Postanowienie T C 106/10

--- STRONA 1 --- Sygn. aktT C 106/ 10 ‘.1’ ii! J ~31‘ km ¢ : _ , ‘? x <9%?» *’ “*" fir 4;?» “\ ii W > WYROK A W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia I8 paidziemika 201 1 roku Sqd Okrqgowy W Czgstochowie I Wydiiai Cywilny ' W nastegpuj aicym skiadzie: Przewodniczatcy: SSO Katarzyna Sidyk Protokolantz Dorota Koziel p0 rozpoznaniu W dniu 4 paidzk:r11ika. 2011 roku W Czqstochowie na rozprawie sprawy Z powédztwa — przeciwko Skarbowi Pafistwa  DyrektoroWiZak1adu Karnego W  i Dyrektorowi Arcsztu §ledczeg0 W  zastegpowanennu przez Prokuratoriq Generalnq Skafbu Pafistwa ' 0 zap%atQ 1. powédztwo oddalag V 2. nie obciaia powoda — kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego Skarb Pafistwa  Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa. ‘ Sygn. aktT C 106/10 “fr iż “_ ~¬':v N z .' _ , *--š ..' <-2ŸŸŠĹ" *' “¬" 'fr' fíšzz O Ÿž i i WYROK u W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 201 1 roku Sąd Okręgowy W Częstochowie I Wydział Cywilny " W następującym składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Sidyk Protokolant: Dorota Kozieł po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 roku W Częstochowie na rozprawie sprawy Z powództwa _ przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego W _ i Dyrektorowi Aresztu Śledczego w ' zastępowanernu przez Prokuratoríę Generalna Skarbu Państwa ` o zapłatę 1. powództwo oddala; O 2. nie obciąża powoda _ kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego Skarb Państwa - Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa. i --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 106,110 UZASADNIENIE Powod K w pozWie z dnia 3 marca 2010r. (data zlozenia W administracji aresztu éledozego) wniosl 0 Zasqdzenie od pozwanego Skarbu Palistwa kwoty 300 000 zl tytuhem zadoééuczynienia pieniqinego za doznanq krzywdq na podstawie art. 448 k.c, W’ZW16£Z:i(L1 z art. 23 i124 k.c. 1 1 _ ' W uzasadnieniu pozwu powod podal, iz W okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 20011‘. i od 31 styczilia 2001r. do 30 marca 200412 przebywal W Zakladzie Karnym W W prze1ud11ion'yc11 celaoh, gdyi pozwany nie zapewnil powodowi hie mnioj hi2 3 m2 powierzchni mieszkalnej. W zWiqz1<u ,z przoludnienicm W celach powod by}. narazony na eigresjcg _W"spo1Wie;inioW, miai 'ogran_iczony dost:gp do kapika sanitarnego, ktore nie byly zabudowane i korzystanio 2. nich nie zapewnialo intyrnnoéci. Powod podniosl rowniez, i2 obiady byiy lotnio, a nawet zdarzaio sing, Ze zimne, niektore produkty byiy podawane po up1ywie_termi:iu pizydatnoéci do spozycia i powod czcgsto Wyrzucal takie pozywienie do émieci. Powod zarzucil ponadto brak dostatecznego doplywu powietrza do przeludnionych oel, brak odpowiednioj Wentylacji, niedostatéczny system opieki medyoznej, brak ciepiej Wody W oelaoh, obecnoslé insektow W pomieszczeniach mieszkalnychh ' ' Powod podal, i2 W okresie od dnia 12 kwietnia'2005r. do 24 Iipca 20(}6r. i od dnia 2 listopada 20061‘. do dnia 20 lutego 2007:. oraz od 13 marca 2007r. do dnia 20 listopada 20091‘. byl osadzony W Areszcie $1edc2ym W —, gdzie _ przebywai rownjez W przr;:iudnionycl1 celach, W ktorych kqciki sanitarne byly nieogfodzone i niezabudowane; W celach brakowaio prawidiowego oéwietlenia i odpowiedniej Wenty1acji, érodki higicniczne Wydawano W niewystarczaj qcej iloéoi, na skutek przeluclnicnia powod byi narazony na agresjq Wspélwiqiniow. Powod przebywal W takich przeludnionych celach 23 godziny na dob:g, przy braku jakichkolwiek zajoé kulturalno0 éwiatowych. ‘  Postanowieniem z dnia 16 lipca 2010r. Sad Okrogowy w  na podstawie art. 6'?§2 k.p.c. oznaczyi jednostki organizacyjne pozwanego Skarbu Pa1jstWa‘— Dyrektora Zaidadu Karnego W  i Dyrektora Aresztu Qledczego W : ¥ jako Wlaéciwo do jego reprezentowania W_SpI‘EiW16’ (zastqpowanc przez Prokuratorio Qeneralnq Skarbu Paristwa) (k. 25). 1 " 1 Sygn. akt IC 106f10 UZASADNIENIE Powód Z W pozwie z dnia 3 marca 2010r. (data złożenia w administracji aresztu Śledczego) wniósł o 'zasądzenie od pozwanego Skarbu Panstwa kwoty 300 000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c, w "związku z art. 23 ii24 k.c. i O _ ` W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż W okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 2001r. i od 31 stycznia 2001r. do 30 marca 2004r. przebywał w Zakładzie Karnym W w przeludnionych celach, gdyż pozwany nie zapewnił powodowi nie mniej niż 3 mz powierzchni' mieszkalnej. W związku tz przeludnieniem W celach powód był' narażony na agresję współwiężniów, miał 'ograniczony dostęp do kącika sanitarnego, które nie były zabudowane i korzystanie z nich nie zapewniało intymności. Powód podniósł również, iż obiady były letnie, a nawet zdarzało się, że zimne, niektóre produkty były podawane po upływie_terminu przydatności do spożycia i powód często wyrzucał takie pożywienie do śmieci. Powód zarzucił ponadto brak dostatecznego dopływu powietrza do przeludnionych cel, brak odpowiedniej wentylacji, niedostateczny system opieki medycznej, brak ciepłej wody W celach, obecność insektów W pomieszczeniach mieszkalnych. , ' " Powód podał, iż W okresie od dnia 12 kwietnia`2005r. do 24 lipca 2006r. i od dnia 2 listopada 2006r. do dnia 20 lutego 2007r. oraz od 13 marca 2007r. do dnia 20 listopada 2009_1'. był osadzony W Areszcie Śledczym W _, gdzie _ przebywał również W przełudnionych celach, W których kąciki sanitarne były nieogrodzone i niezabudowane; w celach brakowało prawidłowego oświetlenia i odpowiedniej wentylacji, środki higieniczne wydawane w niewystarczaj ąeej ilości, na skutek przeludnienia powód był narażony na agresję współwięźniów. Powód przebywał w takich przeludnionych celach 23 godziny' na dobę, przy braku jakichkolwiek zajęć kulturalne-o światowych. “ - Postanowieniem z dnia 16 lipca 2010r. Sąd Okręgowy w _ na podstawie art. 6'?§2 k.p.c. oznaczył jednostki organizacyjne pozwanego Skarbu Państwa- Dyrektora Zakładu Karnego W _ i Dyrektora Aresztu Śledczego w _ å jako właściwe do jego reprezentowania W. sprawie (zastępowane przez Prokuratorię Generalna Skarbu Panstwa) (k. 25). O " 1 --- STRONA 3 --- Pozwany Skarb Pafistwa — Dyrektor Zakiadu Karnego W i Dyrektor Aresztu §1edczego W — — zastfgpowahy przez Prokuratozric; Generalnq Skarbu Pafistwa Wniési o oddalenie powodztwa i zasqdzenie od powoda kosztow postegpowania Wediug norm przepisanych, W tym kosztow zastegpstwa procesowego na rzecz_ Skarbu Paiistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. . _  W odpowiedzi na pozew pozwany zakwestionowai Wszystkie okolicznosci faktyczne podane przez powodavoraz zaprzeczyl, aby W Wyniku dziaiafi fuilkcjonariuszy pozwanego doszio do naruszenia dobr osobistych powoda. Wskazai, i2 jeéliby uznaé, Ze Zqdanie powoda Wiqze siq z naprawieniem szkody niemajqtkowej wywolanej bezprawnyrn naruszeniem konkretnego dobra osobistego i Wywodzone jest z treéci art. 23, 24 oraz art. 448 k._c., to na stronie pozwanej spoozywa jedynie obowiqzek obalenia dO1]’11’l1€I1’18.1"11a bczprawoosci swojego dzialania, jednakie to na powodzie W dalszym ciqgu spoczywa obowiqzek udowodnienia, Ze okreélono dziaianie W ogole miaio miejsce i spowodowaio uszczerbek W dobrach osobistych powoda. Do okolicznosci Wyiqczajqcych bezprawnosé naruszenia dobra osobistego zaliczyé nalezy dzialanie W ramach porzqdku prawnego, tj. dziaianic dozwolone przez obowiqzujqce przepisy praWa. Pozwany zarzuoii nadto, i2 zacliowanie powoda, polegajage na Wysta,pieniu z niniejszym powodztwem stanowi zachowanie sprzeczne z podstawowymi zasadami Wspoizycia spoiecznogo i zgodnie z art. 5 k.c. niepodlega ochronie prawnej. Dopuszczajqc sic; popeinienia czynow zabronionych powéd Wystqpowai przeciwko prawu i' porzqdkowi spoiecznemu powodujqc tym samyin daleko idqce koszty spoiccznc, a nadto obciqzenie budzetu Pafistwa, tj. Wszystkich obywateli. Zdaniem pozwanogo, Wyborem powoda pozostaje , . . ii przebywa W Zakiadaoh Karnych i Aresztach Sledczych, W 'tym kontekscie nalciy przytoczyé twierdzenie pozwu, 11 >5/tak jak duZ0 osob, tak i powod ozgsto Wyrzucai takie Wyiywienie do smieci...”