§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie V ACa 18/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsk

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V ACa 18/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Michał Kopeć Sędziowie: SSA Monika Koba (spr.) SSA Jacek Grela Protokolant: Magdalena Tobiasz - Ignatowicz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) przeciwko (...), (...) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę oraz z powództwa (...) przeciwko (...) (...) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I C 51/10 I. prostuje oczywistą omyłkę w rubrum zaskarżonego wyroku w części dotyczącej daty rozpoznania sprawy w ten sposób, że w miejsce (...) II. oddala apelację; III. --- STRONA 2 --- przyznaje od Skarbu Państwa (...)na rzecz adwokata (...) (...) (...) wynagrodzenie w kwocie 2.700 ( dwa tysiące siedemset) złotych powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów kuratora w postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt V ACa 18/12 UZASADNIENIE W pozwie z dnia (...)powód (...) domagał się zasądzenia od pozwanego (...) kwoty 100.000 zł oraz nakazania pozwanemu odwołania fałszywych oskarżeń oraz opublikowania na łamach lokalnej prasy i w (...) (...)oświadczenia następującej treści (...). Dodatkowo powód domagał się zamieszczenia w wyroku stwierdzenia, że pozwany w trakcie postępowania przygotowawczego w sprawie (...) prowadzonej przez (...) podżegał (...)(...) (...) w sprawie (...) oraz przed (...) (...) (sygn. akt prokuratorskich (...)), że treści zawarte w jego korespondencji (grypsach) odpowiadają prawdzie - poświadczył nieprawdę. W pozwie (...) skierowanym przeciwko pozwanym (...) (...) K.), (...) i (...) (sygn. akt. (...)) powód (...) domagał się zasądzenia kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz nakazanie pozwanym jego przeproszenia za to. że pomówili go jakoby groził (...)i (...) pozbawieniem ich życia, jeżeli nie odwołają oni obciążających wyjaśnień, którymi obciążyli powoda w sprawie (...) prowadzonej, przez (...) Swoje żądania powód uzasadniał tym, że pomówienie go przez pozwanych o popełnienie czynów których faktycznie nie popełnił, poniżyło go w oczach opinii publicznej, a w konsekwencji naruszyło jego dobra osobiste, co czyni zasadnym żądania przeproszenia i zadośćuczynienia. Obie sprawy, zarejestrowane pod sygn. akt (...) i (...). na podstawie art. 219 k.p.c, zarządzeniem (...). połączone zostały przez Sąd Okręgowy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I C 51/10. Pozwany (...), (...) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództw jako merytorycznie bezzasadnych podnosząc dodatkowo zarzut przedawnienia roszczeń o charakterze majątkowym. Pozwani(...)(...) i (...) domagali się oddalenia powództwa. Wyrokiem (...)Sąd Okręgowy w (...) oddalił powództwa zastrzegając, że wyrok przeciwko (...) jest zaoczny. Sąd Okręgowy ustalił, (...)w sprawie (...) skierowała akt oskarżenia miedzy innymi przeciwko powodowi (...) o przestępstwo z art. 280 § 2 k.k. w związku z art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 65 k.k. oskarżając go między innymi o to, że w dniu(...) w (...) (...) (...) (...)został skazany za popełnienie wyżej opisanego przestępstwa na karę 4 lat pozbawienia wolności. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że przebieg zdarzenia, które miało miejsce przed (...) ustalił na podstawie wyjaśnień współoskarżonego w tej sprawie (...), częściowo zeznań świadka (...) i (...), zeznań (...) i innych osób jak również materiału zgromadzonego w sprawie (...)prowadzonej przez (...). Na skutek apelacji wywiedzionej m.in. przez powoda(...) (...) uchylił powyższe orzeczenie i sprawę przekazał (...)do ponownego rozpoznania z uwagi obrazę art. 389 § 2 k.p.k. mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy(...) uznał (...) za winnego tego. że(...)(...). (...) (...) 0 (...) 1 --- STRONA 3 --- (...) tj. czynu z art. 280 § 1 k.k. z związku z art. 65 § 1 k.k. i 4 § 1 k.k. i za to(...). Rozpoznając apelację powoda (...) utrzymał powyższe orzeczenie w mocy. Powód nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. (...) złożyli wspólnie do (...)zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez (...)), który w sprawie (...) pisał nielegalną korespondencję (gryps) do (...), w których nakłaniał go do składania fałszywych zeznań. Do zawiadomienia został doręczony gryps. (...) wydanym w sprawie(...) (...)odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie, wskazując, iż treść kartki opisuje wydarzenia jakie miały mieć miejsce (...) (...) zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 212 k.k., 233 § 1 k.k., 234 k.k. przez (...). W zawiadomieniu tym powód wskazał, że (...) najpierw jako współoskarżony w sprawie (...) pomówił go przed (...) o dokonanie rozboju przed (...) na osobie (...) i (...), a następnie będąc przesłuchanym (...) w charakterze świadka przed (...)złożył fałszywe zeznanie i pomówił go o popełnienie przestępstwa rozboju (...) (...) na osobach (...) i (...). Postanowieniem(...)wydanym w sprawie (...) (...) odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie: składania fałszywych zeznań przed (...) przez (...) (...). tj. o czyn z art. 233 § 1 k.k. -wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego - na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.; (...) tj. o czyn z art. 234 k.k. - wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego - na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. W uzasadnieniu tegoż postanowienia (...) podniósł, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że (...) składając zeznania przed Sądem zeznał nieprawdę, bądź zataił prawdę lub fałszywie oskarżył (...) o popełnienie przestępstwa rozboju. Nadto zeznanie (...) koresponduje z innymi dowodami przeprowadzonymi przed Sądem w sprawie (...). Powód złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem (...) nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W (...)powód złożył kolejne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 234 k.k. i 233 § 1 k.k. przez (...)w trakcie składania przez niego zeznań na rozprawie w dniu (...). przed (...) oraz o pomówienie go przez (...) w grypsach kierowanych do (...) o popełnienie przez niego szeregu innych przestępstw(...) Zawiadomienie to pozostało bez biegu -(...) udzielono informacji, iż postępowanie w tej sprawie zostało już przeprowadzone. Na rozprawie w dniu(...) która odbyła się przed (...)w charakterze świadka zeznania składał (...)który był przesłuchiwany na okoliczności zdarzenia, które miało miejsce w (...), a w którym obrażenia odnieśli (...) i (...) oraz grypsów które pisał do (...). Wyrokiem (...) skazał (...) za popełnienie szeregu przestępstw przeciwko zdrowiu i mieniu w tym m.in.