§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok V ACa 128509 2

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- 1 3 3 Sygn. akt V ACa 128509 2% .0 7 =, "' »4,\,\_y :3 _'EL‘".w\\"‘~;__  \\\\\ S\~§;\‘.$$"’4 It VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2009 r Sqd Apelacyjny W Katowicach V Wydzia1 Cywilny w skiadzie: Przswodniczgcy I SSA Barbara Kurzcja Sgdziowic : SA Zofla Koiaczyk (spr.) SA Urszula Boialkifiska Protokolanf. : Barbara Wéjtowicz p0 rozpoznaniu fir dniu 25 czerwca 2009 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powédztwa M. L.  przcciwko P. Spblce 2 ograniczonq odpowiedzialnoéciq W K. 0 zaplat@ na skutck apelacji powoda od wyroku Szidu Okreggowcgo w liatowicach z dnia5 stycznia 2009 r., sygn. akt XIII GC 279308 oddala ape1acj@ i Zasqdza od powoda na rzccz pozwanej kwote; 2700 zlotych tytukzm kosztéw pOStE;pDwania apeiacyjnego. Sygn. akt V AC5. l28f09 Uzasadnienie W pozwie skierowanym przeciwko P.?,P." Spékse z ograniczonq 0dp0w'iedzialn0éciq w K. powéd M. L. dolnagal sig zaplary kwoty 139 781,00 2%, wraz z odsetkami ustawowymi ocl clnia 29 wrzeénia 2005 roku 0d kwoty 89 781,00 zl oraz ed dnia 2 listopada 2005 roku od kwoty 56 766,60 z} vwaz 2 kosztami pOStQp0\\’0nia. Llzasadniqiqc swoje roszczenie pnwéd wskazai, 1?. dzierzawil pozwanej spycharkg i koparkq z operatorami na podstawie zaméwicfr §)kl‘E}§1£ljQC)‘Ch staxw"kg wynagrodzcnia za godzinq pracy sprzq;tu. Rozliczenie miaio nasiqpié w oparciu 0 karty pracy sprzqtu na podstawie faktur VAT. Powéd wystawik faktury 0piewaj:_;ce na dochodzone niniejszym powédztwem kwoty. W dniu 14 paidziernika 2005 ti ł G Sygn. akt V ACa ]28i"09 za .z = =, "' ›zą,.„_ä :Ê _'=„L'".W\\¬Ă"'~'„„_„- _ \\\\\ e\s;~\.ā~"*v ła VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2009 r Sąd Apelacyjny W Katowicach V Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący I SSA Barbara Kurzeja Sędziowie : SA Zofia Kołaczyk (spf.) SA Urszula Bożałkińska Protokolant : Barbara Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. w Katowicach na rozprawie Sprawy z powództwa ŹVI. Ł. - przcciwko P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2009 r., sygn. akt XIII GC 279.-*O8 oddala apelację i zasądza od powoda na rzecz pozwancj kwotę 2700 złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt V ACa l28f09 Uzasadnienie W pozwie skierowanym przeciwko P.¿,P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. powod M. Ł. domagał się zapłaty kwoty 139 781,00 zł, wraz z odsetkami ustawowymí od dnia 29 września 2005 roku od kwoty 89 781.00 zł oraz od dnia 2 listopada 2005 roku od kwoty 56 766,60 zł wraz 2 kosztami postępowania. Uzasadniąiąc swoje roszczenie powód wskazał, iż dzierzawił pozwanej spycharkę i koparkę z operatorami na podstawie zamówień- określających stawkę wynagrodzenia za godzinę pracy sprzętu. Rozliczenie miało nastąpić w oparciu o karty pracy sprzętu na podstawie faktur VAT. Powód wystawił faktury opiewające na dochodzone niniejszym powództwem kwoty. W dniu 14 października 2005 --- STRONA 2 --- 2 roku zostala zawarta przcz powoda z pozwanym oraz P. Spolkq Akcyjna, w K. umowa przelewu wicrzytelnoéci. W wyniku ogioszcrtia upadloéci P. Spoiki Akcyjncj w K. powyisza umowa przelewu nic wywnlaia skutkow prawnych. W odpowiedzi na pozew pozwana iqdata oddalenia powodztwa w catoéci oraz zasqdzcnia. na swojq rzecz kosztow postqgpowania. Wskazata, 12 zawarta z powodcm nie umowg najmu, ale éwiadczenia uslug. Zarzucita ona, ii sprzqt obslugiwany byl przez powoda lub osoby przez niego zatrudnione, cena pracy zostata okrcélona w oparciu o roboczogodzinq a rozliczenie miato nastqpié na podstawie fakwry VAT, sporzqdzoncj w oparciu o karty pracy sprzqtu. W samych fakturach powoci wskazat, iz wystawia je za praco sprzgtu, a wiegc ustugq. Rownicz ustaienie wynagrodzonia w oparciu o cent; roboczogodziny, a nie czas, kwalifikujc umowo jako umowzg 0 éwiadczcnic uslug. Do umowy stron ma zatcm zastosowanio art. T50 k.c. i odpowiednio przepisy 0 zleceniu. Dale} pozwana wskazaia, ii w dniu 14 pazozicmika 2005 roku doszlo do przerwania bicgu przedawnicnia, na skutek uznania roszczenia przez pozwanq i ed tego dnia zaczql on biec na nowo. Termin przedawnicnia uplynqt po dwoch latach, a zatem z dniem I4 paidziemika 2007 roku, jako ze do ustalania jego okresu zastosowanic ma art. 151 pkt 1 k.c. Wyrokiem 2 dnia 5 stycznia 2009 roku Stgd Okrqgowy odclalii powmtlztwo i zasagizil od powoda na rzccz pozwancj kwoto 3 600 zi tytutern kosztéw proccsu. Powyiszc rozstrzygnigcie zostato opzme na nastqpujqcych ustalcniach i wnioskach: Pismami z dnia 1 marca. 