Wyrok V AC21 327/12 fifipis wymku

--- STRONA 1 --- Sygn. akt V AC21 327/12 fifipis wymku \\4p . VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2012 r. Sa,d Apelacyjny W Gdafisku — Wydzial V Cywilny ‘ W sldadziez Przew0dni,cza,cy: SSA Arcur Lesiak Szgdziowief SA Roman Kowalkowski‘ (spr.) SO del. Rafa%Ter1ecki Protokolant: sekretarz sa,d0Wy Zaneta Dombrowska po rozpoznaniu W dniu 19 kwietnia 2012 r. Aw Gdafisku na rozprawie sprawy z powé dztwa AG _ przeciwko  Skarbowi Palfistwa  Aresztowi §1edczemu w Poznaniu, Zakladowi Kamemu we Wronkach, Aresztowi §l<zdczemu W Ostrowie Wielkopolskim, Zakiadowi Kamcmu W“ Rzcszowie, Zakladowi Kamemu W Kaliszun, Zaldadowi Karnemu w Koronowie i Okreggowcmu Inspektoratowi Sifuiby Wicgziennej W Lodzi 0 och.r0n$ débr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sa,du Okrrggowego w Bydgoszczy. 2 dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I C 135/11 I.  oddala apelacjeg; ‘ I II. nie 0bcia,2a powoda kosztami postqpowania apeiacyj negog III. zasegdza od Skarbu Pafistwa — S2gdu Okrggowego w Bydgoszczy na rzecz adwokata AI  F— kwotq; 2300 (dwa tysigce siedemset) zlfotych, pov~;i1;I~:sz0ng 0 nalezny pofiatek 0d towaréw i ushlg, tytukem kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej uzizielonej z urz¢du powodowi w postgpowaniu apelacyjnym. ' Na 01'}'ginaIa w%as'ciWe podpisy. Sygn. akt V ACa 327/12 Odpis wyroku \\¿¦ , VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D11ia 19 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział V Cywilny ` W składzie: Przewodniczący: SSA Artur Lesiak Sędziowieí SA Roman Kowalkowskii (spf.) SO del. Rafał Terlecki Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska po rozpoznaniu W dniu 19 kwietnia 2012 r. pw Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa A-G- _ przeciwko - Skarbowí Państwa - Aresztowi Śledczemu W Poznaniu, Zakładowi Kamemu we Wronkach, Aresztowi Śledczemu W Ostrowie Wielkopolskim, Zakładowi Kamemu W' Rzeszowie, Zakładowi Kamemu W Kaliszu", Zakładowi Karnemu W Koronowie í Okregowemu Inspektoratowi Służby Więziennej W Łodzi o ochronę- dóbr osobistych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Bydgoszczy. z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I C 135/ll I. - oddala apelację; “ . II. nie obciąża powoda kosztami postepowania apelacyj nego; III. zasadza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata A- - F- kwote 2300 (dwa tysiace siedemset) złotych, powiększoną 0 należny podatek od towarów i uslug, tytułem kosztów nžeopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi W postępowaniu apelacyjnym. ' Na o1'}-'ginale właściwe podpisy. --- STRONA 2 --- \/ACa327/‘I2 ' 'UZ/RSADNIENIE Wyrokiem 2 7 ozerwoa 2011r. Sad Okregowy w Bydgoszczy oddaiil powédztwo AG10 oohrono débr osobistych skierowane przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi Sledczemu w Poznaniu, ZakIadowi Karnemu we Wronkach, Aresztowi Sledczemu w Ostrowie Wielkopolskim, Zaktadowi Karnemu w Rzeszowie, Zaldadowi Karnemu w Kaliszu, Zak+adowi Karnemu w Koronowie i Okrogowemu lnspektoratowi S+u2by Wioziennej w Lodzi oraz orzekI 0 kosztach postopowania. Uzasadniajqc swoje rozstrzygniecie Sad ten ustaiif, ie powéd przebywaI w pozwanych jednostkach penitencjarnych w nastepujqcyoh okresach: 1) w Zaldadzie Kamym w Kaiiszu w okresie od 17 grudnia 2003r. do 16 stycznia 2004n. 2) W Afeszcie Sledczym w Poznaniu:  w okresie od 15 kwietnia 2006r. do 22 czerwca 2006r.  e plresie od 16 sierpnia 2006r. do 21 listopada 2006:’. _ 3) w Zak1‘adzie Karnym w Koronowié w okresie od 23 paidziernika 2008r. do 28 kwietnia 201 Or. w celach na oddziale III, VI, VII, VIII, XI, 4) w Zakiadzie Karnym we Wronkaoh:  w okresie od 16 stycznia 2004r. do 14 lipca 2004r.,  w okresie od 16 maja 2007r. do 20 sierpnia 2008r. ~ w okresie od 25 maja 2010r. do chwili obeonej 5) w Zaldadzie Karnym w Rzeszowie wdokresie od 8 listopada 2000r. do 18 czexwca 2002r. . ' VACa327/12 ' 'UZASADNIENIE Wyrokiem z 7 czerwca 2011r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy oddalił powództwo A-G10 ochronę dóbr osobistych skierowane przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W Poznaniu, Zakładowi Karnemu we Wronkach, Aresztowi Śledczemu W Ostrowie Wielkopolskim, Zakładowi Karnemu w Rzeszowie, Zakładowi Karnemu W Kaliszu, Zakładowi Karnemu w Koronowie i Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej W Łodzi oraz orzekł o kosztach postępowania. Uzasadnlając swoje rozstrzygnięcie Sąd ten ustaiił, że powód przebywał w pozwanych jednostkach penifencjarnych w następujących okresach: 1) W Zakładzie Karnym W Kaliszu W okresie od 17 grudnia 2003r. do 16 stycznia 2004n. 2) W Areszcie Śledczym W Poznaniu: - W okresie od 15 kwietnia 2006r. do 22 czerwca 2006r. - e plresie od -16 sierpnia 2006r. do 21 listopada 2006r. _ 3) W Zakładzie Karnym W Koronowie W okresie od 23 pażdziernika 2008r. do 28 kwietnia 201 Or. W celach na oddziale III, VI, VII, VIII, XI, 4) W Zakładzie Karnym we Wronkach: - W okresie od 16 stycznia 2004r. do 14 lipca 2004r., - W okresie od 16 maja 2007r. do 20 sierpnia 2008r. ~ W okresie od 25 maja 2010r. do chwili obecnej 5) W Zakładzie Karnym W Rzeszowie wyokresie od 8 listopada 2000r. do 18 czerwca 2002r. _ ' --- STRONA 3 --- 6) w ZakIadzie Karnym w Loczycy w okresie od 24 mama 2000r. do 8 Iistopada ZDOUR 7) w Areszcie Siedczym w Ostrowie Wieikopolskim :  w okresie od 2 stycznia 1988r. do 1 Iutego 1988:’.  