. Pozwany podniosl rowniei zarzut przedavmienia Wszelkich r0szcze1ip0W0da(k. 2930). V ‘  _ _  _ _ W pismievz cinia 12 listopada 2010r.sp0zWany Wskzizai dodatkowo, ii star_1_za1udni_e11ia jednostki penitencjamej jest zjawiskiem dynamicznym, ktore W réznym stopniu dotyczy poszczegolnych cel. Mimo, i:'z stan osobovvy W analizowanym okresie przekraczai ogolnq pojemnoéé aresztu, to osadzeni W danych ceiach czosto przebywaii W Warunkach zapewniajqoych im ustawowe 3 m2 powierzchni, a nawet to normq przekraczajqcjlch. Wynika Ell. ('J~< to z faktu, i2 na stan osobovxy W celach mieszkalnych Wpiyw ma nie tylko ogolna pojemno aresztu, ale takze kryteria rozmieszczania osadionych, zawarto W Kodeksié kflfflj/‘In Wykoiiawczyrn i Wiasciwych rozporzqdiieniach (k. 2712 73)  ' 2 Pozwany Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego W i Dyrektor Aresztu Śledczego w _ - zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania według no1'm przepisanych, W tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz. Skarbu Panstwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. , _ - W odpowiedzi na pozew pozwany zakwestionował wszystkie okoliczności faktyczne podane przez powodaoraz zaprzeczył, aby W wyniku działań funkcjonariuszy pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Wskazał, iż jeśliby uznać, że żądanie powoda wiąże się z naprawieniem szkody niemajątkowej wywołanej bezprawnyrn naruszeniem konkretnego dobra osobistego i wywodzone jest z treści art. 23, 24 oraz art. 448 k._c., to na stronie pozwanej spoczywa jedynie obowiązek obalenia domniemania bezprawności swojego działania, jednakże to na powodzie W dalszym ciągu spoczywa obowiązek udowodnienia, że określone działanie W ogóle miało miejsce i spowodowało uszczerbek w dobrach osobistych powoda. Do okoliczności wyłączających bezprawnośó naruszenia' dobra osobistego zaliczyć nalezy działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Pozwany zarzucił nadto, iż zachowanie powoda, polegające na wystąpieniu z niniejszym powództwem stanowi zachowanie sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego i zgodnie z art. 5 k.c. niepodlega ochronie prawnej. Dopuszczając się popełnienia czynów -zabronionych powód występował przeciwko prawu i" porządkowi społecznemu powodując tym samym daleko idące koszty- społeczne, a nadto obciążenie budżetu Państwa, tj. wszystkich obywateli. Zdaniem pozwanego, wyborem powoda pozostaje , _ _ iż przebywa w Zakładach Karnych i Aresztach Sledczych, W tym kontekście należy przytoczyć twierdzenie pozwu, tj- „-„tak jak dużo osób, tak i powód często wyrzucał takie wyżywienie do śmieci...”. Pozwany podniósł również zarzut przedawnienia wszelkich roszczeń powoda (k. 29-30). _ ` - _ _ - _ _ W piśmie ,Z dnia 12 listopada 2010r., pozwany wskazał dodatkowo, iż stan _zaludnienia jednostki penitencjamej jest zjawiskiem dynamicznym, które w różnym stopniu dotyczy' poszczególnych cel. Mimo, iż stan osobowy W analizowanym okresie przekraczał ogólną pojemność aresztu, to osadzeni w danych celach często przebywali W warunkach zapewniających im ustawowe 3 m2 powierzchni, a nawet- tę normę przekraczających. Wynika UJ-¬ (`J¬. to z faktu, iż na stan osobowy w celach mieszkalnych wpływ ma nie tylko ogólna pojemno aresztu, ale także kryteria rozmieszczania osadzonych, zawarte W Kodeksie karnym wykonawczym i właściwych rozporządženiach (k. 271-273) - -' 2 --- STRONA 4 --- Sgd ustalil, co nastgguje: Powod —  przebywal W Zakiadzie Kamym W  W okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 2001r. i 0d 31 stycznia 2001r. do 30 maroa 2004r. Powod W czasie drugiego pobytu W Zvakiadzie Kzirnym W  by} zakWateroWany W celaoh: nr 54, poj. 6 osob, pow. 118,69 m2; n1" 52, poj. 5 osob, poW. 17,56 m2; 38 — cola izolaoyjna. Wedlug twierdzeri powoda, W okresie jego osadzenia W ceii 111' S2 iqcznie przebywalo 8 oséb, W celi nr 54 rowniez 8 osob; W okresie pierwszego pobytu powoda w tej jednostce penitencjarnej nie prowadzono jeszcze ewidenoji rozmiesiczania osadzonyoh. ' Umies'zcz'anie osadzonych W Zakiadzie Kamym ‘w  na czas okreslony W Warunkach, Wktorych powierzchnia W‘ celi na jednq osobe Wynosiia mniej niZ 3 m2, odbywaio sie W trybie art. 248§i k.k.w. i 0 kazdym takim przypadkul informowany byi sedzia penitencj arny. ' . ‘ _ u Od poczqtku pobytu W Zakiadzie Kamym W : powod  _ mial zapewnione do Wiasnego uzytkuz ioiko, materac, miejsce przy stole; taboret, miejsce W szafce na artykuly spozywcze iartykuiy higieniczne, srodki czystoéoi dla siebie na swoje potrzeby. W kazdej celi znajduje sie kapik sanitarny oddzielony na staie od celi W sposob umoziiwiafigoy nieskrepowane korzystanie. Kqciki sanitarne sq oddzielono piytq na Wysokosé 1,80 m. W kqciktl znajduje sir; muszla klozetowa, umywaika, poika na érodki czystosci, lustro. Osadzeni W kafzdej celi majq bieiqcq zimq W0dQ. W celach osadzeni majq grzaiki, czajniki elektryczne. Osadzonym Wydaje sie odpowiedniq do pory roku odziez, obuwie, o ile ¢. . nie korzyst:a.jaL 2 W1asnych'1‘zeczy'oraz poéciel. Kazdy osadzony raz na dWa tygodnie ma dokonywanq Wymiane poscieli na Vczystao co tydziefi nastepuje Wymiana bielizny osobistej, raz na tydziefi jest ciepia kqpiei. Zakiad Karny zobligowany jest do Wymiany (prania) bielizny osobistej, odziezy i poécieli bedqcych Wlasnosciq Zakladu, natomiast prywatnq bielizne i odziez osoba osadzona utrzymuje W czystoéci We Wlasnym zakresie. Przed kaidym Wydaniem posiikow pracownik sluzby zdrowia sprawdza te posiiki pod Wzgledem organoleptycznym, srnakowym, Aczy posiiek jest sporzqdzony zgodnie: z jadiospiseni,sprawdza teZ temperature posilku, co potwierdzane jest pisemnie na kazdym jadiospisie. Mogq byé podawane Wyiqcznie artykuiy Zywnoéciowe przed upiywem terminu przydatnosci ic11 do spozycia. W kazdej celi znajdujq "sir; o1<n_;1, ktore sq otwierane przez samych osadzonych, jak rowniez W kazdej celi znajduje sic; kratka wentylacyjna. Okresowc kontrole przewodow 3 Sąd ustalił, co następuje: Powód _ _ przebywał W Zakładzie Kamym w _ W okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 2001r. i od 31 stycznia 2001r. do 30 marca 2004r. Powód W czasie drugiego pobytu w Zakładzie Karnym W _ był zakwaterowany W celach: nr 54, p_oj. 6 osób, pow_'18,_69 mz; nr 52, poj. 5 osób, pow. 17,56 mz; 38 - cela izolacyjna. Według twierdzen powoda, W okresie jego osadzenia W celi iu' 52 łącznie przebywało 8 osób, W celi nr 54 również 8 osób; W okresie pierwszego pobytu powoda W tej jednostce penitencjarnej nie prowadzono jeszcze ewidencji rozmieszczania osadzonych. ' Umieszczanie osadzonych W Zakładzie Kamym 'w _ na czas określony W warunkach, wktórych powierzchnia w' celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mz, odbywało się W trybie art. 24S§1 k.k_w_ i o każdym takim przypadku informowany był sędzia penitencj arny. " . = _ I Od początku pobytu w Zakładzie Kamym W Ä powód - _ miał zapewnione do własnego użytku: łóżko, materac, miejsce przy stole, taboret, miejsce w szafce na artykuły spożywcze iartykuły higieniczne, środki czystości dla siebie na swoje potrzeby. W kazdej celi znajduje się kącik sanitarny oddzielony na stałe od celi W sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. Kąciki sanitarne są oddzielone płytą na wysokość 1,80 in. W kąciku znajduje się muszla- klozetowa, umywalka, półka na środki czystości, lustro. Osadzeni w każdej celi mają bieżącą zimą' wodę. W celach osadzeni mają grzałki, czajniki elektryczne. Osadzonym wydaje się odpowiednią do pory roku odzież, obuwie, o ile ¿_ _ nie korzystają z własnych' rzeczy" oraz pościel. Każdy osadzony raz na dwa tygodnie ma dokonywaną wymianę pościeli na czystą, co tydzien następuje wymiana bielizny osobistej, raz na tydzień jest ciepła kąpiel. Zakład Karny zobligowany jest do wymiany (prania) bielizny osobistej, odzieży i pościeli będących własnością Zakładu, natomiast prywatną bieliznę i odzież osoba osadzona utrzymuje W czystości we własnym zakresie. Przed każdym wydaniem posiłków pracownik służby zdrowia sprawdza te posiłki pod względem organoleptycznym, srnakowym, _czy posiłek jest sporządzony zgodnie: z jadłospisem,-sprawdza też temperaturę posiłku, co potwierdzane jest pisemnie na każdym jadłospisie. Mogą być podawane wyłącznie artykuły żywnościowe przed upływem terminu przydatności ich do spożycia. W każdej celi znajdują 'się okna, które są otwierane przez samych osadzonych, jak również W każdej celi znajduje się kratka wentylacyjna. Okresowe kontrole przewodów 3 --- STRONA 5 --- kominowych i Wentylacyjnych W pomieszczeniach Zakiadu Karnego W  nie Wykazaiy niep1'aWid!