2005 roku oraz l kwietnia 2005 roku pozwamt zaméwila u powoda spycharko T‘. i koparko C., 2 ustaleniem ceny na podstawie stawki godzinowej. Tcrmin piatnoéci zostal oznaczony na 60 dni od daty wystawienia faktury, na podstawic ktorcj miato nastapié rozliczenic p0l‘Ili¢(1Z)' stronami. Podstawq faktury mialy hyé kart)’ pracy sprzqtu. Po wykonaniu prac sprzqtern okreélonym w zamowicniach powéd wystawit dwie faktury VAT na dochodzone ninicjszym powodztwcm kwoty. W rubryce ,,pe&na nazwa towaru", jako podstawo Zqclanych kwot powod wskazat praoo koparkifspycharki i ustalit finalnac kwotq, na podstawie iloczynu iloéci przcpracowanych godzin i stawki zajednq godzing. Pismcm z dnia 18 czcrwca 2008 roku powod wezwal pozwanq do zaplaty dochodzonoj pozwem kwoty w tcrminie 1" dni od jcgo otrzymania. W odpowiedzi na powyzsze pismo pozwana odmowila zaptaty, za1"zucajqc przcdawnienie wierzytclnoéci. W ocenie Sadu Okrqgowego istota sporu sprowadzata siq do ustalenia, jakiego typu umowo zawarly strony oraz jaki jest okrcs przedawnienia roszczenia 0 Zapli1tQ wynagrodzcnia z niej \\'ynik9jQC6gO. Powod, kwestionujqc zasadnoéé stosowania art. 750 k.c., sarn nie by} w stanie wskazaé, jakiego typu umowo zawarl z pozwanq. Poczgtkowo wskazywal bowiem, it pnzwanq nalezy traktowaéjako dzierzawcq rzeczy, po czym podniosl, ii zawarl 2 pozwjanq umowe; naj mu sprzotu z operatorem. Nastqpnic w piémic procesowym z dnia 13 listopada 2008 roku ponownie podniést tezo, iz zawarl umowo dzieriawy. W ocenie Sqdu I instancji niepodobna uznaé W stanic faktycznym niniej szcj sprawy, ii lqczqca strony umowa mote zostaé nazwana ,,najmem sprzqtu 2. operatorcm", D0 oceny charakteru kaidej umowy koniccznym jest wzigcie pod uwago wszystkich clcmcntow lqczgccgo strony stosunku prawncgo, czego powod zaniochat, starajqc sio zmarginalizowaé to, ktére przeczg popicranej przez nicgo koncepcji. Nic ulega wqtpliw0§ci, i2 powod wykonat dla pozwancj na budowie prace, ktorych efckt powinien by"C zgodny zjcj oczekiwaniami I w tym zakrcsie éwiadczyt najej rzocz uslugo. Fakt, ii wykonywatja_ 2 wykorzystaniem wlasnego sprzqtu nic moze przesqdzaé, ii w istocic zawarl on z pozwang umowo jego najmu (lob, jak zamiennie podnosi powocl, dzicriawy). Sktadajqc zaméwicnie pozwana chciata osiqgngé cel w postaci wykonania przez powoda okreélonyoh prac, ktore ten wykonat. Z tego tez wzglqdu wskazai on w fakturach jako podstawic zaplaty ceny wykonanc prtace, a nit: samq okolicznoéé oddania pozwanej do dyspozycji urzqdzefi, tym barclz.ie_i, nie byly to urzqdzcnia siuzqce do transportu, gdzie niemoziiwoéé zamiaru zagwarant0wa_nia sobie do clyspozycji {ch pojemnoéci jcst szczegélnic wyraina. Za chybione uznal Sad l instancji rowniez proby kwalifikowania umowy na podstawic przyjgtcgo sposobu okroélania wynagrodzenia, jako is istniej aca w tym zakresie dowolnoéé (art. 3531 k.c.) nic pozwala na przypisywanic tomu clcmentowi dccydu_iQcego znaczcnia. Btqdnym byte takie stanowisko powoda; iz do umowy powinien mieé zastosowanie art. 750 k.c., gclyz do obliczania teminu przedawnienia w ninicjszcj sprawie mgr; zastosowzmie zasady ogélne (termin 3 lcmij, a nie alt. T51 pkt I k.c. W ocenie Sqdu Okrogowogo art. 751 pkt 1 k.c. ma zastosovranic nieiylko W stosunku do roszczefi osob, ktére w zakrcsic dziatalnoéci przcdsi;gbiorstwa trudniq sigczynnoéciami. danego rodzaju, ale takze do oséb, ktore takie czynnoéci podcjmuja. 