Wyrok TC 121//07 WYROK

--- STRONA 1 --- Sygn. akt TC 121//07 WYROK _ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2007 r. V Sqd Okreggowy w Czqstochowie Wydzial I Cywilny w sldadziez P1"zew0dniczqcy: SSO Andrzej Nowak » Protokolant: sekr. sqd. Agnieszka Nicifiska p0 rozpoznaniu W dniu 22 Iistopada 2007' roku W Czqgstochowic na rozprawie sprawy z powédztwa — przeciwko Skarb0wiPa1istwa  Zaldadowi Karnemu W , Aresztowi §1edczemu W _, Aresztowi gleclczemu W _, Aresztowi Sledczemu W _, Aresztowi Siedczcmu w —i Zakladowi Karnemu W  0 zaplatq 1. oddala powédztwo; 2. nie 0bciq_Za powoda obowiqzkiem zwrotu kosztéw procesu na rzecz pozwanego Skarbu Pa1'1sLw2.1 0 Sygn. akt TC 121//07 WYROK _ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2007 r. V Sąd Okręgowy W Częstochowie Wydział I Cywiłny w składzie: Przewodniczący: SSO Andrzej Nowak › Protokolant: sekt. sąd. Agnieszka Nicińska po rozpoznaniu W dniu 22 listopada 200? roku W Częstochowie na rozprawie sprawy z powództwa _ przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W -, Aresztowi Śledczemu W _, Aresztowi Śledczemu W _, Aresztowi Sledczemu W _, Aiesztowi Siedczemu W _i Zakładowi Kamemu W _ o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego Skarbu Panstwa Å --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 12_1f07 ' UZASADNIENIE ‘I H _ Powod pozwem z dnia 21 marca 2007r. Wniosi 0 Skaifbu Pafistwa Zakiadu Karnegow , Aresztu Sledczego w Aresztu §Ied¢Zego'w , Zakiadu Karnego W , Aresztu §Iedczego W i Aresztu §ledczego W kwoty 200.000 zi Wraz Z ustawowymi odsetkami od dnia Wjydania wyroku do dilia zapiaty. W . 0 W uzasadnieniu powod wskazai, Zed rzebywal W Aresztach Sledczych i Zakiadach Karn ‘oh: W A0 W 1 i A0 W W latach 20002002, ZK , ZK i, z1<;  W 1m@h 20032004 oraz w ZK 1 AS w _ Gd 200611 do dnia. dzisiejszego. Powolujqc sis; na postanowienia Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka i’ Podstawowych Wolnoéci, Europejskiej Konwencji o zapobioganiu torturom oraz nieludzkiemu lub ponizajqcemu traktowaniu albo karaniu, Europejskich Regui Wiqziehnych, zalecefi Europejskiego Komitetu Zapobieganiu Torturom oraz kodeksu karnego Wykonawczego, powod podai, i2 pozwany jest zobowiaczany do zapewnienia minimalnych standardow bytowych osobom odbywajqcym kareg pozbawienia Wolnoéci. W‘ okresie objqtym pozwem pozwany nie zapewnii powodowi tego rodzaju Warunkow poprzez przetrzymywanie W nadmiernie przeludnionychi celach, plrzez co nie zostaia zapewniona minimalna przestrzefi 3 1112 n_a Wioinia. Obecnie powod przebywa W dwuosobowej celi, gdzie razem z nim sq osadzone jeszcze cztcry inne osoby. Przez 23 godziny powod musi egzystowaé W takich Warunkaoh, spaé oraz zaiatwiaé swoje potrzeby fizjologiczne. Wszystko to powoduje olbrzymi stres u powoda, przez co zaczqi odczuwaé bole giowy, dolegiiwoéci Zoiacdkowe oraz zaburzenia snu. W 2003r., W czasie kiedy powod przebywai W ZK  Wykryto u niego wrzody Zoiqdka, na ktore leozy sio do chwili obecnej. W tym okresie zdiagnozowano rownicz u niego napady lqkowe spowodowanc nadmierhym stresem, _co spowodowalo koniecznoéé szeéciomiesiqcznego Ieczenia psychiatryoznego. Na skutek zazywanych wowczas iekow powod do chwili obecnej cierpi na zaburzenia snu oraz odczuwa stres W ciqgu dnia. Choroba powoda W Warunkach izolacji Wiqziemiej dodatkowo Wpiyncgioniekorzystnio na sytuacjq materialnq jego rodziny, gdyz niektore leki powod musiai sprowadzaé z domu na swoj koszt. Ponadto Wszystkie powyisze okolicznoéci obciagyi Stan psychiczny matki —, ktora jest chora na stwardnienie rozsiane. W dalszoi czegéci uzasadnienia pozwu, powod podai, ii Warunki bytowe W zakiadach karnych sq z dnia na dziericoraz gorsze przez co pogarsza ‘sic; rowniez jego stan psychiczny i fizyczny. PoWy2sze Warunki sq sprzeczne ze standardami konstytucyjnymi. Powod na skutek pobytu W zakiadach karniych czuje sig wykoflczony psychiciznie i fizycznie. Nie moie przy tym Iiczyé na zadnq pomoc ze strony pafistwa. W zwiqzku z tym pozwany obowiqzany jest do naprawienia szkody jaka powstaia na skutek niezgodnogo 2 prawem dziaiania Wiadzy publicznej. Jednostki organizacyjne roprezentujqce Skarb Pafistwai W niniejszym procesie Wniosiy o oddaienie powodztwa i obcizizenie powoda kosztami procesu. _ _ ' Zaklad Karny W  W odpowiodzi na pozew (k. 3031), Wskazai, Z6 powod ptzebywai W toi jednostco organizacyjnej trzykrotnie: od 21.07.2004]; do 2~4.10.2004r., gdy nie powrocii '2 udzielonej mu prze ustki, od 10.02.2006r. do 26."06.2006r. kiedy zostai przetransportowany do ZK w i oraz od 14.11.2006r. do chwili obeonej. Za kazdyrn razem powod byio osadzony zgodnie z klasyfikacj Q. Pozwany nie zaprzeczyi okolicznoéci, Sygn. akt I C 12_1."07 ` UZASADNIENIE "| 1.' _ Powód pozwem z dnia 21 marca 2007r. wniosł o Skarbu Państwa Zakładu Karnegow , Aresztu Sledczego w Aresztu Śledczegow , Zakładu Karnego W , Aresztu Śledczego w i Aresztu Śledczego W kwoty 200.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wydania wyroku do dnia zapłaty. „ _ .I W uzasadnieniu powód wskazał, że rzebywał W Aresztach Śledczych i Zakładach Karn 'ch: W AŚ W ' i AŚ W W latach 2000-20.02, ZK -, ZK Ű, zk _ W iatach 2003-2004 oraz W zk 1 As W _ od 2006r. do dnia dzisiejszego. Powołując sie na postanowienia Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka ii Podstawowych Wolności, Europejskiej Konwencji o zapobieganiu torturom oraz nieludzkieinu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, Europejskich Reguł Więziennycb, zaleceń Europejskiego Komitetu Zapobieganiu Torturom oraz kodeksu karnego wykonawczego, powód podał, iz pozwany jest zobowiązany do zapewnienia ininimalnych standardów bytowych osobom odbywającym karę pozbawienia wolności. W okresie objętym pozwem pozwany nie zapewnił powodowi tego rodzaju warunków poprzez przetrzyrnywanie w nadmiernie przeludnionychi celach, przez co nie została zapewniona minimalna przestrzeń 3 1112 na wieźnia. Obecnie powód przebywa W dwuosobowej celi, gdzie razem z nim są osadzone jeszcze cztery inne osoby. Przez 23 godziny- powód musi egzystować w takich warunkach, spać oraz załatwiać swoje potrzeby fizjologiczne. Wszystko to powoduje olbrzymi stres u powoda, przez co zaczął odczuwać bóle głowy, dolegliwości zołądkowe oraz zaburzenia snu. W 2003r., w czasie kiedy powód przebywał w ZK _ wykryto u niego wrzody żołądka, na które leczy się do chwili obecnej. W tym okresie zdiagnozowano równiez u niego napady lękowe spowodowane nadmiernym stresem, _co spowodowało konieczność sześciomiesięcznego -leczenia psychiatrycznego. Na skutek zazywanych wówczas leków powód do chwili obecnej cierpi na zaburzenia snu oraz odczuwa stres w ciągu dnia. Choroba pcwoda w warunkach izolacji więziennej dodatkowo wpłynęłaniekorzystnie na sytuację materialną jego rodziny, gdyż niektóre leki powód musiał sprowadzać z domu na swój koszt. Ponadto wszystkie powyższe okoliczności obciązył stan psychiczny matki _ która jest chora na stwardnienie rozsiane. W dalszej części uzasadnienia pozwu, powód podał, iz warunki bytowe W zakładach karnych są z dnia na dzieńrcoraz gorsze przez co pogarsza się równiez jego stan psychiczny i fizyczny. Powyższe warunki są sprzeczne ze standardami konstytucyjnymi. Powód na skutek pobytu W zakładach karnych czuje się wykończony psychicznie i fizycznie. Nie może przy tym liczyć na żadną pomoc ze strony państwa. W związku z tym pozwany obowiązany jest do naprawienia szkody jaka powstała na skutek niezgodnego z prawem działania władzy publicznej. Jednostki organizacyjne reprezentujące Skarb Państwa W niniejszym procesie wniosły o oddalenie powództwa i obciążenie powoda kosztami procesu. _ _ " Zakład Karny w _ w odpowiedzi na pozew (k. 30-31), wskazał, że powó_d przebywał w tej jednostce organizacyjnej trzykrotnie: od 21.07.2004r. do 24.10.2004r., gdy nie powrócił "z udzielonej mu prze ustki, od 10.02.2006r. do 26.06.2006r. kiedy został przetransportowany do ZK w Ű oraz od 14.11.2006r. do chwili obecnej. Za kazdym razem powód było osadzony zgodnie z klasyfikacj ą. Pozwany nie zaprzeczył okoliczności, --- STRONA 3 --- fze powod W trakcie odbywania kary pozbawieniawolnosci W ZK  by} osadzoriy W Warunkach przepein_ienia.' Pozwany jednakze, przestrzegoi Wymaganej W takich Warunkach procedury ustalonej przepisami kodeksu karnego wykonawczego i Rozjjorzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 26 sierpnia 2003r. W sprawie trybu postepowania Wiasciwych organow W Wypadku, gdy iiczba osadzonych W zakiadach karnych i aresztach sledczych przekroczy W skali kraju ogolnq pojemnoéé tych zakiadow. Kafzdorazowo Dyrektor Zakiadu Karnego, bezzwiocznie powiadamiai sedziego penitencjarnego, gdy zachodziia koniecznosé Umieszczenia osadzonego W Celi W Warunkach, gdy na jednq osobe przypada powierzchnia ponizej poniiej 3 m2. Przy tym W swietle ObOWi8LZLl_iQC}’Ch przepisow prawa dyrektor jednostki penitencjarnej nie mo2e odmowié przyjecia skazanego do odbywania kary pozbawienia Wolnosci powoirujqc sie na przepeinienie zakiadu. Pafistwo W ten sposob przedkiada dobro porzqdku publicznego i~ zasade ochrony spoieczefistwa przed osobami mu zagrazaj qcymi ponad prawo osadzonych do 3 111’ powierzchni W celi mieszkalnej. Pozwany zarzucii ponadto, Ze powod mija sie Z prawdq WSk.ElZllj2!LC W pozwie, Ze przebywa obecnie W czteroosobowej celi, gdyz jest umieszozony W celi przeznaczonej dla 6 osob. Powodowi zaproponowano przy tym przeniesionie do innej celi, gdzie liczebnosdosadzonych jest mniejsza, ten jednak odmowii WSkE1ZLljQC, Ze nie przejdzie do celi dla niepaizicych. Powod W trakcie pobytu W ZK ! nigdy nie korzystal z konsultacji psychoiogicznych, nie zgiaszail" tefz Zadnych dolegliwoéci fizycznych psychicznych, die uskarzai sie na fiiedogodnosci zwiatzane z przeludnieniem, ani na ZWi2[Z3Il€ z tym dolegliwosci psychiczne. W wyniku pobytu W przedmiotowej j ednostce penitencjarnej powod nie doZnai' Zadnego uszczerbku na. zdrowiu. Powod podobnie jak inni osadzeni W ZK miai zapewnione VV}’pOSEi.Z6I'1i€ ceii mieszkalnej zgodnie z przepisami Rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 17.10.2003r. W sprawie Warunkow bytowyc11 osob osadzonych W zakiadaoh karnych i aresztach sledczych. Cele mieszkalne sq_WyposaZone W Weziy sanitarne i inne sprzety niezbedne do zycio i prawidiowego funkcjonowania, a W szczegolnosci do zachowania porzqdku i higieny. Pozwany Wskazal ponadto, 2':e Administrzicja ZK _ doldada nalezyiej starannosci, aby kara pozbawienia Wolnosci byia Wykonywana humanitamie i 2 poszanowaniem godnoéci osobistej. POW6d ma zatem zagWarantowanq_ mozliwosé utrzyinywania 'kontaktoW ze swoimi bliskimi, moie uczestniczyé W organizowanych zajeciach kulturalnooswiatowych, korzystaé .' 