Wyrok V ACa 1586/17 cza WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w

--- STRONA 1 --- KĄG! Sx /TRYJST Sygn. akt V ACa 1586/17 cza WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym: ' Przewodniczący: SSA Marcin Strobel Sędziowie: SA Ewa Kaniok SO del. Zuzanna Adamczyk (spr.) . Protokolant: Aleksandra Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa S. A. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego W.+(...) w W. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie na skutek apelacji pozwanego ' od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie zdnia 21 września 2017 r., sygn. akt I C 1032/15 "oddala apelację. _ Zuzanna Adamczyk Marcin Strobel Ewa Kaniok 1 --- STRONA 2 --- + em N A | © MN Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 września 2017 roku Sąd Okręgowy Warszawa- Praga w Warszawie zasądził od Skarbu Państwa — Dyrektora Aresztu Śledczego W. — (...) na rzecz S. A. kwotę 2 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 lipca 2015 roku do dnia | zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i nie obciążył S. A. kosztami postępowania w sprawie. Powód w pozwie domagał się zobowiązania Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, do przeproszenia powoda za dokonane naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się już usunąć, poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej Lex Nostra w dziale „Ogłoszenia i komunikaty”, czcionką Verdana, rozmiar „small” z pojedynczą interlinią tekstu „Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się naruszenia dóbr osobistych Pana S. A. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu S. A. szkody niematerialne szczerze przepraszam”, dostępnego na stronie przez 30 dni. Nadto zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty w wysokości 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kwoty 5 000 zł na cel społeczny: na rzecz Fundacji (...), Organizacji Pożytku Publicznego. Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia: powód przebywa w Areszcie Śledczym Zakładzie Karnym W. (..) w W., gdzie do marca 2023 roku odbywa karę pozbawienia wolności orzeczoną za popełnienie przestępstw orzeczonych na mocy art. 197 $ 1 k.k. (zgwałcenie) x2, art. 158 $ 1 k.k. (udział w bójce lub pobiciu), art. 157 $ 1 k.k. (naruszenie czynności narządu ciała), art. 280 $ 2 k.k. (rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia), art. 222 $ 1 kk. (naruszenie nietykalności funkcjonariusza publicznego), art. 226 S1kk (znieważanie funkcjonariusza), art. 190 $ 1 k.k. (naruszenie miru domowego). Przynajmniej jedna z cel, w których podczas osadzenia w Areszcie Śledczym W. (...) przebywał powód - w okresie około marca do sierpnia 2012 roku - nie była remontowana od długiego czasu. W ww. celi kącik sanitarny nie był niczym oddzielony od reszty pomieszczenia, zlew oraz muszla klozetowa były żeliwne. Osadzeni nie mieli dostępu do prali i suszarni, w związku z czym ubrania prali i suszyli w celi, skutkiem czego w celi była wilgoć, pojawiał się grzyb. W celach mieszkalnych okna były drewniane, nieszczelne, miejscami 2 --- STRONA 3 --- powybijane, zasłonięte dyktą. Latem osadzeni mieli problem z ich otwarciem, ponieważ oddzielone były kratą. Powłoka malarska była w bardzo kiepskim stanie, tynk się łuszczył, F osypywał się ze ścian. r Więźniowie mieli wydawane środki higieniczne, a w razie konieczności mogli wnieść o / ich dodatkowe wydanie albo kupić je w kantynie. Światło w celach było włączone do godziny 22.00, pozwalając osadzonym na czytanie. W celach, w których przebywał powód, osadzeni mieli dostęp wyłącznie do zimnej wody. Osadzeni mieli obowiązek utrzymywania czystości w celach. Utrudnieniem w realizacji tego obowiązku był stan celi, żeliwne zlewy były trudne do domycia, a ubytki i brak przyczepności klepek podłogi utrudniał jej czyszczenie. Nikt nie był świadkiem agresywnego zachowania współosadzonych w stosunku do powoda. W areszcie śledczym przez pewien czas świetlica była przerobiona na celę mieszkalną. Pomimo tego osadzenie mogli korzystać z biblioteki. Powód, podczas pobytu w Areszcie Śledczym w W. - (...) miał zapewnioną opiekę medyczną stopnia podstawowego i w razie konieczności również specjalistycznego. Nie był leczony z powodu nadciśnienia tętniczego ani schorzeń związanych z centralnym układem krążenia. Problemy