2 roku została zawarta przez powoda z pozwanym oraz P. Spółką Akcyjna w K. umowa przelewu wierzytelności. W wyniku ogłoszenia upadłości P. Spółki Akcyjnej w K. powyższa umowa przelewu nie wywołała skutków prawnych. W odpowiedzi na pozew pozwana ządała oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania. Wskazała, iz zawarła z powodem nie umowę najmu, ale świadczenia usług. Zarzuciła ona, iz sprzęt obsługiwany był przez powoda lub osoby przez niego zatrudnione, cena pracy została określona w oparciu o roboczogodzinę a rozliczenie miało nastąpić na podstawie faktury VAT, sporządzonej w oparciu o karty pracy sprzętu. W samych fakturach powód wskazał, iz wystawia je za pracę sprzętu, a więc usługę. Również ustalenie wynagrodzenia w oparciu o cenę roboczogodziny, a nie czas, kwalifikuje umowę _jako umowę 0 świadczenie usług. Do umowy stron ma zatem zastosowanie art. 750 k.c. i odpowiednio przepisy' o zleceniu. Dalej pozwana wskazała, iż w dniu 14 października 2005 roku doszło do przerwania biegu przedawnienia, na skutek uznania roszczenia przez pozwaną í od tego dnia zaczął on biec na nowo. Termin przedawnienia upłynął po dwoch latach, a zatem z dniem 14 października 2007 roku, jako że do ustalania jego okresu zastosowanie ma art. 751 pkt 1 k.c. Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2009 roku Sąd Okręgowy oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3 600 zł tytułem kosztów' procesu. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach i wnioskach: Pismami z dnia I marca 2005 roku oraz 1 kwietnia 2005 roku pozwana zamówiła u powoda spycharkę T". i koparkę C., z ustaleniem ceny na podstawie stawki godzinowej. Termin płatności został oznaczony na 60 dni od daty wystawienia faktury, na podstawie której miało nastąpić rozliczenie pomiędzy stronami. Podstawą faktury miały być karty pracy sprzętu. Po wykonaniu prac sprzętem określonym w zamówieniach powód wystawił dwie faktury VAT na dochodzone niniejszym powództwem kwoty. W rubryce „pełna nazwa towaru", jako podstawę żądanych kwot powód wskazał pracę koparkilspycharki i ustalił tinalną kwotę, na podstawie iloczynu ilości przepracowanych godzin i stawki za jedną godzinę. Pismeiu z dnia 18 czerwca 2008 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty w terminie 7 dni od jego otrzymania. W odpowiedzi na powyższe pismo pozwana odmówiła zapłaty, zarzucając przedawnienie wierzytelności. W ocenie Sadu Okręgowego istota sporu sprowadzała się do ustalenia, jakiego typu umowę zawarły strony oraz jaki jest okres przedawnienia roszczenia o zapłatę wynagrodzenia z niej wynikającego. Powód, kwestionując zasadność stosowania art. 750 k.c., sam nie był w stanie wskazać, _jakiego typu umowę zawarł z pozwaną. Początkowo wskazywał bowiem, iz pozwaną nalezy traktowaćjako dzierżawcę rzeczy, po czym podniósł, iż zawarł z pozwaną umowę naj mu sprzętu z operatorem. Następnie w piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2008 roku ponownie podniósł tezę, iz zawarł umowę dzierżawy. W ocenie Sądu I instancji niepodobna uznać W stanie faktycznym niniejszej sprawy, iz łącząca strony umowa moze zostac nazwana „najmem sprzętu z operatorem", Do oceny charakteru każdej umowy koniecznym jest wzięcie pod uwagę wszystkich elementów łączącego strony stosunku prawnego, czego powód zaniechał, starając się zmarginalizować te, które przeczą popieranej przez niego koncepcji. Nie ulega wątpliwości, iż powód wykonał dla pozwanej na budowie prace, których efekt powinien być zgodny zjej oczekiwaniami i W tym zakresie świadczył na jej rzecz usługę. Fakt, iz wykonywałją z wykorzystaniem własnego sprzętu nie może przesądzać, iż w istocie zawarł on z pozwaną umowę jego najmu (lub, jak zamiennie podnosi powód, dzierżawy). Składając zamówienie pozwana chciała osiągnąć cel w postaci wykonania przez powocla określonych prac, które ten wykonał. Z tego też względu wskazał on w fakturach jako podstawie zapłaty ceny wykonane prace, a nic samą okoliczność oddania pozwanej do dyspozycji urządzeń, tym bardziej, nie były to urządzenia służące do transportu, gdzie nir-:mozliwość zamiaru zagwarantowania sobie do dyspozycji ich pojemności jest szczególnie