(...) tj. za przestępstwo z art. 258 § 2 i § 3 k.k. oraz za to. że (...) (...) tj. za przestępstwo z art. 263 § 2 k.k. Powyższy wyrok został zaskarżony m.in. przez (...). (...) jedynie w niewielkim zakresie zmienił zaskarżony wyrok wobec (...) - w całości utrzymano w mocy wyrok pierwszej instancji (...). Powód w toku całego postępowania konsekwentnie nic przyznawał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. W dniu (...) złożył ustnie do protokołu zawiadomienie, z którego wynikało, iż w dniu (...). m.in. (...) przy pomocy bezprawnych gróźb starał się wywrzeć na nim wpływ, aby ten zmienił wcześniej złożone wyjaśnienia w toczącym się postępowaniu sądowym, a które to groźby wzbudziły u(...)obawę, że zostaną spełnione. (...). (...) w powyższej sprawie w charakterze świadka przesłuchiwany był (...), który zażądał ścigania i ukarania m. in. (...) za kierowanie wobec jego osoby gróźb bezprawnych. W dniu (...)w sprawie dotyczącej gróźb karalnych kierowanych przez (...) do (...) i (...) został przesłuchany w charakterze świadka (...), który zeznał, że w(...)na sali rozpraw słyszał jak (...) krzyczał do (...) i (...) (...) W dniu (...) sporządziła akt oskarżenia m.in. przeciwko (...), w którym w pkt I oskarżyła powoda o to. że w dniu(...)grożąc (...) utratą życia starał się wywrzeć na nim wpływ, aby zmienił on w toczącym się procesie karnym przed (...) swoje wcześniejsze wyjaśnienia złożone w toku prowadzonego przez (...) w których to wyjaśnieniach obciążył wyżej wymienionego udziałem w kilku przestępstwach tj. o przestępstwo z art. 245 k.k. W pkt II powyższego aktu oskarżenia, powód został oskarżony o popełnienie takiego samego przestępstwa w tym samym czasie i w takich samych okolicznościach w stosunku do (...). Postanowieniem (...) zwrócił sprawę (...) w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego. Postanowieniem (...) na podstawie art. 22 § 2 k.p.k. zawiesił śledztwo m.in. przeciwko podejrzanemu (...), z uwagi na to, że (...)wydał wyrok, na mocy którego m.in. (...) został skazany za przestępstwo z art. 258 § 3 k.k.. 280 § 2 k.k. i inne na karę łączną 12 lat pozbawienia wolności. Śledztwo zostało zawieszone do czasu uprawomocnienia się wyroku w --- STRONA 4 --- sprawie (...). Postanowieniem(...)na podstawie art. 11 § 1 k.p.k. umorzył śledztwo m.in. przeciwko (...) podejrzanemu o przestępstwo z art. 245 k.k. Podstawą umorzenia śledztwa był fakt prawomocnego skazania (...) za inne przestępstwo. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne merytorycznie, a w zakresie roszczeń majątkowych skierowanych do pozwanego (...)powództwo oddalił z uwagi na skutecznie zgłoszony zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy powołując się na art. 24 § 1 k.c. wskazał, że ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym, a domniemanie bezprawności ustanowione w tym przepisie nie obejmuje winy sprawcy. Zarzucając pozwanym, że bezpodstawnie, a więc bezprawnie pomówili powoda o popełnienie szeregu przestępstw, powód w ocenie Sądu I instancji winien zatem wykazać, że brak było obiektywnych okoliczności, w świetle których przekonanie pozwanych nie zasługiwało na usprawiedliwienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów stawianych przez powoda pozwanemu (...) w pozwie (...) Sąd wyjaśnił, że grypsy, które pozwany pisał do (...) w toku procesu przed (...) stanowią korespondencję o charakterze prywatnym. Na skutek tej korespondencji nie zostały podjęte przeciwko powodowi żadne czynności procesowe, a organy ścigania nie uznały korespondencji tej za równoznaczną ze złożeniem zawiadomienia o przestępstwie. Ponadto wbrew temu co twierdzi powód, został on skazany prawomocnymi wyrokami między innymi za dokonanie rozboju na osobach (...) i (...) (...) (...) w (...), które to zdarzenie miało miejsce z (...) oraz za popełnienie szeregu innych przestępstw skierowanych przeciwko zdrowiu i mieniu (...), którzy w toku procesu karnego fakt ten przyznali. W tych okolicznościach zdaniem Sądu Okręgowego twierdzenie powoda, iż pozwany (...)jest całkowicie dowolne. Zdaniem Sądu Okręgowego to, że w korespondencji do (...) pozwany (...) napisał, że napad ten miał miejsce (...) nie oznacza, iż jest mowa o innym zdarzeniu. (...). Wskazał przy tym, iż jest związany zgodnie z art. 11 kpc prawomocnymi wyrokami skazującymi powoda, a skazanie takie nastąpiło zarówno w sprawie (...). Powód przy tym w toczących się postępowaniach karnych konsekwentnie nie przyznawał się do winy, natomiast pozwani (...) przyznali się do popełnienia zarzucanych czynów, a zatem do współdziałania z powodem w zorganizowanej grupie przestępczej. Konkludując tę część rozważań Sąd Okręgowy stwierdził, że roszczenie powoda skierowane przeciwko (...), którego podstawę stanowić ma bezpodstawnie pomówienie powoda dokonanie szeregu przestępstw jest niezasadne. Powód w sposób wybiórczy, całkowicie dowolny powołuje się bowiem na jedne czynności procesowe podjęte w danej sprawie - np. zeznania świadka, ignorując pozostały materiał dowodowy i pomijając w końcu ostateczny wynik obu procesów karnych, który toczyły się z jego udziałem (...). Według Sądu w szczególności sprawa, która toczyła się przed (...) była sprawą wielowątkową, trudną od strony dowodowej i nie można wykluczyć, że w tym okresie czasu albo też wcześniej zdarzyły się również inne czyny przestępcze z udziałem powoda nie objęte aktem oskarżenia. Omówienie zarzutów stawianych przez powoda pozwanym (...), (...) i (...) w pozwie(...) Sąd I instancji rozpoczął od wskazania, że bezspornym jest. iż (...) i (...). w