2 indywidualnych konsultacji psychologicznych; jest objety profilaktykq lekarskq, moze braé udziai W naboiefiswvach. Powod musi jednaliczyé sie z tym, Ze Kara pozbawienia Wolnosci polega no izolowaniu osob, ktore zostaly prawomocnie skazane, 3100 za tyln idzie z pewnymi ograniczeniami i uciaglixvoéciami. ‘ ‘ " " Ustosunkowujqc sir; do tresci zawartych W pozwie Areszt §1edczy wu (k. 3941) zaprzeczyi twierdzeniom p0Woda. jakoby Wskutek niezgodnego z prawem dziaiania lub zaniechania administtacji jednostki penitencjamej powod imogi poniesé jakajcolwiek szkode. — przebywai ‘W AreszcieS1edczym W — dwukrotniez od 31.01.2001r. do 12.06.2002r. oraz od 02.02.2006r. do 10.02._2006r. W tyin okresie W celach, W ktorych zamieszkiwai powéd mogio W‘ystqpié nieznaczne przekroczenie normy mieszkalnej okreslonej W art. 110 §2 k.k.W. Niezapewnienie kazdemu skazanemu Wyinaganej powierzchni 3 m2, wynika jednak 2 przeludnienia aresztu, co jest problemem ogoinopenitencjarnym i dotyczapym Wszystkich aresztow sledczych i zakladow kamychl na terenie kraju. ' Dyrektor Aresziu Sledczego uinieszczajqc powoda W Warunkach niespelniajqcych pow}/Zszej normy, zachowai procedure polegajapq na niezwiooznyin zawiadomieniu sedziego penitencjarnego stosownie do art. 248 §1 k.k.W. Rowniez W że powód W trakcie odbywania kary pozbawieniawolności W ZK _ 'był osadzony w warunkach przepełnienia. Pozwany jednakże, przestrzcgał wymaganej .w takich warunkach procedury ustalonej przepisami kodeksu karnego wykonawczego i Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba osadzonych W zakładach karnych -i areszta.ch śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów. Każdorazowe Dyrektor Zakładu Karnego, bezzwłocznie powiadamiał sędziego penitencjarnego, gdy zachodziła konieczność umieszczenia osadzonego W celi W Warunkach, gdy na jedną osobę przypada powierzchnia poniżej poniżej 3 mz. Przy tym W świetle obowiązujących przepisów prawa dyrektor _jednostki penitencjarnej nie może odmówić przyjęcia skazanego do odbywania kary' pozbawienia wolności powołując się na przepełnienie zakładu. Państwo W ten sposób przedkłada dobro porządku publicznego i' zasadę ochrony społeczeństwa przed osobami mu zagrażaj ącymi ponad prawo osadzonych do 3 in* powierzchni w celi mieszkalnej. Pozwany zarzucił ponadto, że powód mija się z prawdą wskazując W pozwie, że przebywa obecnie W czteroosobowej celi, gdyż jest umieszczony w celi przeznaczonej dla 6 osób. Powodowi zaproponowano przy tym przeniesienie do innej celi, gdzie liczebnośćosadzonych jest mniejsza, ten jednak odmówił wskazując, że nie przejdzie do celi dla niepalących. Powód w trakcie pobytu W ZK l nigdy nie korzystał z konsultacji psyc-hologic-znych, nie zgłasza-ł też żadnych dolegliwości fizycznych psychicznych, nie uskarżał się na niedogodności związane z przeludnieniem, ani na związane z tym dolegliwości psychiczne. W wyniku pobytu W przedmiotowej jednostce penitencjarnej powód nie doznał' żadnego uszczerbku na zdrowiu. Powód podobnie jak inni osadzeni W ZK miał zapewnione wy_posażenie celi rnieszkalnej zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. W sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Cele mieszkalne są Wyposażone W węzły sanitarne i inne sprzęty niezbędne do zycia i prawidłowego funkcjonowania, a W szczególności do zachowania porządku i higieny. Pozwany wskazał ponadto, ze Administracja ZK _ dokłada należytej staranności, aby kara pozbawienia Wolności była wykonywana humanitarnie i z poszanowaniem godności osobistej. Powód ma zatem zagwarantoWaną_ możliwość utrzymywania 'kontaktów ze swoimi bliskimi, może uczestniczyć w organizowanych zajęciach kulturalne-oświatowych, korzystać Í z indywidualnych konsultacji psychologicznych, jest objęty protilaktyką lekarską, może brać udział w nabożeństwach. Powód musi jedna liczyć się z tym, że kara pozbawienia wolności polega na izolowaniu osób, które zostały prawomocnie skazane, a*co za tym idzie z pewnymi ograniczeniami i uciążliwościami. ' ` ' ' Ustosunkowując się do treści zawartych W pozwie Areszt Śledczy wn- (k. 39-41) zaprzeczył twierdzeniom powoda. jakoby wskutek niezgodnego z prawem' działania lub zaniechania administracji _jednostki penitencjarnej powód mógł ponieść jakąkolwiek szkodę. _ przebywał w Areszcie .Śledczym W _ dwukrotnie: od 31.01.2001r. do 12.06.2002r. oraz od 02.02.2006r. do l0.02._2006r. W tym okresie W celach, W których zamieszkiwał powód mogło wystąpić nieznaczne przekroczenie normy mieszkalnej określonej W art. 110 §2 k.k.w. Niezapewnienie każdem_u skazaneinu wymaganej powierzchni 3 m2, wynika jednak z przeludnienia aresztu, co jest problemem ogólnopcnitencjarnym i dotyczącym wszystkich aresztów śledczych i zakładów karnych" na terenie kraju. ` Dyrektor Aresztu 'Śledczego umieszczając powoda w warunkach niespełniających powyższej normy, zachował procedurę polegającą na niezwłocznym zawiadomieniu sędziego penitencjarnego stosownie do art. 248 §l k.k.w. Również W --- STRONA 4 --- swietie posta11oWie1'1 Rozporzqdzenia Ministra Sprawiediiwoéci W sprawie trybu postcgpowxania Wiasciwych organow W Wypadku, gdy liczba osadzonych W zakiadach karnych i aresztaoh sledczyoh przekroczy W skali kraju ogolnq pojemnosé tych zakiadow. Ponadto W Areszcie dokonano adaptacji innych pomieszczefi z przeznaczeniem na cele mieszkalne dla osadzonych. Pozwany zarzucil ponadto, Ze pomimo ograniczenia powierzchni mieszkalnej powod miai zapewnione Wszystkie prawa Wynikajape z obovx*iaLzujaccyoh przepisow tj.: odpowiednie ze Wzgiedu na stan zdrowia Wyiywienie, bezpiatnq opieke medycznan. odpowiednie Warunki higieny osobistej i czystosci W celach, umoziiwienie kontalatu z rodzinqi bliskimi, zajecia kulturalnooswiatowe i sportowe, W tym dostep do radia, prasy i teiewizji. Powéd podczas jego pobytu W Areszcie nie ‘zgiaszai ‘jakichkolwiek skarg na Warunki bytowe panujqce W jednostce, nie zgiaszai teZ prosb czy wnioskow W tym zakresie. Na’ skutek osadzenia powod nie poniosi zadneji szkody ani krzywdy, zas ograniczenie minimalnej powierzchni mieszkainej by1o'uzasadn_ione i zgodne z przepisami prawa. _ ' _ Zakiad Karny W _ We Wniesionej odpowiedzi na pozew (k. 5658) podniosi, ii roszczenie. powoda nie zasiuguje na uwzglednienie. Powod W Zéxkiadzie Kamym W _ przebywai dwukrotniez od 07.08.2003r. do 30.01.2004r. oraz ponownie od 30.06.2004r. do 20.07.2004r. W tym ozasie byio osadzony W celach dWu i trzyosobowych. W pewnych okresach zageszczenie osadzonych przekraczalo W nich norme 3 1112 na osobe. Stan ten jest jednak Wywoiany utrzymujaficym sie od dawna przepeinieniem zakiadu karnego, zas Zakiad Karny nie ina Wpiywu na ta; okolicznosé. Przy tym zostaiy spelnione Warunki prawns, "konieezne do speinienia przy Wystqpieniu nadmiemego zageszczenia pozwanych. Zakiad Karny zawiadomii 0 tym fakcie sedziego penitencjarnego. Doioicono rowniez iialezytych starafi, aby zapewnié ustawowo ok1'es1onq powierzchnie mieszkalnac na jednego osadzonego — 3 mi, zagospodarowywujqc inne pomieszczenia na cele mieszkalne. W kazdej celi mieszkalnej Zakiadu Karnego Znajdiijq sic; urzqdzenia sanitarne, ktore sq oddzieIo_11e od od reszty pomieszczenia przeznaczonej do spania, odpoczynku i spozywania posiikow, kazdy z osadzonych ma zapewnione iozko. Pozwany Wskazai ponadto, Ze powod iniai W czasie pobytu W jednostce penitencjarnej zapexvnionq bezpiatnqi Wiasciu’aL opieke medycznq. W tym tez zakresie pozwany podwazyi twierdzenia powoda dotyczqce falctu jego zachorowania W czasie pobytu W Zakiadzie Kamym W  na chorobe Wrzodowq oraz poniesienia W Wyniku tego dalszego uszczerbku psychicznego.  _ W momencie przyjecia do Zakiadu Karnego zostai zbadany i W z\viag.ku Z faktem, Ze zgiosii przobycie Zoitaczki typu C otrzymai lekkostrawnzi diete. Ponadto powod cechowai sie bardzo szczvupiq budowq ciala, gdyz przy Wzroscie 179 cm Wazyi jedynie 54, 7 kg. W dniach 1 stycznia i 22 Wrzesnia 2003r. powod zgiosil sie do lekarza z bolem brzucha, W zwiqzku z czym zostai poddany gastroskopii. W Wyniku badani stwierdzono, Ze na k1'zyWi2ni’_e Wiekszej na Wysokosci kagta Zolqdka istnieje Widoczne uniesienie éluzowki na Wysokosci ok 5 mm z centralnq martwicq. P0 przeprowadzeniu badania histopatologicznego stwierdzono u powoda Wrzod Zoiqdka bez cech nowotworowych. W paidzierniku 2003r. poddano powoda badaniu krwi, ktore Wykluczyio przebyte zapalenie Wqtroby. Powod W Zakiadzie Kaniyin zgiaszai 51¢ do Iekarza z bolem brzucha W dniach 06.10.2003r., 22.I0.2003r., 03.i1.2003r., 0_7.11.2003r. W zwiagku Z tym zostai objety standardowym leczeniem. Nastepnie W dniu l2.11.2003r. powod zaczqi uskarzaé sie na nerwice i bezsennosé. Zalecono podawanie mu lekow przeciwdepresyjnych. W dniu 17.11.2003r. powod ponownie zgiosii sie do lekarza Wskazujqc, 'Ze ma dusznos'.ci._ Przeprowadzone badanie osiuchowe nie Wykazaio zmian W piucach. W toku zaleconych konsultacji świetle postanowień Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba osadzonych_ W zakładach karnych i aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów. Ponadto W Areszcie dokonano adaptacji innych pomieszczeń z przeznaczeniem na cele mieszkalne dla osadzonych. Pozwany zarzucił ponadto, że pomimo ograniczenia powierzchni mieszkalnej powód miał zapewnione wszystkie prawa wynikające z obowiązujących przepisów tj.: odpowiednie ze względu na stan zdrowia wyżywienie, bezpłatną opiekę medyczną. odpowiednie warunki higieny osobistej i czystości W celach, uniożliwienie kontaktu z rodzinąi bliskimi, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe, W tym dostęp do radia, prasy i telewizji. Powód podczas jego pobytu W Areszcie nie “zgłaszał 'jakichkolwiek skarg na warunki bytowe panujące W jednostce, nie zgłaszał też próśb czy wniosków w tym zakresie. Na skutek osadzenia powód nie poniósł żadnej szkody ani krzywdy, zaś ograniczenie minimalnej powierzchni mieszkalnej było "uzasadnione i zgodne z przepisami prawa. _ ' _ Zakład Karny W _ we wniesionej odpowiedzi na pozew (k. 56-58) podniósł, iż roszczenie. powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Powód W Zakładzie Karnym W _ przebywał dwukrotnie: od 07.08.2003r. do 30.01.2004r. oraz ponownie od 30.06.2004r. do 20.07.2004r. W tym czasie było osadzony W celach dwu i trzyosobowych. W pewnych okresach zagęszczenie osadzonych przekraczało W nich normę 3 1112 na osobę. Stan ten jest _jednak wywołany utrzymującym się od dawna przepełnieniem zakładu karnego, zaś Zakład Karny nie ma wpływu na tą okoliczność. Przy tym zostały' spełnione Warunki prawne, 'konieczne do spełnienia przy wystąpieniu nadmiernego zagęszczenia pozwanych. Zakład Karny zawiadomił o tym fakcie sędziego penitencjarnego. Dołożono również "nalezytych starań, aby zapewnić ustawowo określoną powierzchnię mieszkalną na jednego osadzonego - 3 mz, zagospodarowywując inne pomieszczenia na cele mieszkalne. W każdej celi inieszkalnej Zakładu Karnego "znajdują się urządzenia sanitarne, które są oddzielone od od reszty pomieszczenia przeznaczonej do spania, odpoczynku i spożywania posiłków, każdy z osadzonych ma zapewnione łóżko. Pozwany wskazał ponadto, że powód miał W czasie pobytu W jednostce penitencjamej zapewnioną bezpłatnąi właściwą opiekę medyczną. W tym też zakresie pozwany podważył twierdzenia powoda dotyczące faktu jego zachorowania W czasie pobytu W Zakładzie Karnym W - na chorobę wrzodową oraz poniesienia W wyniku tego dalszego uszczerbku psychicznego. _ _ W momencie przyjęcia do Zakładu Karnego został zbadany i W związku z faktem, że zgłosił przebycie żółtaczki typu C otrzymał lekkostrawną dietę. Ponadto powód cechował się bardzo szczupłą budową ciała, gdyż przy wzroście l79 cm ważył jedynie S4, 7 kg. W dniach 1 stycznia i 22 września 2003r. powód zgłosił się do lekarza z bólem brzucha, W związku z czym został poddany gastroskopii. W wyniku badani stwierdzono, że na krzywiżnie większej na wysokości kąta żołądka istnieje widoczne uniesienie śluzówki na wysokości ok 5 mm z centralną martwicą. Po przeprowadzeniu badania histopatologicznego stwierdzono u powoda wrzód żołądka bez cech nowotworowych. W październiku 2003r. poddano powoda badaniu krwi, które Wykluczyło przebyte zapalenie wątroby. Powód W Zakładzie Karnym zgłaszał się do lekarza z bólem brzucha W dniach 06.10.2003r., 22.10.2003r., 03.11.2003r., 0_7.l1.2003r. W związku z tym został objęty standardowym leczeniem. Następnie W dniu 12.11.2003r. powód zaczął uskarżać się na nerwicę i bezsenność. Zalecono podawanie mu leków przeciwdeprcsyjnych. W dniu 17.11.2003r. powód" ponownie zgłosił się do lekarza wskazując, "że ma duszności._ Przeprowadzone badanie osłuchowe nie wykazało zmian W płucach. W toku zaleconych konsultacji --- STRONA 5 --- psychiatrycznych powod W dalszym ciqgu zglaszai probiemy ze snem i uczucie koiatania seroa.'Za1econo przyjmowanie odpowiednichiekow. W dniu 19.1_1.2003r. powod poriownie by} badany przez lekarza. psychiatre na skutek zgiaszanych dolegliwosoi ze snem i uczucia koiatania serca. Dalsze "konsultacje psychiatryczne miaiy jeszcze micjsce W dniach 0'5.l2.2003r. i 17.12.2003r. Nastepnie W dniu 30.01.2004r. powod zostai przetransportowany do Aresztu dledczego W _, gdzie ro_WnieZ _zg%aszai koiatanie serca. W czasie konsultacji internistycznej podal, Ze przed 7 miesiapalni przebyi zatrucie kokainq (jednorazowe zaiycie) i od tego tez czasu miewa okresowe uczucie dusznosci umiejscowione za mostkiem oraz szybkie bicie serca. Pozwany WSi<é1ZEii, Zepowod W czasie jego pobytu W Zaldadzie Kamym W — byi leczony i diagnozowany prawidiowo, Wedlug obowiqzujapej Wiedzy i sztuki medycznej. Po zgioszeniu przez niego dolegliwoéci brzucha przeprowadzono badanie, ktore doprowadziio do wykryeia Wrzodu Zoiqdka. Chory otrzymai W zwiqzku 2 tym stosownq dieie oraz otrzylnywai leki. Pozwany zwroci1 rowniez uwage na fakt, Ze schorzenia zgliaszane przez powoda zazwyczaj 1najQ Wiele przyczyn, sq rowniez uwarunkowane genetycznie i srodowiskowo. Choroby te doty'1<ajq zarowno osoby przebyivajape Wj€d110SiikElCh penitencjarnych, jak i na Wolnosci. Ponadto powod sam przyznai, Ze W przesziosci zazywai ndtkotyki oraz przeszedi zatrucie kolcainaci od tego ozasu miewa okresowe uczucia dusznosbi oraz uczucie szybkiego bicia serca. Areszt diedczy W — ustosunkowujaic sie do Zqdania pozwu (k. '78'79) zaprzeczyi twierdzeniom powoda WSkE1Zl.1j£1_C na ich bezzasadnosé. W uzasadnieniu swojego stanowiska podai, Ze powod przebywai W iAreszcie §1edczy1n W  _ od I3 paidziernika. 2006r. do 14 listopada 2006r. kiedy to zostai przetransportowany do Za1<iadu Kamego _W  jako do jednostki docelowej. Zgodnie z art. "110 §2 kodeksu karnego Wykonawczego powierzchnia oeli mieszkalnej, przypadajqca no jednego osadzonego nie moze byé mniejsza nit 3 m2 . Jednakze art. 248 §1 k.1<.W. Zezwala na umieszczenie osadzonego na ozas okreslony W Warunkach, W ktorych na jednq osobe przypada mniej niz 3 mg powierzchni. Rowniez §2 pkt 4 Rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci W sprawie trybu postepowania Wiasciwych organow W W3/padku, gdy liczba osadzonych W zakiadach karnych i aresztach sledczych przekroczy W skali kraju ogolnq pojemnosé tych zakiadow zezwala na czasowe urnieszczenie osadzonego W celi, W kt6re' nie ma zagwarantowanej powierzchni 3 mg. Przeludnienie W Areszcie §1edc2ym W h W okresie od paidziernika do iistopada 2006r. Wynosiio srednio 120% o ezym sedzia penitencjaroy byi informowany na bietatco. JednakZe fakt, iZ W powyzszym okresie Wystepowaio gjawisko przeludnienia nie oznaczaio Woaie, Ze poW6d przebywal W przeludnionyoh eelach. Powod W trakcie swojego pobytu W Areszcie §ledczym W _ powod przebywai W celach Wieloosobowych, z odpowiednim oslwietlenieln, temperaturao Wenq/lacja‘ i Wydzieionym xveziem sanitamym. Otrzymywai rowniez srodki do utirzymywania czystosci W celi oraz plyn do naczyfi, ktore sq Wydawane do 10 kaidego miesiagza. Poza tym raz‘ W miesiapu byia przeprowadzana dezynsekoia eel przez Wyspecjalizowanq finne zewnetrznac W przypadku indywidualnych zgioszefi o 0 insektach dostarczane byiy doraine érodki owadobojcze. Remonty col byiy przeprowadzane zgodnie 2 harmonogramem prac. PoWod'W trakcie swojego miesiecznego pobytu W Areszcie Sledcgym W I nigdy nie Zgiaszai Zadnyoh dolegliwosci psychicznych, nie ujawnil rowniei swoim zachowaniem syinptomow depresyjnych. Nigdy rowniei nie zgiosii sie na rozmowo z psychiatrq czy psychologiem. Chetnie natomiast uczestniczyi W "zajeciach kulturalnooswiatowych, sportowyoh i rekreacyjnych. Regulamie korzystai z przyslugujapych mil codziennych spacorow. Powod nie Wnosii Zadnych skarg do administracji jednostki penitencjarnej. W ocenie pozwanego psychiatrycznych powód W dalszym ciągu zgłaszał problemy ze snem i uczucie kołatania serca.`Zalecono przyjmowanie odpowiednich leków. W dniu 19.11.2003r. powód ponownie był badany przez lekarza psychiatrę na skutek zgłaszanych dolegliwości ze_ snem i uczucia kołatania serca. Dalsze 'konsultacje psychiatryczne miały jeszcze "miejsce W dniach 05.12.2003r. i 17.12.2003r. Następnie W dniu 30.01.2004r. powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego W _, gdzie równiez _zgłaszał kołatanie serca. W czasie konsultacji internistycznej podał, ze przed 7 miesiącami przebył zatruc-ie kokainą (jednorazowe zażycie) i od tego też czasu miewa okresowe uczucie duszności umiejscowione za mostkiein oraz szybkie bicie serca. Pozwany wskazał, zepowód W czasie jego pobytu w Zakładzie Kamym W _ był leczony i diagnozowauy prawidłowo, według obowiązującej wiedzy i sztuki medycznej. Po zgłoszeniu przez niego dolegliwości brzucha przeprowadzono badanie, które doprowadziło do wykrycia wrzodu żołądka. Chory otrzymał W związku z tym stosowną dietę oraz otrzymywał leki. Pozwany zwrócił równiez uwagę na fakt, ze schorzenia zgłaszane przez powoda zazwyczaj mają wiele przyczyn, są równiez uwarunkowane genetycznie i środowiskowe. Choroby te dotykają zarówno- osoby przebywające W- jednostkach penitencjarnych, jak i na wolności. Ponadto powód sam przyznał, że w przeszłości zazywał narkotyki oraz przeszedł zatrucie kokainąi od tego czasu miewa okresowe uczucia duszności oraz uczucie szybkiego bicia serca. Areszt .Śledczy W" _ ustosunkowując się do żądania pozwu (k. '78-79) zaprzeczył twierdzeniom powoda wskazując na ich bezzasadność. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, ze powód przebywał W iAreszcie Śledczym W - _ od l3 października 2006r. do 14 listopada 2006r. kiedy to został przetransportowany do Z-ak-ładu Karnego _w I jako do jednostki docelowej. Zgodnie z art. 110 §2 kodeksu karnego wykonawczego powierzchnia celi mieszkalnej, przypadająca na _jednego osadzonego nie może być mniejsza niz 3 m2 . Jednakże art. 248 §l k.k.W. Zezwala na umieszczenie osadzonego na czas określony W warunkach, w których na jedną osobę przypada mniej niz 3 n12 powierzchni. Również §2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów zezwala na czasowe umieszczenie osadzonego W celi, W które' nie ma zagwarantowanej powierzchni 3 m2. Przeludnienie W Areszcie Śledczym W h w okresie od pazdziernika do listopada 2006r. wynosiło średnio 120% o _czym sędzia penitencjarny był informowany' na bieżąco. Jednakże fakt, iż W powyższym okresie występowało zjawisko przeludnienia nie oznaczało wcale, że powód przebywał W przeludnionych celach. Powód w trakcie swojego pobytu W Areszcie Śledczym W _ powód przebywał W celach Wieloosobowych, z odpowiednim oświetleniem, temperaturą, Wentylacja i wydzielonym węzłem sanitarnym. Otrzymywał również środki do utrzymywania czystości w celi oraz plyn do naczyń, które są wydawane do 10 każdego miesiąca. Poza tym raz w miesiącu była przeprowadzana dezynsekcia cel przez wyspecjalizowaną firmę zewnętrzną. W przypadku indywidualnych zgłoszeń o . insektach dostarczane były doraźne środki owadobójcze. Remonty cel były przeprowadzane zgodnie z harmonogramem prac. Powódw trakcie swojego miesięcznego pobytu W Areszcie Śledczym W - nigdy nie zgłaszał zadnych dolegliwości psychicznych, nie ujawnił również swoim zachowaniem symptomów depresyjnych. Nigdy równiez nie zgłosił się na rozmowę z psychiatra czy psychologiem. Chętnie natomiast uczestniczył W "zajęciach kulturaln0-oświatowych, sportowych i rekreacyjnych. Regularnie korzystał z przysługujących niu codziennych spacerów. Powód nie wnosił zadnych skarg do administracji jednostki penitencjarnej. W ocenie pozwanego --- STRONA 6 --- brak jest W zwiqzku z tym jakichkolwiek niezgodnyoh 2 prawem dziaiafi lub [email protected] funkcjonariuszy _S1uZy Wieziennej W —, ktore pozostawaiyby W zwiqzku przyczynowoskutkowym Z ewentualnq szkodq lub krzywdac ktorej rniaiby doznaé powod. _ W odpowiedzi na pozew wniesionej przez Areszt §1edczy W _ (k. 9192) Wskazano, ze powod przebywai W tamtejszej jednostce penitencjarnej jako tymczasowo aresztowany W okresie od 19.05.2000r. do 31.01.2001r. W tym czasie W Areszoie WystepoW_aio zjawisko przeludnienia, za ktore nie ponosi on odpowiedzialnosoi. Dyrektor Aresztu dledczego, jako organ postepowania Wykonawozego nie ma W takiej sytuacji mozliwosci odmowy przyjecia danej osoby. do palcowki. Sytuacja utrzymujapego sie przeiudnienia zostaia uznana za szozegolnie uzasadnionyj Wypadek do umieszczenia osadzonych na czas olcreslony W Warunkach, W ktorych powierzchnia celi przypadaj Qcana jednq osobeWynosiia mniei niz 3 mg, o czym, stanowi art. 248 §1 k.k.W. O takiin umieszozeniu osadzonych informowano pisemnie sedziego penitencjarnego. Pozwany podkreslii, Ze W przediniotowym okresie przystosowai na miejsca zakwaterowania dla osadzonych Wszelkie mozliwe pomieszczenia tj. siiownie i pokoj kapelana. Przepeinienie zakiadow karnyoh jest problemem ogolnokrajowym, na ktore jednostki penitencjarne, W tym rowniez Areszt §1edczy W _ nie majq Zadnego Wpiywu. Areszt Sledozy W ,  podobnie jak pozostaie jednostki organizacyjne reprezentujaflce Skarb Pafistwa W niniejszym procesie Wniosi o oddalenie powodztwa. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew (k. 117119) Wskazano, Ze powod przebywai W tamtejszej plaoowce penitencjarnej W okresie od 30 styoznia 2004r. do dnia 30 czerwca 2004r. Podczas pobytu W Areszcie powod przebywai W celach 0 powierzchni od _7,20 1112 do 15,70 m2. Z uwagi na stosowany obecnie system infonnatyczny nie byio moiliwosci ustalenia ile osob przebywaio Wowczas Wraz z powodem W celach. Jednakze z Liwagi na fakt, i2 W owym czasie przeludnienie W calym zakiadzie Wynosiio 110%, W Wiekszych celach mogio przebywaé po 6 osob. W celach dwuosobowych zawsze przebywaiy tylko dWie osobly, gdyz nie ma praktyki kwaterowania tam Wiekszej liczby osadzonych. PozWany nie ma moze odmowié przyjeciav osoby powolujap sie na przepeinienie jednostki penitencjamej. Ponadto &dlI11I11S1I]f&Cjfl Aresztu §ledczego, zgodnie z art. 248 §1 k.k._W. poinfonnowaia sedziego penitencjarnego 0 tym, Ze powierzchnia mieszkalna W celi na jednq osobe Wynosi ponizej 3 1112. Dodatkowo zgodnie z §2 ust. 4 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 26 sierpnia 20031". W sprawie trybu postepowania Wiasciwych orgaiiow W Wypadku, gdy liczba osadzonych W zakiadach karnych Iub aresztach sledozyoh przekroozy W skali kfaju ogolnq pojemnosé tyoh zakiadow dopuszoza ozasowe uinieszczenie osadzonego W Warunkach, W ktorych powierzohnia na jednq osobe Wynosi mfiiej niZ 3 1112. Pozwany W celu realizacji uprawniefi osadzonyoh do zapewnienia powierzchni 3 m2 na osadzonego, administracja zakiadu dokonaiawszelkioh mozliwych czynnosci, miedzy innymi W zakiadzie Wykorzystano inne pomieszczenia na dodatkowe cele mieszkalne, kazdy 2 osadzonych miai Zapewniony reguiaminowy sprzet 1<_WaterunkoWy.' W kazdej celi mieszkalnej aresztu urzqdzenia sanitarne sq oddzielone od roszty pomieszczenia przeznaczonej do spania, 'odpocZynku i spozywariia posiikow. Pomieszozenia sanitarne nie sq Wliczane do metrazu celi. Powod mimo Wystepowania czasowego niewieikiego ograniczenia_,poWierzo1mi mieszkainej powod miai zapewnione Wszystkie prawa Wynikaj ape z 0b0Wi21ZUj21CyCh przepisow, W tym roWnieZ bezpiatnq opieke inedycznq. W zwiqzku ze zgiaszanyini przez powoda schorzeniami by} on podany leczeniu zgodnie z Wiedzq i sztukq medyoznq. Ponadto powyzsze przypadiosci — nerwica i zxviqzane brak jest W związku z tym jakichkolwiek niezgodnych z prawem działań lub zaniechań funkcjonariuszy _Służy Więziennej W _, które pozostawałyby W związku przyczynowo-skutkoiwym z ewentualną szkodą lub krzywdą, której miałby doznać powód. _ W odpowiedzi na pozew wniesionej przez Areszt Śledczy W _ (k. 9l-92) wskazano, że powód przebywał W tamtejszej jednostce penitencjarnej jako tymczasowo aresztowany W okresie od 19.05.2000r. do 31.01.2001r. W tym czasie W Areszcie występowało zjawisko przeludnienia, za które nie ponosi _on odpowiedzialności. Dyrektor Aresztu Śledczego, jako organ postępowania' wykonawczego nie ma W takiej sytuacji mozliwości odmowy przyjęcia danej osoby. do palcówki. Sytuacja utrzymującego się przeludnienia została uznana za szczególnie uzasadniony, wypadek do umieszczenia osadzonych na czas określony W warunkach, W których powierzchnia celi przypadaj ącana jedną osobęwynosiła mniej niż 3 mz, o czym, stanowi art. 248 §l k.k.w. O takim umieszczeniu osadzonych informowano pisemnie sędziego penitencjarnego. Pozwany podkreślił, że W przedmiotowym okresie przystosował na miejsca zakwaterowania dla osadzonych wszelkie możliwe pomieszczenia tj. siłownie i- pokój _kapela.na. Przepełnienie zakładów karnych jest problemem ogólnokrajowym, na które jednostki penitencjarne, w tym również Areszt Śledczy W _ nie mają żadnego wplywu. Areszt .Śledczy W 1, - podobnie jak pozostałe jednostki organizacyjne reprezentujące Skarb Państwa W niniejszym procesie -wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew (k. 117-119) wskazano, że powód przebywał W tamtejszej placówce penitencjarnej W okresie od 30 stycznia 2004r. do dnia 30 czerwca 2004r. Podczas pobytu W Areszcie powód przebywał W celach o powierzchni od _7,20 1112 do 15,70 m2. Z uwagi na stosowany obecnie system informatyczny nie było możliwości ustalenia ile osób przebywało wówczas wraz z powodem w celach. Jednakże z uwagi na fakt, iż W owym czasie przeludnienie W całym zakładzie wynosiło 110%, W większych celach mogło przebywać po 6 osób. W celach dwuosobowych zawsze przebywały tylko dwie osoby, gdyż nie ma praktyki kwaterowania tam większej liczby osadzonych. Pozwany nie ma może odmówić przyjęcia osoby powołując- się na przepełnienie jednostki penítencjarnej. Ponadto administracja Aresztu Śledczego, zgodnie z art. 248 §1 k.k._W. poinformowała sędziego penitencjarnego o tym, ze powierzchnia mieszkalna W celi na jedną osobę wynosi ponizej 3 mz. Dodatkowo zgodnie z §2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba osadzonych W zakładach karnych lub -aresztach śledczych przekroczy W skali kraju ogólną pojemność tych zakładów dopuszcza czasowe umieszczenie osadzonego W' Warunkach, W których powierzchnia na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. Pozwany W celu realizacji uprawnień osadzonych do zapewnienia powierzchni 3 mz na osadzonego, administracja zakładu dokonałalwszelkich możliwych czynności, między innymi W zakładzie wykorzystano inne pomieszczenia na dodatkowe cele mieszkalne, każdy z osadzonych miał zapewniony regulaminowy sprzęt kwaterunkowyý W każdej celi mieszkalnej aresztu urządzenia sanitarne są oddzielone od reszty pomieszczenia przeznaczonej do spania, 'odpoczynku i spożywania posiłków. Pomieszczenia sanitarne nie są wliczane do metrażu celi. Powód mimo występowania czasowego niewielkiego ograniczenia_,p0Wierzchni mieszkalnej powód miał zapewnione wszystkie prawa wynikaj ące z obowiązujących przepisów, W tym równiez bezpłatną opiekę medyczną. W związku ze zgłaszanymi przez powoda schorzeniami był on podany leczeniu zgodnie z wiedzą i sztuką medyczną. Ponadto powyższe przypadłości - nerwica i związane --- STRONA 7 --- 2 tyrn dusznoéci oraz kohitallie serca sac schorzeniami Wieloprzyczynowymi, zaé powod sa1_n przyzna}, Ze W przeszioéci zaZyWa{ 11arkotyki.— LSD i amfetalninq oraz, Z6 przeszedl zatrucie kokainq. W zwiqzku z pO\»V_YZSZ}’11'1 osadzenie powoda WAreszci€' Slodczym W  nie spowodowaio u niego Zadnej szkody, ani krzywdy, bylr leczony zgodnie z panujqcymi _standarda1ni, zaé ograniczenie powierzchni mieszkalnej bylo krotkotrwaie i uzasadnione. ' V V . Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: ~ _ Powéd — przebywal W pafistwowych jednostkach organizacyjnych Skarbu Pafistwa, z ktérych dziamlnoéciq Wiqze siég dochodzone roszczenie tj zakladach karnych i aresztach éledczych W nastgpujqcych okresachz 1) w Zaldadzie Karnym VV  M Od 21.07.2004r. do 24.10.20041~., od 10.02.2006.. l do 26.06.2006r. Oraz od 14. 