wyraźna. Za chybione uznał Sąd I instancji równiez próby kwalifikowania umowy na podstawie przyjętego sposobu określania wynagrodzenia, jako ze istniejąca w tym zakresie dowolność (art. 3531 k.c.) nie pozwala na przypisywanie temu elementowi dccydującego znaczenia. Błędnym było takze stanowisko powoda; iz do umowy powinien mieć zastosowanie art. 750 k.c., gdyz do obliczania temiinu przedawnienia w ninicj szej sprawie mma zastosowanie zasady' ogólne (termin 3 letni), a nie art. 751 pkt I k.c. W ocenie Sądu Okręgowego art. 75| pkt 1 k.c. ma zastosowanie nietylko w stosunku do roszczeń osób, które w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią sięczynnościami. danego rodzaju, ale także do osób, które takie czynności podejmują --- STRONA 3 --- 3 stale. Powod prowadzi dziaialnoéé gospodarcza pod tirma R. M. I... w sposob staIy I zorganizowany éwiaclczy ustugi. w zakrcsic ktorych wykonai rowni::2 prace na rzccz pozwanej. Sad Okrogowy nie podziclii w tym zakrcsie zaprezt:ntow'ancgo w wyroku Sadu Najwyiszcgo z dnia I4.01.2004r. (sygn. akt I CK 54/03) stanowiska, ii przewidziany w art. 751 pkt I k.c. dwuletni termin przcdawnienia dotyozy roszczeri o wynagrodzenie za ozynnoéci spcinione przez osobq prowadzaca przcdsiqbiorstwo w rozumieniu art. 55‘ k.c. PodzieIiI natomiast poglad wyraiony w postanoviicniu Sada Najwyzszogo z dnia 12.04.2008 r. {sygrr akt I CSK SZOIO7‘), it zgioszenie wicrzytclnoslci w posrqpowaniu upadioéciowym, dotyczapym innego niziz pozwana podmiotu, nic moze skutkowaé przcrwaniem biegu przedawnienia w stosunku do niej, przychylaiac sio tym samym do stanowiska pozwanej. O kosztach pOSl@pOW£lni8. Sad Okragowy orzekl na podslawie art. 98 k.p.c. W apelacji, zarzucajap orzeczeniu Sada Okrogowogo naruszenie art. 750 k.c. poprzczjcgo niewlaslciwc zastosowanie, powod zaskarzyi powyzszy wyrok W caioéoi i wniosi 0 jego zmianq poprzcz uwzglodnienic powédztwa w caloéci 1 zasadzonic od pozwanego na swoja rzecz kosztow postopowania za obydvvie instancjc wediug norm przepisanych, ewcntualnie Llchyicnio zaskarzonego wyroku i przekazanic sprawy do ponowncgo rozpoznania. Sad Apeiacyjny zwaiyl co nastgpuje: Apelacjajest niczasadna. Sad Apelacyjny podzicla i uznaje za wiasne uslalcnia faktycznc poczynionc p1'z.cz Sad I instancji stanowiacc podstawo zaskarionego rozstrzygnigcia, jako znajdujqce podstawo w materials dowodowym sprawy, z ktorcgo Sad wysnui trafnc wnioski. Apclujacy zarzuca naruszonie prawa materialnego pologaiace na wadliwyrn zastosowaniu w tym przypadku przepisu art. 750 k.p.c. tj. tzw. bi:gdu w subsumcji czyli wadliwe podciagniocia ustalonego stanu Faktycznego pod przcpis prawny i w konsekwencji wadliwym okrcélcniu skutkow prawnych zcft wynikaiaoych w konkrctnym przypadku. Tak rozumianego naruszenia prawa materialnego nic moina jednak Sadowi Okrqgowemu zarzucié, gdy w stanic faktycznym sprawy prawidiowo Sad ton zakwaliflkowai Iaczacy strony stosunck prawny jako umowo o Swiadczenie using. Przedmiotcm sporu w ninicjszoj sprawie jest kwcstia natury prawnej, a mianowicie kwalifikacja stosunku obligaoyjnego, z ktorcgo wynikato dochodzone pozwem roszczcnie, gdy powod prezentowal stanowisko, Z6 stosunek ten stanowi umowo zblizona swa konstrukcja umowie najmu czy dzieriaw}'. Nimvatplixvyrn jest, is przcclmiotem stosunku prawnego byl sprzqpt w postaci koparki i spycharki wraz z operatorem udostopniony wedlug potrzcb budowy prowadzonej przez pozwana w okroélonych w zamowieniu miejscach, gdy rozliczcnie miaio nastopowaé w oparcliu o karty praoy sprzotu zatwicrdzone przez kicrownika budowy. Faktury wystawioue przez powoda jako rodzaj spohiionego éwiadczenia wskazywsdy ,,praoc koparki...” bqdi ,, prace spycharki“. Prawidlowo Sad I instanoii przyjai, iz w niniejszym stosunku obligacyjnym nie chodzilo tylko o sam sprzqt, jcgo przekazanie pozwanej do swobodno] dyspozycji. ale w istocie pracr: tego sprzqtu obsiugiwancgo przez operatora powoda i faktycznic wykonana praca tak obslugiwanego sprzotu. iloéé przepracowanych godzin stanowila podstaweg rozliczefl stron. Konkretyzacja