Wyrok V ACa 222/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdań

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 222/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Artur Lesiak Sędziowie: SA Roman Kowalkowski SO del. Rafał Terlecki (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) przeciwko K. M. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt I C 466/10 oddala apelację. Sygn. akt. V Aca 222/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w (...) rozpoznał sprawę z powództwa (...) przeciwko K. M. o zapłatę. Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego K. M. kwoty 100000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdy moralne i dyskryminację oraz o przeznaczenie całej zasądzonej kwoty na hospicjum. W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż pozwany naruszył jego dobra osobiste tj. cześć pisząc w notatce służbowej z dnia 8 kwietnia 2010 r., iż powód wywiera negatywny wpływ na innych osadzonych, a także że może spowodować nadzwyczajny wypadek, nie wyjaśniając przy tym na czym miałoby to zachowanie powoda polegać. Pismem procesowym z dnia 2 lutego 2011r. powód rozszerzył żądanie pozwu wnosząc o nakazanie pozwanemu usunięcia z akt osobowych przedmiotowego raportu jako --- STRONA 2 --- szkalującego dobre imię powoda oraz o nakazanie pozwanemu pisemnego przeproszenia woda o następującej treści: „(...)", a także o zobowiązanie pozwanego do szczegółowego wyjaśnienia, o jaki wypadek nadzwyczajny chodzi. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011r. sygn. akt I C 466/10 Sąd Okręgowy w (...) powództwo (...) oddalił. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, że rozpoznanie roszczenia o ochronę dóbr osobistych wymaga ustalenia i dokonania oceny czy i jakie dobro osobiste żądającego ochrony zostało naruszone oraz stwierdzenie bezprawności działania sprawcy bądź wystąpienia okoliczności wyłączających bezprawność. Przepis art. 24 k.c. wymienia przesłanki i środki sądowej ochrony dóbr osobistych, które muszą być spełnione łącznie i są nimi: istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub istnienie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. na powodzie spoczywa obowiązek wskazania dóbr osobistych oraz udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste, natomiast na pozwanym, że jego działanie nie nosi cech bezprawności. Zdaniem Sądu Okręgowego powód nie wykazał, że pozwany swoim postępowaniem naruszył dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godności i zdrowia. Przede wszystkim powód nie przedstawił dowodu, na podstawie którego oparł powództwo tj. nie dołączył wskazanej przez siebie notatki z dnia 8 kwietnia 2010r., której treść spowodowała naruszenie dóbr osobistych powoda. Zgodnie z powyższymi rozważaniami i treścią art. 6 k.c.. powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych przez pozwanego. Sąd przeprowadził zawnioskowały przez powoda dowód z jego akt osobowych, w których jednak nie ma wskazanego przez powoda przedmiotowego raportu (notatki). Akta osobowe powoda są kompletne i spójne i brak podstaw do przypisania ingerencji osób trzecich w ich zawartość. Również pozwany zeznając przed Sądem nie kojarzył treści takiej notatki, ani nie przypominał sobie, aby notatkę o treści opisanej przez powoda składał do jego akt osobowych. Jednocześnie nie wykluczył, iż notatkę o takiej treści mógł sporządzić jako odpowiedź na jedną z wielu skarg powoda. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zeznań pozwanego i w całości dał im wiarę. Brak przedmiotowej notatki w aktach osobowych powoda uniemożliwił nakazanie usunięcia notatki z akt osobowych powoda. Nawet gdyby przyjąć, iż notatka o treści wskazanej przez powoda została przez pozwanego sporządzona to i tak w ocenie Sądu Okręgowego działanie pozwanego nie nosi cech bezprawności. Pozwany jest funkcjonariuszem (...) i podejmowane przez niego czynności wykonywane były w ramach służby. Pozwany stanowczo zaprzeczył, aby pomiędzy nim a powodem istniały jakieś relacje osobiste oraz wskazał, iż nie jest w stosunku do powoda uprzedzony i traktuje go tak samo jak innych osadzonych. Przedmiotowa notatka, jeżeli była napisana to sporządzona była w ramach wykonywania obowiązków służbowych przez pozwanego. Pozwany jest kierownikiem działu (...) w (...) i podejmował czynności zgodnie z zakresem swoich obowiązków i przepisami prawa. Zgodnie bowiem z treścią § 25 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej ( Dz. U. 2003r. Nr 194 póz. 1902) do zakresu jego obowiązków należy m.in. organizowanie ochrony wewnętrznej i zewnętrznej oraz nadzorowania i koordynowanie rozpoznania nastrojów i atmosfery wśród osadzonych oraz ich zamiarów godzących w porządek i bezpieczeństwo i współdziałanie z kierownikami innych służb w zapobieganiu wypadkom nadzwyczajnym. Jak wynika z dokumentów zawartych w aktach osobowych powoda, jest on osobą roszczeniową, arogancką w stosunku do funkcjonariuszy. Z meldunku wychowawcy z dnia 12 stycznia 2010r. wynika, że powód odgraża się pisaniem skarg oraz zachęcaniem innych osadzonych do prezentowania postawy roszczeniowej wobec administracji (...). W ocenie wychowawcy takie działanie powoda mogło źle wpłynąć na atmosferę oraz ład i porządek w oddziałach mieszkalnych. Umieszczenie zatem powoda w celi dwuosobowej oraz przeznaczenie do spacerów w małej kilkuosobowej grupie nie nosi cech bezprawności ani dyskryminacji powoda, a jedynie jest reakcją funkcjonariuszy na roszczeniową postaw powoda. Zgodnie z treścią § 62 w/w rozporządzenia opracowując plan spacerów, bierze się pod uwagę w szczególności względy bezpieczeństwa i względy resocjalizacyjne oraz konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego. Ograniczenie powodowi kontaktów z większą liczbą osadzonych miało na celu jedynie ograniczenie wpływu powoda na innych osadzonych, a nie jego dyskryminację. Powoda nie pozbawiono kontaktu z innymi osadzonymi, a jedynie je ograniczono. Podejmowane przez pozwanego w stosunku do powoda działania nie nosiły cech bezprawności, gdyż --- STRONA 3 --- były zgodne z przepisami zobowiązującego prawa. Pozwany oceniając postawę powoda jako arogancką, bezkrytyczną i roszczeniową podejmował jedynie działania profilaktyczne. Powodowi zapewniono natomiast godziwe warunki odbywania kary pozbawienia wolności osadzając go w celi dwuosobowej (z jednym osadzonym) oraz zapewniając mu godzinny spacer. Ponadto działania pozwanego nie spowodowały uszczerbku na zdrowiu powoda. W aktach osobowych powoda brak jakiejkolwiek notatki na temat pogorszenia jego stanu zdrowia, występowania stanów depresyjnych czy silnych nerwic. Zarówno psycholog, jak i wychowawca w licznych notatkach nie wskazują na występowanie podanych przez powoda stanów. W notatkach psychologa z dnia 18 maja 2010r. i z dnia 6 lipca 2010r. tj. w okresie podejmowanych czynnościach przez pozwanego, (...). Brak zatem dowodu na stwierdzenie, że powód w wyniku działania pozwanego doznał jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu oraz krzywdy. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska powoda, że stosowano wobec niego tortury psychiczne. Mając na uwadze powyższe Sąd nie stwierdził w działaniu pozwanego naruszenia dóbr osobistych powoda, a nadto podejmowane czynności nie nosiły cech bezprawności i prowadzone były w ramach obowiązków służbowych. Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. a contrario oddalił powództwo. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w (...)złożył powód (...). Wyrokowi zarzucił obrazę prawa procesowego i jego rażące naruszenie oraz obrazę prawa materialnego. Apelujący wniósł o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uznanie swoich roszczeń w całości. Ponadto wniósł o wydanie wyroku w oparciu o Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych wolności oraz wytyczne Europejskiego Komitetu ds. Przeciwdziałania Torturom. Apelujący wniósł również o wyznaczenie do rozprawy apelacyjnej pełnomocnika z urzędu i zwolnienie z kosztów postępowania apelacyjnego w całości. W uzasadnieniu apelujący wskazał, że fakty wynikające z samego uzasadnienia oraz zaniechania Sądu doprowadziły do oddalenia powództwa. Wydany wyrok był rażąco krzywdzący i niesprawiedliwy. Powód wskazał, że Sąd Okręgowy nie dokonał ustalenia i oceny czy i jakie dobra osobiste naruszono. Podniósł, że kserokopię notatki wysłał do Sądu razem z pozwem i stwierdził, że w przypadku zaginięcia kserokopii należało go wezwać do złożenia kopii notatki. Ocenił, że przedmiotowa sprawa to bezprawne działania naruszające zasady współżycia społecznego. Apelujący podniósł, że pozwany dopuścił się wobec niego działań represyjnych. Przywołał artykuły Konwencji Praw Człowieka, które zostały jego zdaniem naruszone. Zakwestionował twierdzenie Sądu Okręgowego i stwierdził, że wykazał dobra i zasady współżycia społecznego, które naruszono. Apelujący wskazał również, że nie wykazano braku bezprawności zachowania pozwanego oraz zakwestionował uznanie twierdzeń pozwanego za wiarygodne. Podniósł, że zastosowane przez pozwanego środki prewencyjne w sposób oczywisty prowadziły do dyskryminacji i miały wywołać negatywne skutki w samopoczuciu powoda. Stwierdził, że z uwagi na brak notatki nie jest zasadne twierdzenie Sądu o porządku w aktach osobowych. Podniósł, że kopię notatki otrzymał w związku z innym postępowaniem - (...). Powołał się na prawo do pisania skarg w sytuacji, gdy w(...) łamane są prawa skazanych. Sąd Apelacyjny w (...) miał twierdzeniom pozwanego o łamaniu praw skazanych przyznać częściowo rację w wyroku (...) Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Apelacyjny w pełni popiera ustalenia Sądu Okręgowego i przyjmuje je za własne. Powództwo zostało przez Sąd Okręgowy oddalone z uwagi na jego nieudowodnienie – zarówno co do faktu bezprawności działań pozwanego jak i faktu naruszenia dóbr osobistych powoda. Apelacja powoda jest polemiką z ustaleniami Sądu Okręgowego, lecz nie zawiera skutecznych zarzutów. --- STRONA 4 --- Zgłoszenie jako dowodu notatki z dnia 08.04.2010 jest na etapie apelacji jest spóźnione – powód nie wykazał aby nie mógł tego dowodu przedłożyć wraz z pozwem, bądź później w toku postępowania. Przy czym nieprawdziwe jest twierdzenie powoda, że notatkę załączył do pozwu – pozew bowiem nie zawierał w ogóle żadnych załączników. Nie udowodnił również powód bezprawności działania pozwanego – załączona notatka odnosi się do skargi powoda i zawiera stanowisko funkcjonariusza służby więziennej odnośnie roszczeń powoda. Nie sposób więc przypisać jej bezprawności. Zgodzić się należy z Sądem Okręgowym że powód nie wykazał też jakie jego dobro osobiste zostało naruszone. Nie jest zasadne stanowisko wskazane w apelacji, że Sąd nie wykazał braku bezprawności zachowania pozwanego. Powód złożył pozew w postępowaniu cywilnym, gdzie to na stronach procesu ciąży ciężąr dowodu. To strona musi wskazać środki dowodowe na poparcie swych twierdzeń. W sytuacji, gdy powód ogranicza się jedynie do samych twierdzeń – zarówno w postępowaniu przed sądem I instancji, jak i w apelacji, która jest w gruncie rzeczy jedynie polemiką z ustaleniami wyroku Sądu I instancji, nie jest możliwe uznanie jego twierdzeń za udowodnione, a tym samym słuszne. Tym samym, uznając że nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego wskazanego w zarzutach apelacji, Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 § 1 k.p.c., apelację oddalił. (...) (...) (...)