w okresie od 10 czerwca 1989r. do 14 grudnia 1989r. ~ w okresie od 31 Iipca 1999r. do 25 listopada 1999r.  w okresie od 11 lipca 2003r. do 26 sierpnia 2003r.  w okresie od 22 czerwca 2066r. do 16 sierpnia 2006r.  w okresie od 21 listopada 2006r. do 16 maja 2007r. _ _ Powod" przebywa+ w pozwanych jednostkach w warunkach przeludnienia. Przez caIy okres pobytu w ZakIadzie Kamym w Koronowie powod przebywai w ceiach, w ktorych powierzchnia mieszkaéna ceii na jednego osadzonego wynosifa poniiej 3mg W Zakiadzie Karnym we Wronkach powod przebywaI w kilkunastu celach o powierzchni 9 m2 i 16 m2. Powod byI osadzony u powyiszego pozwanego w celach, w ktorych powierzchnia na jednegokosadzonego wynosila ponizej 3m2 w nastopujacych okresach:  od dnia 27 sierpnia 2007r. do 28 stycznia 2008r.,  od dnia 4 Iutego 2008r. do dnia 8 kwietnia 2008r.  od dnia 16 kwietnia 2008r. do dnia 19 sierpnia 2008r. Zaistniah/m przeludnieniu pozwani informowafi wiaéciwych sodziow penitencjarnych. Powod w ZakIadzie Karnym we Wronkach miaI zapewnione érodki do higieny osobistej w iloéoi odpowiadajqcej rozporzegdzeniu Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 17 paidziernika 2003r. w sprawie warunkow bytowych osob osadzonych w zakIadach karnych i aresztach éfedczych, a takie powodowi byfy wydawane érodki do utrzymania czystoéci w celach systematycznie w iloéoi zgodnejl z powyzszym rozporzadzeniem. Rowniez wyposazehie cei odpowiada wymogom niniejszego 6) W Zakładzie Kamym W Łęczycy W okresie od 24 marca 2000r. do 8 listopada 20001 7) W Areszcíe Śłedczym W Ostrowie Wieikopolskim : - W okresie od 2 stycznia 1988r. do 1 lutego 1988r. - W okresie od 10 czerwca 1989r. do 14 grudnia 1989r. ~ W okresie od 31 lipca 1999r. do 25 listopada 1999r. - W okresie od 11 lipca 2003r. do 26 sierpnia 2003r. - W okresie od 22 czerwca 2006r. do 16 sierpnia 2006r. - W okresie od 21 listopada 2006r. do 16 maja 2007r. _ _ Powód' przebywał W pozwanych jednostkach W Warunkach przeludnienia. Przez cały okres pobytu W Zakładzie Karnym W Koronowie powód przebywał W ceiach, W których powierzchnia mieszkaina ceii na jednego osadzonego wynosiła poniżej 3m2 W Zakładzie Karnym We Wronkach powód przebywał W kilkunastu celach o powierzchni 9 mz í 16 mz. Powód był osadzony u powyższego pozwanego W celach, W których powierzchnia na jednegokosadzonego wynosiła poniżej 3m2 W następujących okresach: - od dnia 27 sierpnia 2007r. do 28 stycznia 2008r., - od dnia 4 lutego 2008r. do dnia 8 kwietnia 2008r. - od dnia 16 kwietnia 2008r. do dnia 19 sierpnia 2008r. Zaístniałym przeludnieniu pozwani informowali właściwych sędziów penitencjarnych. Powód W Zakładzie Karnym We Wronkach miał zapewnione środki do higieny osobistej W ilości odpowiadającej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych, a także powodowi były wydawane środki do utrzymania czystości W celach systematycznie w ilości 'zgodnej z powyższym rozporządzeniem. Również wyposażenie ceł odpowiada wymogom niniejszego --- STRONA 4 --- rozporzqdzenia. Ponadto raz w tygodniu przeprowadzane sq zabiegi dezynfekoji urzqdzefi sanitarnych a raz na kwartai zabiegi dezynsekcji i deratyzacji. Kqciki sanitarne w Zakiadzie Karnym we Wronkach wyposazone sq w muszie ustepowq oraz umywaike z bieiqcq wodq i sq ‘wydzieione od reszty oeii mieszkalnej bagdi éciankami murowanymi, bqdi piyta pilénioweq na konstrukcji z katownikatiwale przymocowanej do podiozai Cele posiadajag rowniei sprawnq wentylacje. I W pozostaiych pozwanych jednostkach penitencjarnych wentyiacja cel odbywa sie poprzez otwarcie okna lub drzwi przez oddziaiowego. W celach jest biezegca zimna woda. Wobeclzgioszenia przez pozwany Skarb Pafistwa zarzutu przedawnienia Sqd oceniai jego skutecznoéé na gruncie art. 4421 § 1 kc argumentujaic, Ze powod przebywajqo w zakiadaoh karnych i aresztach éledczyoh na biezqco miai wiedze o warunkach osadzenia, jego hipotetycznej szkodzie, krzywdzie jakiej doznai na skutek osadzenia oraz 0 osobie odpowiedzialnej F Skarbie Pafistwa wiaéciwym Zakiadzie Karnym czy Areszcie Sledczym. Said uznai, ii roszczenia zwiqzane z okresem odbywania kaw pozbawienia wolnoéci, przed dniem 1 czerwca 2006r. uiegiy przedawnieniu, wobec wniesienia powodztwa w dniu 1 czerwca 2009r. Pfzedawnieniu ulegiy wieo w caioéci roszczeniapowoda zwiqzane z osadzeniem w‘ Zakiadzie Karnym w Iieczycy, w Zakiadzie Karnym W Kaliszu iw ZakIadzie‘Kamym w Rzeszowie oraz czeéciowo za okres od 2 stycznia 1988r. do 31 maja 2006r. W Areszcie Sledczym w Ostrowie Wikp., za okres od 16 stycznia 20041: do 14 lipca 2004r. w Zakiadzie Karnym we Wronkach oraz za okres od kwietnia 2006r. do 31 maja 2006r. w Areszcie Sledczym w Poznaniu. W ocenie Sadu udowodniona zostaia jedynie okolicznoéé osadzenia powoda w celach, w ktorych powierzchnia na jednego osadzonego wynosiia ponizej 3mg, Osadzenie w takich warunkach nie byio wyjqtkowe i krétkotrwaieelecz tnwaio przez okres poitora roku w Zakiadzie Karnym w Koronowie oraz Iqcznie prawie 11 miesieoy w Zaldadzie Karnym we,_Wronkach. Z uwagi na ogoine przeludnienie wysteoujaice w skalicaiego kraju Said réwniez dai wiare powodowi, ii takie warunki wvsteooweI'v i.w.iAr"er~*r<:r*.ie :§.Iedc.z~:m. w F*o?n1ar>?u i w Are:s=zris §led:.'::_=.'