11.20061". do chwili obecnej, A ' 2) w Areszcie Sledczym w I  0d 31.01.200lr. do ].2.06.2002r. Qraz od O2.02.2006r. do 10.02.2006r.. 3) W Zakladzie Karnym W  od 07.08.2003r. do 30.01.2004r. oraz od 30.06.2004r. do 20.0"/.2004r., ’ ' 4) W Areszcie §Ied0zym_W  od 13 paidziemika 2006r. do 14 listopada 2006r., A . _ ' 5) W Areszcie $Iedczym W  0d 19.05.2000r. do 31.01 .200lr., 6) W Areszcie Sledczym W od 30.01.2004r. do 30.06. 2004r. /oukoficznoéci bezsp0rne/ ' _ W trakcie okresu osadzenia powoda W powyzszych jednostkach penitencjarnych WYStQ]§)0W2110 zjawisko przéludnienia, polegajqce na przebywaniu W nich VViQ1{SZ6j iloéci osob. pozbawionych Wolnoéci niz Wynikalo to Z limitu miejsc. W Wyniku tego na jednego osadzonego przypadako érednio mniej nit 3 m’ powierzchni celi mieszkalnej. O tym starlie rzeczy, funkcjonariusze administracji zakiadow karnych i aresztow éledczych kazdorazowo zawiadamiali sqdziego penitencjamego. _ /dowody: notafka siuzbowa wraz z zesl'awienz'em zaludnz'em'a Zaldadzz Kamego w  ad stycznia 2002?. do czerwca 20071/. (k. 3334), wykaz pomieszczeri Areszru §Zedczeg0 W — (k. 4243), informacje 0 przeludnieniu jednostek penitencjamych (k. 4450, 61), nomtka sfuzbowa (k. 5]), wykaz pomieszczeri Zaidadu Kamego w _ (Fc. 6466), noratka urzgdowa (k. soy 3 W Powod podczas pobytu W Zakliadzie Kamym W _ W dniu 1 Wrzeénia 20031". zglfosil sit; do lekarza sygnalizujqc bol brzucha. Po ponownym zgloszeniu tqi dolegliwoéci W dniu 22 Wrzeénia 2003r. powod zosta} poddany gastroskopii. Przeprowadzone W dniu 3 pafzdziernika 2003r. badanie oraz dalsze badanie hepatologiczne Wykazalro schorzenie W postaci wrzodu Zolqdka bez cech nowotworowych. Powod otrzymai W zW'iqzl<u z tym leki oraz zlecono lekkostrawnq dietcg. W dalszcj kolejnoéci powod zostal poddany badaniu krwi, ktore Wykluczyio uprzednio Wystegpowanie przewlekkrgo zzapalenia Wzgroby. Powod W p6;'Zr_1iejszy1n okrésie zglaszal Sig jeszcze kilkakrotnio do lekarza zgiaszajap bole brzucha. W zwiqzku z tym zosta} poddany standardowemu leozeniu. W dniu 12 listopada 2003r. powod zaczaj uskarzaé six; na'n_erWicQ i bezsennoéci. Nastqpnie W dniu 17 listopada 20031". miaia miejsce kolejna konsultacja medyczna, z uwagi na sygnalizowanio przez pacjenta dusznoéci. Przeprowadzone badanie osluchowed nie" Wykazzflo zlnian W plucaéh, powod zostzfl skierowany na konsultacjo psychiatrycznq, podczas ktorej podal, Ze ma problemy ze z tym duszności oraz kołatanie serca są schorzeniami wieloprzyczynowymi, zaś powód sam przyznał, ze W przeszłości zazywał narkotyki .- LSD i amfetaminę oraz, ze przeszedł zatrucie kokaina. W związku z ponyzszyin osadzenie powoda w-Areszcie' Sledczym W _ nie spowodowało L1 niego żadnej szkody, ani krzywdy, był leczony zgodnie z panującymi standardami, zaś ograniczenie powierzchni mieszkalnej by-lo krótkotrwałe i uzasadnione. I ' 1 . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: ~ _ Powód _ przebywał W państwowych jednostkach organizacyjnych Skarbu Państwa, z których działalnością Wiąże się dochodzone roszczenie tj zakładach karnych i aresztach śledczych w następujących okresach: 1) W zakładzie Kamym W _ ~ od 21.07.2004r. do 24.10.2004r., od 10.02.2006r. I do 26.06.2006r. oraz od 14.11.2006r. do chwili obecnej, A " 2) W Areszcie śiedczym W _ _ od 31.01.2001r. do 12.06.2002r. oraz od 02.02.2006r. do 10.02.2006r.. 3) W Zakładzie Karnym w - od 07.08.2003r.- do 30.01.2004r. oraz od 30.06.2004r. do 20.07.2004r., ' ' 4) w Areszcie Śledczymw - od 13 paździemika 2006r. do 14 listopada 2006r., i . _ ' 5) w Areszcie Śledczym W - od 19.05.2000r. do 31.01 .200lr., 6) W Areszcie Sledczym w od 30.01.2004r. do 30.06. 2004r. /okoficzności bezsporne/ I _ W trakcie okresu osadzenia powoda w powyższych jednostkach penitencjarnych występowało zjawisko przeludnienia, polegające na przebywaniu w nich większej ilości osób. pozbawionych wolności niż wynikało to z limitu miejsc. W wyniku tego na jednego osadzonego przypadało średnio mniej niż 3 m2 powierzchni celi mieszkalnej. O tym stanie rzeczy, funkcjonariusze administracji zakładów karnych i aresztów śledczych każdorazowo zawiadamiali sędziego penitencjarnego; _ /dowoaly: notatka służbowa wraz z zestawieníem zaladm'em'a Zakłada Karnego w _ od stycznia 2002r. do czerwca 20071". (lc. 33-34), wykaz pomieszczeń Aresztu Śledczego w _ (k. 42-43), 'informacje 0 przeludnienia jednostek penitencjariiych (k. _44-50, 61), "notatka służbowa (lc. 5 1), wykaz pomieszczeń Zakładu Karnego w _ (lc. 64-66), wiązka urzędowe _(lz. 80)/ ' s Powód podczas pobytu w Zakładzie Karnym w _ W dniu 1 września 20031". zgłosił się do lekarza sygnalizując ból brzucha. Po ponownym zgłoszeniu tej dolegliwości w dniu 22 września 2003r. powód został poddany gastroskopii. Przeprowadzone W dniu 3 pażdziernika 2003r. badanie oraz dalsze badanie hepatologiczne wykazało schorzenie W postaci wrzodu zołądka bez cech "nowotworowych, Powód otrzymał w związku z tym leki oraz zlecono lekkostrawną dietę. W dalszej kolejności powód został poddany badaniu krwi, które wykluczyło uprzednie występowanie przewlekłego :zapalenia wątroby. Powód w późniejszym okresie zgłaszał się _jeszcze kilkakrotnie do lekarza zgłaszając bóle brzucha. W związku z tym został poddany standardowemu leczeniu. W dniu 12 listopada 2003r. powód zaczął uskarżać się nanerwicę i bezsenności. Następnie w dniu 17 listopada 2003r-. miała miejsce kolejna konsultacja medyczna, z uwagi na sygnalizowanie- przez pacjenta duszności. Przeprowadzone badanie osłuchowe nie wykazało zmian 'w płucach, 'powód został skierowany na konsultację psychiatryczną, podczas której podał, ze ma problemy ze --- STRONA 8 --- snem _i uczucie koiatania serca. W zwiqzku z powyzszym powod otrzyn1yWa% zlecone leki. — W czasie osadzenia W Zakkadiie Karnym W  zgiaszafl sir; na konsultaoje psychiatryczne, po ktorej otrzymai leki dostosowane do jego dolegliwoéci. ' Po przetransportowaniu do Aresztu $1:zdczego W , ktore miaio miejsce W dniu 30 stycznia 20'04r. powod bylo konsuitowany intemistycznie W dniu 24 lutego 2004r. Podczas przeprowadzonego rozpoznania podal, Ze przed okolol 7 lniesiqcalni przebyl zatrucie kokainzg i od ‘Lego czasu miewa okresowe uczucie dusznoéoi i kolatanie serca. Przeprowadzona nastzgpnie gastroskopia wykazala, Ze przed odéwiernikiem od krzywizny Wielkiej Waiowato Wyniesione owrzodzenie Z malym zaghgbicnieln vsq/pehqionym skrzepem krwi. Innych zmian W uldadzie pokarmowym badanego nie stwiordzono. Powod przebywajqc juz W Zaldadzie Karnym W  W sierpniu 20041‘. ponownie zglosii sing do lekarza zgiaszajap bole brzucha. W zwiqzku Z tym zostzd on poddany badaniu paneodoskopijnemu. W Wyniku badania ustalono duiq iloéé gqstego éluzu na dnie Zolqdka pacj enta oraz niewielkq martwicq pokrytq Wiokninau Przeprowadzone badanie USG jamy brzusznej nie Wykazalo zmian chorobowych. We Wrzeéniu 2004r. powod zgiosii sing rowniéz do zatrudnionego W’ Zakladzie Karnym psychologa, zgiaszajap mu objawy nerwicowe. Od tego czasu nie kontaktowai sir; 2 psychologiem. /_dow0dy: zezndnria (k. 207), notatka siuzbowa (k. 59~60), dokumenracja medyczna (k. 6776)/ ' Sqd zwaiyl, co nastgpuje:  W przedmiotowym procesie bezspornym byi fakt przebywania powoda W Warunkach W_iQZi€I111YCh W okresach  Wskazanych przez jednostki organizacyjné Skarbu Paf1stWa, okolicznoéci Zdiagnozowania u powoda. podczas pobytu W Zakladzie Kamym W _ choroby Wrzodowej Zohdka. oraz Wystqpowania W tym samym czasie u powoda zaburzefi snu; uczdcia dusznoéci i koiatania serca. Bezspornym by¥o rowniei to, Ze W okresie pobytu poWoda' We Wskazanych przez niego jednostkach organizaoyjnych Wystcgpowalo przeludnienie osadzonych, sliutkujape nie zapewnieniem im Wymaganej przez art. 110 §2 k.k.W. powierzohni 3 1112 na osobo. Spoma byla natomiast kwestia stopnia przekroczenia tej normy odnoénie eel, W ktorych przebywai powod, wplyw tej sytuacji na jego stan psychiczny, okolicznoéci dotyczqce Warunkow bytowych panujqcych W placowkach penitencjarnych oraz ich odpowiedzialnoéé za pojawienie sio L1 powoda choroby Wrzodowej . Powod dochodzi odszkodowania i zadoééuczynienia W oparciu o art. 417 §1 k.o. W niys'l_, ktorego za szkodrg Wy1‘zqdzonq przez niezgodne z prawem dzialianio lub zaniechanie przy Wykonywaniu wiadzy publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pafistwa lub jednostka salnorzqdu terytorialnego Iub inna osoba prawna Wykonujqca to Wkidzcg z mocy prawa. Przedmiotowy przepis konkretyzuje generalny obowiqzek odszkodowawczy Wynikajagg z art. 77 ust. I Konstytucji, zgodnie, 2 ktorym kazdy ma prawo do W}»’11EigI‘OdZ€11iE1 szkody W"}’1‘Z8CdZO1’l€j mu przez niezgodne z prawem dzialania organu Wdadzy publicznej. Z przedstawionych regulacji moZnaA Wyprowadzié nastopujqce przesianki odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwaz 1) niezgodne Z prawem dzizflanie lub zaniechanie przy Wykonywaniu W}adzy publicznej, 2) szkoda obejlnujqca zarowno rzeczywisteg strata; jak i utracone korzyéci, 3) normalny zwiqzek przyczynowy polniodzy bezprawnym zachowaniem a zaistniaiq szkodq. Nalozy dodaé rowniez, Ze W oparoiu o art. 417 §1 l<.c. poszkodowany moze Zqdaé rowniei, Co oczywiste, zadoééuczynienia za doznanq kfzywdo. _ snem _i uczucie kołatania serca. W związku z powyższym powód otrzymywał zlecone leki. _ W czasie osadzenia W Zakładzie Karnym W - zgłaszał się na konsultacje psychiatryczne, po której otrzymał leki dostosowane do jego dolegliwości. " Po przetransportowaniu do Aresztu Śledczego W -, które miało miejsce W dniu 30 stycznia 2004r. powód było konsultowany intemistycznie W dniu 24 lutego 2004r. Podczas przeprowadzonego rozpoznania podał, ze przed około" 7 miesiącami przebył zatrucie kokainą i od tego czasu miewa okresowe uczucie duszności i kołatanie serca. Przeprowadzona