£oWo5'.ci. . . ' Zarowno W okresie pobytu powoda W Zakiadzie Karnym W I jak i obecnie Zakiad Karny W I, W zakresie utrzymania W jednostce porzqd1<u i higieny, wspoipracuje Z firmq zewnetrznq Zaklad Deratyzacji, Dezynsekcji i Dezynfekcji : : W Firrna ta opracowala szczegélovw program zabezpieczania pomieszczeii Zakiadu przed szkodnikaini z uwzglednieniem urzqdzeii monitoringowych. Dziaiania podejrnowane W tym zakresie byiy i sq nakierowane na profilaktyke, co powoduje ze Wystepowanie insektow bylo sporadyczne. W Zakladzie Karnym xv _ zostai opracowany i WdI‘O20ny system HACCAP. Na oddziaiach mieszkalnych Zakiadu sq éwietlice, Z ktorych korzystajq osadzeni i na ktérych sq rowniez realizowane programy readaptacji spoiecznej dia skazanych. Swietlioe sq Wyposazone W stoiy do tenisa stolowego, gry planszowe. Osadzeni mogq tam oglqdaé telewizje, graé W tenisa, gre tzw. ,,pi1karzyki”. W Zakiadzie jest biblioteka, dziala icitlb filmowy majapy na Wyposazeniu rzutnik multimedialny, odtwarzacz i konsole pJay srarion, dziaia pracownia modelarska, organizowane sq rozgrywiii piiki noznej na 1zonsoli. Od momentu powstania Zakiadu do 200312004 osadzeni mogli te2 korzystaé 2 siiowni, W Zak1Eadzie.Kamym W Herbach dziaia radiowezel, przez ktoij’ nadaiwany jest sygnai rddiowy i telewizyjny, dziaia kanal telewizyjny W formic teiegazety, nadawane sacinformacje 2 Zycia Zakladu, poradniki np. prawny, fotografa, astronomii dla poczqtkujqcych, programy readaptacji spoieoznej, m.in. kurs jezyka angielskiego, przekazywane sq informacje zwiqzane z aktywizacjq zawodowq. Przed 2007r. poradniki nadawane byiy W formic audycji radiowyoh. W celach osadzeni majacwiasne telewizory i praktycznie W kazdej celi jest teiewizor. Udzial osadzonego W zajqciach uzaleinionyjest tylko od jego chtgci. Osadzeni zostajqzaW'iadomie11i o_ organizowanej imprezie kulturalno  oswiatowej poprzez radiowezei oraz ogioszenia Wywieszone na tablicy W oddziale mieszkalnym.  Osadzeni W Zakladzie Kamym w  majq inoziiwoéé korzystania z udziaiu W nabozefistwach religii rzymskokatolickiej odprawianycli, a. takze W spotkaniach Z przedstawicielami innych wyznafi. Osadzeni majq mozliwosé telefonowania, Widzelfiia sit; Z nsiblizszymi. A 4 ‘ 1 4 /dowdd: odpis iiéformacji 0 pobytach i orzeczeniach (k., 201), nomrka siuzbowa mi. inspgkfora dziafu kwatermistrzowskiego 2 dnia 6 sierpnia 2010;". 21712, 211), nofarka siuzbowa p. 0. kierownfka dziaiu kwarérmistrzowskiego z dnia 5 sigzrpnfa 201101". (Fr. 216v), notatka sfuzlbowa kierownfka dziafu ewidencji z dnia 4 sierpnia 201' Or. (k. 229v). zeznania   » 4 kominowych i wentylacyjnych w pomieszczeniach Zakładu Karnego w _ nie wykazały nieprawidłowości. . . -' Zarówno w okresie pobytu powoda W Zakładzie Karnym w _ jak i obecnie Zakład Karny W -, W zakresie utrzymania w jednostce porządku i higieny, współpracuje z firmą zewnętrzną Zakład Deratyzacji, Dezynsekcji i Dezynfekcji : : w Firma ta opracowała szczegółowy program zabezpieczania pomieszczeń Zakładu przed szkodnikaini z uwzględnieniem urządzeń monitoringowych. Działania podejmowane W tym zakresie były i są nakierowane na profilaktykę, co powoduje że występowanie insektów było sporadyczne. W Zakładzie Karnym yv _ został opracowany i wdrożony system HACCAP. Na oddziałach mieszkalnych Zakładu są świetlice, z których korzystają osadzeni i na których są równiez realizowane programy readaptacji społecznej clla skazanych. Świetlioe są wyposażone W stoły do _tenisa stołowego, gry planszowe. Osadzeni mogą tam oglądać telewizję, grać w tenisa, grę tzw. ,,piłka1'zyki”. W Zakładzie jest biblioteka, działa klub filmowy mający na wyposażeniu rzutnik multimedialny, odtwarzacz i konsolę" płazy sraržon, działa pracownia modelarska, organizowane są rozgrywki piłki nożnej na konsoli. Od momentu powstania Zakładu do 20030004 osadzeni mogli -też korzystac z siłowni, W Zakładzie .Karnyrn w Herbach działa radiowęzeł, przez któiy nadawany jest sygnał radiowy i telewizyjny, działa kanał telewizyjny W formie telegazety, nadawane są- informacje z zycia Zakładu, poradnik-i np. prawny, fotografa, astronomii dla początkujących, programy readaptacji społecznej, 1n.in. kurs języka angielskiego, przekazywane są inf`o1'n1acje związane z aktywizacją zawodową. Przed 2007r. poradniki nadawane były w formie audycji radiowych. W celach osadzeni mająwłasne telewizory i praktycznie w każdej celi jest telewizor. Udział osadzonego w zajęciach uzależniony jest tylko od jego chęci. Osadzeni zostają zawiadomieni o_ organizowanej imprezie kulturalno - oświatowej poprzez radiowęzeł oraz ogłoszenia wywieszone na tablicy w oddziale mieszkalnym. - Osadzeni W Zakładzie Kamym W - mają możliwość korzystania z udziału W nabozeństwach religii rzymskokatolickiej odprawianycli, a także W spotkaniach z przedstawicielami innych wyznań. Osadzeni mają możliwość telefonowania, widzenia się z nąşblizszymi. A l ` i Z /dowód: odpis írformacji 0 pobymch rf 0rzeczem'ac]'1 (k., 201), notatka służbowa mi irespekrora działa kwarermisrrzowskiego 2 dnia 6 sierpnia 2010r. 21712, 211), norarka służbowa po kierownika działu kwarërmístrzowskíego z dnia 5 sierpnia 20201". (k. 21 ów), notatka służbowa kierownika działu ewidencji z dnia 4 sierpnia 201' Or. _(k. 22912). zeznania - . - 4 --- STRONA 6 --- st1.'1'c':dka _ (Ft. 342343), zeznania stviadka   flc. 470473), czxgsciowo zezmmfa powoda (k. '489490v)/ 1 u l Powod  I przebywai W Areszcie Sledczym W _ W okresach: od14 kwietnia 20051". do 24 lipoa 20061., od 3 listopada 2006r. do 22 lutego 20071., _ . . ' , od '13 marca 20071. do 20 Iistopada 20091". W czasie pobytu W Areszcie Sledczym W _ poW6d byi zakwatetowany W celaoh: nr 32 o pow. 17,46 mg przeznaczonej dia 5 osadzonych; nr 30 o pow. 14,12 1112 przeznaczonej dla 4 osadzonych; nr 49 o pow. 14,27 ml p1'zez11aczo11ej dia 4’ osadzonych; nr 37 o pow. 115,70 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr 9 o pow. 13,78 mg przeznaczonej clla 4 osadzonych; nr 45 0 pow. 20,88 n12 przeznaczonej dla 6 osadzonych; nr 12 (nowy nr 14) o pow. 8,88 m2 przeznaczonej dla 1 osadzonego; nr 7 o pow. 15,47 m2 przeznaozonej dia 5 osadzonych; nr 24 o pow. 24,94 m2 przeznaczonej d1a' 8 osadzonych; nr 38 (noWy nr 54) 0 pow. 15,70 m2 przeznaczonej dia 5 osadzonych; 111' 46 (nowy n1" 62) o pow. 20,88 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonyoh; 111* 18 (noWy nr 20) 0 pow. 15,02 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych. Wedlug powoda, W oeli nr 49 przebywaio iscznie 7 osob, W oeli nr 38 — 7 osob, W celi nr 46 — 8 osob, W celi nr 24 — 10 osob, W celi nr 9 ~ 6 osob, W ce1in1' 7 — 7 osob. '  Umieszczanie osadzonych na ozas okreslony W Warunkaoh, W ktorych poWie1'zchn_ia W oeli na jedna, osobe Wynosiia mniej niz 3 ml, odbywaio sie W trybie art. 248§1 k.k.W., o czym byt informowany kazdego dnia roboczego sedzia penitencjarny. Podczas pobytu W Areszcie powod miai zapewnione do Wiasnego uiytkui 162110, szafloig, taboret, miejsoe przy stole, sprzet stolowy, materac, posoiel. Systeniatyoznie, co miosidc powod otrzymywai srodki higieny‘ osobistej. Bielizna posoielowa byia i jest Wymieniana co dWa tygodnie, iiatomiast rtgczniki, scierki do naczyfi, pizamy — co tydziefi. Ponadto, W oeiach Aresztu znajdowaiy sie rowniez srodki ozystosci i sprzet niezbedny do utfzymanid po1'za,c11<u, tj. miednice, Wiadro, szczotka, zmiotka, szufelka. We Wszystkich celaoh mieszkalnych Aresztu 8ledczego W _ kdciki sanitarne sq Wydzielone, W niektorych sa, one obmurowane W sposob kompletny od podiogi do sufitu z 1l1‘&d}’C}’jI1)"II11 drzwiami, W innych sa, z konstrukcji PCV do 'Wysokosci 2,20 m, ba,d2 sq Wygrodzone konstrukcjq staloxvq Wypeiniona, piytami paidzierzowymi W sposob umoiiiwiajapj’ nieskrepowane korzystanie. A  Kazda cela posiada Wentylaoje grawitacyjnq, ma otwierane okna, do ktorych osadzeni maja, dostep, istnieje moiliwosé swobodnego otwierania okicn. Kaida cela jest Wyposaiona W sztuczne oswietienie o odpowiedniej mooy. Osadzeni majq mozliwosé zgioszenia prosby o pozwoienie na posiadanie lampek nocnych. _ ' 5 .sli-1."r'acika _ (k. 342-343), zeznania świaalka _ _ flc. 4J0-413), częściowo zeznania powoda (k. '489-490v)/ I I I Powód - - przebywał W Areszcie Śledczym w _ w okresach: od- l4_ kwietnia 2005r. do 24 lipca 2006r., od 3 listopada 2006r. do 22 lutego 2007r., _ . , ' , od '13 -marca 2007r. do 20 listopada 2009r. W czasie pobytu w Areszcie Sledczym w - powód był zalłwaterowany w celach: nr 32 o pow. l?