa (k. 19 i 154 akt Ds. 1443/10). Ostatecznie w tym przypadku nie mamy do czynienia z nienadaniem biegu zawiadomieniu, a czasową bezczynnością, przewlekłością w działaniu (art. 305 § 1 k.k.) jak podaje powód, gdy orzekając Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w dniu wyrokowania (art. 316 § 1 k.p.c.). W odniesieniu zaś do zawiadomienia z dnia 20 maja 2009 r. stwierdzić należy, że łączyło się ono z zarzutami popełnienia przestępstwa przez asesora Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach M. B. przez wydanie w dniu 6 marca 2009 r. postanowienia o powołaniu biegłych psychiatrów dla stwierdzenia stanu zdrowia psychicznego M. C. w sprawie Ds 357/08. W sprawie m.in. mającego mieć miejsce w okresie od 19 lutego 2009 r. do dnia 26 marca 2009 r. przekroczenia uprawnień przez asesorów i prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach oraz asesorów Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach z siedzibą w P. polegającego na powołaniu w sprawie Ds 357/08 oraz Ds 208/09 biegłych lekarzy psychiatrów w celu stwierdzenia stanu zdrowia psychicznego podejrzanego M. C., prowadzone było postępowanie przez Prokuraturę Rejonową w Zabrzu pod sygn. Ds 213/09 w związku z wniesieniem przez powoda zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, a zakończone postanowieniem z 29 czerwca 2009 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Niesporne jest, że w aktach głównych sprawy Ds 213/09 brak jest zawiadomienia powoda z 20 maja 2009 r., a dotyczącego przedmiotowo tej samej kwestii. Zawiadomienie to w dniu 9 czerwca 2009 r. zostało przesłane przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu celem wykorzystania w postępowaniu prowadzonym już pod sygn. Ds 213/09 (k. 213) i jak wynika z twierdzeń pozwanego zostało dołączone do tzw. akt podręcznych referenta aczkolwiek było objęte działaniem w sprawie Ds. 213/09. Istotnie, jak podnosi skarżący, uzasadnienie postanowienia o odmowie wszczęcia nie odnosi się wprost do przedmiotowego zawiadomienia tj. nie wymienia go, a tylko m. in. zawiadomienie z dnia 5 marca 2009 r. a dotyczące postanowienia o dopuszczeniu biegłego psychiatry z 19 lutego 2009 r. w sprawie Ds 357/08 (k. 5). Jednakże treść pkt 1 postanowienia --- STRONA 5 --- o odmowie wszczęcia śledztwa obejmuje generalnie czynności asesorów i prokuratora podejmowanych w okresie od 19 lutego 2009 r. do 29 marca 2009 r. w postępowaniu prowadzonym przeciwko powodowi w sprawie Ds 357/08, a polegające na powołaniu w tym postępowaniu dwóch biegłych psychiatrów dla stwierdzenia stanu zdrowia psychicznego podejrzanego, a co pozwala na wnioskowanie, jak to przyjął Sąd Okręgowy, że obejmuje ono tę samą materię, a to działania asesora, którego dotyczy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z 20 maja 2009 r., tożsame w treści – powołanie biegłych psychiatrów w sprawie Ds 357/08, z tym, że w postanowieniu z 6 marca 2009 r. a więc w sprawie i okresie objętym postanowieniem o odmowie wszczęcia śledztwa, aczkolwiek wyrażone w innym postanowieniu, aniżeli wzmiankowane w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa. Tej tożsamości przedmiotowej materii nie odbiera podnoszony przez powoda fakt otrzymania postanowienia o powołaniu biegłego 19 maja 2009 r., gdy o czasokresie popełnienia ewentualnego zarzucanego czynu, utożsamianego z konkretną czynnością, w tym przypadku powołaniem biegłych, decyduje jej podjęcie, co miało miejsce, jak wynika z zawiadomienia -6 marca 2009 r., nie zaś data doręczenia postanowienia w tym przedmiocie. Uchybienie zatem Prokuratury w tym zakresie dotyczy nie braku nadania biegu zawiadomieniu z 20 maja 2009 r., jak podnosi skarżący, ale niestaranności w zakresie uzasadnienia postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa. W tej części zarzuty apelacji nie mogły odnieść rezultatu. Co do zawiadomienia z dnia 28 listopada 2009 r. po wyjaśnieniu w toku postępowania, że postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. Asesor Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach odmówił wszczęcia postępowania (k. 142, sygn. Ds. 761/09), powód ostatecznie naruszenie dóbr osobistych łączył z nienadaniem biegu jego zażaleniu z dnia 