następnie gastroskopia wykazała, ze przed odźwiernikiem od krzywizny wielkiej Wałowato wyniesione owrzodzenie z malym zagłębieniem wypełnionym skrzepem krwi. Innych "zmian W układzie pokarmowym badanego nie stwierdzono. Powód przebywając już W Zakładzie Karnym W - W sierpniu 200412 ponownie zgłosił się do lekarza zgłaszając bóle brzucha. W związku z tym został on poddany badaniu panendoskopijnemu. W wyniku badania ustalono dużą ilość gęstego śluzu na dnie żołądka pacjenta oraz niewielką martwicę pokrytą włókniną. Przeprowadzone badanie USG jamy brzusznej nie wykazało zmian chorobowych. We wrześniu 2004r. powód zgłosił się równiez do zatrudnionego W Zakładzie Karnym psychologa, zgłaszając mu objawy nerwicowe. Od tego czasu nie kontaktował się z psychologiem. /dowody: zeznania (lc. 207), notatka służbowa (k. 59~60), dokumentacja medyczna (lc. 67-76)/ " Sąd zważył, co następuje: - W przedmiotowym procesie bezspornym był fakt przebywania powoda W warunkach więziennych W okresach -wskazanych przez jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, okoliczności zdiagnozowania u powoda podczas pobytu W Zakładzie Kamym W _ choroby wrzodowej żołądka. oraz występowania W tym samym czasie u powoda zaburzeń snu, uczucia duszności i kołatania serca. Bezspornym było równiez to, ze W okresie pobytu powoda' we wskazanych przez niego jednostkach organizacyjnych występowało przeludnienie osadzonych, skutkujące nie zapewnieniem im wymaganej przez art. 110 §2 k.k.W. powierzchni 3 1112 na osobę. Sporna była natomiast kwestia stopnia przekroczenia tej normy odnośnie cel, W których przebywał powód, wpływ tej sytuacji na jego stan psychiczny, okoliczności dotyczące warunków bytowych panujących W placówkach penitencjarnych oraz ich odpowiedzialność za pojawienie się u powoda choroby Wrzodowej . Powód dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia W oparciu o art. 417 §1 k.c. W myśl, którego za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przedmiotowy przepis konkretyzuje generalny obowiązek odszkodowawczy wynikający z art. 77 ust. 1 Konstytucji, zgodnie, Z którym każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej mu przez niezgodne z prawem działania organu władzy publicznej. Z przedstawionych regulacji można wyprowadzić następujące przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa: l) niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, 2) szkoda obejmująca zarówno rzeczywistą stratę jak i utracone korzyści, 3) normalny związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym zachowaniem a zaistniała szkodą. Należy dodać równiez, ze W oparciu o art. 417 §l k.c. poszkodowany moze żądać również, co oczywiste, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. _ --- STRONA 9 --- W przedmiotowej sprawie spor ogniskowat" sic; Woko1 kwestii zapewnienia poWodoWi odpowiednich Warunkow egzystencji W WE1I‘UI11{8.C1’l odbywania kary pozbawienia Wolnosci i tymczasoWego aresztowania. Powod W zwiazku z tym zarzucai, 2e przebywai W przeludnionych celach, nie miai zapewnionej odpowiedniej pomocy ze stifony organow pllacowek penitencjarnych oraz, Ze Warunki W jakich musiai przebywaé Liwiaczaja jego godnosci. Ocena czy tego rodzaju okoiicznoéci faktycznie zaistniaty Winna byé dokonana przez pryzrnat szczegolnej sytuacji powoda — jako osoby pozbawionei Wolnosci oraz regulaoji przewidzianych W kodeksie karnym Wykonawczym, ktory reguluje status oraz prawa i obowiazki osoby osadzonej W placowce penitencjarnej. _ _ W swietle art. 4 §1 i §2 i(.1(.W. kary, srodki karne, zabezpieczajace i zapobiegawcze \W3»'l<onuje sie W sposob humanitarny, z poszanowaniem ludzkiej godnoéci skazanego. Zakazuje sic; stosowania tortur lub nieludzkiego albo ponizajacego traktowania i karania skazanego.’ Skazany izachowuje rowniez prawa i Wolnoéci obywatelskie. Ich ograniczenie mote Wynikaé jedynie 2 ustawy oraz z Wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. Uprawnienia osoby pozbawionej Wolnoéei zostaly skonkretyzowane W dalszych przepisach kodeksu kaniego Wykonawczego tj. an. 101115. Wéifod nich znaj duja sie miedzy innymi prawo do: odpowiedniego ze Wzgledu na zacho_Wa11ie zdrowia Wyzywienie, odziezy, Warunkow bytowyoh oraz éwiadezefi zdrowotnych i odpowiednich Warunkéw higieny, utrzymywania Wiezi 2 rodzinai innyini osobaini biiskimi; korzystania 2 Wolnoéci osobistych, korzystania z urzadzefi i zajeé kulturalnooswiatowych i sportowych, radia, telewizji, ksiazek i prasy, sldadania Wnioskow, skarg i prosb organoWi Wiasciwemu do ich rozpoznania oraz przedstawiania ich, W nieobecnosci innych osob, adn'1i11istra.cji zaldadu kamego, kierownikom jednostek organizacyjnych S1u'Zby Wieziennej, sedziemu penitenejariiemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskioh (art. 102 k.k.W.) Zagadnienie, ktore 1nia1o istotne znaczenie dla iiiniejszej sprawy — Wielkoéé i Wyposazenie oeli mieszkalnej zostaio uregulowane szczegoiowo W art. 110 §1§4 1(.1(.W. Z powolanego przepisu Wynika, Ze osoba pozbawiona Wolnosci moze przebywaé W oeli mieszkalnej Wi€100SO1)0W6j.1t11J jednoosobowej, przy czym powierzchnia przypadajaca na jednego osadzonego powinna Wynosié nie mniej niic 3 mg. Cele Wyposaza sic; W odpoWiedni_ sprzet kwaterunkowy Zapewniajacy skazanernu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny doptyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, a takie odpowiednie do czytania i i Wykonywania pracy oéwietlenie. ' Faktem, na ktory W swoich twierdzeniach po_Wo1yWa1 sie powod byto nartiszenic wymogu zapewnienia mu ustawowej powierzchni mieszkalnej 3 ma W celi. Jednostki organizacyjne reprezentujace pozwanego przyznaiy natomiast, Ze W okresie kiedy powod W nich pfzebywal rzeczywiscie Wystopowalo zjawisko przoludnienia, co iaczy10 sie _z niezachowaniem przedmiotowego Wymogu Wynikajacego Z art. 110 §2 1(.1{.W. W zwiazkii z powyiszym nalezy jednak zauwazyé, 2e przepisy prawa karnego Wykonawczego Zezwaiaja W okreélonych sytuacjach na przebywanie osadzonych W Warunkach, W ktorych na jedna osobe przypada ponizej 3 1112 powierzchni celi. Otoz zgodnie Z art. 248 §1 k.k.W. W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor Zakiadu karnego lub aresztu sledczego moze umiescié osadzonyoh, na czas okreslony W warurikach, W ktoryeh powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej niz 3 m2. O Ataldin umieszczeniu nalezy bezzwiocznie powiadomié sedziego penitencjarnego. Na podstawie delegacji ustawowej zawatftej" W“ art. 248 §2 k.k.W. Minister Sprawiedliwosci Wydai rozporzadzenie W sprawie trybti postepowania Wiasiciwych organow W Wypadku, gdy liczba "osadzonych W zaktadach karnych lub aresztach sledczych przekroczy W skaii Kraju ogolna poje1nnosé'tyc_:h zakiadow. W trakcie pobytu powoda W jednostkaoh penitencjarnych obowiazywaiy kolejno W przedmiotowej sprawie spór ogniskował' się wokół kwestii zapewnienia powodowi odpowiednich warunków egzystencji w Warunkach odbywania kary pozbawienia Wolności i tymczasowego aresztowania. Powód W związku z tym żarzucał, że przebywał W przeludnionych celach, nie miał zapewnionej odpowiedniej pomocy ze strony' organów placówek penitencjarnych oraz, że warunki W jakich musiał przebywać uwłaczają jego godności. Ocena czy tego rodzaju okoliczności faktycznie zaistniały winna być dokonana przez pryzmat szczególnej sytuacji powoda - jako osoby pozbawionej wolności oraz regulacji przewidzianych W kodeksie karnym wykonawczym, który reguluje status oraz prawa i obowiązki osoby osadzonej W placówce penitencjarnej. _ _ W świetle art. 4 §1 i §2 k.k.w. kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze Wykonuje się W sposób humanitarny, z poszanowaniem ludzkiej godności skazanego, Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo ponizającego traktowania i karania skazanego. Skazany zachowuje również prawa i wolności obywatelskie. ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. Uprawnienia osoby pozbawionej wolności zostały skonkretyzowane W dalszych przepisach kodeksu karnego wykonawczego tj. art. 101-115. Wśród nich znajdują się między innymi- prawo do: odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienie, odzieży, warunków bytowych oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich Warunków higieny, utrzymywania więzi z rodzinąi innymi osobami bliskimi, korzystania z wolności osobistych, korzystania z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji, książek i prasy, składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpoznania oraz przedstawiania ich, W nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich (art. 102 k.k.w.) Zagadnienie, które miało istotne znaczenie dla niniejszej sprawy - wielkość i wyposażenie celi mieszkalnej zostało uregulowane szczegółowo W art. 110 §l-§4 k.k.w. Z powołanego przepisu wynika, że osoba pozbawiona wolności może przebywać W celi mieszkalnej Wieloosobowej lub jednoosobowej, przy *czym powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego powinna wynosić nie mniej niż 3 m2. Cele Wyposaża się W odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, a także odpowiednie do czytania i i wykonywania pracy oświetlenie. " Faktem, na- który W swoich twíerdzeniach powoływał się powód było naruszenie wymogu zapewnienia mu ustawowej powierzchni mieszkalnej 3 m2 W celi. Jednostki organizacyjne reprezentujące pozwanego przyznały natomiast, że W okresie kiedy powód _W nich przebywał rzeczywiście występowało zjawisko przeludnienia, co łączy-lo się _z niezachowaniem przedmiotowego wymogu wynikającego z art. 110 §2 k.k.w. W związku z powyższym należy jednak zauważyć, ze przepisy prawa karnego wykonawczego zezwaiają W określonych sytuacjach na przebywanie osadzonych W warunkach, W których na jedną osobę przypada poniżej 3 1n2 powierzchni celi. Otóż zgodnie z art. 248 §l k.k.w. W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor "zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony W warunkach, W których powierzchnia W 'celi na _jedną osobę wynosi mniej niz 3 m2. O _takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej wl art. 248 §2 k.k.W. Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie W sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku, gdy liczba 'osadzonych W zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną poj emność' tych zakładów. W trakcie pobytu powoda W jednostkach penitencjarnych obowiązywały kolejno --- STRONA 10 --- Rozporza_dzenia z 26 paidziernika 2000r. (Dz. U. 2000 nr 9'7 poz. 1060), 26 sierpnia 2003r. (Dz. U. 2003 nr 152 poz. 1497) oraz funkcjonujace obeonie W porzadku prawnym Rozporzadzenie z dnia 19 kwietnia 2006r. (Dz. U. 2006 nr 65 poz. 459). " Uwzgledniajao fakt, Ze przepis art. 417 §1 k.o. Wymaga  dla zaistnienia odpowiedzialnosci" Skarbu Paristwa niezgodnego Z prawem dziaiania lub zaniechania, nalezy zauwazyé, Ze pozwany spehiit Wszystkie przesianki umozliwiajace umieszozenie powoda W celi, W ktorej nie zostata zagwarantowana ustawowa powierzchnia mieszkalna. Ze zgromadzonego materiatuy dowodowego Wynika, 12 W przypadku zaistnienia przediniotowej sytuacji administracja zakladow kamych i aresztow sledczych, W ktorych byl osadzony powod zawiadamiaia o tym fakcie sedziego penitencjarnego. Realizujac przepisy powolanego Wyzej rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci jednostki penitencjarne podejmowaiy rowniez, WA11’l1fiIQ swoich mozliwosci, Wszelkie mozliwe dziaiania zinierzajaoe do zwiekszenia powierzchni mieszkalnej dla osadzonych, adaptuj ac na W tym celu inne pomieszczenia na cele. Wtakiej sytuacji nie mo_Zna m6Wi6 o dzia1aniu bezprawnym, poniewaz niezapewnieniu wymaganej powierzchni mieszkalnej towarzyszylo speinienie Wszystkich procedur przewidzianych na to okolicznosé. Wprawdzie na podstawie p'rzeproWadzo_nych dowodow nie mozna jednoznacznie okreslié powierzchni mieszkalnej, ale uwzgledniajac ogolne przepelnienie poszczegolnych jednostek penitencjarnych We Wskazanych olqesach, trzeba Wskazaé, Ze nie byio ono nadmierne. Obeonie, co Wynika 2 zeznaii —(k. 209), ktérym Sad dai Wiare, poW6d przebywa W celi przeznaczonej dla 5 osob, W ktorej zainieszkuje 6 osadzonych. Powierzchnia celi Wynosi 17,7 I112, co podokonanym przeliczeniu, wskazuje, Ze na jednego osadzonego, W tym takze p'oWo_da przypada 2,95 1112, co stanowi jedynie nieznaczne przekroczenie norm); z art. 1.10 §2 k.k.W. Zdaliiem Sadu nie moga Wiec zostaé uznane za Wiarygodne zeznania _ iakoby przebywal W pomieszczeniach, W ktorych jest znaczne przeludnienie. . _ Po Wtdre nie rnogiy rowniez zostaé L1ZI1E1118 za praWdziWe twierdzenia powoda dotyczace naruszenie przez Skarb Pafistwa Zasad humanitamego traktowania W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnosci i okresow tymczasowego aresztowania poprzez niezapewnienie odpowiednich Warunkow bytowych. Pomijajac _ okoiioznosé, Ze powdd poprzestat W tym zakresie na Wiasnych, niepopartych zadnymi dowodami, twierdzeniach, nalezy rowniez podniesé, Ze strona pozwana wykaza1a, Ze tego rodzaju okolicznosci nie miaiy faktycznie iniejsca. Powod W pozwio pominat zreszta zupelnie fakt, Zejego sytuaoja — jako osoby ' pozbawionej Wolnosoi ~ powinna byé oceniania z uwzglednieniem specyficznych okolicznoslci prawnych i faktycznyoh. Pozbawienie Wolnosci W Warunkach przewidzianych prawem zawsze Wiaze sie z okreslonym ograniczeniem moZ1iWosci i upraW11ier'1, ktorymi dysponuja ‘ osoby przebywajace na Wolnosci. Jest to normaina konsekwenoja ptynatca W faktu stosowania przez pafistwo mechanizmow majacych zapewnié bezpieczefistwo i porzadek W spoleczefistwie. Z drugiej strony ustawodawca stara sic»; zagWa1"a11toWaé osobom pozbawionym wolnoéci jak najwiekszy Wachlarz praw, zabezpieczajac W ten sposob ich sytuacje przed niehumanitarnym traktowaniem oraz realizujac ogélne normy dotyczaoe poszanowania godnosci cziowieka bez Wzgledu na jego status. ' ' .  Pow)/Zsze Wskazuje, Ze, powod Winien Iiczyé sie W trakcie przebywania W jednostkach penitencjarnych z pewnymi niedogodnosciami i ograniczeniami. Odbywanie kary pozbawienia Wolnosci siia rzeozy jest pewna dolegliwoscia, ktorej skazany doznaje jako prostej konsekwencji naruszenia W przesziosci norm porzadku prawnego. Powod nie moze Wieo oczekiwaé, Ze pafistwo jest zobowiazane do zapewnienia mu Warunkow bytowych zblizonych do tych W ktorych funkcjonuja ludzie W Warunkach Wolnosciowych, Rozporządzenia z 26 pażdziernika 2000r. (Dz. U. 2000 nr 97 poz. 1060), 26 sierpnia 2003r. (Dz. U. 2003 nr 152 poz. 1497) oraz funkcjonujące obecnie w porządku prawnym Rozporządzenie z dnia 19 kwietnia 2006r. (Dz. U. 2006 nr 65 poz. 459). ' Uwzględniając fakt, że przepis art. 417 §l k.c. wymaga - dla zaistnienia odpowiedzialności' Skarbu Państwa niezgodncgo Z prawem działania lub zaniechania, nalezy zauważyć, że pozwany spełnił wszystkie przesłanki umożliwiające umieszczenie powoda w celi, w której nie została zagwarantowana ustawowa powierzchnia mieszkalna. Ze zgromadzonego materiału, dowodowego wynika, iz w przypadku zaistnienia przedmiotowej sytuacji administracja zakładów kamych i aresztów śledczych, w których był osadzony powód zawiadamiała o tym fakcie sędziego penitencjarnego. Realizując przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości _jednostki penitencjarne podejmowały równiez, W ,miarę swoich możliwości, wszelkie możliwe działania zmierzające do zwiększenia powierzchni mieszkalnej dla osadzonych, adaptuj ąc na w tym celu inne pomieszczenia na cele. Witakiej sytuacji nie można mówić o działaniu bezprawnym, ponieważ niezapewnieniu wymaganej powierzchni mieszkalnej towarzyszyło spełnienie wszystkich procedur przewidzianych na tę okoliczność. Wprawdzie na podstawie przeprowadzo_nych dowodów nie można jednoznacznie określić powierzchni mieszkalnej, ale uwzględniając ogólne przepełnienie poszczególnych jednostek penitencjarnych we wskazanych okresach, trzeba wskazać, że nie było ono nadmierne. Obecnie, co wynika z zeznań _(k. 209), którym Sąd dał wiarę, powód przebywa w celi przeznaczonej dla 5 osób, W której zamieszkuje 6 osadzonych. Powierzchnia celi wynosi 17,7 mi, co podokonanym przeliczeniu, wskazuje, że na jednego osadzonego, w tym także powoda przypada 2,95 mg, co stanowi jedynie nieznaczne przekroczenie normy z art. 1.10 §2 k.k.w. Zdaniem- Sądu nie mogą więc zostać uznane za wiarygodne zeznania _ -jakoby przebywał w pomieszczeniach, w których jest znaczne przeludnienie. _ _ Po wtóre nie mogły również zostać uznane za prawdziwe twierdzenia powoda dotyczące naruszenie przez Skarb Państwa zasad humanitarnego traktowania w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności i okresów tymczasowego aresztowania poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków bytowych. Pomijając _ okoliczność, że powód poprzestał w tym zakresie na własnych, niepopartych żadnymi dowodami, twierdzeniach, należy również podnieść, że strona pozwana wykazała, ze tego rodzaju okoliczności nie miały faktycznie miejsca. Powód W pozwie pominął zresztą zupełnie fakt, zejego sytuacja - jako osoby' ` pozbawionej wolności ¬ powinna być oceniania z uwzględnieniem specyficznych okoliczności prawnych i faktycznych. Pozbawienie wolności w warunkach przewidzianych prawem zawsze wiąże się z określonym ograniczeniem możliwości i uprawnień, którymi dysponują ' osoby przebywające na wolności. .Test to normalna konsekwencja płynąca w faktu stosowania przez państwo mechanizmów mających zapewnić bezpieczeństwo i porządek W społeczeństwie. Z drugiej strony ustawodawca stara się zagwarantować osobom pozbawionym wolności jak największy wachlarz praw, zabezpieczając w ten sposób ich sytuację przed niehumanitarnym traktowaniem oraz realizując 'ogólne normy dotyczące poszanowania godności człowieka bez względu na jego status. I ' . - Powyższe wskazuje, że powód winien liczyć się w trakcie przebywania w jednostkach penitencjarnych z pewnymi níedogodnościami i ograniczeniami. Odbywanie kary pozbawienia wolności siłą rzeczy jest pewną dolegliwością, której skazany doznaje jako prostej konsekwencji naruszenia W przeszłości» norm porządku prawnego. Powód nie może więo_ oczekiwać, że państwo jest zobowiązane do zapewnienia mu warunków bytowych zbliżonych do tych W których funkcjonują ludzie w warunkach wolnościowych, --- STRONA 11 --- W tym roWnieZ prawa do prywatnosci Wzgledem inn}/ch Wspélosadzonych. Podobne stanowisko zajai W ostatnirn czasie na tle zblizonego stanu faktycznego Sad N£ijW“}*'ZSZ)" W Wyroku z dnia 2 paidziernika 2007r. (11 CSK 269/07, nie pub1.). PoW6d W trakcie pozbawienia Wolnosci miai zapeWnione uprawnienie przewidziane W przepisach prawa oraz Warunki bytowe nie naruszajace jego godnosci. Mogi z nich korzystaf: o1<res1ony1n' zakresie i nie by} W tym ograniczany. Jest jednak przy tym rzecza calkowieie zrozumiaia, Ze przepisy kodeksu kamego Wykonawczego przewiduja dalsze zroznicowanie sytuacji prawnej osadzonych. Zdaniem Sadu powod nie poni6s12adnej szkody materialnej czy tez szkody 11a osobie W trakcie przebywania W zakiadach karnych i aresztach sledczych, ktora miaiaby zwiazek. z panujacymi tam Warunkami. Poza sytuacja majaca zwiazek z jego stanem zdrowia, ktora zaistniaia W trakcie pobytu powoda W Zaldadzie Karnym W , powod obiektywnie rzecz biorac nie WykazyWa1 Zadnych zachowaxi, ktore mogl}/by wskazywaé, Ze jego staii zdrowia oraz samopoczucie odbiegaja od normy. Wrecz przeciwnie, W ocenie Sadu, zgromadzony materia1 doWodoWy daje podstawy do przyjqcia, Ze — przystosowai sie do Warunkow panujacych W jednostkach penitenojarnych. Powod nigdy nie t1Ska1‘2E11 sic; na z~1e Warunki bytowe, nie sygnalizowai tego typu zarzutow sWoim Wychowawcom, nie s1<1ada1 Zadnych skarg do administracji jednostek