`,46 mz przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr 30 o pow. 14,12 mz przeznaczonej dla 4 osadzonych; nr 49 o pow. 14,27 mz p1'zez11aczo11ej dla 4' osadzonych; nr 37 o pow. 105,70 mz przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr 9 o pow. 13,28 inz przeznaczonej dla 4 osadzonych; nr 45 o pow. 20,88 niz przeznaczonej dla 6 osadzonych; nr 12 (nowy nr 14) o pow. 8,88 mz przeznaczonej dla 1 osadzonego; nr 7 o pow. 15,4? mz przeznaczonej dla S osadzonych; nr 24 o pow. 24,94 mz przeznaczonej dla' 8 osadzonych; nr 38 (nowy nr 54) 0 pow. 15,70 mz przeznaczonej dla 5 osadzonych; nr 46 (nowy nr 62) o pow. 20,88 mz przeznaczonej dla 6 osadzonych; nr 18 (nowy nr 20) o pow. 15,02 mz przeznaczonej dla 5 osadzonych. Według powoda, w celi nr 49 przebywało łącznie 7 osób, w celi nr 38 - T osób, w celi nr 46 - 8 osób, W celi nr 24 - 10 osób, w celi nr 9 ~ 6 osób, w celi m' 7 - 7 osób. I - Umieszczanie osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m2, odbywało sie w trybie art. 248§l k.k.w., o czym był informowany kazdego dnia roboczego sędzia penitencjarny. Podczas pobytu w Areszcie powód miał zapewnione do własnego użytku: łóżko, szařkę, taboret, miejsce przy stole, sprzęt stołowy, materac, pościel. Systematycznie, co miesiąc powód otrzymywał .środki higieny' osobistej. Bielizna pościelowa była i jest wymieniana co dwa tygodnie, natomiast ręczniki, ścierki do naczyń, piżamy - co tydzień. Ponadto, w celach Aresztu znajdowały się równiez środki czystości i sprzęt niezbędny do utrzymania'po1'ządku, tj. miednice, wiadro, szczotka, ziniotka, szufelka. We wszystkich celach mieszkalnych Aresztu Śledczego w _ kąciki sanitarne są wydzielone, w niektórych są one obmurowane W sposób kompletny od podłogi do sufitu z tradycyjnymi drzwiami, W innych są z konstrukcji PCV do 'wysokości 2,20 m, bądź są wygrodzone konstrukcją stalową wypełnioną płytami paździerzowymi w sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. t - Każda cela posiada wentylację grawitacyjną, ma otwierane okna, do których osadzeni mają dostęp, istnieje możliwość swobodnego otwierania okien. Każda cela jest wyposażona w sztuczne oświetlenie o odpowiedniej mocy. Osadzeni mają mozliwość zgłoszenia prośby o pozwolenie na posiadanie lampek nocnych. _ ' 5 --- STRONA 7 --- '  r _Zabiegi deratyzaoji _i dezynsekcji prowadzone  sq W Areszcie Sledczym W ; regularnie przez Wyspecjalizowane firm}'. Kazdego ifoku na terenie Aresztu 81edczego W _ odbywa sie kontrola sanitarna przeprowadzana przez Pa1istWoWq Inspekcje Sanitarnq. W czasie kontroli nie stwierdzono nieprawidiowosci, ani razu Areszt nie zostai ukarany za jakies niedooiqgiiiecia. Takie Wizytacje przeprowadzane W Areszcie Sledczym W — przez Sedziego Wizytatora ds. Penitenojarnych nie stwierdziiy nieprawidiowosci W funkcjonowaniu Aresztu. ~ W Areszcie Qledozym W  funkcjonowaly W okresie pobytu powodaz biblioteka, swietliea, silowania, kantyna, sieé radioweziowa. iZa posrednictwem kantyny osadzeni mogli nabywaé codziennq prase i periodyki. W kaidej celi nadawany byi i jest sygnai stacji telewizyjnych i radiowych, emitowane sq audycje profilaktyczne, audyoje Wiasne, pogadanki. W kaidej celi osadzeni mogq mieé, za zgodq Dyrektora, jeden odbiomik telewizyjny, praktycznie W kazdej celi jest telewizor. Areszt jest abonentem pakietu jednej z platform cyfrowyeh. Osadzeni mogq tez posiadaé odbiorniki radioWe. Osadzeni majq mozliwosé uczestniczenia W organizowanych W Areszcie zajeciaoh ku1turalno~osWiatoWycl1; Organizowane sq konkursy Wiedzy tematycznej, ogolnej, turnieje szaohowe. PoWod bra} udzial W turnieju szaohowym, korzystai z gry W tenisa stoiowego, éwiczezi W siiowni. Osadzeni korzystajq kazdego dnia z jednej godziny spaoeru, majq do dyspozycji oztery poia spacerowe o iqcznej powierzchni 254 m2. ' _  '  1 . Powéd przez okres 6, 7 miesiecy p1'acoWa1 spo1ecz_nie_W Areszcie Sledczym W _ przy rozwoieniu posiikow. Raz otrzymai nagtodejpienieznq za te prace, Miai zapewnionq mozliwosé kotzystania Z porad psychologicznyoh, pomocy medycznej. Osadzeni W czasie pobytu powoda i obecnie majq tez moiiiwosokoizystania z'_pos1ug 're1igijn}»‘cl"1, uczestniozenia W nabozefistwacli. . _ ' _ ' ' Powod W okresie pobytu W Areszcie Sledozym W nigdy nie zgiaszai skarg zwiqzanych Z Warunkami bytowynti panujqcymi W jednostce, W szczegoinosci jego przeludnieniem czy skiadem osobowym W celach, W ktorych przebywai. Powod Wiedziai o mozliwosci zwracania sie do dyrekcji, kierownikow czy pracownikow saniodzieinych, Wychowawcow, ze Wszystkimi sprawami osobistymi i bytowymi. .PoWod zgiaszai sie Wielokrotnie na takie rozmowy i nie podnosii W trakeie rozmow ‘okolicznosci przedstawionyoh W pozwie. Zloiyi tei do Dyrektora jednostki Wiele prosb dotyczqcyoh Widzexi, dodatkowych rozmow telefonicznych, sprzetu RTV, tj. telewizora, giosnikow, siuchawek, zasilacza do radia, Wentylafora elektrycznego. ‘  6 ` - r -_Zabiegi deratyzacji _i dezynsekcji prowadzone- są W _Areszcie Sledczym w ; regularnie przez wyspecjalizowane firmy.- Każdego roku na terenie Aresztu Śledczego W _ odbywa się kontrola sanitarna przeprowadzana przez Państwową Inspekcje Sanitarną. W czasie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości, ani razu Areszt nie został ukarany za jakieś niedociągnięcia. Także wizytacje przeprowadzane W Areszcie Śledczym W _ przez Sędziego Wizytatora ds. Penitenejarnych nie stwierdziły nieprawidłowości W funkcjonowaniu Aresztu. ~ W Areszcie Śledczym W _ funkcjonowały W okresie pobytu powoda: biblioteka, świetlica, siłowania, kantyna, sieć radiowęzłowa. Za pośrednictwem kantyny osadzeni mogli nabywać codzienną 'prasę i periodyki. W każdej celi nadawany był i jest sygnał stacji telewizyjnych i radiowych, emitowane są audycje profilaktyczne, audycje własne, pogadanki. W każdej celi osadzeni mogą mieć, za zgodą Dyrektora, jeden odbiornik telewizyjny, praktycznie W kazdej celi jest telewizor. Areszt jest abonentem pakietu jednej z platform cyfrowych. Osadzeni mogą też posiadać odbiorniki radiowe. Osadzeni mają możliwość uczestniczenia W organizowanych W Areszcie zajęciach ku1turalno~oświat_owych; Organizowane są konkursy wiedzy tematycznej, ogólnej, turnieje szaohowe. Powód brał udział W turnieju szachowym, korzystał z gry w tenisa stołowego, ćwiczeń w siłowni. Osadzeni korzystają każdego dnia z jednej godziny spaceru, mają do dyspozycji cztery poia spacerowe 0 łącznej powierzchni 254 mz. ' _ - ` - r _ Powód przez okres 6, 7 miesięcy pracował społecznie _W Areszcie Sledczym W _ przy rozwożeniu posiłków. Raz otrzymał nagrodęlpieniężną za tę pracę. Miał zapewnioną mozliwość korzystania z porad psychologicznych, pomocy medycznej. Osadzeni W czasie pobytu powoda i obecnie mają też możiiwośćkorzystania zzposług "religijnych, uczestniczenia w nabożeństwach. . _ ` _ ` " Powód w okresie pobytu W Areszcie Śledczym W nigdy nie zgłaszał skarg związanych z warunkami bytowymi panującymi w jednostce, W szczególności jego przeludnieniem czy składem osobowym W celach, W których przebywał. Powód wiedział o możliwości zwracania się do dyrekcji, kierowników czy pracowników saniodziednych, wychowawców, ze wszystkimi sprawami osobistymi i bytowymi. .Powód zgłaszał się Wielokrotnie na takie rozmowy i nie podnosił W trakcie rozmów okoliczności przedstawionych W pozwie. Złożył też do Dyrektora jednostki wiele próśb dotyczących widzeń, dodatkowych rozmów telefonicznych, sprzętu RTV, tj. telewizora, głośników, słuchawek, zasilacza do radia, wentylatora elektrycznego. ~ - 6 --- STRONA 8 --- _ Powod utrzymywai kontakt z biiskimi osobami, 2 mamqi synem, ktorzy odWiedza1i go W Areszcie. W Areszcie powod miat dostqp do bezpiatnej opieki medycznej. Powod czas Wolny spedzal" na Wiasnyoh zajeciach, siuchaniu radia, ogiqdaniu teiewizji, czytaniu ksiqiek, korespondowaniu. ' ‘ W 1 ' _ ./rlowdd: notarka sluzbowa z dnia 18 paédziemika 20101". (k. 90), notatka sfuzbowa kier‘01vnika dzialu penitencjarnego z dnia 6 sierpnia 201011 (k. 91), notarka siuzbowa kferownika dziaiu kwatermisrrzowskiego z dnia 6 sierpnia 201011 flc. 92), odpisy informacji skiervwunych do Sqdu Okrrggowego W Czrgstochowie LU Wydziai Penitencjarny (k. I12J19), 0dp.isy zarzqdzer? Dyrektora Aresztu Sledczego w : (k, I301'35), Odpisy sprawozdari z wizytacji (k ]O2~]11), odpisy indywidualnych kart naleznosci, wykazéw 1vydcxnych rzeczy 1‘ zabezpfeczonych rzeczy (k. 139Z48), odpisy pisemnych prcisb 1‘ podari powoda (k. Z49756), odpisy plamiw zajrgé (k. 159172), odpisy zeszytu przyjegé (k. I 73I82), zeznania siwfadka   (k. 317320), zeznania s'wiadka _ — (k. 321), czesciowo zeznaniapowoda (k. 489490v)/’ S dzw ' lco nast u'e: Powod   sformuiowal W pozwie jako zasadniczy zarzut pod adresem pozwanego Skarbu Patistwa — Dyrektora Zakladu Kamego W _ i Dyrektora Aresztu 81edozego W ,'tj. zarzut dotyczqcy przeiudnienia We Wskazanych jednostkach penitencjarnyoh, a '1{OI'l1(1‘€1ll"11C zakwaterowania W Warunkach, W ktorych na jednego osaclzonego przypadaia powierzchnia mniejsza niZ 3 ml. Generalnie 2 zeznafi powoda Wynikaio, i2 przebywai W oelach, W ktorycli liczba osadzonyoh przewyzszaia 0 okoio 2 lub 3 osoby 1iczbe normatywiiq. PoW6d