zdrowotne powoda koncentrowały się wokół koślawości palucha prawego w stopniu wymagającym leczenia operacyjnego, na które powód nie wyraził zgody. Ponadto powód zgłaszał żylakowatość podudzia prawego i został zaopatrzony w opaskę uciskową. Nie była zalecona żadna rehabilitacja. Nie wymagał również leczenia okulistycznego (był konsultowany przez okulistę 15 czerwca 2015 r. bez zaleceń). Powód otrzymał prowiantowanie na dietę lekkostrawną (norma L) bez wyraźnych wskazań lekarskich. Na podstawie poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powództwo jest zasadne częściowo, tj. w zakresie żądania zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 2000 złotych na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 23 k.c. i art. 24 k.c. Sąd przyjął, że wydzielenie kącika sanitarnego przy użyciu zasłonki nie zapewnia wymaganej intymności, niezależnie od dodatkowej dolegliwości wynikającej z okresowego braku zasłonki. ' Powołując się na przepisy art. 417 $ 1 kc w zw. z art. 23 i 24 kc w zw. z art. 448 kc a także wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jako jednego z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującego wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 3 --- STRONA 4 --- N 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z | dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i 169) głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny iz poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Wskazał także na treść art. 3 Europejskiej Konwencji Praw | Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polskę w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wprowadzający obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych ihumanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie naruszających godności ludzkiej. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Odpowiednia norma prawna zawarta jest też w kodeksie karnym wykonawczym, w myśl art. 4 kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Nadto Sąd powołał się na stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, rozpoznającego podobne sprawy dotyczące warunków odbywania kary pozbawienia wolności, uznającego za obowiązek państwa dokonywanie systematycznej kontroli decyzji podejmowanych w zakładach karnych w celu zapewnienia odpowiednich warunków życia więźniów, z uwzględnieniem normalnych i uzasadnionych wymagań związanych z pozbawieniem wolności (wyrok z dnia 5 grudnia 1979 roku, skarga 8224/78, i z dnia 12 stycznia 1995 roku, skarga 21915/93). Zajmując się kwestią wielkości celi, w jakiej powinni przebywać więźniowie, jako elementu zapewnienia godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, Trybunał uznał za sprzeczną ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom powierzchnię 2,8 m”, przypadającą na osadzonego w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 9 marca 2006 roku (skarga nr 73786/01). W orzeczeniu z dnia 19kwietnia 2001 roku (skarga nr 28524/95) stwierdził między innymi, że przebywanie w zatłoczonej celi z nieodpowiednią wentylacją i z otwartą toaletą powoduje wzrost poczucia przygnębienia i niższości i może być oceniane jako upokarzające oraz poniżające traktowanie więźniów, stanowiące naruszenie art. 3 EKPC W orzeczeniu z dnia 6 marca 2001 roku (skarga nr 40907/98) uznał, że sam fakt przetrzymywania więźnia w przeludnionej celi, w niewłaściwych warunkach sanitarnych, z niewystarczającą liczbą łóżek i brakiem odpowiednich ćwiczeń fizycznych stanowi poniżające traktowanie, rodzące obowiązek wypłaty odszkodowania. , 4 --- STRONA 5 --- Rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek Sąd oparł na podstawie przepisu art. 455 k.c., Wskazał, że strona pozwana zobowiązana była do zadośćuczynienia krzywdzie powoda w chwili wezwania jej o zapłatę, tj. w dniu doręczenia pozwu w niniejszej sprawie a więc 30 lipca 2015 roku. W tym dniu roszczenie powoda o zapłatę zadośćuczynienia stało się wymagalne. Orzeczenie o kosztach w punkcie II! sentencji wyroku Sąd wydał na podstawie art. : 102 k.p.c., uznając, że nastąpiło naruszenie dóbr osobistych powoda, niemniej jednak żądana kwota zadośćuczynienia była zbyt wysoka, wobec czego powołując się na zasady słuszności nie obciążył powoda kosztami procesu. Od powyższego wyroku apelację złożył pozwany Skarb Państwa — Dyrektor Aresztu Śledczego