toku trwającego procesu (...) złożyli zawiadomienie o popełnieniu przez powoda (...) przestępstwa z art. 245 k.k. tj. groźby karalnej. (...) sporządziła zaś w tej sprawie i wniosła do sądu akt oskarżenia. Działania tych pozwanych Sąd Okręgowy nie uznał za zawinione wskazując również na specyfikę popełnienia czynu z art. 245 k.k. Stwierdził Sąd, że zachowania (...)w stosunku do pozwanych (...) i (...) mogły zostać przez nich odebrane jako groźba bezprawna, która wzbudziła w nich uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Pozwani swoimi zeznaniami przyczynili się do skazania powoda, a zatem każde jego nieprzyjazne zachowanie się mogło zostać przez nich potraktowane jako groźba realna i wzbudzająca obawę zrealizowania. W konsekwencji zdaniem Sądu Okręgowego złożone przez pozwanych zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa gróźb karalnych nie może być traktowane jako zawinione i celowe pomówienie powoda o popełnienie przestępstwa, które nie zostało popełnione skoro pozwani złożyli zawiadomienie, bo obawiali się gróźb powoda kierowanych pod ich adresem. --- STRONA 5 --- Odnośnie zarzutów kierowanych przeciwko pozwanemu (...) Sąd Okręgowy wyjaśnił zaś, że pozwany ten, wbrew twierdzeniom powoda, nie pomówił go o groźby karalne, a jedynie w sprawie (...) będąc przesłuchiwanym w charakterze świadka czyli w ramach ustalonego porządku prawnego odtworzył wypowiedź powoda, którą - jak twierdził - usłyszał w określonym czasie w określonej sytuacji. W ocenie Sądu I instancji dowody zawnioskowane przez powoda w postaci notatki urzędowej sporządzonej(...), czy zeznań innych współoskarżonych którzy w sprawie (...) ostatnia sygnatura (...)) nie przesądzają o tym, że celem tego pozwanego było pomówienie powoda o popełnienie przestępstwa z art. 245 k. k. Nadto złożone przez (...) zeznania nie zostały poddane ocenie sądu. gdyż ostatecznie postępowanie w tej sprawie zostało umorzone z uwagi na brak celowości jego dalszego prowadzenia skoro powoda prawomocnie skazano na karę pozbawienia wolności ostatecznie w wymiarze 11 lat i 6 miesięcy. Na marginesie rozważań Sąd Okręgowy zauważył, że żądanie powoda o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 200000 zł skierowane przeciwko (...) podlegało oddaleniu również z uwagi na skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia. Do naruszenia dóbr osobistych powoda przez tego pozwanego miało bowiem dojść (...) zaś zgodnie z treścią art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnienia się z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Tymczasem powód wytoczył powództwo (...)a więc po upływie sześciu lat od dowiedzenia się o rzekomej szkodzie i osobie za nią odpowiedzialnej. Sąd I instancji pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda w piśmie procesowym (...) bowiem wskazani przez niego świadkowie mieli zostać przesłuchani na okoliczności, które miały miejsce wiele lat wcześniej, odnośnie których wielokrotnie wyjaśniali w sprawach karnych. Dodatkowo zdaniem Sądu zeznania te nie miałyby znaczenia dla orzekania, gdyż przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie było ustalenie konkretnych faktów, skoro zajmowały się tym Sądy w postępowaniach karnych, a jedynie ustalenie, czy zachowanie się pozwanych w toku trwających wiele lat procesów karnych stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda. Jednocześnie Sąd Okręgowy wyjaśnił, że z urzędu przeprowadził szereg dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach spraw karnych, mając na uwadze rodzaj stawianych pozwanym przez powoda zarzutów oraz fakt prowadzenia procesu (...)(...). Sąd Okręgowy przyjął, iż pozwany (...) nie zajął stanowiska w sprawie i z tej przyczyny wydał wobec tego pozwanego wyrok zaoczny. W apelacji od wyroku powód domagał się zmiany zaskarżonego wyroku w całości i ustalenie, że w trakcie prowadzonych przeciwko powodowi postępowań karnych (...)na skutek działań pozwanych naruszono dobra osobiste powoda w postaci czci, godności, imienia i nazwiska albowiem, pomówiono powoda o popełnienie przestępstw karnych i czynów niegodnych, których powód nie miał zarzucanych ani też za popełnienie których powód nie został skazany i z tego tytułu zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kwoty 100 000 zł i nakazanie przeproszenia powoda. Ewentualnie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o nieobciążanie go kosztami procesu. Skarżący podniósł zarzuty: naruszenia prawa materialnego tj.: art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że ciężar udowodnienia faktu naruszenia dóbr osobistych spoczywa na osobie, której dobra osobiste naruszono, gdy jeżeli chodzi o bezprawność (art. 24 § 1) należy stosować wyjątki od reguły podstawowej z art. 6 k.c; - art. 23 k.c. poprzez jego niezastosowanie, gdy wobec naruszenia przez pozwanych dóbr osobistych powoda w postaci: czci, godności, dobrego imienia, imienia i nazwiska, prawa do spokoju psychicznego wskazany przepis winien być zastosowany; art. 24 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że to powód jest obowiązany udowodnić, że działanie pozwanych było bezprawne, gdy zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ciężar dowodu braku bezprawności spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie --- STRONA 6 --- dobra osobistego, musi ona wykazać, że była do tego uprawniona; art. 415 kc - poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie, gdy w rzeczywistości w sprawach o naruszenie dóbr osobistych ma zastosowanie art. 24 i 445 oraz 448 k.c; art. 442 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nastąpiło przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody, gdy jeżeli chodzi o naruszenie wywodzące się z występku (pomówienie z art. 212 § 1 k.k.), przedawnienie następuje po upływie 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa; art. 448 k.c. poprzez jego niezastosowanie, gdy zgodnie z tym przepisem Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę . Tak samo art. 445 § 1 k.c; rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym: art. 11 k.p.c. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie, gdy w rzeczywistości związanie sądu cywilnego wyrokiem karnym nie obejmuje czynności podejmowanych w zakresie postępowania przygotowawczego i karnego; art. 230 k.p.c poprzez nieuznanie faktów za przyznane, gdy strona pozwana nie zaprzeczyła, że fakty pomówienia przedstawione w pozwie rzeczywiście miały miejsce tj. pozwany (...) nie wypowiedział się co do twierdzeń strony powodowej; - art. 232 k.p.c. poprzez przeprowadzenie dowodów z urzędu i naruszenie tym samym zasady kontradyktoryjności, która to zasada stanowi, że ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego; art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie wniosków dowodowych powoda zgłoszonych w piśmie (...)(k. 167 i następne akt) a mianowicie o powołanie i przesłuchanie w charakterze świadków współoskarżonych, którzy (...) byli obecni na rozprawie przed(...), na której to rozprawie powód miał grozić pozwanym m. in. pozbawieniem ich życia i którzy to świadkowie posiadali wiedzę, czy fakt taki miał miejsce,(...)Ponadto, Sąd pominął dowód z protokołów przesłuchania wymienionych świadków z akt sprawy (...); art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie zawnioskowanych przez powoda dowodów i przyjęcie, że powód nie udowodnił twierdzeń zawartych w pozwie oraz przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, skutkujący sprzecznością istotnych ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że: a. pisanie przez pozwanego(...) nielegalnej korespondencji (grypsów) i pomawianie w nich powoda o popełnienie różnych przestępstw karnych i czynów niegodnych, poniżających i zniesławiających powoda w oczach opinii publicznej - za popełnienie których to przestępstw, powód nie został skazany i potwierdzenie przed Sądem, że wszystko co zostało w grypsach napisane jest prawdą i mieści się zdaniem Sądu w ramach porządku prawnego a także, że nie narusza dóbr osobistych powoda albowiem grypsy zdaniem Sądu miały charakter prywatny, gdy w rzeczywistości, grypsy zostały ujawnione i dopuszczone w poczet dowodów a następnie zostały odczytane(...)a więc nie miały charakteru prywatnego; b. powód działał w ramach zorganizowanej grupy przestępczej razem z pozwanymi i dlatego też powód mógł popełnić wiele przestępstw (str. 15 uzasadnienia), które nie są objęte aktem oskarżenia, ani też wyrokami. Dlatego też zdaniem Sądu pomówienie powoda przez pozwanych mieści się w ramach porządku prawnego i nie narusza dóbr osobistych powoda, gdy w rzeczywistości powód nie został skazany za popełnienie przestępstw, o które pomówiono powoda w grypsach ani też powód nie został skazany za groźby; c. pozwany (...) pisząc w grypsach o zdarzeniu mającym --- STRONA 7 --- miejsce pod (...) (...), które zdaniem pozwanego miało miejsce (...) pisał w istocie o zdarzeniu, które miało miejsce w dniu (...) w trakcie którego to zdarzenia dokonał powód rozboju z bronią na osobie (...) i (...). gdy w rzeczywistości pozwany (...) nigdy nie zeznał, że zdarzenie o którym on pisał miało miejsce w dniu (...) Ponadto Sąd nie dostrzegł tego, że powód jeżeli chodzi o zdarzenie pod (...) (...) został skazany za czyn z art. 280 § 1 k.k. a nie 280 § 2 k.k., co też oznacza, że powód został pomówiony przez pozwanego o rozbój dokonany z bronią w ręku pod (...) d. słowa wypowiedziane przez powoda w toku prowadzonego procesu w sprawie (...) oraz zachowanie powoda, zachowanie się innych więźniów (nie podano jakich) w stosunku do pozwanych (...) ((...)) i (...) mogły być przez nich odebrane jako groźba bezprawna (str. 16 uzasadnienia), która wzbudziła uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona, gdy w rzeczywistości powód w stosunku do pozwanych nie wypowiedział żadnych słów. co też jednoznacznie wynika z zawnioskowanych przez powoda dowodów, których Sąd odmówił przeprowadzenia. Ponadto wynika to z notatki urzędowej (...) protokołów przesłuchania świadków do sprawy (...). Dlatego też złożenie przez pozwanych zawiadomienia o popełnieniu na ich szkodę przestępstwa z art. 245 k.k., nie może mieścić się w ramach porządku prawnego i dlatego też doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda; e. pozwany (...) nie pomówił powoda składając zeznania w charakterze świadka, albowiem działał on w ramach ustalonego porządku prawnego i odtworzył jedynie zdaniem Sądu wypowiedz powoda, którą jak twierdził usłyszał w określonym czasie w określonej sytuacji, gdy w rzeczywistości pominięte przez Sąd dowody zgromadzone w aktach sprawy (...) (...) co też dowodzi tego, że słowa wypowiedziane przez pozwanego jakoby słyszał on, jak powód krzyczał, że (...) są oszczerstwem i pomówieniem co też naruszyło dobra osobiste powoda; art. 328 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omówienia i oceny dowodów przedstawionych przez stronę powodową. Pozwany (...) zastępowany przez kuratora wniósł o oddalenie apelacji jako oczywiście bezzasadnej i przyznanie kuratorowi wynagrodzenia za postępowanie apelacyjne. Pozwany (...) wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja zaprezentowana przez skarżącego nie podważa zaskarżonego orzeczenia, wydanego w oparciu o prawidłowo wyprowadzone przez Sąd I instancji wnioski odnośnie braku takich zachowań pozwanych polegających na bezprawnym naruszaniu dóbr osobistych powoda, które uzasadniałyby uwzględnienie zgłoszonych w pozwie roszczeń o ochronę dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i czyni je podstawą również własnego rozstrzygnięcia. Wszystkie poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia mają pełne oparcie w prawomocnych orzeczeniach karnych i dokumentach szczegółowo opisanych w motywach zaskarżonego wyroku. W istocie skarżący w apelacji ustaleń tych nie kwestionuje przyjmuje jednak, iż nie mają one znaczenia dla przysługującej mu ochrony dóbr osobistych oraz uznaje, iż Sąd ustalenia te poczynił w oparciu o dowody bezzasadnie dopuszczone z urzędu. Wbrew zarzutowi sformułowanemu przez skarżącego Sąd I instancji nie uchybił przepisowi art. 328 § 2 k.p.c, a treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia umożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do jego wydania. Sąd ten nie tylko przedstawił przyczyny uzasadniające oddalenie powództwa, ale również