\..'r"o. w Oeirowie rozporządzenia. Ponadto raz W tygodniu przeprowadzane są zabiegi dezynfekcji urządzeń sanitarnych a raz na kwartał zabiegi dezynsekcji i deratyzacji. Kąciki sanitarne W Zakładzie Karnym we Wronkach wyposażone są W muszlę ustępową oraz umywaikę z bieżącą wodą i są wydzielone od reszty celi mieszkalnej bądź ściankami murowanymi, bądż płyta pilśniową na konstrukcji z kątownikatrwale przymocowane] do podłoża. Cele posiadają również sprawną wentylację. ' W pozostałych pozwanych jednostkach penitencjarnych wentylacja cel odbywa się poprzez otwarcie okna lub drzwi przez oddziałowego. W celach jest bieżąca zimna Woda. Wobec .zgłoszenia przez pozwany Skarb Państwa zarzutu przedawnienia Sąd oceniał jego skuteczność na gruncie art. 4421 § 1 kc argumentując, że powód przebywając W zakładach karnych i aresztach śledczych na bieżąco miał wiedzę o warunkach osadzenia, jego hípotetycznej szkodzie, krzywdzie jakiej doznał na skutek osadzenia oraz o osobie odpowiedzialnej -F Skarbie Państwa właściwym Zakładzie Karnym czy Areszcie Śledczym. Sąd uznał, iż roszczenia związane z okresem odbywania kary pozbawienia Wolności, przed dniem 1 czerwca 2006r. uległy przedawnieniu, Wobec wniesienia powództwa W dniu 1 czenrvca 2009r. Przedawnieniu uległy Więc W całości roszczeniapowoda związane z osadzeniem W Zakładzie Karnym W Łęczycy, W Zakładzie Karnym W Kaliszu iw Zakładzie'Karnym W Rzeszowie oraz częściowo za okres od 2 stycznia 1988r. do 31 maja 20061". W Areszcie Ŝledczym W Ostrowie Wlkp., za okres od 16 stycznia 2004r. do 14 lipca 2004r. W Zakładzie Karnym We Wronkach oraz za okres od kwietnia 2006r. do 31 maja 2006r. W Areszcie Sledczym W Poznaniu. W ocenie Sądu udowodniona została jedynie okoliczność osadzenia powoda W celach, W których powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła poniżej 3m2, Osadzenie W takich warunkach nie było wyjątkowe i krótkotnnałejecz trwało przez okres półtora roku W Zakładzie Karnym W Koronowie oraz łącznie prawie 11 miesięcy W Zakładzie Karnym we,_i/Vronkach. Z uwagi na ogólne przeludnienie występujące W skalicałego kraju Sąd również dał wiarę powodowi, iż takie Warunki Wvstepowałv WAreszcie- ś.ledc.z¬..'.n¬. W Poznarfir' i W Areszcie -Śłedc:.=.'\..'n¬. W Ostrowie --- STRONA 5 --- Wlkp. Z zaiaiczonej do akt sprawy przez pozwany Skarb PazfistwaZakiad Karny w Koronowie kady historii rozmieszczenia oraz wykazu pomieszozefi, jak rowniez przez pozwany Skarb Pafistwa Zakiad Kamy we Wronkaoh notatki siuzbowei technka dziaiu ewidenoji wprost wynika, ii ceie w ktorych przebywai powod byiy przeiudnione i przeludnienie to przez wiele miesiecy byio znaczne, gdyz na jednego osadzonego przypadaio nieco ponad 2 m2 powierzchni oeli. Pozostaii pozwani ograniczyli sie jedynie do zaprzeczenia twierdzeniom powoda, jednakze nie przedstawili zadnego dowodu na poparoie swojego stanowiska, a przediozone przez nich pisma kierowane do sedziego penitencjarnego potwierdzaja, i2 w pozwanych iednostkach wystepowaio przeiudnienie. Zgodzié sie nalezy z pozwanymi, ii Dyrektor Aresztu Sledozego czy zakiadu Karnegio nie moze odmowié przyjecia osadzonego, a nadto obowiagzujqcy w okresie objetym powodztwem przepis art. 248 k.k.w. pozwalai na umieszczanie skazanego w ceii 0 powierzohni mniejszej nit 3 I112 na jednq osobe, jednakie mogio to nastqpié w szczegolnie uzasadnionych wypadkach i tylko na czas okreélony. Natomiast z powyiszych dokumentow wynika, ii powod przebywaiwwarunkach przeludnienia Iqcznie przez kilkanaéoie miesiecy, a w Zakiadzie Kamym w Koronowie przez oaiy okres poitorarooznego pobytu. Nie sposob zatem mowié, I2 osadzenie w roinych celach przez tak diugi okres ozasu speiniaio norme art. 248 I<.k.w. Przepis ten, obecnie uchylony, bedqcy odstepstwem od normy zawadej w art. 110 k.k.w. podlega écisiej intefpretacji. Diatego w odniesieniu do kazdego odstepstwa od normy powierzchniowej pozwani powinni wykazaé, 2e takie szdzegolnie uzasadnione wypadki trwaiy kilka miesiecy. Strona pozwana temu nie sprostaia. Nie motna uznaé“ za wystarczajaioe informowanie sedziego penitencjamego o przekroczeniu normy powierzohniowej. W ocenie Sagdu takie dziaianie pozwanyoh nie uchyla niezgodnego z prawem umieszczania powod a w ceiach nie speiniajqcych minimalnyoh wymagarfipowierzchniowych, wykraczaio poza ramy objete reguiacjq art. 248 § 1 k.k.w. i mogio skutkowaé naruszeniem dobr osobistych powoda. Nalezy jednak zwrocio uwage, ii samo osadzenie w warunkaoh przeludnienia niepowoduje automatycznie naruszenia dobr, osobietych i A nie ' moie byé traktowane jako przebywanie w warunkach niegodziwych czy nieludzkich. _ _ Powod nie skiadai pisemnyoh skarg na panuiaice warunki. Zeznajqc powod naibardziei oodkreélai zie warunki inanuiaoe w Zakiadzie Karnvm w Kaliszu. w Wlkp. Z załączonej do akt sprawy przez pozwany Skarb Państwa-Zakład Karny W Koronowie karty historii rozmieszczenia oraz wykazu pomieszczeń, jak również przez pozwany Skarb Państwa- Zakład Kamy we Wronkach notatki służbowej technka działu ewidencji Wprost Wynika, iż cele W których przebywał powód byly przeludnione i przeludníenía to przez Wiele miesięcy byłe znaczne, gdyż na jednego osaclzonego przypadało nieco ponad 2 m2 powierzchni celi. Pozostali pozwani ograniczyli się jedynie do zaprzeczenia twierdzeniom powoda, jednakże nie przedstawili żadnego dowodu na poparcie swojego stanowiska, a przedłożone przez nich pisma kierowane do sędziego penitencjarnego potwierdzają, iż w pozwanych jednostkach występowało przeludnienie. Zgodzić się należy z pozwanymi, iż Dyrektor Aresztu Śledczego czy zakładu Karnego nie może odmówić przyjęcia osadzonego, a nadto obowiązujący W okresie objętym powództwem przepis art. 248 k.k.w. pozwalał na umieszczanie skazanego W celi o powierzchni mniejszej niż 3 mz na jedną osobę, jednakże mogło to nastąpić W szczególnie uzasadnionych wypadkach i tylko na czas określony. Natomiast z powyższych dokumentów wynika, iż powód przebywałwwarunkach przeludníenía _łącznie przez kilkanaście miesięcy, a W Zakładzie Karnym W Koronowie przez cały okres półtorarocznego pobytu. Nie sposób zatem mówić, iż osadzenie W rożnych celach przez tak długi okres czasu spełniało normę art. 248 k.k.w. Przepis ten, obecnie uchylony, będący odstępstwem od normy zawartej W art.