8 lutego 2010 r. na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia a pozostawieniem go w aktach sprawy. Jak wykazało postępowanie dowodowe i co ustalił prawidłowo Sąd I intonacji, w aktach sprawy Ds. 791/09 zainicjowanej zawiadomieniem powoda z 28 listopada 2009 r. (k. 145-148) brak jest zażalenia na postanowienie z dnia 14 stycznia 2010 r., jak i zarządzenia o odmowie przyjęcia zażalenia, mającego stanowić przedmiot zaskarżenia objęty zażaleniem z 8 lutego 2010 r., jak również powód nie wykazał, aby takowe czynności były przez niego dokonane, co pozwalało uznać Sądowi I instancji, iż w zakresie objętym zażaleniem powoda z 8 lutego 2010 r., z którym łączy roszczenie, brak było substratu zaskarżenia, gdy ten nie mieścił się w kategorii braków podlegających uzupełnieniu w trybie braków formalnych pisma. W niniejszej sprawie zarzucane uchybienia w zakresie podejmowania i terminowości czynności Prokuratury w odniesieniu do przedmiotowych zawiadomień i zażalenia powoda nie przekładają się na zasadność powództwa. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 23 i 24 k.c. nie są w stanie faktycznym sprawy zasadne. Przewidziana w art. 24 k.c. i 448 k.c. ochrona prawna, której domaga się powód przysługuje w razie naruszenia dóbr osobistych. Skorzystanie przez podmiot domagający się cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych wymaga wykazania, że określone dobro, które w jego ocenie zostało naruszone (bądź zagrożone) jest jednym z dóbr, o których mowa w art. 23 k.c. Badanie przesłanki ochrony, jaką na gruncie regulacji art. 24 k.c., jest bezprawność wchodzi w grę dopiero, gdy zostanie stwierdzone naruszenie lub zagrożenie konkretnego dobra osobistego. Niezbędna jest ocena, czy w danej sytuacji konkretne dobro osobiste zostało naruszone, czy zarzucane zachowanie narusza dane dobro osobiste wskazane przez powoda. --- STRONA 6 --- Powód podnosi, że w sprawach o których mowa powyżej pozwany skutkiem bezczynności pozbawił powoda prawa do uruchomienia procedury sądowej – prawa dostępu do sądu gwarantowanego przez art. 6 § 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, co w ocenie powoda stanowi dobro osobiste, a w konsekwencji poprzez naruszenie prawa do sądu naruszone zostało prawo do bezpieczeństwa, spokoju i wolności powoda. Z uzasadnienia Sądu I instancji wynika, że Sąd ten nie stwierdził naruszenia dóbr osobistych powoda jako jego praw indywidualnych w rozumieniu art. 23 k.c. Stanowisko to należy podzielić w okolicznościach faktycznych sprawy. Przepis art. 23 k.c. nie zawiera zamkniętego katalogu dóbr osobistych, na co wskazuje jego sformułowanie, gdy wskazuje on tylko „w szczególności” jakie są dobra osobiste. Są one dookreślane przez doktrynę i judykaturę opierająca się na funkcjonujących ocenach społecznych. Przepis ten nie zawiera bowiem definicji dobra osobistego ani też nie definiuje poszczególnych wskazanych w nim dóbr. Próby definiowania pojęcia dobra osobistego, wskazywanie na cechy szczególne wszystkich dóbr osobistych, bez względu na ich rodzaj podejmowane są w doktrynie, jak i orzecznictwie. Wskazać należy, że ogólnie rzecz ujmując przyjmuje się, iż dobra osobiste to uznane przez system prawny wartości obejmujące fizyczną i psychiczną integralność człowieka, jego indywidualność, godność i pozycję w społeczeństwie, stanowiące przesłankę samorealizacji osoby ludzkiej. Akcentuje się równocześnie, że dobra osobiste są przedmiotem praw podmiotowych osobistych. Podkreśla się, że dobro osobiste ujmowane w kategoriach obiektywnych jest wartością związaną ściśle z osobowością człowieka w jego wymiarze fizycznym, psychicznym, a także duchowym, w tym sensie, że ochrona tych dóbr jest ochroną szeroko rozumianej godności człowieka. Jest to zespół cech właściwych człowiekowi, stanowiących o jego walorach, bycie, pozycji w społeczeństwie, powszechnie uznawanych w społeczeństwie i akceptowanych przez system prawny, towarzyszących człowiekowi niezależnie od sytuacji w jakiej się znajduje w danej chwili, o zmiennym zakresie w czasie, co jest związane ze zmianami świadomości społecznej. Istnieją one niezależnie od woli ustawodawcy, który jedynie proklamuje ich ochronę. O tym, czy w grę wchodzi