W. - (...) zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa zaskarżając wyrok w pkt. I i Ill wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w każdym zaś przypadku o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej według norm przepisanych. Zarzucił: l. naruszenie prawa materialnego - tj. art. 32-35 kkw, $ 2 oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania. nadzoru penitencjarnego - poprzez niezastosowanie; I. naruszenie prawa procesowego i materialnego — tj. art. 6 kc, art. 24 $ 1 ko w zw. z art. 227 kpc, 232 kpc,, art. 233 kpc mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, wskutek dowolnej oceny materiału dowodowego przez przyjęcie, że powodowi nie zapewniono warunków osadzenia wymaganych przepisami prawa w rezultacie czego . doszło do naruszenia jego dóbr osobistych; LUB naruszenie prawa materialnego - tj. art. 417 $ 1 w zw. z art. 448 kc w zw. z art. 23 i 24 kc poprzez przyjęcie, że w oparciu o ustalony w sprawie stan 5 --- STRONA 6 --- * faktyczny możliwe jest stwierdzenie zaistnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności, tj. szkody niemajątkowej; : IN. naruszenie prawa procesowego art. 102 kpc w zw. z art. 98 kpc poprzez zwolnienie powoda z obowiązku zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego; V. naruszenie przepisu prawa procesowego i materialnego, tj. art. 321 $ 1 kpc w zw. z art. 455kc w zw. z art. 481 kc poprzez zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 31 lipca 2015 roku do dnia zapłaty. Nadto wnosił od dopuszczenie dowodu z wyciągu ze sprawozdania z wizytacji Aresztu Śledczego W. - (...) z dnia 17 lipca 2014 roku na okoliczność zgodnego z prawem działania pozwanego, w szczególności w zakresie zapewnienia osadzonym warunków bytowych zgodnych z prawem. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje — Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie wobec bezzasadności podniesionych w niej : zarzutów. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów naruszenia prawa procesowego, ponieważ prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być rozpoznana dopiero po stwierdzeniu, że w toku właściwie przeprowadzonego postępowania dokonano ustaleń zezwalających na zastosowanie prawa materialnego. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne jako mające odzwierciedlenie w msteriale dowodowym sprawy. Dla skutecznego podniesienia zarzutów w zakresie ustaleń faktycznych i oceny dowodów konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących w tym zakresie postępowanie sądu orzekającego. Zasada swobodnej oceny dowodów określona przepisem art. 233 $ 1 kpc wyraża się w jej ocenie według własnego przekonania Sądu, opartego na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Jej istotną cechą jest bezstronność, brak arbitralności i dowolności, przestrzeganie zasad logicznego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego w wyciąganiu wniosków. Niewątpliwie wszechstronne rozważenie zebranego materiału oznacza uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, a mających 6 --- STRONA 7 --- znaczenie dla ich mocy dowodowej i wiarygodności. ; Ocena dokonana przez Sąd | instancji, zdaniem Sądu Apelacyjnego, odpowiada zasadniczo wskazanym wyżej kryteriom, wszystkie przeprowadzone dowody zostały przez a / Sąd Okręgowy przywołane i omówione w sposób obiektywny, rzetelny i wszechstronny. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że postawienie zarzutu obrazy art. 233 $ 1 kpc nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów; skarżący może tylko wykazywać posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że Sąd rażąco naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( por. m. in. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., | CKN 1169/99, OSNC 2000/7-8 poz. 139 i z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/2000, OSNC 2000/10 poz. 189). Jeżeli zatem z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Sąd Okręgowy z dużą ostrożnością analizował zeznania świadków oraz powoda i poczynił ustalenia odnoszące się do warunków odbywania kary w sposób uzasadniony. Brak jest dowolności czy arbitralności w ustaleniach faktycznych, które są zarówno logiczne jak i odpowiadają doświadczeniu życiowemu. Nie budzi wątpliwości Sąd Apelacyjnego, że powodowi nie zostały okresowo zapewnione odpowiednie warunki w zakresie stanu sanitarnego. W świetle $ 28 ust. 1 zdanie drugie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno. — porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności ( Dz. U. nr 152 poz. 1493) cela mieszkalna powinna być wyposażona w niezbędne urządzenia sanitarne usytuowane w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie. Przywołany przepis nie określa zatem czy tzw. kącik sanitarny ma być trwale wydzielony i przy pomocy jakich rozwiązań technicznych, natomiast wskazuje jasno, że sposób wydzielenia ma zapewniać możliwość niekrępującego korzystania. Przyjęte w Areszcie Śledczym W. - (...) rozwiązanie wydzielenia kącika sanitarnego przy pomocy ' zasłonki, która może być odsłaniana lub zrywana nie spełnia wymaganego kryterium. Z kolei orzecznictwo Europejskiego Trybunału *Praw Człowieka wskazywało wielokrotnie, że zmuszanie więźnia do korzystania z urządzeń sanitarnych w warunkach urągających godności ludzkiej wywołuje cierpienie i poczucie niższości, co może upokorzyć i poniżyć skazanego. 7 A --- STRONA 8 --- BI Wbrew wywodom apelacji okoliczność, że Areszt Śledczy został poddany gruntownej % modernizacji potwierdza fakt, że warunki lokalowe i sanitarne nie były dostosowane do wymaganych standardów. Nie należy bowiem przypuszczać, że modernizacja aresztu nie była " podyktowana koniecznością, lecz wynikała z chęci polepszenia infrastruktury. Przypomnieć należy, że to Trybunał nakazywał Polsce systemowe rozwiązanie problemu złych warunków w zakładach penitencjarnych, które osiągają formę traktowania sprzecznego z art. 3 Konwencji. (orzeczenie z dnia 22 października 2009 sprawa Orchowski przeciwko Polsce skarga nr 17885/04). Wskazać także należy, że w odniesieniu do więźniów, Trybunał wielokrotnie wskazywał, że osoba pozbawiona wolności nie traci przez sam fakt uwięzienia ochrony jej podstawowych praw gwarantowanych przez Konwencję. Przeciwnie, osoby osadzone i znajdują się w wyjątkowej sytuacji i władze mają obowiązek je chronić. Zgodnie z artykułem 3 Konwencji państwo musi zapewnić warunki uwięzienia, które odpowiadają godności ludzkiej oraz zadbać, żeby sposób wykonywania określonych środków nie poddawał osadzonego cierpieniu oraz trudnościom niewspółmiernym do koniecznego poziomu dolegliwości zawsze związanych z uwięzieniem oraz żeby, biorąc pod uwagę praktyczne wymogi uwięzienia, jego zdrowie oraz samopoczucie były odpowiednio chronione (Valasinas, cytowany powyżej, $ 102; Kudła przeciwko Polsce [GC], no. 30210/96, $ 94, ECHR 2000-XI). W tym stanie rzeczy poczynione ustalenia przez Sąd Okręgowy oraz ocena, że warunki sanitarne doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych powoda są uzasadnione. Zgłoszony w apelacji wniosek o dopuszczenie dowodu ze sprawozdania z wizytacji Aresztu Śledczego w W. - (...) z dnia 25 sierpnia 2014 roku należy ocenić jako spóźniony. Obowiązek złożenia wniosków dowodowych obciążał stronę pozwaną już w postępowaniu przed sądem I instancji, w szczególności w zakresie wykazania, że warunki bytowe w areszcie były prawidłowe. Nieprawdziwe jest zatem twierdzenie, że konieczność zgłoszenia tego dowodu powstała dopiero po wydaniu orzeczenia. Nadto z racji faktu, że dokument pochodzi z 2014 roku pozwany mógł złożyć go przed zamknięciem rozprawy, co nastąpiło we wrześniu 2017 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 381 kpc pominął zgłaszany wniosek dowodowy. Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 417 $ 1 kc w zw. z art. 448 kc w zw. zart. 231 24 kc polegającego na ustaleniu zaistnienia szkody niemajątkowej należy wskazać, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 kc za krzywdę wyrządzoną 8 --- STRONA 9 --- /.. dóbr osobistych skazanego poprzez brak odpowiednich warunków odbywania j kary pozbawienia wolności nie zależy od winy. Źródłem odpowiedzialności jest szkoda pozostają w normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej oparta a na przesłance bezprawności. W tym stanie rzeczy brak zapewnienia odpowiednich, zgodnych z regulaminem odbywania kary pozbawienia wolności, warunków sanitarnych należy ocenić jako bezprawne działanie Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy na podstawie zeznań powoda o dyskomforcie, uciążliwości załatwiania potrzeb fizjologicznych w kąciku sanitarnym wyposażonym zamiast drzwi jedynie w zasłonkę (której