- 110 k.k.w. podlega ścisłej interpretacji. Dlatego W odniesieniu do każdego odstępstwa od normy powierzchniowej pozvvani powinni wykazać, że takie szczególnie uzasadnione Wypadki trwały kilka miesięcy. Strona pozwana temu nie sprostała. Nie można uznać, za wystarczające informowanie sędziego penitencjarnego o przekroczeniu normy powierzchniowej. W ocenie Sądu takie działanie pozwanych nie uchyla niezgodnegc z prawem umieszczania powod a W ceiach nie spełniających minimalnych wymagańpowierzchniowych, wykraczało poza ramy objęte regulacją art. 248 § 1 k.k.w. i mogło skutkować naruszeniem dóbr osobistych powoda. Należy jednak zwrócić uwagę, iż samo osadzenie W warunkach przeludníenía niepowoduje automatycznie naruszenia dóbr, osobistych i Ĺ nie n może być traktowane jako przebywanie W Warunkach niegodziwych czy nieludzkich. _ _ Powód nie składał pisemnych skarg na panujące Warunki. Zeznając powód najbardziej podkreślał złe Warunki panuiace W Zakładzie Karnym W Kaliszu W --- STRONA 6 --- stosunku do ktorego pozwansgo roszczenia powoda ulegiy przedawnieniu. Ponadto poza przeiudnieniem powod wskazywai na brak murowanyoh kqcikow sanitarnych, brak wentyiacji oraz cieptej wody. Powod w swoich zeznaniach nie podnosii, i2 cele nie misiy kqcikow sanitarnyoh, bqdf: by te ksiciki nie byiy wydzielone od reszty celi, a temu zdeoydowanie zaprzeczali wszyscy pozwani, tylko ograniczyi swoje zarzuty do kwestii nie murowanyoh kqoikow. Naiezy zauwazyé, ii: rozporzsdzenie Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 17 paidziernika 2003r. w sprawie warunkow bytowych oséb osadzonych w zakiadaoh karnych i aresztach sledozych (Dz.U. Nr 186,ipoz. 1820) nie przewiduje, ii ceie majq byrf} wyposazone w murowany kqcik sanitarny, a wrecz dopuszcza moziiwosé istnienia eel mieszkalnych bez jakiegokoiwiek wezia sanitarnego. Powod nie wykazai, aby z powodu braku murowanych kqcikow sanitarnyoh doznai jakiegokolwiek uszozerbku, a nadto brak takiego kapika nie jest bezprawne, co uchyla odpowiedzialnosé pozwanyoh. Ponadto powod nie wykazai, aby wszystkie oele w jakich przebywat u pozwanych nie miaiy wentylacji. Powyzszemu rowniei zaprzeczyli pozwani. Powod, jak sam wskazai" byi osadzony u kilku pozwanych przez 2 665 dni. A zatem przebywal w kilku roznych budynkach, w kilkunastu roznych celach. Sad nie dai wiary twierdzeniom powoda, ii w Zadnej celi nie byto wentylacji, gdyz przeczy to zasadom doéwiadczenia Zyoiowego. Ponadto powdd wskazai, ii ceie posiadaty okna, ktore mozna byto otworzyé, a ponadto kilka razy dziennie oddziaiowy otwierai drzwi c:eI. A zatem zapewniony byi dostep swiezego powietrza iiego cyrkulacja. Brak w ceii ciepiej wody nie jest sprzeczny z jakimikolwiek przepisami. Zgodnie z § 30 ust. 3 rozporzaidzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno  porzqdkowego wykonywania kary pozbawienia wolnoéci (Dz.U. I Nr 152, poz. 1493), skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepiej kapieli, co implikuje fakt, Ze dostep do ciepiej wody nie musi byé zapewniony codziennie. Jest to jedna z wielu niedogodnoéci zwiqzanych 2 odbywaniem kary pozbawienia wolnosci. . Przede wszystkim naieiy misc’: na uwadze, ie powod odbywa Kare pozbawienia wolnoéci. Przyjete »w pozwanych jednostkach warunki co do usytuowania urzqdzefi sanitamycih w ceiach czy pozostaie ograniczenia site rzeczy muszag Iqczyé sis z pewnymi niedogodnosciami dia osadzonych w porownaniu stosunku do którego pozwanego roszczenia powoda uległy przedawnieniu. Ponadto poza przeiudnieniern powód wskazywai na brak murowanych kącików sanitarnych, brak wentyiacji oraz ciepłej wody. Powód W swoich zeznaniach nie podnosił, iż cele nie miały kącików sanitarnych, bądź by te kąciki nie były wydzielone od reszty celi, a temu zdecydowanie zaprzeczali wszyscy pozwani, tylko ograniczył swoje zarzuty do kwestii nie murowanych kącików. Należy zauważyć, iż rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 'i86,.poz. 1820) nie przewiduje, iż ceie mają byó wyposażone w murowany kącik sanitarny, a wręcz dopuszcza możliwość istnienia cel mieszkalnych bez jakiegokolwiek węzła sanitarnego. Powód nie wykazał, aby z powodu braku murowanych kącików sanitarnych doznał jakiegokolwiek uszczerbku, a nadto brak takiego kącika nie jest bezprawne, co uchyla odpowiedzialność pozwanych. Ponadto powód nie wykazał, aby wszystkie cele w jakich przebywał u pozwanych nie miały wentylacji. Powyższemu również zaprzeczyli pozwani. Powód, jak sam wskazał' byt osadzony u kilku pozwanych przez 2 665 dni. A zatem przebywał w kilku różnych budynkach, w kilkunastu różnych celach. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powoda, iż w żadnej celi nie było wentylacji, gdyż przeczy to zasadom doświadczenia życiowego. Ponadto powód wskazał, iż cele' posiadały okna, które można było otworzyć, a ponadto kilka razy dziennie oddziałowy otwierał drzwi ceł. A zatem zapewniony był dostęp świeżego powietrza íjego cyrkulacja. Brak w celi ciepłej wody nie jest sprzeczny z jakimikolwiek przepisami. Zgodnie z § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiediiwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjne - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. V Nr 152, poz. 1493), skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli, co impiikuje takt, że dostęp do ciepłej wody nie musi być zapewniony codziennie. Jest to jedna z wielu niedogodności związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności. _ Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że powód odbywa kare pozbawienia wolności. Przyjęte »w pozwanych jednostkach warunki co do usytuowania urządzeń. sanitarnych w celach czy pozostałe ograniczenia siłą rzeczy muszą łączyć sie z pewnymi niedogodnościami dla osadzonych w porównaniu --- STRONA 7 --- do warunkow,ktore natym poiu wystepujaj poza zaktadami kamymi. Nie moze takze ujso uwadze stwierdzenie, Ze odczuwalny przez powoda, dyskomfort codziennego Zycia w izolaoji wieziennej jest elementem odbywania kany pozbawienia wolnosci, z ktorym powod powinien sis iiczyé popetniajqc przestepsfwo. ‘ Nadto