wyjaśnił przyczyny, dla których pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda w piśmie procesowym (...) wskazując, że wymienieni w nim świadkowie mieli zostać przesłuchani na okoliczności, które zaistniały wiele lat wcześniej, odnośnie których wielokrotnie zeznawali już w sprawach karnych. Przesądził również, iż fakty, jakie świadkowie mieli potwierdzić i tak pozostawałyby bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ocenę tą Sąd Apelacyjny podziela, a szersze wyjaśnienia dotyczące tej kwestii zostaną przedstawione w dalszej części rozważań. W tym miejscu zwrócić trzeba jedynie uwagę na charakter czynu, którego popełnienie przez powoda pozwani (...) i (...) zgłosili organom ścigania. Uregulowane w --- STRONA 8 --- art. 245 kodeksu karnego przestępstwo groźby bezprawnej w celu wywarcia wpływu na oskarżonego czy świadka może zostać popełnione nie tylko słownie, ale również za pomocą świadomie wyrażanych gestów, wyrazu twarzy, w ogóle zachowania się grożącego, byle tylko w sposób zrozumiały dla pokrzywdzonego wywołujący subiektywne przeświadczenie o możliwości jej realizacji. Tymczasem powołując się na dowody z wymienionych w piśmie procesowym (...)świadków oraz protokołów ich przesłuchań przeprowadzonych w(...)powód ograniczył się do próby dowiedzenia jedynie tego, że nie wypowiedział w stosunku do pozwanych konkretnych słów o możliwości pozbawienia ich życia, pomijając pozostałe, wskazane powyżej aspekty czynu karalnego z art. 245 k.k., które mogły mieć decydujące znaczenie przy ocenie przez pozwanych realnego zagrożenia płynącego ze strony powoda. W tych okolicznościach nie ma podstaw do akceptacji stanowiska zaprezentowanego w pozwie, iż doniesienie złożone było z oczywiście złym zamiarem i pełną świadomością nieprawdy, co jednocześnie świadczy o braku sygnalizowanego w apelacji naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 227 k.p.c. Ponadto analiza akt sprawy (...)prowadzi również do wniosku, iż przeprowadzono w ramach tego postępowania szereg dowodów z których wynikało, iż pozwani (...) i (...) odczuwali realne zagrożenie ze strony powoda . Powoływanie się zatem jedynie wybiórczo na część dowodów przeprowadzonych w postępowaniu przygotowawczym, żądanie powielenia tych dowodów w postępowaniu cywilnym i jednocześnie pominięcie pozostałych dowodów, które wskazywały na wiarygodność wersji pokrzywdzonych nie może stanowić podstawy do przypisania pozwanym odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. Skarżący nie dostrzega przy tym. iż materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przygotowawczym był wystarczający do postawienia mu zarzutów i skierowania aktu oskarżenia do sądu, a umorzenie postępowania nastąpiło nie z tej przyczyny, że przestępstwa nie popełniono lub nie było materiału dowodowego celem wsparcia wersji pokrzywdzonych. Nietrafnie skarżący zarzuca również, iż Sąd Okręgowy nieprawidłowo zastosował w sprawie normę art. 11 k.p.c. przyjmując, że jest związany nie tylko ustaleniami prawomocnych wyroków karnych, ale również okolicznościami przedstawionymi w ich uzasadnieniach. Takie stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie padło, a Sąd Okręgowy powoływał się jedynie na prawomocne skazania powoda za przestępstwo rozboju popełnione w (...). oraz za kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. Pozostałe wnioski wyprowadzone przez Sąd I instancji stanowią konsekwencję dokonania samodzielnej oceny ustalonych w sprawie faktów. Niezależnie od powyższego nie sposób zgodzić się ze skarżącym jakoby pozew dotyczył jedynie zdarzeń za które powód nie został prawomocnie skazany. (...) (...). Ponadto przeprosiny mają podważyć linię obrony (...) i (...) w procesie karnym jako uzgodnioną i niewiarygodną w sytuacji gdy proces karny zakończył się prawomocnie, a wyjaśnienia tych pozwanych zostały uznane przez sąd za wiarygodne. W okolicznościach sprawy nie znajduje także uzasadnienia podniesiony w apelacji zarzut uchybienia przez Sąd I instancji przepisowi art. 232 k.p.c. Odmiennie niż to wskazuje skarżący w orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że dopuszczenie przez sąd dowodu z urzędu nie może być uznane za działanie naruszające zasady bezstronności sądu i równości stron. Ustawodawca nie zrezygnował bowiem z powinności czuwania przez sąd nad przestrzeganiem form postępowania cywilnego, tak by doprowadziły do prawidłowych ustaleń faktycznych. Przy istotnym wzmocnieniu zasady kontradyktoryjności zachowany został cel postępowania cywilnego w postaci dążenia do wydania orzeczenia zgodnego z zastosowaną normą prawną, czyli odpowiadającego rzeczywistym okolicznościom sprawy. Dopuszczenie przez sąd dowodu z urzędu nie może być więc uznane za działanie naruszające zasady bezstronności sądu i równości stron, nie można bowiem sądowi zarzucić, że działając w ramach przysługującego mu uprawnienia, realizuje cel wydania słusznego wyroku, zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy (zob. wyroki SN: z dnia 13 lutego 2004 r., IV CK 24/03, z dnia 14 maja 2008r., II PK 320/07, LEX nr 491380,). Kwestia ta i szczegółowe przyczyny dopuszczenia przez Sąd I instancji dowodów z urzędu została należycie wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodać jedynie można, iż fakt, że z art. 24 § 1 k.c. wynika domniemanie bezprawnego działania, polegającego na naruszeniu dobra osobistego innej osoby nie zwalnia sądu od oceny, czy w świetle podstawy faktycznej powództwa zarzucane w nim działanie pozwanego można uznać za bezprawne. W tym właśnie celu koniecznym było przeprowadzenie dowodów również z niezawnioskowanych przez żadną ze stron poszczególnych kart akt prowadzonych w postępowaniach --- STRONA 9 --- karnych celem dokładnego ustalenia okoliczności, z których powód wywodził swoje żądanie, w tym zakresu związania Sądu prawomocnymi wyrokami karnymi. Błędnym było natomiast uznanie przez Sąd I instancji, iż wyrok w stosunku do pozwanego (...) ma charakter zaoczny, skoro pozwany ten złożył w sprawie odpowiedź na pozew, w której zajął stanowisko w sprawie domagając się oddalenia (...) Oznacza to, że nie zostały spełnione warunki z art. art. 339 § 1 k.p.c. Faktu tego