naruszenie dobra osobistego decyduje nie subiektywne przeświadczenie osoby zainteresowanej, ale obiektywne kryteria (por. uchwały SN z 16 lipca 1993 r., I CZP 28/93, OSNC 1994, nr 1, poz. 17.). Dobro osobiste, którego ochrony powód się domaga musi być skonkretyzowane, co wyznacza zakres ochrony w sprawie, w szczególności, gdy dany stan faktyczny nie odnosi się do dobra wprost wskazanego w art. 23 k.c. Istnieją dobra osobiste, które uzasadnienie dla swego istnienia czerpią z autonomii jednostki ludzkiej do decydowania o sobie i swoim życiu, jak i dobra niezależne od tej autonomii, których ochrona wiąże się z aksjologią respektowaną przez dany porządek prawny (np. zdrowie, życie człowieka, jego cześć, nietykalność. Chociaż pozostają one w dyspozycji jednostki, to niezależnie od niej przysługuje im ochrona samoistna. Aczkolwiek przy ocenie, czy mamy w danej sytuacji do czynienia z przedmiotem żądanej ochrony w postaci dobra osobistego, ważną podstawę stanowią przepisy o prawach i wolnościach obywatelskich tak krajowe , jak i konwencje międzynarodowe formułujące określone wartości do zrealizowania, to nie każde statuowane nimi prawo podlega kwalifikacji jako dobro osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. ale tylko prawo o cechach dobra wyżej wskazanych, na treść którego składają się elementy o charakterze osobistym związane integralnie z indywiduum, osobowością danego człowieka. Stąd też trafnie Sąd I instancji z odwołaniem się do wyroku Sądu Najwyższego dnia 6 maja 2010 r. II CSK 640/09 przyjął, że prawo do sadu którego naruszenie powód zarzucił jako naruszenie dobra osobistego przez stronę pozwaną i z tak sformułowanym dobrem osobistym wiązał ochronę, której się domagał, nie należy do kategorii dóbr osobistych w rozumieniu art. --- STRONA 7 --- 23 k.c. podlegających ochronie dla nich przewidzianej w art. 24 k.c. Sąd Apelacyjny w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w w/w wyroku, a odnoszący się do tej materii jak i przytoczoną argumentacją prawną. Jak wskazał Sąd Najwyższy prawo do sądu, przewidziane w art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych wolności z 4 listopada 1959 r. i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawnieniem przyznanym w związku z funkcjonowaniem w określonej sferze życia społecznego, natomiast nie należy do kategorii wartości stanowiących dobro osobiste jednostki. Nie wszystkie bowiem prawa podstawowe i wolności objęte Konwencją jak i wymienione w Konstytucji podlegają ochronie w ramach ochrony dobra osobistego. Ta w grę może wejść wówczas, gdy poprzez naruszenie tychże praw czy wolności doprowadzi zarazem do pogwałcenia dobra konkretnego, osobistego, którym nie jest zaś samo prawo do sądu. W przypadku przewlekłości, czy bezczynności sądu bądź organów ścigania stronie przysługuje skarga o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wydanie organowi zaleceń co do dalszego postępowania, mających na celu zapobieżenie dalszej przewlekłości oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej (ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2004 r., nr 179, poz. 1843). Aczkolwiek przepisy tej ustawy nie zamykają również drogi do dochodzenia pełnej rekompensaty doznanej szkody w drodze powództwa cywilnoprawnego na podstawie art. 417 § 1 k.c. co wymaga wykazania zaistnienia jego przesłanek (powód nie wystąpił z takim powództwem), czy na podstawie art. 24 § 1 i 448 k.c. przy wykazaniu, że poprzez naruszonego bezczynnością, czy przewlekłością postępowania, czy inne uchybienia, prawa do sądu, doszło do naruszenia konkretnego dobra osobistego. Nie jest zaś wystarczające samo odwoływanie się do naruszenia prawa do sądu jako dobra osobistego, i dla tej postaci naruszonego dobra domaganie się ochrony, gdy prawo do sądu jest publicznym prawem podmiotowym przysługującym samodzielnie i niepodzielnie w relacji do państwa, a zatem nie jest dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c., które co do zasady jest skuteczne względem wszystkich (por. wyrok Sadu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 października 2008 r. I ACa 620/2007 r.). Powoda obciążał zgodnie z dyspozycją art. 24 k.c. obowiązek wykazania, że na skutek