penitencjarnych, W ktorych aktualnie przebywai. W zwiazku z brakiem dowodow na te okolicznosci, naleza1o przyjaé, Ze naWet jezeli poW6d by} niezadowolony 2 przebywania .W Warunkach Wieziennych, to nigdy nie byia dla niego dolegliwosé, a2 tak istotna, aby manifestowai ja na zewnatrz. Ponadto ze zgromadzonego inaterialu dowodowego Wynika, Ze powéd chetnie uczestniczyi W zajeciach kulturalnooswiatowych, korzystai z przysiugujacych mu uprawniefi do spacerow, otrzymywai regulaminowe nagrody. Na brak znacznego dyskomfortu psychicznego W zwiazku 2 Warunkami panujacymi W zaktadach karnych Wskazuje takze to, Ze powod uczestniczy W nieformalnej subkulturze Wieziennej tzW. ,,grypsujacych”. Jak VV}’I‘11kEl z Z62HEII1 swiadkow powod W Wieziennej hierarchii zajinuje Wysoka pozycje. Wszystkie tezachowania, W ocenie Sadu Wykluczaja. mo21iWosé uznania za Wiarygodnej Wersji przedstawionej przez powoda, jakoby jego sytuacja psychiczna byla trudna na skutek pozbawienia Wolnosci. Gdyby faktycznie tak byio, zachowanie powyzszego Winno byé skrajnie odmienne. . Osobnego omowienia Wymaga fakt sohorzefi powoda zdiagnozowanych u _ _ podczas jego pobytu W Zakiadzie Kamym W Zdaniem Sadu takie W tym przypadku nie doszio do dziatafi lub zaniechafi ze strony administracji p1a_c6W1<i penitencjarnej i funkcjonujacej tam s1uZby zdrowia,‘ ktore mogiyby uzasadniaé odpowiedzialnosé odszkodowawcza Skarbu ~ Pafistwa. _ Po pierwsze Z dowodow przedstawionych przez powyzsza jiednostke organizacyjna pozwanego Wynika, Ze powod zaraz po zgtoszeniu faktu bolu brzucha zostat poddany badaniom, po ktorych Wykryto u niego chorobe Wrzodowa Zotadka. Nastepnie zostat on objety standardowa procedura leczenia, otrzymywai specjalna diete i leki. Powod nie Wykazal W zu/iaczku z pow)/Zszym, aby zastosowano nieodpowiednie rnetody leczenia, ktore inogiy spowodowaé dalszy uszczerbek na jego zdrowiu. Zaé sam fakt, i2 W danej placowce Wykrjrto u poWoda olqeslone schorzenie nie moze uzasadniaé jakiejkolwiek odpowiedzialnosci odszkodowawczej. Idac dalej, rowniei po zasygnalizowaniu przez chorego dolegiiwosoi na tle nerwicowym zostai on objety specjalistyczna opieka. W swietle zgromadzonego materiaiu dowodowego, takie W tym przypadku brak jest podstaw, aby postawié jakikolwiek zarzut bezprawnosci dzialania administfacji Zakiadu Karnego W Po Wtore, nalezy przy tym podkreslié, Ze W swietle art. 6 k.c. to powoda obciaiat obowiazek w tym również prawa do prywatności względem innych współosadzonych. Podobne stanowisko zajął w ostatnim czasie na tle zbliżonego stanu faktycznego Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007r. (ll CSK 269/07, nie publ.). Powód w trakcie pozbawienia wolności miał zapewnione uprawnienie przewidziane w przepisach prawa oraz warunki bytowe nie naruszające jego godności. Mógł z nich korzystać określonym' zakresie i nie był W tym ograniczany. Jest jednak przy tym rzeczą całkowicie zrozumiałą, że przepisy kodeksu karnego wykonawczego przewidują dalsze zróżnicowanie sytuacji prawnej osadzonych. Zdaniem Sądu powód nie poniósł żadnej szkody materialnej czy też szkody na osobie w trakcie przebywania W zakładach karnych i aresztach śledczych, która miałaby związek z panującymi tam warunkami. Poza sytuacją mającą związek z jego stanem zdrowia, która zaistniała w trakcie pobytu powoda W Zakładzie Karnym W - powód obiektywnie rzecz biorąc nie wykazywał zadnych zachowań, które mogłyby wskazywać, że jego stan zdrowia oraz samopoczucie odbiegają od normy. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że _ przystosował się do warunków panujących w jednostkach penitencjarnych. Powód nigdy nie uskarżał się na złe warunki bytowe, nie sygnalizował tego typu zarzutów' swoim wychowawcom, nie składał żadnych skarg do administracji jednostek penitencjarnych, -w których aktualnie przebywał. W związku z brakiem dowodów' na te okoliczności, należało przyjąć, że nawet jeżeli powód był niezadowolony z przebywania .w warunkach więziennych, to nigdy nie była dla niego dolegliwość, aż tak istotna, aby manifestował ją na zewnątrz. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powód chętnie uczestniczył w zajęciach kulturalne-oświatowych, korzystał z przysługujących mu uprawnień do spacerów, otrzymywał regulaminowe nagrody. Na brak znacznego dyskomfortu psychicznego w związku z warunkami panującymi w zakładach karnych wskazuje także to, że powód uczestniczy W nieformalnej subkulturze więziennej tzw. ,,grypsujących”. Jak wynika z zeznań świadków powód w więziennej hierarchii zajmuje wysoką pozycję. Wszystkie tezachowania, W ocenie Sądu wykluczają możliwość uznania za wiarygodnej wersji przedstawionej przez powoda, jakoby jego sytuacja psychiczna była trudna na skutek pozbawienia wolności. Gdyby faktycznie tak było, zachowanie powyższego winno być skrajnie odmienne. _ Osobnego omówienia wymaga fakt schorzeń powoda zdiagnozowanych u _ _ podczas jego pobytu w Zakładzie Karnym W Zdaniem Sądu także w tym przypadku nie doszło do działań lub zaniechań ze strony administracji placówki penitencjarnej i funkcjonującej tam służby zdrowia, które mogłyby uzasadniać odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu - Państwa. _ Po pierwsze z dowodów przedstawionych przez powyższą jednostkę organizacyjną pozwanego wynika, że powód- zaraz po zgłoszeniu faktu bólu brzucha został poddany badaniom, po których wykryto u niego chorobę wrzodową żołądka. Następnie został on objęty standardową procedurą leczenia, otrzymywał specjalną dietę i leki. Powód nie wykazał W związku z powyższym, aby zastosowano nieodpowiednie metody leczenia, które mogły spowodować dalszy' uszczerbek na jego zdrowiu. Zaś sam fakt, iż W danej placówce wykryto u powoda określone schorzenie nie może uzasadniać jakiejkolwiek odpowiedzialności odszkodowawczej. Idąc dalej, również po zasygnalizowaniu przez chorego dolegliwości na tle nerwicowyrn został on objęty specjalistyczną opieką. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, także W tym przypadku brak jest podstaw, aby postawić- jakikolwiek zarzut bezprawności działania administracji Zakładu Karnego w Po wtóre, należy przy tym podkreślić, że w świetle art. 6 k.c. to powoda obciążał obowiązek --- STRONA 12 --- W}/kazania W niniejszym procesie przesianek odpowiedzialnosci odszkodowawczej pozwanego. Dotyczy to W szozegolnosci Wykazania szkody, bezprawnego zachowania przy Wykonywaniu Wladzy publicznej, a takze zwiazku przyczynowego miedzy tymi okolicznosciami. PoW6d, poza swoimi Wlasnymi zeznaniami, nie przytoczy1 Zadnych dowodow mogacych uzasadnié zg1aszane przez niego roszczenie. Ponadto powod zostai przyjety do przedmiotowego Zakiadu Kamego W poozat1<ach sierpnia 200412, zas pierwsze sygnalizowane rzez niego dolegliwosci miaiy miejsce niespetna miesiac poziniej. Wezesniej h przebywai na Wolnosci, co Wskazuje, i2 jego sohorzenia mogly powstaé W okresie kiedy nie by1 osadzony W Zadnej jednostce penitencj arnej. Zreszta jak Wynika z informaeji podawanych przez samego pozwanego W trakcie Wywiadu dotyczaoego jego stanu zdrowia (k. 68) zazywai W przesz10éci narkotyki, co réwniez moglo Wplynae n_a jego schorzenia na tle nerwicowyin. Z drugiej strony, W ocenie Sadu, nie jest potrzebna Wiedza specjalna, aby Wskazaé, Ze zarowno ehoroba Wrzodowa, jak i zaburzenia nerwicowe sa schorzeniami, ktore rozwij aja sie stosunkowo dtugo. Wnioskierri ptynacym z powyzszego jest _zatem to, 12 dolegliwosci powoda mogly mieé swoja geneze duzo Wozesniej zanim zostai 011 osadzony W jakimkolwiek zakladzie karnym. Nie ' bylo jednak rzecza Sadu przeprowadzania 2 urzedu postepowania dowodowego W tym zakresie, gdyz obowiazek ten obciaza strony. _ Maj ac na uwadze poWy2sze okolioznosci faktyczne i prawne, na podstawie art. 417 §1 1<;.C_. Sad uznajac rosizczenie powoda za niezasadne orzeki o oddaleniu powodztwa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 i 102 k.p.c. Sad uznajac, Ze sytuacja maj atkowa i zarobkowa powoda za tym przemawia, nie obciazyi go obowiazkiem zwrotu kosztow procesu na rzecz pozwanego.  wykazania w niniejszym procesie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Dotyczy to W szczególności wykazania szkody, bezprawnego zachowania przy wykonywaniu władzy publicznej, a takze związku przyczynowego między tymi okolicznościami. Powód, poza swoimi własnymi zeznaniami, nie przytoczył żadnych dowodów mogących uzasadnić zgłaszane przez niego roszczenie. Ponadto powód został przyjęty do przedmiotowego Zakładu Karnego w początkach sierpnia 2004r., zaś pierwsze sygnalizowane rzez niego dolegliwości miały miejsce niespełna miesiąc póżniej. Wcześniej ü przebywał na wolności, co wskazuje, iz jego schorzenia mogły powstać w okresie kiedy nie był osadzony W żadnej jednostce penitencj arnej. Zresztą jak wynika z informacji podawanych przez samego pozwanego w trakcie wywiadu dotyczącego jego stanu zdrowia (k. 68) zażywał w przeszłości narkotyki, co również mogło wpłynąć na jego schorzenia na tle nerwicowym. Z drugiej strony, w ocenie Sądu, nie jest potrzebna wiedza specjalna, aby wskazać, że zarówno choroba wrzodowa, jak i zaburzenia nerwicowe są schorzeniami, które rozwijają się stosunkowo długo. Wnioskiem płynącym z powyższego jest _zatem to, iz dolegliwości powoda mogły mieć swoją genezę dużo wcześniej zanim został on osadzony w jakimkolwiek zakładzie karnym. Nie było jednak rzeczą Sądu przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie, gdyż obowiązek ten obciąża strony. _ Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, na podstawie art. 417 §l k.c_. Sąd uznając roszczenie powoda za niezasadne orzekł o oddaleniu powództwa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 i 102 k.p.c. Sąd uznając, że sytuacja majątkowa i zarobkowa powoda za tym przemawia, nie obciążył go obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. -