zaé prac, ktore. wykonywat powod ( jcgo operator) w/"w sprzolem nastegpowaia na terenie budowy, potrzeby ktorej, jak wynika z zamowiefi, deterrninowaty termin ich realizacji, Stanowisko powoda, 2e pozwauy zamowit tylko sprz:gt i to byto istota nic moze odnieéé rczultatu, gdy niesporne bylo, ze byi to sprzqt wraz operatorem. Wskazane wyzej okolicznoéci pozwalaja przyjaé ze pozwanej, prowadzacej budowy na ktérych wfw sprzot mial pracowaé, nie chodzito 0 sam sprzgt, ale w istocie jego praco, przy zapewnioncj obsludze sprzotu przoz powocia (sprzqt wraz z operatorcm), usiugq sprzotcrn, i to bylo celém umowy reaiizowanej przez powoda, ktory fakturujac transakcje wskazywai pracc sprzqtu — czyli usiugz; jako tytot zaptaty. Zamowienic przez pozwana sprzatu wraz z operatorcm miaio na cclu uzyskanie okreéionych efektdw, ktorc mozna osiagnqé uzywajqc przcdmiotowego sprzqtu obsiugiwanogo przcz Op GIHIIOFB. . ' _ _ ' Kodeks cywilny w katalogu umow 'nie wyroznia wystgpujacej iv obroeie umowy okreéionej mianom ,,najrnu érodka transport] wraz kiorowca”, czy toi . ,,Sprz<gtu wraz. z oporatoreln”. Zgodnie 2 zasada swobody umow wyraaonej tresicia art.'353] k.c. strony zawierajacc umowo moga, zawrzeé 3 stałe. Powód prowadzi działalność gospodarczą pod firmą R. M. Ł., w sposób stały i zorganizowany świadczy usługi, w zakresie których wykonał również prace na rzecz pozwanej. Sąd Okręgowy nie podzielił w tym zakresie zaprezentowanego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia l4.01.2004r. (sygn. akt I CK 54/03) stanowiska, iz przewidziany w art. 751 pkt l k.c. dwuletni termin przedawnienia dotyczy roszczeń o wynagroclzenie za czynności spełnione przez osobę prowadzącą przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 k. c. Podzielił natomiast pogląd wyrażony w postanowienia Sądu Najwyższego z dnia lT".04.2008 r. {sygn. akt I CSK 520!O7), iż zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, dotyczącym innego niz pozwana podmiotu, nie może skutkować przerwaniem biegu przedawnienia w stosunku do niej, przychylając się tym samym do stanowiska pozwanej. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. W apelacji, zarzucając orzeczeniu Sądu Okręgowego naruszenie art. 750 k,c. poprzezjego niewłaściwe zastosowanie, powód zaskarżył powyższy wyrok w całości í wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania za obydwie ínstancje według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku í przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważyl co następuje: Apelacjajest niezasadna. Sąd Apelacyjny podziela i uznaje za własne ustalenia faktyczne poczynione ptzez Sąd I instancji stanowiące podstawę zaskarzonego rozstrzygnięcia, jako znajdujące podstawę w materiale dowodowym sprawy, z którego Sąd wysnul trafne wnioski. Apelujący zarzuca naruszenie prawa materialnego polegające na wadliwym zastosowaniu w tym przypadku przepisu art. 750 k.p.c. tj. tzw. błędu w subsumcji czyli wadliwe podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawny i w konsekwencji wadliwym określeniu skutków prawnych zeń wynikających w konkretnym przypadku. Tak rozumianego naruszenia prawa materialnego nie mozna jednak Sądowi Okręgowemu zarzucić, gdy w stanie faktycznym sprawy prawidłowo Sąd ten zakwalifikował łączący strony stosunek prawny jako umowę o świadczenie usług. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia natury prawnej, a mianowicie kwalifikacja stosunku obligacyjnego, z którego wynikało dochodzone pozwem roszczenie, gdy powód prezentował stanowisko, ze stosunek ten stanowi umowę zbliżona swą konstrukcją umowie najmu czy dzierżawy. Niewątpliwym jest, ze przedmiotem stosunku prawnego był sprzęt w postaci koparki i spycharki wraz z operatorem udostępniony według' potrzeb budowy prowadzonej przez pozwaną w określonych w zamówieniu miejscach, gdy rozliczenie miało następować w oparciu o karty pracy sprzętu zatwierdzone przez kierownika budowy. Faktury wystawione przez powoda _jako rodzaj spełnionego świadczenia wskazywały „prace koparki...” bądź ,, prace spycharki“. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął, iz w niniejszym stosunku obligacyjnym nie chodziło tylko o sam sprzęt, jego przekazanie pozwanej do swobodnej dyspozycji, ale w istocie prace tego sprzętu obsługiwanego przez operatora powoda i faktycznie wykonana praca tak obsługiwanego sprzętu, ilość przepracowanych godzin stanowiła podstawę rozliczeń stron. Konkret)-'zacja zaś prac, które wykonywał powód ( jego operator) wfw sprzętem następowała na terenie budowy, potrzeby której, jak wynika z zamówień, detertninowały termin ich realizacji, Stanowisko powoda, ze pozwany zamówił tylko sprzęt i to było istotą nic może odnieść rezultatu, gdy niesporne było, ze był to sprzęt wraz operatorem. Wskazane wyzej okoliczności pozwalają przyjąć że pozwanej, prowadzącej budowy na których wfw sprzęt miał pracować, nie chodziło o sam sprzęt, ale w istocie jego pracę, przy zapewnionej obsłudze sprzętu przez powocla (sprzęt wraz z operatorem), usługę sprzętem, i to było celem umowy realizowanej przez powoda, który t`akturu_jąc transakcje wskazywał prace sprzętu - czyli usługę _jako tytuł zapłaty. Zamówienie przez pozwaną sprzętu wraz z operatorem miało na celu uzyskanie określonych efektów, które można osiągnąć używając przedmiotowego sprzętu obsługiwanego przez 013 tŠI`EłlIOI'3. . ' _ _ " Kodeks cywilny w katalogu umów nie wyróżnia występującej tv obrocie umowy określonej mianem „najmu środka transportu wraz kierowcą”, czy też ¬ „Sprzętu wraz z operatorem”. Zgodnie z zasadą swobody umów wyrażonej treścią ar*t.'353] k.c. strony zawierające umowę mogą zawrzeć --- STRONA 4 --- 4 badi jedna, 2 t2w. umow nazwanyeh lub tei ulozyé stosunek prawny wediug swego uznania, byieby jego treéé Iub eel nie sprzeeiwiaiy sie wIa§eiwo§ci (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom wspoizyeia spoiecznego. O kwalifikacji prawnej danego stosunku deeyduja jego elementy przedmiotowo istotne. W przypadku stosunkow prawnych w ktor)‘eh wystepuja elementy roinych rodzajow aobowiazari istotne znaczenie ma uklad interesow stron z uwzglednienicm ieh zgodnego zamiaru, celu powolania do Zycia okreélonego stosunku prawnego. W stosunkach w ktorych dominuje jeden gtowny ceE on dcterminuje ocene danego stosunku. Prawidtowo Sad I instanqii ustalii, I2 w tym przypadku ehod2iIo o prace sprzetu obsiugiwanego przez powoda (dziaianie), a w istooie Iaozacy strony stosunek prawny nalezai do kategorii umow 0 éwiadczenie ustug, a nie 0 korzystanie z rzeczy (najem, dzieriawa), jak to p0dn0S1I' powod. Istota tego stosunku nie byto bowiem sarno oddanie sprzetu we wtadanie pozwanej, do swobodnego korzystania, a wykorzystanie jego zdolnoéci przy zapewnieniu fachowej obslugi, ze strony powoda zaspokojenie okrcélonych potrzcb pozwanej zwiagzanych z praca tego sprzetu, Praca tego sprzotu obstugiwanego przez powoda miaia istotnc znaczenie, nie zaé sam sprzet. Wartoéé catej transakcji wyznaezaiy zarowno sam sprzet jak i zapewnienie jego fachowej obstugi, swiadczenie okreélonej uslugi. Tego rodzaju umowa nie speinia przeslanek najmu regulowanego trcficia art. 659 k.c. i nastep. jala i dzierzawy art. 693 k.c. przedmiotem ktorych moze byt’: tylko rzecz i swobodne prawo korzystania z niej — samodzielne wladanie, eksploatowanie przedmiotu najrnu w ezasie trwania ' A umowy bedacej stosunkiem trwaiyrn. W przypadku zaéprzedmiotowej umowy sprzet w postaci koparki , spycharki nie przechodzit we wladanie pozwanej nadal pozostawai we wiadaniu powoda, nie wystepowala kwestia przeniesienia fizyeznego wiadztwa nad ta rzeezac, przejmowariia jej przcz pozwano, w okroélonym stanie, zwrotu w stanie nie pogorszonym co jest charakterystyczne przy najmie. Posiadaezern sprzetu by'I nadal powod, ktory wykonywal nim tylko okreéionapraccg wg wskazafi, dyspozyeji pozwanej. Umowa ta jest szezegoinym rodzajem stosunku prawnego nie mieszczaeego sie w ramach kodeksowych konstrukcji prawnych. W sytuaeji zatem, gdy jej przedmiotem by'Iy ezynnoéci faktyczne wykazujaee cechy éwiadczenia using, a jednoczeénie tyeh nie da sie wtioczyé w okrcfilony tryb