okresowo brakowało) ocenił, że uzasadnione jest poczucie krzywdy u powoda z tego tytułu. Sąd Apelacyjny te ustalenia uznaje za słuszne, zwłaszcza w kontekście wyżej poczynionych uwag na temat ochrony godności ludzkiej osób skazanych, gdzie dolegliwości związane z osadzeniem nie powinny wykraczać poza te związane z brakiem wolności i nie skazywać na dodatkowe cierpienie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przyznane z tego tytułu zadośćuczynienie jest wyważone i adekwatne do rozmiaru cierpień powoda. Brak jest okoliczności uzasadniających ocenę, że jest ono rażąco wygórowane, a tylko takie stwierdzenie upoważniałoby do ingerencji w wysokość zasądzonego świadczenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 32- 35 kkw i Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego należy wskazać, że jest on_w okolicznościach niniejszej sprawy chybiony. Należy bowiem wskazać, że nadzór penitencjarny pozostaje bez wpływu na globalne warunki osadzenia wynikające ze stanu infrastruktury aresztu śledczego czy zakładu karnego. Nadzór sędziego penitencjarnego w zakresie legalności i prawidłowości wykonywania kary pozbawienia wolności w zakresie oceny warunków bytowych skazanych i stanu sanitarnego jest irrelewanty, jeżeli stan techniczny i budowalny aresztu śledczego lub zakładu karnego nie odpowiada standardom umożliwiającym zapewnienie warunków odbywania kary pozbawienia wolności w warunkach nie naruszających zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że Trybunał Praw Człowieka stwierdzając naruszenie art. 3 Konwencji w licznych sprawach wskazywał na to, że do naruszenia doszło w sytuacji aprobaty systemu penitencjarnego, co uzasadniało ostrą ocenę, że naruszenie konwencji wynikało z nieprawidłowego funkcjonowania administracji systemu więziennego, w 9 NN --- STRONA 10 --- _ niewystarczającym stopniu kontrolowanego przez polskie ustawodawstwo. Przywoływane w apelacji orzeczenia Sądu Najwyższego wskazujące na niedopuszczalny dualizm w zakresie nadzoru nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności i zakaz oceny przez sąd decyzji dyrektora zakładu karnego jako bezprawnej dotyczył sytuacji, w których pewne prawa skazanego były ograniczane na podstawie decyzji dyrektora zakładu karnego, od których służy odwołanie rozpoznawane przez sędziego lub sąd penitencjarny w trybie uregulowanym przepisami kodeksu karnego wykonawczego. Okoliczności faktyczne, które legły u podstaw sformułowania stanowiska Sądu Najwyższego są zgoła odmienne od okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, stąd też przywołane poglądy nie mają zastosowania do dokonanych ocen prawnych przez Sąd I instancji. W ocenie Sądu Apelacyjnego jako niezasadny należy ocenić także zarzut naruszenia art. 102 kpc poprzez nie obciążenie powoda obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w części w której uległ. Uzasadnienie Sądu Okręgowego jest wyczerpujące i Sąd Apelacyjny podziela zaprezentowaną argumentację, która legła u podstaw tego rozstrzygnięcia. Apelujący wskazuje, że sytuacja skazanego może ulec zmianie w przyszłości, co uzasadnia obciążenie go kosztami. Zważywszy na fakt, że powód będzie odbywać karę pozbawienia wolności do marca 2023 roku dywagacje na temat poprawy jego sytuacji materialnej są co najmniej hipotetyczne. Przechodząc do ostatniego zarzutu apelacji odnoszącego się do nieprawidłowego zasądzenia odsetek ustawowych od dnia 31 lipca 2015 roku do dnia zapłaty należy wskazać, że zarzut ten nie jest zasadny. Sąd ustalił, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia stało się wymagalne od dnia wezwania do zapłaty, tj. od dnia doręczenia odpisu pozwu w sprawie. Mając na uwadze fakt, że roszczenia osób skazanych w związku z naruszeniem ich dóbr osobistych w wyniku warunków osadzenia stanowiących poniżające traktowanie sprzeczne z art. 3 Konwencji Praw Człowieka są powszechne, przemawia to za stwierdzeniem wymagalności tego typu roszczenia już od chwili wezwania do spełnienia świadczenia. Pozwany nie podjął nawet próby ustalenia czy powodowi były zapewnione odpowiednie | warunki odbywania kary, co uzasadniałoby twierdzenie o oczywistej bezzasadności żądania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 385 kpc apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. ” SSO Zuzanna Adamczyk SSA Marcin Strobel SSA Ewa Kaniok 10