podnosfi tei zarzuty odnosnie Warunkow bytowyoh W Zakiadzie Katnym W Herbach i Areszoie 81edczym W ' Powod» W pozwie »i W toku procesu podkreslal jednak przede Wszystkim problem dotyczqcy przeludnienia, z ktorym borykaiy sie i borykajq — W mniejszyrn 1ub Wiekszym stopniu  zakiady kame czy areszty siedcze W Polsoe. Powod nie Wykazai jednak W toku procesu, aby W jego konkretnym przypadku, doznai jakiejs szkody (krzywdy) ze strony pozwanego. Dopiero po Wykazaniu przez powoda, ii doszio do naruszenia jego dobr osobistych pozwany byiby zobowiqzaiiy do Wykazania braku bezprawnosci tego naruszenia jako przesianki zwainiajqcej go od odpowiedzialnosci. Tymczasem zarzuty postawione przez 7 _ Powód utrzymywał kontakt z bliskimi osobami, z mamąi synem, którzy odwiedzali go W _Areszcie W Areszcie powód miał dostęp do bezpłatnej opieki medycznej. Powód czas wolny spędza-1' na własnych zajęciach, słuchaniu radia, oglądaniu telewizji, czytaniu książek, korespondov"-'aniu. ' ' « _ ' _ fdowód: notatka służbowa z dnia 18 października 20101: (k. 90), notatka służbowa kie:-*ot-unika działu penítencjarnego z dnia 6 sierpnia 201011 (k. 91), notatka służbowa kierownika działu kwatermiso'zowskiego z dnia 6 sierpnia 201021 flc. 92), odpisy informacji skierowanych do Sądu Okręgowego W Częstochowie HI Wydział Penitencjarny (k. 112-119), odp.'Í.s'y zarządzeri Dyrektora Aresztu Śledczego w _ (k. 130-135), odpisy sprawozdań z wtzytracjt (k ]02~]11), odpisy indywidualnych kart należności, wykazów wydanych rzeczy t zabezpieczonych rzeczy (k. 139-148), odpisy pisemnych próśb t podań powoda (k. M9-156), odpisy planów zajęć (lc. 159-1 72), odpisy zeszytu przyjęć (tc. I73-182), zeznania śwtadífa _ _ (tc. 317-320), zeznania świadka _ _ (lc. 3217), częściowo zeznantapowoda (k. 489-490v),'” S dzw ' łco nast u'e: Powód - - sformułował W pozwie jako zasadniczy zarzut pod adresem pozwanego Skarbu Państwa _ Dyrektora Zakładu Karnego W _ i Dyrektora Aresztu Śiedczego W -,'tj. zarzut dotyczący przeludnienia we wskazanych jednostkach penitencjarnycli, a 'konkretnie zakwaterowania w warunkach, W których na jednego osadzonego przypadała powierzchnia mniejsza niz 3 mg. Generalnie z zeznań powoda wynikało, iż przebywał W celach, W których liczba osadzonych przewyższaia 0 około 2 lub 3 osoby liczbę norinatywną. Powód podnosił tez zarzuty odnośnie Warunków bytowych W Zakładzie Karnym W Herbacli i Areszcie Śledczym W ' Powód» W pozwie »i W toku procesu podkreślał jednak przede wszystkim problem dotyczacy przeludnienia, z którym borykały się i borykają - W mniejszym lub większym stopniu - zakłady karne czy areszty śledcze w Polsce. Powód nie wykazał jednak w toku procesu, aby w jego konkretnym przypadku, doznał jakiejś szkody (krzywdy) ze strony pozwanego. Dopiero po wykazaniu przez powoda, iz doszło do naruszenia jego dóbr osobistych pozwany byłby zobowiązany do wykazania braku bezprawności tego naruszenia jako przesłanki zwałniającej go od odpowiedzialności. Tymczasem zarzuty postawione przez 7 --- STRONA 9 --- powoda _mia1y bardziej ogolny eharakter, polegaiy na generalizowaniu zdarzefi, bez Wskazania konkretnych negatywnyoh ich skutkow dla powoda. ' ' Naleiy podkres1ié,_iZ Skarb Pafistwa hie ponosi odpowiedzialnosci za sam fakt stosowania do dnia 6 grudnia 20091. Wobec osadzonych, W tym powoda  — przepisu art. 248 k.k.w., tj. umieszczenia czasowo W Wa1'unkach, gdy powierzchnia na jednego osadzonego byia mniejsza niz 3 m2. _ Skarb Pafistwa nie ponosi bowiem odpowiedziainoéci za szkody Wyrzqdzone przez Wydanie aktu normatywnego W czasie, gdy przepisy tego aktu, pomimo stwierdzenia ich sprzecznosci z Konstytucjq czy ustawq zwyklq przez Trybunal Konstytucyjny, daiej obowiqzywaly. Stwierdzenie niezgodnosci aktu normatywnego z Konstymcjq, umowq miedzynarodowq lub ustawq, nie Wystarcza jeszcze do przypisania Skarbowi Paiistwa odpowiedzialnosci za szkody spowodowane Wyclaniem takiego aktu normatywnego. Sama Konstytucja W art. 190 pozostawia bowiem Trybunaiowi ostatecznq decyzje co do tego, jakie skutki ma pociqgaé Za sobq jego orzeczenie. To Wiasnie Trybunai jest obowiqzany do WYW8Z61'l1El Wszystkich Wartosci chronionych Konstytucyjnie i podejmowania deoyzji, czy W konkretnej sytuacji, naleéy pozbawié akt normatywny mocy i pozostawié sqdom ocene skutkow, jakie szkody Wyrzqdziio obowiqzywanie tego aktu, czy teZ Wyeliminowaé Wprost moziiwosé dochodzenia odszkodowania lub odfaczajqc Wejscie swojego orzeozenia W czasie, daé szanse ustawodawcy, aby usunqi z obrotu okreslony akt no1'maty"Wny, a tym samym uniknqt swoj ej odpowiedzialnosci za szkody spowodowane jego obowiqzywaniem, Uznanie, Ze samo stwierdzenie niekonstytucyjnosci aktu normatywnego jest Wystarczajqce do przypisania Skarbowi Pafistwa odpowiedzialnosci Za bezprawie legalizacyjne, a odroczenie Wejsoia W Zyoie orzeczenia Trybunaiu nie ma zadnego znaezenia, musiaioby prowadzié do dysfunkcj onalnosci W dzialalnosci organ6WPaI'1stWa. Z jednej. strony z orzeozeniq Trybunalu Wynikaiobybowiem jednoznacznie, Ze okreslony przepis pomimo jego sprzecznosci Z ustawq, umowq miedzynaxodowq lub Konstytucjq nadal obowiqzuje. Organy pafistwa powinny sie Wiec do niego, W czasie jodroczenia utraty jego mo/ey obowiqzujqcej, stosowaé. Z drugiej strony gdyby tprzyjqé, Ze Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnosé odszkodowawczq zwiqzanq z obowiqzywaniem takiego przepisu, Zaden racjonainie dzialajqcy organ jnie powinien go stosowaé, gdyz naraza W ten sjaosob Skarb Paiistwa, czyli siebie samego, na konieoznosé ponoszenia nieraz dotkliwej odpowiedziainosci odsz1<odoWaWczej._Je2e1i WieoTrybuna1 Konstytuoyjny,‘ biorqc pod uWage_ Wszystkie ehronione Konstytucjq Wartosci, deoydiije sie na utrzymanie W mocy przepisu sprzecznego 2 ustawa,, umowq miedzynarodowq 1111) Konstytucjq, oznacza to, Ze __ta1< dingo jak on ' 8 powoda _miały bardziej ogólny charakter, polegały na generalizowaniu zdarzeń, bez wskazania konkretnych negatywnych ich skutków dla powoda. " ' Nalezy podkreślić, _iż Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za sam fakt stosowania do dnia 6 grudnia 2009r. wobec osadzonych, W tym powoda _ _ przepisu art. 248 k.k.w., tj. umieszczenia czasowo W Warunkach, gdy powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 mz. « Skarb Państwa nie ponosi bowiem odpowiedziałności za szkody wyrządzone przez Wydanie aktu normatywnego W czasie, gdy przepisy tego aktu, pomimo stwierdzenia ich sprzeczności z Konstytucją czy ustawą zwykłą przez Trybunał Konstytucyjny, dalej obowiązywały. Stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, nie wystarcza jeszcze do przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności za szkody spowodowane wydaniem takiego aktu normatywnego. Sama Konstytucja W art. _l90 pozostawia bowiem Trybunałowi ostateczną decyzję co do tego, jakie skutki ma pociągać za sobą jego orzeczenie. To Właśnie Trybunał jest obowiązany do wyważenia wszystkich wartości chronionych Konstytucyjnie i podejmowania decyzji, czy W konkretnej sytuacji, nalezy pozbawić akt normatywny mocy i pozostawić sądem ocenę skutków, jakie szkody wyrządziło obowiązywanie tego aktu, czy tez wyeliminować wprost możliwość dochodzenia odszkodowania lub odraczając wejście swojego orzeczenia 'W czasie, dać szansę ustawodawcy, aby usunął z obrotu określony akt no1'maty"wny, a tym samym uniknął swojej odpowiedzialności za szkody spowodowane _jego obowi ązywaniem. Uznanie, ze Samo stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego jest wystarczające do przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności za bezprawie legalizacyjne, a odroczenie wejścia W życie orzeczenia Trybunału nie ma zadnego znaczenia, musiałoby prowadzić do dysfunkcj onalności W działalności organów Państwa. Z jednej. strony z orzeczenia Trybunału Wynikałobybowiem jednoznacznie, ze określony przepis pomimo jego sprzeczności Z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją nadal obowiązuje. Organy państwa powinny się więc do niego, W czasie Ąodroczenia utraty jego 'mocy obowiązującej, stosować. Z drugiej strony gdyby przyjąć, że 'Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą związaną z obowiązywaniem takiego przepisu., żaden racjonalnie działający organ nie powinien go stosować, gdyż naraża W ten sposób Skarb Państwa, czyli siebie samego, na konieczność ponoszenia nieraz dotkliwej odpowiedzialności odszkodowawczej._ Jeżeli Więc Trybunał Konstytucyjny, biorąc pod uwagę. Wszystkie chronione Konstytucją wartości, decyduje się na utrzymanie W mocy przepisu sprzecznego z ustawa,-, umową