działań Prokuratury w odniesieniu do złożonych przez niego zawiadomień z dnia 28 marca 2009 r., 20 maja 2009 r., jak i zażalenia z 8 lutego2009 r. (co do przedmiotu zaskarżenia, powód nie wykazał, aby istniał) doszło do naruszenia jego dobra osobistego (por. wyroki SN z 17 czerwca 2004 r., V CK 609/93, 7 kwietnia 2009 r. I PK 210/08 – MC 2009 Nr 12 poz. 642, z 6 maja 2010 II CSK 640/09), gdy powód nie sprostał temu obowiązkowi albowiem nie wykazał, że działania pozwanego doprowadziły do naruszenia jego konkretnych dóbr osobistych. Brak jest podstaw do uznania, że opóźnienie w podjęciu czynności co do zawiadomienia z 28 marca 2009 r., niedołączenia zawiadomienia z dnia 20 maja 2009 r. do akt sprawy Ds. 213/09 Prokuratury Rejonowej w Zabrzu do której zostało ono przesłane przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach, czy pozostawienie ad acta pisma powoda z 8 lutego 2009 r. - zatytułowanego zażalenie, gdy brak było przedmiotu zaskarżenia nim objętego, przełożyło się na bezpieczeństwo, wolność czy prawo do spokoju, akcentowane przez powoda, gdy dla stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych niezbędne jest stwierdzenie związku pomiędzy określonym działaniem a konkretnym dobrem osobistym osoby domagającej się ochrony. Uchybienia przepisom prawa formalnego w toku przewidzianego przez prawo postępowania nie są automatycznie równoznaczne z naruszeniem dóbr osobistych jego uczestników, co w każdym przypadku wymaga wykazania z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy określonym zachowaniem a dobrem, które w ocenie --- STRONA 8 --- występującego z żądaniem ochrony, zostało naruszone. Dla oceny, czy dobra osobiste zostały naruszone znaczenie mają nie subiektywne odczucia danej osoby, ale obiektywne kryteria, które również powinny być uwzględnione, gdy chodzi o wyróżnienie poszczególnych dóbr osobistych na gruncie regulacji art. 23 k.c. Stosując zaś ten miernik nie można uznać, by sposób wskazanych działań pozwanego naruszał prawnie chronione dobra osobiste powoda. Brak jest podstaw do uznania, aby przez to naruszono ogólnie ujmowane prawo do bezpieczeństwa, czy wolności powoda. Pomimo iż katalog dóbr osobistych objętych ochroną prawną jest otwarty to brak jest podstaw do wykreowania, przywoływanego przez skarżącego, samodzielnego dobra osobistego w postaci ogólnie ujmowanego prawa do wolności czy bezpieczeństwa, do których to praw odwołał się powód bez ich konkretyzacji (por. wyrok SN z 9 maja 2007 r. , II CSK 42/07. Konstytucyjnie i konwencyjnie (art. 31 ust. 1 i 7 Konstytucji, art. 5 Konwencji) gwarantowane prawo do wolności mające wiele aspektów, obejmuje nie tylko fizyczną swobodę poruszania się, czy też wolność od obawy i strachu, wolność od działania pod przymusem, możność wyboru bez nacisków i ograniczeń, ale i podejmowanie wszelkich działań w granicach prawa materialnego nie może być rozumiane jako możliwość żądania od innych określonych zachowań, a przez to realizacji swej woli. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 9 października 2003 r., V CK 328/02, art. 23 k.c. stanowiący o dobrach osobistych swym zakresem obejmuje jedynie wolność w ujęciu prawa materialnego, nie zaś procesowego. To zaś, że normy zasadnicze przewidują różne wolności i prawa, nie oznacza, iż ustawodawca wszystkie te wolności i prawa chroni za pomocą konstrukcji dóbr osobistych środkami wskazanymi w art. 24 k.c. W stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do uznania, iż doszło do naruszenia tak rozumianego prawa do wolności powoda, czy też jego bezpieczeństwa. W sytuacji, gdy w stanie faktycznym sprawy prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, iż w działaniach pozwanego nie sposób dopatrzyć się naruszenia dóbr osobistych powoda w rozumieniu art. 23 k.c., zbędnymi stają się rozważania co do zaistnienia przesłanki bezprawności z art. 24 k.c., gdy ocena w przedmiocie bezprawności działania pozwanego wchodzi w grę dopiero w razie pozytywnego stwierdzenia, że doszło do naruszenia konkretnego, prawnie chronionego dobra osobistego powoda (por. wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., V CK 609/03). Stąd też zarzut apelacji dotyczący naruszenia art. 24 