powod w Zaden sposob nie wykazat aby utracii zdrowie ozy poniost jakkolwiek szkode w skutek przebywania w powyzszych warunkach. Powod nie wykazai‘, aby wskutek panujqcych u pozwanych warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci doznai uszczerbku psychicznego. Z przediozonej przez powoda opinii sa1dowo psychiatiycznej nie wynika aby byt osobag choral psychicznie, ajego zaburzenia osobowosci czy uposledzenie umysiowe wynikaja; z choroby alkohoiowej. Powod w zaden sposéb nie wykazai doznanego uszozerbku ani krzywdy, co jest przesiankq niezbednq do zasajdzenia zadoséuczynienia. Nalezy zwrooif: uwage, ii zasqdzenie zadoséuczynienia, na podstawie art. 448 k.c. jest fakultatywne i zwiqzane z krzywdq powoda. Sad miai swiadomosé, ii w zaktadach" karnych i aresztach sledczyoh istnieje _ przeludnienie, ktore dotkneto takie powoda. Przeludnienie w jednostkaoh penitenojarnych pozwanego stanowi‘ niewqtpliwie bardzo powazny problem i moze prowadzié do naruszenia podstawowych praw cziowieka. Jednakze samo osadzehie w przeiudnionej ceii nie jest wystarczajacej podstawzj do uwzglednienia Zajdania zasedzenia zadoééuozynienia. ' Warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci przez powoda so efektem ograniczonych moziiwosci finansowyoh Paristwa i wieloietnich zasztosci, ktore dotykaja takie wielu innyoh dziedzinzycia oraz osobjktore nie wchodzs w konfiikt z prawem. Zdaniem Sqdu waronki, w jakich powod odbywai kare pozbawieriia woinoéci nie mogq byé ooeniane jako niegodziwe, upokarzajqce ozy poniiajajce i stanowiqce naruszenie art. 1 i 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka, a w konsekwencji uzasadniajqoe Zqdanie zasqdzenia zadoséuczynienia pienieznego. Pomimo, iz powod odbywat kare pozbawienia woinosci w warunkachhw ktorych powierzohnia wceii na jednq osobe wynosiia mniej niz 3 m2 co mogio nruszyé godnoéé powoda, to zdaniem Sqdui __ dziatania pozwanych jednostek nie byiy naoechowane ziq wold. Ponadto nie sposob pominqéokoiicznosci, ii powod od diugiego ozasu przebywa w roznych jednostkach penitenoiarnych: Obecnie odbwva do warunków, które na tym polu występują poza zakładami karnymi. Nie może także ujść uwadze stwierdzenie, że odczuwalny przez powoda, dyskomfort codziennego życia w izolacji Więziennej jest elementem odbywania kary pozbawienia wolności, z którym powód powinien się liczyć popełniając przestępstwo. ' Nadto powód W żaden sposób nie wykazał aby utracił zdrowie czy poniósł jakkolwiek szkodę w skutek przebywania w powyższych warunkach. Powód nie wykazał, aby wskutek panujących u pozwanych warunków odbywania kary pozbawienia wolności doznał uszczerbku psychicznego. Z przedłożonej przez powoda opinii sądowe- psychiatrycznej nie wynika aby był osobą chorą psychicznie, ajego zaburzenia »osobowości czy upośledzenie umysłowe wynikają z choroby alkohoiowej. Powód w żaden sposób nie wykazał -dcznanego uszczerbku ani krzywdy, co jest przesłanką niezbędną- do zasądzenia zadośćuczynienia. Należy zwrócić uwagę, iż zasądzenie zadośćuczynienia, na podstawie art”. 448 k.c. jest fakultatywne i związane z krzywdą powoda. Sąd miał świadomość, iż w zakładach' karnych í aresztach śledczych istnieje _ przeludnienie, które dotknęło także powoda. Przeludnienie w jednostkach penitencjarnych pozwanego stanowi niewątpliwie bardzo poważny problem i może prowadzić do naruszenia podstawowych praw człowieka. Jednakże samo osadzenie w przeiudnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia. ` Warunki odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda są efektem ograniczonych możliwości finansowych Państwa i wieloletnich zaszłości, które dotykają także wielu innych dziedzin życia oraz osób,które nie wchodzą W konflikt z prawem. Zdaniem Sądu warunki, w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności nie mogą być oceniane jako níegodziwe, upokarzające czy poniżające i stanowiące naruszenie art. 1 i 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a w konsekwencji uzasadniające żądanie zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego. Pomimo, iż powód odbywał karę pozbawienia woiności w warunkach,,w których powierzchnia wceii na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mz co mogło nruszyć godność powoda,to zdaniem Sądu M działania pozwanych jednostek nie były nacechowane złą wolą. Ponadto nie sposób pominąćokoiiczności, iż powód od długiego czasu przebywa w różnych _jednostkach penitencjarnych. Obecnie odbywa --- STRONA 8 --- kare pozbawienia woinosci za przestepstwo z art. 148 § 1 k.l<. i nie jest tojego pierwsze skazanie. W ocenie Sadu osadzenie w oelach przeiucinionych, mimo iz diugotiwaie, przy zapewnieniu pozostatyoh warunkow odbywania kary pozbawienia wolnosci, nie wywoiaio tak ujemnych nastepstw psychicznych, ktore moina zrekompensowao wyiacznie w formie zadoséuczynienia pienieznego. Ponadto, jak wyriika z pisma procesowego pozwanego Skarbu PafistwaZakiadu Karnego we Wronkach w chwili obecnej powod odbywa kare pozbawienia woinosciw celi spetniajacej norms powierzchni na jednego osadzonego, a powod nie zaprzeczyt tej okolioznosci. W zwiazku z powyiszym, wobec braku przesIanek, Sad oddalit Zadanie powoda zaniechania na przysziosé osadzania w warunkach przeludnienia. W apelaoji powod zarzucit: . 