uregulowany przepisami kodeksu cywilnego zastosowanie ma regulacja art. 7'50 k.c. Przytoezona w tym wzgledzie argumentacja Sadu Okregowego 2asIuguje na podzielenie. To zaé w konsekweneji powoduje, ;?.e w zakresie przedawnienia ma zastosowanie norma art. 751 pkt I k.c., gd}' przedmiot sporu dotyczy roszezenia o wynagrodzenie za spelnione czynnoéci faktyczne  a zaplaty za wykonane usiugi, okreélone przez powoda mianem ,,praee sprzetem“, ktore jak ustalii Sad Okregowy, a co uie byto kwcstionowane w apeiaeji, éwiadczone sa przez powoda w sposob staly i zorganizowany w zakresie prowadzonej dzialalnoéci. ' Nicuzasadniona jest tez apelacja w czeéci zarzueajagcej nieodniesienie sie przez Sad I instancji do zarzutu powoda, I2 powoIywanie sis; przez pozwana na zarzut przedawnienia jest sprzeezne 2e spoleeznogospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Sprawa niniejsza ma charakter sprawy gospodarczej, a co 2a tym idzie w zakresie twierdzefi fa.ktyc2nyeh,_ zarzutow i dowodow maja tu zastosowanie przepisy dotyczacc tzw. prekluzji procesowej — w odniesieniu do powoda regulaeja art, 47912 § 1 k.p.c. Nicwatplhvie w pozwie, ustosunko\n=u_iac sie do podniesionego juz przed procesem zarzutu przcdawnienia powod nie powolywal sie na konstrukcje naduzycia prawa podmiotowego przez pozwana, ani tei. zarzutu takowego nie podnosii takie w pi§mie stanovt"iapym odpowiedi na pozew, ani tei, wbrew jego twierdzeniom, postawienie takiego zarzutu nie wynika z protokoiu rozprawy (k. 5253). Stad stawianie Sadowi zarzutu, ze nie odniosi sie do zarzutu, ktdiy w istocie nie zostai podniesion)‘,jest bezzasadne. Postawienie zarzutu naduzyeia Prawa podrniotowego wyriiaga nadto zaistnienia szczegélnyeh okolieznoéci uzasadniaj aeych ten zarzut, ktorych ciezar wykazania spoczywaina tym, kto zarzut ten podnosi. Niezbedne jest zatem, w szczegolnoéei w sprawaeh gospodarczyeh, przytoczenie we wiaziciwym czasie materiaiu mogaccgo, w ocenie podnoszacego zarzut, uzasadniaé naduzyeia Prawa. Knnieczne jest nadto wykazanie jakieto konkretne norrny spoleezne przemawiaja za oohrona powolojacego sie zarzut naduzyeia prawa zostaiy naruszone, co w tym przypadku nie nastapilo. Podkreélié przy tym naIe2y, 2e zastosowanie klauzuli art. 5 k.c. do przedawnienia, aczkolwiek nie wykluezone co do zasady, powinno byé ograniezone do wyjatkowo szczegdlnych wypadkow, (por. W}'TOkiSN 2 9 II 2000 r. III CKN 594f98, 15 wrzeénia I999 r. III CKN 338i’98, 4 bądź _jedną z tzw. umów nazwanych lub też ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. O kwalilikacji prawnej danego stosunku decydują jego elementy przedmiotowe istotne. W przypadku stosunków prawnych w których występują elementy różnych rodzajów zobowiązań istotne znaczenie ma układ interesów stron z uwzględnieniem ich zgodnego zamiaru, celu powołania do życia określonego stosunku prawnego. W stosunkach w których dominuje jeden główny' cel on dcterminuje ocenę danego stosunku. Prawidłowo Sąd I instancji ustalił, iż w tym przypadku chodziło o pracę sprzętu obsługiwanego przez powoda (działanie), a w istocie łączący strony stosunek prawny należał do kategorii umów o świadczenie usług, a nie o korzystanie z rzeczy (najem, dzierżawa), jak to podnosił powód. Istotą tego stosunku nie było bowiem samo oddanie sprzętu we władanie pozwanej, do swobodnego korzystania, a wykorzystanie jego zdolności przy zapewnieniu fachowej obsługi, ze strony powoda zaspokojenie określonych potrzeb pozwanej związanych z pracą tego sprzętu, Praca tego sprzętu obsługiwanego przez powoda miała istotne znaczenie, nie zaś sam sprzęt. Wartość całej transakcji wyznaczały zarówno sam sprzęt jak i zapewnienie jego fachowej obsługi, świadczenie określonej usługi. Tego rodzaju umowa nie spełnia przesłanek najmu regulowanego treścią art. 659 k.c. i następ. jak i dzierżawy art. 693 k.c. przedmiotem których może być tylko rzecz i swobodne prawo korzystania z niej - samodzielne włada.nie, eksploatowanie przedmiotu najmu w czasie trwania ' Å umowy będącej stosunkiem trwałym. W przypadku zaśprzedmiotowej umowy sprzęt