zdawał się nie dostrzegać również pozwany formułując zarzut z art. 230 k.p.c. i niezasadnie powołując się na przyznanie okoliczności faktycznych pozwu przez tego pozwanego. Jak już zostało wskazane na wstępie wątpliwości w sprawie nie budzi przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wyjaśnić należy, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie powszechne jest zapatrywanie, iż przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów powinno być tak stosowane i przedstawione w uzasadnieniu orzeczenia, by zarówno prawidłowość doboru, jak i stosowania kryteriów oceny, a także realizacji tego doniosłego uprawnienia w konkretnej sprawie mogła być - w toku instancji - sprawdzona. Warunek ten został w sprawie niewątpliwie spełniony, a faktu, że dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów nie przekracza granic przysługującej sądowi orzekającemu swobody, która jest niemierzalna, nie podważają opisane w apelacji przykłady mające obrazować naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Sformułowana przez skarżącego krytyka dokonanego przez Sąd I instancji wyboru dowodów, jako podstawy dokonanych ustaleń nie zawiera bowiem wskazania przyczyn, które wybór ten w świetle reguł określonych powołanym przepisem dyskwalifikują, czyniąc wyprowadzone przez Sąd wnioski nielogicznymi bądź niezgodnymi z doświadczeniem życiowym. Omówienie poszczególnych uchybień wyliczonych przez skarżącego w ramach zarzucanego naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. oraz zarzutów dotyczących prawa materialnego rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 24 § 1 k.c. w sprawie o ochronę dóbr osobistych sąd powinien w pierwszym rzędzie ustalić, czy do ich naruszenia doszło i dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, czy działanie pozwanego naruszyciela był bezprawne, mając przy tym na względzie, że powołany przepis posługuje się konstrukcją domniemania bezprawności, a zatem ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na pozwanym. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wszystkie te okoliczności, w tym odwrócony stosunku do zasady wyrażonej w art. 6 k.c. ciężar dowodu, brał pod uwagę Sąd I instancji dokonując oceny zachowań pozwanych i dochodząc w konsekwencji do konkluzji, że nie miały one charakteru bezprawnego. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art.6 kc nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należy stanowisko tego Sądu, iż analizując zarzut opierający się na opisywaniu przez pozwanego (...) w grypsach kierowanych do (...) rzekomo popełnionych przez powoda przestępstw, należało mieć na uwadze charakter tej korespondencji, której specyfika polega na tym, że o jej istnieniu powinna wiedzieć, jak najmniejsza grupa osób poza nadawcą i adresatem. Fakt, iż korespondencja ta została ujawniona w toku postępowania przed (...) był przez pozwanego (...) niezamierzony i gdyby nie ten „przypadek" o jej istnieniu powód mógłby się nigdy nie dowiedzieć. Odmiennej oceny omawianej sytuacji nie uzasadnia podniesiony przez skarżącego zarzut nieprawdziwości informacji opisywanych w grypsach, który nie został w toku procesu dowiedziony. Decydującego znaczenia nie może mieć tu okoliczność, że za przestępstwa, których popełnienie pozwany zarzucił powodowi, (...) nie został faktycznie skazany, skoro w stosunku do tych czynów postępowanie karne nie zostało wszczęte. Brak prawomocnego wyroku skazującego odnośnie wskazywanych zachowań obliguje zaś sąd cywilny do dokonania samodzielnych, niezbędnych na potrzeby sprawy ustaleń. Rozwijając niejako uzasadnienie tej kwestii przedstawione przez Sąd I instancji zauważyć należy, że pozwany (...) działał z powodem w zorganizowanej grupie przestępczej, w związku z czym mógł posiadać wiedzę na tematy, które opisywał w grypsach. Co więcej w procesach karnych, w których obok powoda występował w charakterze oskarżonego, wskazywał na okoliczności, które ostatecznie przyczyniły się do skazania zarówno jego, jak i pozostałych oskarżonych. W uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie(...) uznając wyjaśnienia (...) za wiarygodne zauważył, że nawet jeżeli zachodzą w nich pewne nieścisłości, czy rozbieżności to nie jest to wynikiem fałszywego oskarżenia (...) Ocenę tę poparł w całości (...) oddalając w sprawie (...) apelację oskarżonych wywiedzioną od powyższego orzeczenia. Podobnie uznał(...)wskazując, że wątpliwości, na jakie zwrócił uwagę nie podważają wiarygodności relacji zeznającego w --- STRONA 10 --- charakterze świadka (...), bardzo szczegółowej, nie pomijającej okoliczności obciążających świadka, relacji znajdującej oparcie w innym zebranym w sprawie materiale dowodowym (...)Mając na uwadze okoliczność, że uznanym za wiarygodne wyjaśnieniom i zeznaniom pozwanego powód w postępowaniach karnych również konsekwentnie zaprzeczał, Sąd Apelacyjny przyjął, iż zarzut pomówienia powoda w treści grypsów pisanych przez pozwanego (...) jest niezasadny. Przyjęcie odmiennego założenia i obciążenie pozwanego obowiązkiem dowiedzenia prawdziwości każdego ze stawianych powodowi zarzutów w ramach przedmiotowego procesu stanowiłoby nałożenie na niego zadania niewykonalnego, jako że pozwany nie posiada instrumentów, w które wyposażone są organa ścigania. Ponadto pozwany nie mógł naruszyć dóbr osobistych powoda niezależnie od treści prywatnej korespondencji skoro była ona jedynie kierowana do adresata, bez zamiaru jej upublicznienia i zapoznania z jej treścią powoda w zamiarze naruszenia jego dóbr osobistych. Pozwany (...) nie ponosi odpowiedzialności za upublicznienie tej korespondencji, skoro po jej ujawnieniu utracił kontrolę nad tym w jaki sposób zostanie wykorzystana. Powyższe uwagi dotyczą również stawianych pozwanemu (...) zarzutów składania fałszywych wyjaśnień i zeznań. Zauważenia wymaga jedynie to, że na zgodność z prawem działania pozwanego w ramach składanych w charakterze podejrzanego, a następnie oskarżonego wyjaśnień wskazywałoby również prawo do obrony, o którym mowa w art. 6 Kodeksu postępowania karnego, zapewniające oskarżonemu (podejrzanemu) swobodę wypowiedzi co do zarzuconego mu czynu zabronionego, chroniące zarazem