k.c. przez nieuwzględnienie wypływającego zeń domniemania bezprawności, nie mógł odnieść rezultatu, jako pozbawiony w tym stanie doniosłości prawnej. Sąd Apelacyjny oddalił wnioski powoda jako nieuzasadnione. W szczególności nie mógł być uwzględniony wniosek o łączne rozpoznanie apelacji we wszystkich podobnych sprawach wytoczonych przez powoda, gdy brak było przesłanek połączenia z art. 219 k.p.c. Połączyć można kilka toczących się oddzielnie spraw w jednym sądzie, gdy apelacje w sprawach wnioskowanych przez powoda nie wpłynęły do tut. Sądu Apelacyjnego sprawy te są jak podniósł powód na etapie postępowania międzyinstancyjnego. Natomiast wniosek o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do konstytucyjności przepisów dotyczących składu sądu orzekającego w sprawach o ochronie dóbr osobistych w pierwszej instancji, z sugestią rozpoznawania ich przez ławę przysięgłych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym w Polsce systemie sądownictwa powszechnego, gdy zgodnie z art. 176 ust. 2 Konstytucji ustrój i właściwości sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy, jak i zgodnie z art. 182 Konstytucji udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości określa ustawa i materia ta poza zasadą dwuinstancyjności --- STRONA 9 --- (art. 176 ust. 1 Konstytucji) nie jest regulowana konstytucyjnie. Nie stwierdzając sugerowanej przez skarżącego wątpliwości, Sąd Apelacyjny odmówił wnioskowi powoda o zbadanie konstytucyjności przepisu Kodeksu postępowania cywilnego co do składu sądu. Z tych wszystkich względów apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Z uwagi na prawidłową treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji co do istoty sporu, nie mogło odnieść rezultatu kwestionowanie przez powoda rozstrzygnięcia co do kosztów procesu, gdy to znajduje podstawę w art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie, z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony. Zgodnie zaś z treścią art. 98 § 3 w zw. z art. 99 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu obrony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego) zalicza się wynagrodzenie nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Takie zaś wynagrodzenie fachowego pełnomocnika procesowego zostało zasądzone na rzecz pozwanego w stawce minimalnej określonej w § 2.1 i§ 6 ust. 6 rozporządzenia z 28 września 2002 r. W oparciu o wskazane wyżej regulacje orzeczono też o kosztach postępowania apelacyjnego, z tym iż wysokość kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym uwzględnia treść § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do nie obciążania powoda kosztami postępowania jako przegrywającego spór na gruncie regulacji art. 102 k.p.c. Przepis ten ma charakter wyjątkowy, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły odpowiedzialności za wynik procesu i jako taki nie może być traktowany rozszerzająco. Odstąpienie od obciążenia kosztami może wejść w grę li tylko, gdy zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”. Muszą zatem zaistnieć wyjątkowe, szczególne okoliczności wskazujące obiektywnie, że obciążenie kosztami strony przegrywającej byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. Okoliczności te obowiązana jest podać i wykazać strona wnosząca o nie obciążenie jej kosztami. W tym przypadku powód nie wskazał takich okoliczności, które mogłyby być uznane za wyjątkowe w jego sytuacji, przemawiające za przyjęciem, że zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniu art. 102 k.c. Nadmienić przy tym należy, co podkreśla się w orzecznictwie, że samo korzystanie przez stronę ze zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia zastosowania art. 102 k.p.c. (por. post. SN 9 lutego 2011 r. V CZ 98/10, z 11 lutego 2010 r., CZ 112/09). Jeżeli chodzi o sytuację ekonomiczną strony przegrywającej jako przesłankę zastosowania art. 102 k.c., to dla jego zastosowania musi zachodzić wyjątkowa, szczególnie ciężka i wyjątkowa sytuacja finansowa, przy tym niezależna od strony. Takowej zaś powód nie wykazał. Wysokość osiąganych przez powoda dochodów zważywszy na jego wiek, wykształcenie i posiadany zawód jest zależną od jego aktywności zawodowej.