międzynarodową lub Konstytucją, oznacza to, ze _tak długo jak on ` 8 --- STRONA 10 --- obowiqzuje, Zadnemu zachowaniu, do ktorego ten przepis siq odnosi, nie mozna co do zasady, przypisaé cechy bezprawnoéci. Prowadzi to do Wniosku, Z6 nie moina uznaé W rozumieniu art. 77 .Konstytucji i art. 4171§1 k.c., aby dzialania organéw Pafistwa, dia ktorych przepis ten stanoWi podstawq, byly niezgodne z prawem, a tym samym pociq/ga%y za sobq odpowiedzialnoéc’: odszkodowawczq Skarbu Pafistwa, 1'oWnie2': W okresie gdy Trybunal odrocz)/‘% utfatq jego mocy obowiqzujapej. (pom: uchwafa Sqdu Najwyz'szeg0 z dnia 7 grudnia 2007,". z uzasadnieniem, HI CZP 125/07, LEXnr 322105). ‘ Przepis art. 248 k.k.W. uznany wyrokiem Trybunahz Konstytucyjnego z dnia 26 rnaja 2008r., sygn. akt SK 25/0?, za niezgodny z Konstytucjq RP utracil moc dopiero 2 dniem 6 grudniei 20091:, a _zatemdn’ie moina pozwancmu Skarbowi Pafistwa zarzucié naruszenia tego przepisu, czy bezpraWno§_ci_z powodu post:gpowania W Zgodzie Z powyzszym uregulowaniem, albowiem do 6 grudnia 2009r. nonna ta obowiqzywala W polskim porzqdku prawnym Q:'0r..' 1413;;‘ole Trybzmalu Konszjzrucyjnego 2 dnia 26 maja 2008r., SK 25/0,7, OTKA 2008/4/62, Dz. URP 2008/96/620). W niniejszej sprawic, naleiy stwierdzié, i2 W konkretnej sytuacji, W jakiej znajdowal éiv; poWod  W Zakiadzie Karnym W  i Areszcie §1edczym W —, sam faktl nieprzestrzegania metrazu 3 m2 nie maze stanowié podstawy odpowiedzialnoéci pozwanego. Pozwany moglby ponosié odpowiodzialnoéé za naruszenie débr osobistych powoda, gdyby W danym konkretnym Wypadku niezachowanie metrazu 3 m2 przyniosio jakié uszczerbek W ciobrach osobistych powoda, Wyrzqdzflo mu jakqé krzywdo, bqdi sku1nu1oWa%y siq jeszcze inne skutki przeludnienia W celach, takie j ak np.: zie Warunki sanitarne, brak prywatnoéci przy korzystaniu Z urzqdzefi sanitarnych, brak lozek dla Wszystkich osadzonych, itp. ktore ostatecznie mogiyby prowadzié do naruszenia godnoéci osobistej osadzonych i byé przejawem poniiajqcego traktowania, czyii naruszenia dobr osobistych osadzonego bqdi naruszenia art. 3 Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstavvovwych Wolnoéci sporzqdzonej W Rzymie 4 listopada 1950r. (Dz.U. 1993r., 111' 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z ktfinym nikt nie moze byé poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizaj qcemu traktowaniu albo karaniu. Traktowanie jest uznawane za ,,nieludzkic”, jezeli miodzy innymi bylozamierzone, dokonyWane z premedytacjau stosowane przez wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciqgly oraz powoduje‘oatdi urazy cielesne, bqdi glcgbokie fizyczne i psychiozne cierpienie, a takie jest ,,poniZajaLce”, gdy mizfio takie n§1tQZCI1i6, Ze spowodowzflo u ofiar uczucie strachu, cierpienia i upokorzenia W stopniu bqdapym W stanie jeponizyé. Aby traktowanie czy Raranie mozna bylo uznao za ,,11ie1udzkie” lub ,,poniZajqce”, cierpienie i upokorzenie z nimi zwiqzane .  " ' ' 9 obowiązuje, żadnemu zachowaniu, do którego ten przepis się odnosi, nie można co do zasady, przypisać cechy bezprawności. Prowadzi to do wniosku, że nie można uznać W rozumieniu art. 77 .Konstytucji i art. 4171§1 k.c., aby działania organów Państwa, dia których przepis ten stanowi podstawę, były niezgodne z prawem, a tym samym pociągały za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa, również w okresie gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej. (por; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007,". z uzasadmenžem, U1 CZP 125/07, LEX nr 322105). r Przepis art. 248 k.k.w. uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25.f'0?, za niezgodny z Konstytucją RP utracił moc dopiero z dniem 6 grudnia 2009r., a _zatemnie można pozwanemu Skarbowi Państwa zarzucić naruszenia tego przepisu, czy bezp1'awnoś_ci_z powodu postępowania W zgodzie z powyższym ureguiowaniem, albowiem do 6 grudnia 2009r. norma ta obowiązywała W polskim porządku prawnym Qaor.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego 2 dnia 26 maja 2008r., SK 25/0,7, OTK-A 2008/4/62, Dz. URP 2008/96/620). W niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż W konkretnej sytuacji, W jakiej znajdował się powód _ W Zakładzie Karnym W - i Areszcie Śiedczym w _, sam fakt nieprzestrzegania metrażu 3 mz nie może stanowić podstawy odpowiedzialności pozwanego. Pozwany mógłby ponosić odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powoda, gdyby W danym konkretnym wypadku niezachowanie metrażu 3 mz przyniosło jakiś uszczerbek w dobracb osobistych powoda, wyrządziło mu jakąś krzywdę, bądź skumulowały sie jeszcze imie skutki przeludnienia W celach, takie jak np.: złe Warunki sanitarne, 'brak prywatności -przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, brak łóżek dla wszystkich osadzonych, itp. które ostatecznie mogłyby prowadzić do naruszenia godności osobistej osadzonych i być przejawem poniżającego traktowania, czyii naruszenia dóbr osobistych osadzonego bądź naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawovvych Wolności sporządzonej W Rzymie 4 listopada 1950r. (Dz.U. 1993r., nr 61, poz. 284 ze zm), zgodnie z którym nikt nie może być poddany' torturom ani nieludzkiemu lub poniżaj ącemu traktowania albo karaniu. Traktowanie jest uznawane za „nieludzkie”, jeżeli między innymi byłozamierzone, dokonywane z premedytacją, stosowane przez wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciągły oraz powodujebądź urazy cielesne, bądź głębokie fizyczne i psychiczne cierpienie, a także jest „poniżające”, gdy miało takie natężenie, że spowodowało u ofiar uczucie strachu, cierpienia i upokorzenia w stopniu będącym W stanie je-poniżyć. Aby traktowanie czy karanie można było uznać za „niełudzkie” lub „poniżające”, cierpienie i upokorzenie z nimi związane . - ' ' ' 9 --- STRONA 11 --- musi W kazdym Wypadku Wykraczaé daleko poza niozbodny clement dolegliwoéci, stopiefi nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, ktore pociqga Za sobz; stosowanie lzgodnyoh Z prawem form_ traktowania lub karania. @101"; wyrok Europejskiego Trybzmalu Pmw C‘zi0wz'eka z dnia 6 kwiemia 2000r., nr 26772/95, LEX nr 76872," wyrok Europejskiego T1*)/bunaiu Praw Czfowieka z dnia 26 pazidziernika 2000r., nr 30210/96. .LEXm* 42804," wyrok Europejskiego Trybunalu Praw Cziowiéka 2 dnia J5 Iisropada 200111, nr 25196/94,_ LEX nr 49822; wyrok Europejskiego Trybunalu Praw Cziowieka z dnia 29 kwiernia 200311, Mr 38812/97, LEXnr 79498). ' 4 ~ _ Dokonujqc oceny, czy kara lub traktowanie jest ,,poni2ajape” W ‘rozumieniu art. 3 Konwencji, nalezy Wziqé pod uwaggg, czy W zamierzeniu ma ponizyé i upokorzyé clans; osobq oraz czy, W odniesieniu do nastqpstw, wywario negatywny Wpiyw na jej osobowoéé W Sposob sprzcczny 2 art. 3 Konwencji (port: wyrokfiuropejskiego Trybunafu Pmw Cziowieka 2: dnfa 1'9 kwiemia 200.?r., nr 28524/95. LEX nr8762iZ5,' wyrok ETPC z dnia 3 kwiernfa 200] nr 27229/95, LEX nr 7621' 1). ' Chodzi o to, by Pafistwo realizujqo swoje 2adania represyjne, nie powodowaio Wiqkszego ograniczenia praw czlowieka i jcgo godnoéci, nit to Wynika z zadazi ochronnych i celu zastosowanego érodka. Trybunal Praw Czlowieka dokonujqc wykiadni art. 3 Konwcncji 0 Ochronie Praw Cziowieka stwlerdzai, Ze cierpienie i upokorzenie muszq W kazdym razie przekraczaé nieunikniony element cicrpienia Wpisanego W pozbawienie Wolnoéci, ._aby stanowily naruszenie tego przepisu. ('p01"..' wyrok Sqdu j'\='ajwy2szeg0 z dnfa 2 pazfdzfernika 2007:". z zrzasadnienfeni, H CSK 269/0 7, LEXm~' 315849). Podkreéiié zatem nalezy, i2 przy ocenie Warunkéw pozbavwienia W0l1’10§Ci oprocz kwestii przeludnienia W celach, nalezy braé pod uwageg infrastrukturq zdrowotnac, kanalizacyjnq, Warunki spania, sposoby spqdzania Woinego czasu, kontakty ze Swiatein zewnfigtrznym, dostop do opioki medycznej, dostqpnoéé donaturalnego éwiatia, powietrza, zachowanie podsiawovvych Wymogow sanitarnyoh. Oceniajap Warunki pozhawienia Wolnoéci trzeba rozpatrzyé pow}/Zsze okolicznoéci kumulatywnie. Naruszenie normy powierzchni, chociazd jest’ Waznq przeslankad ’t0 dopiero kumulatyvmie W zwiqzku z innymi okolicznoéciami, pozwala na podstawie indywidualnych przypadkow stwierdzié, czy doszio do naruszenia dob: osobistych osadzonego. (par; wyrok Europejskiego Tryliunalu Praw Czlowfeka 2 dnia 6 marca 2001 r., nr 40907/98, ~LEX nr 76229; wjwok E2/r0pQ;'.s'kfeg0 Trybunaiu Praw Czfowieka z dnia 29 kwietnfa 200311, nr 50390/99, LEX nr 79555; wyrok Europejskiego Trybzmafu Praw Cz£0'wik2ka z dnia 29 kwiernia 2003r.,_m* 38812/9 7. LEX nr 79498; wymk 'Eur0pejskieg0 Trjybzmafu Praw Cziowieka z dnia 22 pazidziernfka 20091"; nr ' . . _ 10 musi "W każdym wypadku wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, stopień nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, które pociąga za sobą stosowanie 'zgodnych z prawem form_ traktowania lub kazania. @or..' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 kivíemia 2000r., nr 26772/95, LEX ru' 76872,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 26 października 2000r., nr 30210/96. .LEXr1r 42804,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 iisropada 200312, nr 25196/94, LEX nr 49822,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwiefrłiía 2003r., nr 38812/97, LEX nr 79498). ' Ą ' _ Dokonując oceny, czy kara lub traktowanie jest „poniżające” w rozumieniu art. 3 Konwencji, należy wziąć pod uwagę, czy W zamierzeniu ma poniżyć i upokorzyć daną osobę oraz czy, W odniesieniu do następstw, wywarło negatywny wpływ na jej osobowość w sposób sprzeczny z art. 3 Konwencji (por: wyrokfiuropejskíego Trybunału Praw Człowieka z dnia T9 kwrfernia 200_ir., nr 28524/95. LEX m'i762.Z5,' wyrok ETPC Z dnia 3 kwietnia 200.? nr 27229/95, LEX ur 7621' 1). " Chodzi o to, by Państwo realizując swoje zadania represyjne, nie powodowało większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka stwierdzał, że cierpienie i upokorzenie muszą W każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego' w pozbawienie wolności, .aby stanowiły naruszenie tego przepisu. (por..' wyrok Sąa'u Najwyższego z dnia 2 paźeizierrrƒka 2007r. z uzasadnieniem, 11 CSK 269/0 7, LEX nr 315849). Podkreśiić zatem należy, iż przy ocenie warunków pozbawienia wolności oprócz kwestii przeludnienia W celach, nalezy brać pod uwagę infrastrukturę zdrowotną, kanalizacyjną, warunki spania, sposoby spędzania woinego czasu, kontakty ze światem zewnętrznym, dostęp do opieki medycznej, dostępność dornaturalnego światła, powietrza, zachowanie podstawowych wymogów sanitarnych. Oceniając Warunki pozbawienia wolności trzeba rozpatrzyč powyższe okoliczności kumulatywnie. Naruszenie normy powierzchni, chociaż' jest Ważną przesłanką, to dopiero kumulatywnie w związku z innymi okolic-znościami, pozwala na podstawie indywidualnych przypadków stwierdzić, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego. (por; wyrok Europejskiego Tryłiunalu Praw Człowieka z dnia 6 marca 2001r., nr' 40907/98, ~LEX m' 76229; u‹j›rok E2.1rope,='.s'kiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 200312, nr 50390/99, LEX nr 79555,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2003r.,_ur 3881.2/9 7. LEX ru' 79498,' wyrok 'Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 października 200912,' nr ' . . _ 10 --- STRONA 12 --- 17885/04, LEX m‘ 523324; uzasadnienie posmnowienia Sqdu. Nujwyzszego z dnia 20 Icwietnia 201’0r., ICSK 553/09, nie publ). Przenoszqc powyzsze rozwaiania na grunt niniejszej sprawy naleiy podkreélié, ii na pewno inteiicjq pozwanego (jogo funkcjonariuszy) przy umieszczaniu powoda _  W okreélonych Vcelaoli nie byio naruszonie jego dobr osobistych, Wy1'zqdzenie ‘mu krzywdy. Wystcgpowaniev przeludnienia W jednostkach penitenojarnych, W ktorych przebywai powod  I jest faktem bezspomym. Pozwany Skarb Pofistwa nie udzielii na Wezwanie Sqdu informacji W jakim czasie i przy jakim prze1<.r0czeniu dopuszczalnej liczby osadzonych odbywai karo powod (K. 60, 322, 326; 332) — co nie moze Wywolywaé dla powoda ne'gatyWnycl1 skutkow procesowych ~ tym niernniej réwniez nie przesqdza alltoniatyczliie o odpowiedzialnoéci pozwanego Z art. 448 k.c. W zwiqzku 2 art. 23 1<.c. Jak Wynika Z 8262118Ii éwiéldka  , powod okresowo przebywai W celach przeludnionych, ale byiy tez okresy, gdy ta norma 3 ml byla mu zapewniona. Bezsporna okolicznoéé, ii W jednostkach penitencjamyclg W ktérych p1'Z6byWB:1 powod  _, Wystegpowaio przeludnienie, nie oznacza bowiem samo przez sicg, 2e doszio do naruszenia door osobistych powoda. W przypadku powoda nie Wy'stqpi10 bowiem skulnulowanie negatywnych skutkow przcludnienia W Zadnej z jednostek penitenojamych, prowadzape _do'naruszeniai dobr osobistych powoda W postaci godnoéci osobistej, praWa do intym110§ci, zdrowia czy naruszonia art. 3 powoianej Konwencji. Ponadto, gdyby b1'a(': pod uwagq samo przeludnienie, to naiety stwierdzié, 2e tei nie spowodowaio ono dla powoda Zadnych negatywnych nasfqpstw. Nadmienié nalezy, i2 fakt umieszczania powoda W przeludnionych celach nie miai W zamierzeniu ponizyé czy upokorzyé powoda, ale Wynikal z ogolnej sytuacji W kraju dotyczqcej przeludnienia Wjednostkach ponitenojarnych i Wiqzai sic; z faktem, it pomimo przoludnienia poszczegolne jednostki nie mogiy jednak odrnowié przyjzgcia osoby tymczasowo aresztowanej, doprowadzonej ozy zglaszajqoej sis; do odbycia kary. Powod — _ dysponowai odpowiednim Wyposazeniem podczas pobytu W jednostkach penitencjarnyclu, mial zapexvnioiiq rnozliwoéé uczestniczenia W zajgciaoh kulturalno — oéwiatowycll, sportowych. Powod przez okres 6, 7 miesiqcy pracowai spolecznie W Areszcie 81¢zdczym W _ przy rozwozeniu posiikow. Raz otrzymal fiagrodq pieniqznq za to praco. Miai Z&p6WI’liOI1Q mozliwoéé korzystania z porad psyohologicznych, pomocy medycznej. Powod W czasie pobytu W jednostkach penitencjarnyoh pozwanego byl zakwaterowany W celach majapy'ch Wydzielone kapiki sanitarne. Powod, okresowo pI'Z6b}='W&1 takice W celach, W ktorych powierzchnia na osobg byla zgodna z normq. Nadmienié nalezy, i2 ll 17885/04, LEX nr 523324; uzasadnienie postanowienia Sądu. Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2010r., ICSK 553/09, nie pobił). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, iż na pewno intencją pozwanego (jego funkcjonariuszy) przy umieszczaniu powoda _ _ w określonych celach nie było naruszenie jego dóbr osobistych, wyrządzenie 'mu krzywdy. Występowanie' przeludnienia W jednostkach penitencjarnych, W których przebywał powód _ - jest faktem bezspomym. Pozwany Skarb Państwa nie udzielił na wezwanie Sądu informacji W jakim czasie i przy jakim przekroczeniu dopuszczalnej liczby osadzonych odbywał karę powód (k. 60, 322, 326, 332) - co nie może wywoływać dla powoda negatywnych skutków procesowych ~ tym niemniej również nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności pozwanego z art. 448 k.c. w związku z art. 23 k.c. Jak Wynika Z zcżnâń świadka - -, powód okresowo przebywał w celach przeludnionych, ale były też okresy, gdy ta norma 3 mz była mu zapewniona. Bezsporna okoliczność, iż w jednostkach penitencjarnych, w których przebywał powód _ _, występowało przeludnienie, nie oznacza bowiem samo przez się, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. W przypadku powoda nie wystąpiło bowiem skumulowanie negatywnych skutków przcludnienia w żadnej z jednostek penitencjarnych, prowadzące _donaruszenia dóbr osobistych powoda W postaci godności osobistej, prawa do intymności, zdrowia czy naruszenia art. 3 powołanej Konwencji. Ponadto, gdyby brać pod uwagę samo przeludnienie, to naieży stwierdzić, że też nie spowodowało ono dla powoda żadnych negatywnych następstw. Nadmienić należy, iż. fakt umieszczania powoda w przeludnionych celach nie miał W zamicrzeniu poniżyć czy upokorzyć powoda, ale wynikał z ogólnej sytuacji w kraju dotyczącej przeludnienia wjednostkach pcnitencjarnych i wiązał się 2 faktem, iż pomimo przeludnienia poszczególne jednostki nie mogły jednak odmówić przyjęcia osoby tymczasowo aresztowancj, doprowadzonej czy zgłaszającej się do odbycia kary. Powód _ _ dysponował odpowiednim wyposażeniem podczas pobytu W jednostkach penitencjarnych, miał zapewnioną mozliwość uczestniczenia W zajęciach kulturalno - oświatowych, sportowych. Powód przez okres 6, 7 miesięcy pracował społecznie w Areszcie Śledczym W _ przy rozwożeniu posiłków. Raz otrzymał nagrodę pieniężną za tę pracę. Miał zapewnioną mozliwość korzystania 2. porad psychologicznych, pomocy medycznej. Powód w czasie pobytu W jednostkach penitencjarnych pozwanego był zakwaterowany w celach mających wydzielone kąciki sanitarne. Powód, okresowo przebywał także W celach, w których powierzchnia na osobę była zgodna z normą. Nadmienić należy, iż 11 --- STRONA 13 --- przy obmiarach col W jednostce nie bierze sir; pod uwagq powierzchni Wozia sanitarnego, Wnqk okiennych i podokiennych, ktére powdoliszqiq celrg. W toku procesu, na Wniosek powocla, Sqd przeprowadziI: dowod 2 protokohioglqdzin col przeprowadzonych W sprawie IC 371/09 (k. 489, kopia protolaoiu k. 492504). Z protokoiu ogiqdzin Vifyllikfi, it W celi nr 5 znajdowaio sic; 8 iozek