1. Obraze przepisow prawa materialnego , tj. naruszenia prawa materialnego (art. 23, 24 KC, art. 417 § 1 KC oraz art. 448 KC) poprzez ich niezastosowanie w sytuaoji, gdy zebrany material dowodowy na to zezwaiat, a tym samym oznanie , ii fakt przeludnienia w jednostkaoh penitenojarnych, nie naruszyi dobr osobistyoh powoda; 2. obraze przepisow prawa materialnego, tj. art. 4421 § 1 KC poprzez uwzglednienie zarzutu przedawnia roszczenia dochodzonego nintejszym pozwem w stosunku do pozwanego — Okregowego Inspektoratu Siuzby Wiezierinej w Lodzi , a dotyczacego pobytu powoda w zaktadzie Karnym w Leczycy, w sytuaoji gdy zarzut taki nie zostat zgioszony. ‘ I 3. Obraze przepisow prawa procesowego , tj. art. 233 KPC poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiatu dowodowego, w kontekécie oceny dowodu z przesiuchania powoda i uznanie, I2 nie moziiwym jest, aby w Zadnej ceIi nie byto wentyiacji; ‘ j . ‘ 4 Podnosii rowriiez, i2 zarzut przedhawnienia podniesiony przez pozwanych Zakiad Karny w Kaliszu , Zakiad Kamy w‘Rzeszowie , Areszt Sledczy w Ostrowie \ karę pozbawienia woiności za przestępstwo z art. 148 § 'I k.k. i nie jest tojego pierwsze skazanie. W ocenie Sądu osadzenia w celach przetudnionych, mimo iz długotrwałe, przy zapewnieniu pozostałych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie wywołało tak ujemnych następstw psychicznych, które można zrekompensowaó wyłącznie w formie zadośćuczynienia pieniężnego. Ponadto, jak wynika z pisma procesowego pozwanego Skarbu Państwa-Zakładu Karnego we Wronkach W chwili obecnej powód odbywa karę pozbawienia wolnościw celi spełniające] normę powierzchni na jednego osadzonego, a powód nie zaprzeczył tej okoliczności. W związku z powyższym, wobec braku przesłanek, Sąd oddalił żądanie powoda zaniechania na przyszłość osadzanie w warunkach przeiudnienia. W apelacji powód zarzucił: . 1. Obrazę przepisów prawa materialnego , tj. naruszenia prawa materialnego (art. 23, 24 KC, art. 417 § 1 KC oraz art. 448 KC) poprzez .ich niezastosowanie w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy na to zezwalał, a tym samym uznanie , iż fakt przeludníenía w jednostkach penitencjarnych, nie naruszył dóbr osobistych powoda; 2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 4421 § 1 KC poprzez uwzględnienie zarzutu przedawnia roszczenia dochodzonego niniejszym pozwem w stosunku do pozwanego - Okręgowego lnspektoratu Służby Więziennej w Łodzi , a dotyczącego pobytu powoda W zakładzie Karnym w Łęczycy, W sytuacji gdy zarzut taki nie został zgłoszony. ' V 3. Obrazę przepisów prawa procesowego , tj. art. 233 KPC poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, W kontekście oceny dowodu z przesłuchania powoda i uznanie, iż nie możliwym jest, aby w żadnej ceii nie było wentylacji; Ĺ j . “ 4 Podnosił również, iż zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanych Zakład Karny w Kaliszu , Zakład Karny w'- Rzeszowie , Areszt Śledczy w Ostrowie \ --- STRONA 9 --- Wielkopoiskim , Zakiad Karny we Wronkach , Areszt Sledczy w Poznaniu stanowi naduiyoie prawa (art. 5 KC) Wskazujao na te zarzuty domagai sie zmiany wyroku i uwzgiednienia powodztwa oraz orzeczenia no kosztach nieoptaconej pomocy prawnej udzieionej mu z urzedu. Sad Apelaoyjny zwazyi co nastepoje: Apeiacja nie jest zasadna i podtega oddaleniu. Sad Okregowy niewadliwie bowiem ustalii okolioznosci fatyczne istotne dla rozstrzygniecia nie naruszajao przy tym zasad okreslonych w art. 233 § 1 kpc. Sad Apeiacyjny przyjmuje zatem jego ustalenia za swoje i czyni podstawa wiasnego rozstrzygniecia. Podobnie podzieia jego argumentacje za oddaleniem powodztwa uzupeiniajac o nastepujace spostrzeienia. _  Chociaz w zarzutach apelacji skarzaoy podwaiat ustaienia Sadu Okregowego dotyczaoe kvvestii wentylacji w oeiach, w ktorych przebywat, to jednak w uzasadnieniu apelaoji tego zarzutu nie rozwinai i nie uzasadnit diaczego jego zdaniem kwestionowane ustalenia sa wadliwe. Wypada jednak podkresiié w éiad za Sadem Okregowym, Ze niekwestionowany fakt otwierania cel kilka razy w ciagu dnia przez oddziaiowego w potaczeniu z moziiwoscia otwierania okien przez osadzonyoh swiadcza na korzysé ustalenia sadu, Ze zaohowane byiy wymogi odnoénie obowiazku 'za'pewnienia w celach stosowanej wentyiacji. Tym samym ogoinikowo sformutowany zarzut apelacji nie mogi odnieéé spodziewanego skutku. Pozostaie zarzuty apeiaoji dotyczyiy naruszenia prawa materialnego. Takze i one nie byly uzasadnione. Nie ma racji skarzacy twierdzac, Ze uwzgledniono zarzut przedawnienia roszozenia Okregowego Inspektoratu Stuiby Wieziennej w Lodzi mimo ii w ogole go nie zgioszono. Taki zarzut pozwany SkarbPar'1stwaW zakresie dotyozacym tego statio fiscf podniost w piémie procesowyn] z 20 paidziernika 2010r. (karta 223 — 224). Diatego twierdzenie przeciwne jest nieprawdziwe. Wielkopolskim , Zakład Karny we Wronkach , Areszt Śledczy w Poznaniu stanowi nadużycie prawa (art. 5 KC) Wskazując na te zarzuty domagał się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa oraz orzeczenia no kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu. Sąd Apelacyjny zważył co nastepuje: Apelacja nie jest zasadna i podlega- oddaleniu. Sąd Okręgowy niewadliwie bowiem ustalił okoliczności fatyczne istotne dla rozstrzygnięcia nie naruszając przy tym zasad określonych w art. 233 § 1 kpc. Sąd Apelacyjny przyjmuje zatem jego ustalenia za swoje i czyni podstawą własnego -rozstrzygnięcia. Podobnie podziela jego argumentację za oddaleniem powództwa uzupełniając o następujące spostrzeżenia. _ - Chociaż w zarzutach apelacji 'skarżący podważał ustaienla Sądu Okręgowego dotyczące kwestii wentylacji w celach, w których przebywał, to jednak w uzasadnieniu apelacji tego zarzutu nie rozwinął i nie uzasadnił dlaczego jego zdaniem kwestionowane ustalenia są wadliwe. Wypada jednak podkreślić w ślad za Sądem Okręgowym, że niekwestionowany fakt otwierania cel kilka razy w ciągu dnia przez oddziałowego w połączeniu z możliwością otwierania okien przez osadzonych świadczą na korzyść ustalenia sądu, że zachowane były wymogi odnośnie obowiązku zapewnienia w celach stosowanej wentylacji. Tym samym ogólnikowo sformułcwany zarzut apelacji nie mógł odnieść spodziewanego skutku. Pozostałe zarzuty