przed poniesieniem odpowiedzialności karnej z powodu ich treści. Warunek w postaci powiązania stawianych powodowi przez (...) zarzutów został zaś w sprawie spełniony, skoro obaj - zarówno pozwany jak i powód byli w procesach karnych oskarżani i skazani za udział (pozwany) i kierowanie (powód) zorganizowaną grupą przestępczą, które - na co wskazuje doświadczenie życiowe - dla popełniania tego rodzaju przestępstw są tworzone. Tryb w jakim pozwany (...) wypowiadał się w sprawie (...) również wyłącza bezprawność jego działania. Z przepisów kodeksu postępowania karnego wynika bowiem, że składanie zeznań jest obowiązkiem osoby wezwanej w charakterze świadka (art. 177 § 1 k.p.k.), a rota przyrzeczenia (art. 188 § 1 k.p.k.) wskazuje na obowiązek zrelacjonowania wszystkiego co jest wiadome osobie wezwanej. Nieuchronność błędnego postrzegania lub zapamiętywania faktów oraz inne zjawiska psychologiczne stwarzają ryzyko niezgodności w zeznaniach świadków i konieczność ustalania prawdziwego stanu rzeczy przez sąd na podstawie oceny sprzecznych ze sobą dowodów. Zeznania świadków w procesie karnym nader często dotykają dóbr osobistych, a wypowiedzi takie w innych warunkach byłyby uznane za bezprawne. Jednak konieczność zgromadzenia przez sąd orzekający jak najszerszego materiału, wyłącza w tych wypadkach bezprawność działania. W przeciwnym razie, zeznania świadka utraciłyby istotną cechę jaką stanowi spontaniczność i szczerość. Dopiero złożenie zeznań subiektywnie nieprawdziwych (fałszywych) wyłącza ochronę prawną, z jakiej korzysta świadek i czyni je działaniem bezprawnym w rozumieniu prawa cywilnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2004r. IV CK 304/02, LEX 602281). Nie można przy tym zasadnie twierdzić, iż świadek, który był członkiem grupy przestępczej razem z powodem, który zeznał odnośnie wszystkich wiadomych mu okoliczności w prawem przewidziany sposób narusza dobra osobiste powoda w takim zakresie w jakim odnośnie czynów wskazywanych przez świadka nie toczyło się postępowanie karne, a powód za te czyny nie został prawomocnie skazany. Oczywiście bezzasadne jest przy tym domaganie się przez powoda przeproszenia i zadośćuczynienia od pozwanego (...)), za pomówienia o przestępstwa, które nic zostały popełnione, a która to postawa pozwanego naraziła powoda (...). Po pierwsze w procesach karnych to pozwany przyznawał się do winy i jego wyjaśnienia i zeznania zostały uznane za wiarygodne. Po drugie pozwany nie może przepraszać za to, (...) Powództwo o ochronę dóbr osobistych nie może przy tym służyć do kwestionowania prawomocnych wyroków karnych, którymi sąd cywilny zgodnie z art. 11 kpc jest związany, a pozew wytoczony przez powoda i konstrukcja zgłoszonych roszczeń w znacznej mierze do tego zmierza. Powód usiłuje bowiem pośrednio przez przypisanie pozwanym naruszenia jego dóbr osobistych wykazywać, iż wyroki karne które zapadły na skutek wyjaśnień czy zeznań pozwanego (...) były wadliwe. --- STRONA 11 --- Przedstawione rozważania aktualne są również w przypadku zarzutów stawianych przez powoda pozwanemu (...), który zeznając w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym toczącym się pod sygnaturą akt (...) przyznał, że w dniu(...)powód kierował w stosunku do pozwanych (...) i (...) groźby bezprawne. Wprawdzie zeznania te nie zostały poddane ocenie sądu karnego, postępowanie w sprawie zostało jednak umorzone na podstawie art. 11 k.p.c. z uwagi na to, że orzeczenie wobec powoda kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo. Brak skazania powoda za przestępstwo z art. 245 k.k. nie oznacza, że czynu tego nie popełnił. Podobnie jak w przypadku omówionych powyżej zarzutów stawianych powodowi w grypsach, w tej kwestii sąd był uprawniony do czynienia własnych ustaleń. W ocenie Sądu Apelacyjnego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że (...) świadomie złożył zeznania fałszywe. (...)(...). Z uwagi jednak na fakt, iż zarówno (...), jak i (...) do tego czasu nie zostali jeszcze przesłuchani przez Sąd. a więc mogli zmienić obciążające powoda i pozostałych oskarżonych wyjaśnienia, powód miał interes w tym, aby podjąć zabiegi zmierzające do nakłonienia pozwanych do zmiany dotychczas prezentowanego w sprawie stanowiska, a nie sposób wykluczyć iż z uwagi na warunki w jakich odbywała się rozprawa i ilość oskarżonych miał taką możliwość. Niewątpliwie, biorąc pod uwagę skutki procesowe oraz ewentualny zarzut z art. 245 k.k., (...). Sąd Apelacyjny przyjął jednocześnie, że konstatacja ta potwierdza zasadność złożonych przez pozwanych (...) i (...) zawiadomień o popełnieniu przez powoda przestępstwa z art.245 kodeksu karnego. Odnośnie tej kwestii wyjaśnić należy, że złożenie doniesienia do organów ścigania, co do zasady, jest działaniem w ramach obowiązującego porządku prawnego. Zgodnie z art. 304 § 1 k.p.k. każda osoba, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję (zgodnie z art. 245 kodeksu karnego przestępstwo nakłaniania do fałszywych zeznań jest przestępstwem ściganym z urzędu). Jako działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego złożenie doniesienia o popełnieniu przestępstwa wyłącza bezprawność działań naruszających dobra osobiste, jeżeli zostało dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami, jest rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością. Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 1998r. I ACa 1004/98, LEX nr 38033; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9 września 2009r. I ACa 528/09, LEX 756644; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000r.. III CKN 777/98, LEX nr 51361). . Z analizy akt sprawy (...) wynika, iż pozwani złożyli kwestionowane zawiadomienie z uwagi na obawę przed powodem i czynnościami które mógłby podjąć z uwagi na ich postawę w procesie karnym w którym przyznawali się do winy i zdecydowanie „ obciążali" powoda. Okoliczność, iż pozwani poszukiwali ochrony swoich praw w żadnym wypadku nie może w okolicznościach sprawy stanowić podstawy do przyjęcia, iż ich zachowanie było bezprawne. Zasadnicze znaczenie dla oceny bezprawności działania pozwanych miało zatem ustalenie, że złożone przez nich zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa jest prawdziwe, a formułując przedmiotowe zawiadomienie, nie kierowali się oni złośliwością bądź chęcią dokuczenia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powyższe warunki zostały przez pozwanych spełnione. Zważywszy na fakt, iż do skazania powoda w obu procesach karnych, tj. zarówno(...)przyczynili się znacząco swoimi wyjaśnieniami (...) i (...). motywacja powoda do wymuszenia na tych pozwanych określonej treści wyjaśnień czy zeznań bez wątpienia istniała. Pozwani nie podporządkowując się postawie prezentowanej w procesie przez pozostałych członków grupy przestępczej, którzy nie przyznawali się do popełnienia zarzucanych im czynów, mogli obawiać się spełnienia kierowanych w ich stronę gróźb, które - jak zostało na wstępie wskazane - mogły być wyrażane nie tylko werbalnie. Ich obawa znajdowała przy tym usprawiedliwienie w fakcie, że jako członkowie kierowanej przez powoda grupy przestępczej mieli świadomość konsekwencji, jakie im grożą, za tego rodzaju działanie. Skarżący nie dostrzega przy tym powołując się na dowody ze sprawy (...) wymienione szczegółowo w uzasadnieniu apelacji, które mają wskazywać, iż złożone przez pozwanych zawiadomienie o przestępstwie było bezpodstawne, iż w aktach tej sprawy istnieje też szereg dowodów przeciwnych , które stanęły u podstaw postawienia powodowi zarzutów i skierowania aktu oskarżenia do sądu. (...) (...) (...) (...) (...) k.90-91 akt (...)) Skarżący nie dostrzega również, iż kwestionowane przez niego zawiadomienie o przestępstwie na --- STRONA 12 --- skutek którego wszczęto postępowanie karne dotyczyło szeregu zdarzeń, które składały się na poczucie zagrożenia u pozwanych i było związane z sytuacją(...) (...). (...) (...) (...)(...) Reasumując stwierdzić należy, że Sąd Apelacyjny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie znajduje podstaw do uznania przedmiotowych czynności pozwanych za bezprawne w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Wobec braku bezprawności działań pozwanych, powodowi nie przysługuje zatem ochrona przewidziana przepisami prawa tytułem naruszenia dóbr osobistych. Przepis art. 24 § 1 k..c. wyraźnie rozdziela bowiem kwestię naruszenia dobra osobistego od bezprawności tego naruszenia. W konsekwencji w świetle tego przepisu naruszenie dobra osobistego może nastąpić także poprzez działanie zgodne prawem, jednakże w takim przypadku prawo nie przyznaje ochrony osobie, której dobro zostało naruszone. Takie ustalenie czyni zaś nieuprawnionymi pozostałe zarzuty zgłoszone przez powoda w apelacji, a dotyczące naruszenia przepisów art. 23kc , 24§ 1 kc 415 k.c, 442 1 § 2 k.c i 448 k.c. Sąd Okręgowy nie stosował przy tym do rozstrzygnięcia o żądaniu powoda art.415 kc, a jedynie nawiązał do tej regulacji motywując konieczność udowodnienia przez powoda winy pozwanych w zakresie w jakim zgłoszone przez niego roszczenia są uwarunkowane potrzebą wykazania zawinienia pozwanych. Wbrew przy tym zarzutom apelacji zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przeważa pogląd, iż przyznanie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych może mieć miejsce jedynie w razie zawinionego naruszenia dóbr osobistych( por. wyrok SN z 12 grudnia 2002r. V CKN 1581/00 OSN 2004/4/53) Natomiast przywoływany przez skarżącego art.445 kc w ogóle nie znajduje w sprawie zastosowania powód nie domagał się bowiem zadośćuczynienia w związku z uszkodzeniem ciała czy rozstrojem zdrowia. .Niezależnie od powyższego roszczenia majątkowe zgłoszone przez powoda w stosunku do pozwanego (...) uległy przedawnieniu z uwagi na skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia(...). Nie sposób zasadnie twierdzić, iż pozwany ten składając wyjaśnienia lub zeznania w procesie karnym w prawem przewidzianej formie czy składając zawiadomienie o przestępstwie celem ochrony swoich praw dopuścił się zbrodni lub występku. Skoro poza sporem pozostawało, iż o kwestionowanych zachowaniach pozwanego (...) powód dowiedział się (...) jego roszczenia majątkowe uległy przedawnieniu. Do oceny przedawnienia znajduje przy tym zastosowanie art.442 kc, uchylony przez ustawę z dnia 16 lutego 2007r o zmianie ustawy kodeks cywilny ( Dz.U. z 2007r Nr 80 . poz 538) z dniem 10 sierpnia 2007r skoro zgodnie z art.2 wzmiankowanej ustawy jedynie do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się art. 442 1 k.c. Tymczasem roszczenia majątkowe powoda uległy przedawnieniu przed wejściem w życie w/w nowelizacji. Z przyczyn wyżej podniesionych art.442§2 kc nie znajduje w sprawie zastosowania, a przytoczony przez powoda art. 442 k.c. nie obowiązywał w czasie gdy roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Nie wyczerpują przy tym znamion przestępstwa zniesławienia (art.212 kk ) wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień( zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa), związane z wykonywaniem obowiązków prawnych (zeznanie świadka) albo realizowaniem prawa do obrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2000r IV KKN 331/00 LEX Nr 51135) Z tych przyczyn apelacja powoda podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Wynagrodzenie dla adwokata (...), (...)(...) Sąd Apelacyjny ustalił na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz.U. z 1982r. Nr 27, poz. 197 ze zm.) oraz § 13 ust. 1 pkt 2 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) --- STRONA 13 --- Sprostowania oczywistej omyłki w dacie rozpoznania sprawy w rubrum zaskarżonego wyroku dokonano na podstawie art. 350§3 kpc w zw z art. 350§3 kpc rozpoznanie sprawy na rozprawie odbyło się(...)

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział#V ACa 18/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsk#art. 219 k.p.c#art. 280 § 2 k.k.#art. 157 § 2 k.k.#art. 65 k.k.#art. 389 § 2 k.p.k.#art. 280 § 1 k.k.#art. 65 § 1 k.k.#art. 212 k.k.#art. 233 § 1 k.k.#art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.#art. 234 k.k.#art. 263 § 2 k.k.#art. 245 k.k.#art. 22 § 2 k.p.k.#art. 258 § 3 k.k..#art. 11 § 1 k.p.k.#art. 24 § 1 k.c.#art. 11 kpc#art. 245 k.#art. 6 k.c.#art. 6 k.c#art. 23 k.c.#art. 415 kc#art. 442 § 2 k.c.#art. 212 § 1 k.k.#art. 448 k.c.