w postaci koparki , spycharki nie przechodził wc władanie pozwanej nadal pozostawał wc władaniu powoda, nie występowała kwestia przeniesienia fizycznego władztwa nad tą rzeczą, przejmowania jej przez pozwaną w określonym stanie, zwrotu w stanie nie pogorszonym co jest charakterystyczne przy najmie. Posiadaczern sprzętu był nadal powód, który wykonywał nim tylko określoną pracę wg wskazań, dyspozycji pozwanej. Umowa ta jest szczególnym rodzajem stosunku prawnego nie mieszczącego się w ramach kodeksowych konstrukcji prawnych. W sytuacji zatem, gdy jej przedmiotem były czynności faktyczne wykazujące cechy świadczenia usług, a jednocześnie tych nie da się wtłoczyć w określony tryb uregulowany przepisami kodeksu cywilnego zastosowanie ma regulacja art. 750 k,c. Przytoczona w tym względzie argumentacja Sądu Okręgowego zasługuje na podzielenie. To zaś w konsekwencji powoduje, ze w zakresie przedawnienia ma zastosowanie norma art. 751 pkt l k.c., gdy przedmiot sporu dotyczy roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności faktyczne - a zapłaty za wykonane usługi, określone przez powoda mianem „prace sprzętem”, które jak ustalił Sąd Okręgowy, a co nie było kwestionowanc w apelacji, świadczone są przez powoda w sposób stały i zorganizowany w zakresie prowadzonej działalności. ' Nieuzasadniona jest też apelaeja w części zarzucającej nieodníesienie się przez Sąd I instancji do zarzutu powoda, iż powo-ływanie się przez pozwaną na zarzut przedawnienia jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Sprawa niniejsza ma charakter sprawy gospodarczej, a co za tym idzie w zakresie twierdzcń faktycznych, zarzutów i dowodów mają tu zastosowanie przepisy dotyczące tzw. prekłuzji procesowej - w odniesieniu do powoda regulacja art, 479” § 1 k.p.c. Niewątpliwie w pozwie, ustosunkowując się do podniesionego już przed procesem zarzutu przedawnienia powód nie powoływal się na konstrukcję nadużycia prawa podmiotowego przez pozwaną, ani też zarzutu takowego nie podnosił także W piśmie stanowiącym odpowiedź na pozew, ani też, wbrew jego twierdzeniom, postawienie takiego zarzutu nie wynika z protokołu rozprawy (k. 52-53), Stąd stawianie Sądowi zarzutu, że nie odniósł się do zarzutu, który w istocie nie został podniesiony,jest bezzasadne. Postawienie zarzutu nadużycia Prawa podmiotowego wymaga nadto zaistnienia szczególnych okoliczności uzasadniaj ących ten zarzut, których ciężar wykazania spoczywaina tym, kto zarzut ten podnosi. Niezbędne jest zatem, w szczególności w sprawach gospodarczych, przytoczenie we właściwym czasie materiału mogąccgo, w ocenie podnoszącego zarzut, uzasadniać nadużycia Prawa. Konieczne jest nadto wykazanie jakieto konkretne normy społeczne przemawiają za ochroną powołującego się zarzut nadużycia prawa zostały naruszone, co wtym przypadku nie nastąpiło. Podkreślić przy tym nalezy, że zastosowanie klauzuli art. 5 k.c. do przedawnienia, aczkolwiek nie wykluczone co do zasady, powinno być ograniczone do wyjątkowo szczególnych wypadków, (por. wyroki-SN z 9 II 2000 r. III CKN 594i'98, 15 września 1999 r. Ill CKN 338i'9S, --- STRONA 5 --- 5 : 7 Iistopada 2003 r. V CK 399I02, 19 grudnia 2006 r., V CSK 321006), gdy 2a takowe nie moina uznaé przywoianyeh pr2e2 powoda w apelaoji. Z podanych wyzej wzglodow apelacja jako nieuzasadniona pod|egaIa oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.e. O kosztaeh postqpowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 §li3i I08 § I I<.p.c. 5 : 7 listopada 2003 r. \-" CK 399f02, 19 grudnia 2006 r., V CSK 327.106), gdy za takowe nie można uznać przş-'wołanych przez powoda W ape1acjí‹ Z podanych wyzej względów apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie alt. 385 k.p.e. O kosztach postępowania apelacyjncgo orzeczono na podstawie a1't.98 §li3i108§lk.p.o.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Katowicach#V ACa 128509 2#art. 151 pkt 1 k.c.#art. 750 k.c.#art. 3531 k.c.#art. 751 pkt 1 k.c.#art. 751 pkt#art. 98 k.p.c.#art. 750 k.p.c.#art. 551 k.#art. 659 k.c.#art. 693 k.c.#art. 5 k.c.#art. 385 k.p.e.