apelacji dotyczyły naruszenia prawa materialnego. Także i one nie były uzasadnione. Nie ma racji skarżący twierdząc, że uwzględniono zarzut przedawnienia roszczenia Okręgowego inspektoratu Służby Więziennej W Łodzi mimo iż W ogóle go nie zgłoszono. Taki zarzut pozwany Skarb, Państwa-W zakresie dotyczącym tego static fisci podniósł w piśmie procesowyn] z 20 pażdziernika 2010r. (karta 223 - 224). Dlatego twierdzenie przeciwne jest nieprawdziwe. --- STRONA 10 ---  Co sie zas tyozy kwestii uwzglednienia zarzutow przedawnienia podniesionych przez pozostaie jednostki Skarbu Pafistwa, ktore powod pozywat, to kwestionujaca te decyzje sadu apeiacja nie wyjasnia w przekonujacy sposob dtaczego jego podniesienie ocenione byé powinno jako naduzycie prawa niekorzystajaoe z ochrony. Ogolnikowe stwierdzenie, ze powod przebywai w warunkaoh izolacji niozego nie wyjasnia, tym bardziej, Ze w daiszym ciagu pozostaje w zaktadzie karnym, gdzie odbywa kare pozbawienia woinoéci. Kwestionowanie zas formatnie prawnie dozwoionego dziaiania przeciwnika procesowego, 2 powoianiem sie na naduzycie prawa kwalifikowane przez art. 5 kc, wymaga wyjasnienia, jakie okolicznosci ijakie wzgledy powoduja, ze prawnie dopuszczalne zachowanie drugiego podmiotu nie moze korzystaé z oohrony prawnej przez wzgiad na zasady wspoizycia spoieoznego. Co wieoejkonieozne jest wskazanie tychze zasad wspotzycia spoiecznego i wyjasnienie, ktore 2 nich (wyrainie okreélone) takiego zaohowania nie sankojonuja uznajac je za spotecznie naganne. W apelacji brak takich odniesiefi, stad nie sposob ooenié, na czym polega I w czym sie wyraza naduzycie przez pozwany Skarb Parfistwa prawa podmiotowego.  _ Sad Apeiacyjny w prawie podniesienia zarzutu przedawnienia, w okolicznosoiach tej sprawy,'nie dostrzega sprzeoznoéci z ustatonymi zasadami wspotzycia spotecznego. Sam fakt pozbawienia wolnosci nie jest bowiem przeszkoda w doohodzeniu roszczefi prawnie chrohionych, a zaniechanie ich doohodzenia jest widocznym zewoetrznym przejawern braku potrzeby ich realizacji, vgdy strona, ktorej mozna owo zaniechanie przypisaé, nie komunikuje usprawiedliwionyoh powodow takiego zachowania. Diatego zarzut naduzycia prawa przez pozwany Skarb Pafistwa zgtaszajacy zarzut przedawnienia okazat sie nieskuteczny. V 1 Podzielajac zapatn/wanie apelaoji, skadinad przyznane przez Sad Okregowy, ze umieszczenie powoda w oeiach nie spetniajacyoh ustawowych wymogow powierzchni w przeliczeniu na ilosé osadzonych w nich osob, naruszyio dobra osobiste powoda, w tym prawo do godnego odbywania kary pozbawienia woinosci. Trafnie jednak Sad Okregowy argumentowai, Ze w okolioznosciaoh tej sprawy nie ma podstaw dia przyznania powodowi Zadanego zadoééuczynienia. _ Wzmaoniajao te argumentacje trzeba przypomnieé, 2e poza obiektywnym naruszeniem dobr osobistych okreélofivm dziataniem iub zaniechaniem, a wiec takim - Co się zaś tyczy kwestii uwzględnienia zarzutów przedawnienia podniesionych przez pozostałe jednostki Skarbu Państwa, które powód pozywał, to kwestionująca tę decyzję sądu apeiacja nie wyjaśnia w przekonujący sposób dlaczego jego podniesienie ocenione być powinno jako nadużycie prawa niekorzystające z ochrony. Ogólnikowe stwierdzenie, że powód przebywał w warunkach izolacji niczego nie wyjaśnia, tym bardziej, że w dalszym ciągu pozostaje w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Kwestionowanie zaś formalnie prawnie dozwolonego działania przeciwnika procesowego, z powołaniem się na nadużycie prawa kwalifikowane przez art. 5 kc, wymaga wyjaśnienia, jakie okoliczności ijakie względy powodują, ze prawnie dopuszczalne zachowanie drugiego podmiotu nie może korzystać z ochrony prawnej przez wzgląd na zasady współżycia społecznego, Co więcejkonieczne jest wskazanie tychże zasad współżycia społecznego i wyjaśnienie, które z nich (wyraźnie określone) takiego zachowania nie sankojonują uznając je za społecznie naganne. W apelacji brak takich odniesień, stąd nie sposób ocenić, na czym polega i w czym się wyraża nadużycie przez pozwany Skarb Państwa- prawa podmiotowego. . _ Sąd Apelacyjny w prawie podniesienia zarzutu przedawnienia, w okolicznościach tej sprawy,`nie dostrzega sprzeczności z ustalonymi zasadami współżycia społecznego. Sam fakt pozbawienia wolności nie jest bowiem przeszkodą w dochodzeniu roszczeń prawnie chronionych, a zaniechanie ich dochodzenia jest widocznym zewnętrznym przejawem braku potrzeby ich realizacji, gdy strona, której można owo zaniechanie przypisać, nie komunikuje usprawiedliwionych powodów takiego zachowania. Dlatego zarzut nadużycia prawa przez pozwany Skarb Państwa zgłaszający zarzut przedawnienia okazał się nieskuteczny. V I Podzielając zapatrywanie apelacji, skądinąd przyznane przez Sąd Okręgowy, że umieszczenie powoda w celach nie spełniających ustawowych wymogów powierzchni W przeliczeniu na ilość osadzonych W nich osób, naruszyło dobra osobiste powoda, w tym prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności. Trafnie jednak Sąd Okręgowy argumentował, ze w okolicznościach -tej sprawy nie ma podstaw dla przyznania powodowi ządanego zadośćuczynienia. _ Wzmacniając tę argumentację trzeba przypomnieć, że poza obiektywnym naruszeniem dóbr osobistych określonym działaniem lub zaniechaniem, a więc takim --- STRONA 11 --- zachowaniem ktore w spoteczefistwie jest postrzegane jako wyczerpujace dyspozycje art. 24 kc, koniecznosé przyznania ochrony osobie pokrzywdzonej jest uzaiezniona od istnienia owego pokrzywdzenia. Ono tymczasem wyraza sie takze, a moze przede wszysltkim, w odozuwaniu i poczuciu krzywdy spowodowanej wspomnianym zaohowaniem. Brak poczuoia krzywdy wytacza moziiwosé jej rekompensowania 2 uwagi na brak przedmiotu ochrony, ktowm jest wiasnie owo subiektywne poczucie krzywdy, spoiecznie aprobowane. Oceniajac sprawe w tym aspekcie nie sposob ustaiié, czy wspomniane negatywne zachowania pozwanego poiegajace na permanentnym przekraczaniu norm zakwaterowania osadzonych byiy dla powoda na tyie doiegliwe, 2e wzbudzaty w mm poozuoie krzywdy i potrzebe jej rekompensaty. Powod przez oaiy ozas objety zadaniem pozwu nie manifestowai na zewnatrz niezadowoienia 2 osadzenia w takich warunkach.'Nie twierdzit tez, ze owo poczucie krzywdy skrywat 2 obawy przed negatywna reakcja pozwanego Skarbu Pafistwa. W tej sytuaoji prawidiowo Sad Okregowy ocenit, Ze nie ma uzasadriionych podstaw dla przyznania zadoséuczynienia, albowiernskoro ma ono zrekompensowaé szkode niemateriaina w postaci krzywdy, to owa krzywda rozumiana w sposob wczesniej opisany, musiataby zaistnieé. Naprawié szkode (krzywde) mozna bowiem tylko wtedy, gdy ona istnieje. Ustaienie zas istnienia krzywdy nie moze polegao na przyjeciu jej istnienia tylko w parciu o twierdzenia pozwu, gdy zachowanie skazanego w czasie diugotrwaiego pobytu w wielu zaktadach penitencjarnych pozwanego nie wskazywato aby negatywnie, jako uwtaczajace jego godnosci, odbierat warunki odbywania kary pozbawienia woinoéci. Ten aspekt sprawy pozwalat Sadowi Okregowemu na dokonanie oceny przestanek zasadzenia zadoséuczynienia z ad. 448 kc ood katem odmowy uwzglednienia powodztwa. Wypetniajac bowiem dyspozycje art. 448 kc sad moz'e przyznaé stosowna sume tytufem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzyn‘/de... sad musi ooenié caioksztatt okolicznosoi, w tym przede wszystkim to, czy bezprawnie naruszono dobro osobiste osoby poszukujacej ochrony, ate przede wszystkim, czy przyznanie rekompensaty materialnej czyniacej zadosé poczuciu krzywdyjest osadzone w istnieniu owego poczucia krzywdy. Inaozej rzecz» ujmujao, winien sad ocenié, czy rzeozywisoie poszukujacy ochrony odczuwat dziatania naruszajace jego dobra jako dolegliwosé zachowaniem które w społeczeństwie jest postrzegane jako wyczerpujące dyspozycję art. 24 kc, konieczność przyznania ochrony osobie pokrzywdzonej jest uzależniona od istnienia owego pokrzywdzenia. Ono tymczasem wyraża się także, a może przede wszystkim, w odczuwaniu i poczuciu krzywdy spowodowanej wspomnianym zachowaniem. Brak poczucia krzywdy wyłącza możliwość jej rekompensowania z uwagi na brak przedmiotu ochrony, którym jest właśnie owo subiektywne poczucie krzywdy, społecznie aprobowane. Oceniająo sprawę w tym aspekcie nie sposób ustalić, czy wspomniane negatywne zachowania pozwanego polegające na permanentnym przekraczaniu norm zakwaterowania osadzonych były dla powoda na tyle dolegliwe, że wzbudzały w nim poczucie krzywdy Š potrzebę jej rekompensaty. Powód przez cały czas objęty żądaniem pozwu nie manifestował na zewnątrz niezadowolenia z osadzenia w takich warunkach.`Nie twierdził też, że owo poczucie krzywdy skrywał z obawy przed negatywną reakcją pozwanego Skarbu Państwa. W tej sytuacji prawidłowo Sąd Okręgowy ocenił, że nie ma uzasadnionych podstaw dla przyznania zadośćuczynienia, albowiemskoro ma ono zrekompensować szkodę niematerialną w postaci krzywdy, to owa krzywda rozumiana w sposób wcześniej opisany, musiałaby zaistnieć. Naprawić szkodę (krzywdę) można bowiem tylko wtedy, gdy ona istnieje. Ustalenie zaś istnienia krzywdy nie może polegać na przyjęciu jej istnienia tylko w parciu o twierdzenia pozwu, gdy zachowanie skazanego w czasie długotrwałego pobytu w wielu zakładach penitencjarnych pozwanego nie wskazywało aby negatywnie, jako uwłaczające jego godności, odbierał warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Ten aspekt sprawy pozwalał Sądowi Okręgowemu na dokonanie oceny przesłanek zasądzenia zadośćuczynienia z art. 448 kc pod kątem odmowy uwzględnienia powództwa. Wypełniając bowiem dyspozycję art. 448 kc sąd może przyznać stosowną sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzj/A/dę... sąd musi ocenić całokształt okoliczności, w tym przede wszystkim to, czy bezprawnie naruszono dobro osobiste osoby poszukującej ochrony, ale przede wszystkim, czy przyznanie rekompensaty materialnej czyniącej zadość poczuciu krzywdyjest osadzone w istnieniu owego poczucia krzywdy. Inaczej rzecz» ujmując, winien sąd ocenić, czy rzeczywiście poszukujący ochrony o_dczuwał działania naruszające jego dobra jako dolegliwość --- STRONA 12 --- wymagajaca usuniecia, a w razie zaniechania takiego dziaiania, czy oczekiwat wyrownania krzywdy przez zapiate stosownej kwoty zadosouczynienia. Wszystkie te oceny wypadiy dia powoda negatywnie z przyozyn, o Idoiych byia mowa i dlatego apeiaoja nie mogta byé uwzgledniona. Ani bowiem Sad Okregowy nie naruszyi art. 24 kc, ani te2 art. 448 kc. Majao na uwadze powyzsze Sad Apeiacyjny apeiaoje oddaiit, o czym orzeki na podstawie art. 385 kpo, zaé o kosztach zastepstwa procesowego udzieionego powodowi 2 urzedu na podstawie § 19 Rozp. MS z 28 czerwoa 2002r_. W sprawie optat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Parfistwa kosztow nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). wymagającą usunięcia, a W razie zaniechania takiego działania, czy oczekiwał wyrównania krzywdy przez zapłatę stosownej kwoty zadośćuczynienia. Wszystkie te oceny wypadły dla powoda negatywnie z przyczyn, o ktorych była mowa i dlatego apelacja nie mogla być uwzględniona. Ani bowiem Sad Okręgowy nie naruszył art. 24 kc, ani też art. 448 kc. Mając na uwadze powyższe Sad Apelacyjny apelację oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 385 kpc, zaś o kosztach zastępstwa procesowego udzielonego powodowi 2 urzędu na podstawie § 19 Rozp. MS z 28 czerwca 2002r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów níeopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr _163 poz. 1348 ze zm.).