jednopigtrowych, Wydzielony kqcik sanitarny Wykonany z piyty PCV, W érodku majqcy éciany pokryte glazurau o Wysokoéci 2,2 m — 2,5 rn, ktory to kapik zapewnia intymnoéé przy zaiatwianiu potrzeb fizjologicznych. W celi znajdowaia sigrévmiez kratka wentyiacyjna, rozwieralne okno 0 Wymiarach 150 >< 150, ktore zapewniaiy dostatecznq wentylacjq i éwiatio dzienne. Cela byla ogrzewana kaloryferem Zeliwnym ziozonym z 11 ogniw, Wyiozona terakotq. W celi ziiajdowaiy sio 4 stoliki, tabo1'ety W iloéci takiej jak liczba osadzonych, Na écianach byiy zawieszone szaiki z przesuwanymi drzwiami W iloéci odpowiedniej do iloéci osadzonych. Cela oéwieflona byia dwoma . r . Zarowkami kompaktowymi. Sciany byiy pomalowane farbat olejnq (lamperia), a powyzej farbq emulsyjna, caioéé nadawaia siq do odmalowania z uwagi na Wyszczerbienia i brud. W celi znajdowalo sic; TV, radio, czajnik, odbiomik Iadi0WQZiEl. W ccli nie byio odczuwalnego fetoru, ani innych nieprzyjemnych zapachow, W szczegolnoslci nie odczuwano Wilgoci. Na écianach nie byio Widocznych Wykwitow éwiadczqcych 0 niewiaéoiwej Wentylacji. W celi 111' 4 znajdowaiy sis; 4 ioika jednopiqtrowe, (wykorzystywane byiy trzy), dWa Stoi}', trzjy szafki Wiszqce z Wydzielonymi poikami, TV, kaloryfer, gioénik radiowoziowy, kqcik sanitarny murowany 0 Wysokoéci okoio 2,5 m, z glazurq na dwoch écianach i farbst oiejnzi na jednej. W érodku znajdowaly siq" miska ustqpowa, zlcwozmywak, dwie poiki na kosinetyki, iustro oéwietione osobnai Zarowkac dwie szczotki, na poziomie posadzki znajdowaiy sic; trzy otwarty Wentylacyjne, cela jest zaopatrzona W wentylacjo grawitacyjnau W celi nie byio odczuwalnego przyhego zapachu. Sqd W czasie oglqdzin W sprawie IC 371f09 nie stwierdzii, aby Wskazywane élady éwiadczyly o istnieniu Wczeéniej zagrzybieiiia na oclcinku pionu kanalizacyjnego. . Powyzsze ustalenia ipoczynione W czasie oglqdzin W toku postqpowania W sprawie IC 371/09 réwniez nie dajq podstaw do przyjqcia, Ze przebywanie W opisanych poniieszczeniach narusza dobra osobiste osob pozbawion)/chi Wolnoéci. Nico/attplivvie moze ' rodzié pewne uciqiliwoéci i niedogodnoéci, tym niemniej Wymaga podkreélenia, i2 przebywariie W gropie, nie tylko W Wamnkach zakiadu karnego lub aresztu éledczego, ale I1&WC'[ W kiikuosobowyoii rodzinach Wymusza Wspoldzialanie, Wzajemne ust¢pstWa _i koniocznoéé uwzglodniania potrzeb irmych ludzi, W tym niejednokrotnie tez znoszenia pewnych uciqiziiwoéci z tym zvviqzanych. O naruszeniu dobra osobistego W postaci uchybienia godnoéci osadzonego W  . 1 2 przy obmiarach cel w jednostce nie bierze się pod uwagę powierzchni węzła Sanitarnego, wnęk okiennych i podokiennych, które powiększąją celę. W toku procesu, na wniosek powoda, Sąd przeprowadził dowód z protokołuoględzin cel przeprowadzonych w sprawie IC 371/09 (k. 489, kopia protokołu k. 492-504). Z protokołu ogiędzin wynika, iż W celi nr 5 znajdowało się 8 łóżek jednopiętrowych, Wydzielony kącik sanitarny wykonany z płyty PCV, W środku mający ściany pokryte glazura, o wysokości 2,2 m - 2,5 m, który to kącik zapewnia intymność przy załatwianiu potrzeb ñzjologicznych. W celi znajdowała sięprównież kratka wentylacyjna, rozwieralne okno o wymiarach 150 × 150, które zapewniały dostateczną wentylację i światło dzienne. Cela była ogrzewana kaloryferem żeliwnyrn złożonym z ll ogniw, wyłożona terakotą. W celi znajdowały się 4 stoliki, taborety w ilości takiej jak liczba osadzonych, Na ścianach były zawieszone szafki z przesuwanymi drzwiami W ilości odpowiedniej do ilości osadzonych. Cela oświetlona była dwoma _ r _ żarówkami kompaktowymi. Sciany były pomalowane farbą olejną (lamperia), a powyżej farbą emulsyjną, całość nadawała się do odmalowania z uwagi na wyszcze1'bienia i brud. W celi znajdowało się TV, radio, czajnik, odbiornik radiowęzła. W celi nie było odczuwalnego fetoru, ani innych nieprzyjemnych zapachów, w szczególności nie odczuwano wilgoci. Na ścianach nie było widocznych wykwitów świadczących o niewłaściwej wentylacji. W celi nr 4 znajdowały się 4 łóżka jednopiętrowe, (wykorzystywane były trzy), dwa "stoły, trzy szafki wiszące z wydzielonymi półkami, TV, kaloryfer, głośnik radiowęzłowy, kącik sanitarny murowany o wysokości około 2,5 m, z glazura na dwóch ścianach i farbą olejną na jednej. W środku znajdowały się miska ustępowa, zlewozmywak, dwie półki na kosmetyki, lustro oświetlone osobną zarówką. dwie szczotki, na poziomie posadzki znajdowały się trzy otwarty wentylacyjne, cela jest zaopatrzona w wentylację g1'aw'itacyjną W celi nie było odczuwalnego przyhego zapachu. Sąd W czasie oględzin W sprawie IC 37lł09 nie stwierdził, aby Wskazywane ślady świadczyły o istnieniu wcześniej zagrzybienia na odcinku pionu kanalizacyjnego. . Powyższe ustalenia 'poczynione W czasie oględzin W toku postępowania W sprawie IC 371/09 również nie dają podstaw do przyjęcia, że przebywanie W opisanych pomieszczeniach narusza dobra osobiste osób pozbawionych wolności. Niewątpliwie może ' rodzić pewne uciążliwości i niedogodności, tym niemniej wymaga podkreślenia, iż przebywanie W grupie, nie tylko w Warunkach zakładu karnego lub aresztu Śledczego, ale nawet w kilkuosobowych rodzinach wymusza współdziałanie, Wzajemne ustępstwa. _i konieczność uwzględniania potrzeb innych ludzi, W tym niejednokrotnie też znoszenia pewnych uciążliwości z tym związanych. O naruszeniu dobra osobistego W postaci uchybienia godności osadzonego W - . 1 2 --- STRONA 14 --- jednostce penitencjarnej nie mozna inowié zatem W przypadku pcwnych uciqzliwosci lub n_i'ed0godnosci,' zwiatzanych Z pobytem W takiej jednostce, polegajqcych np. na nizszej od oozekiwanej jakosci Warunkow sanitamyoh, albo okresowym przebywaniu W celi z WiQi(SZQ niz olqeslona standardami liczbq osadzonych; nie powinno siq oczekiwaé Warunkow podobnych do domowych, ktore vdla Wielu ludzi bywajq bmdzo trudne (np. W Wieioosobovq/ch rodzinach zajmujap}~'c11 lokale socjalne czy mieszkania 0 nieduzym metrazu, gorszyin dostspie do mediow, bezrobotnych, osob zamieszl<uj21cych przytuliska), a nie Wynikajq z odbywania zadnej kary Q2021: uzasadnienie postanowienia Sqdu Najwyzszego z dnia 20 grudnia 201011, IVCSK 449/10, nie publ). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 sierpnia 2009r., sygn. akt II CSK 223/09 (nie publ.), Sqd Najwyiszy Wskaza} natomiast, it ,, Trudne warunki bytowe powoda przed 0sak;fze:1iem' wskazzgjq mt T0, z’e Zycfe w usralonych w celi warunkach, nie mogfo prowadzié do mm'1cszenizr g(Jdfi'()8Cf powodad1= znaczqcym stopniu. Jes'Zi wiqc uwzglgdnié, z'e zasqdzenie zczdosiéuczynienia no podstawfe arr. 448 k.c. ma Charakter _fakul2‘atyWny, £0 nie fsmiafy przesZcmki _1Jrzyjegcia skargi kasacyjnej do rozpozmmfa () ”. Powod   ‘nie Wykazal, aby sam fakt przeludnienia W jednostkach penitencjarnych spowodowal u niego jakics negatywne skutki W postaci szkody majattkowej czy krzywdy niemajqtkowej, ani nie okreélii W pozwie takiej szkody czy krzywdy, nie podai na czym miaiaby one. pologaé, nie liipotetycznie, ale W odniosieniu konkretnie do jego osoby. Stwierdzenie, Ze pobyt W przeludnionych celach 1no2e mieé negatywny Wpiyw na OS8.dZO11_€g'O jest oczywiste. Bezspornym jest bowiem, i2 jut sam fakt pozbawienia Wolnosci (izolacji) moze powodowaé zie samopoczucie, agresjq, przygnqbienie ozy nawet depresjr; lub inne zaburzenia psychiczne. W kaidym przypadku uciaciliwosci zwiegzane z izolacjq stanowiq nieunikniony element cierpienia Wpisanego W pozbawienie Wolnosci Wynikajqcy 2 charakteru toj kary V . Jednoczesnié z zebranego rnaterialu dowodowego Wynika, i2 powod _ _ nie skarzyi sis na Zadne dolegliwoéci psychiczne czy inne, ktore on sam Wiqzaiby 2 przeludnieniem W celach. Tym niemniej, powéd miai zapewniona, bezpiatnq opiekq medycznq W jednostkach penitencjamych, W ktérych przebywal. Zdmowie fizyczne i psyohiczne oraz samopoczucie powoda byly zatem odpowiednio zabezpieczone poprzez miedzy innymi zapewnienie opieki lekarskiej i pomocy psychologicznej. 'Na1e2y dodaé, i2 jednq z okoulipznosici, ktora Wyiqcza bezprawnosé zachowania sic; sprawcy naruszenia dobra osobistego jest zgoda pokpzywdzonego. Z zebranego materiaiu clowodowego Wynika, i2 powod 2 _ nie Zgiaszal W trakcie pobytu W jednostkach  1 3 jednostce penitencjarnej nie można mówić zatem w przypadku pewnych uciążliwości lub n_i`edogodności," związanych z pobytem w takiej jednostce, polegających np. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych, albo okresowym przebywaniu w celi z większą niz określona standardami liczbą osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bmdzo trudne (np. W wieioosoboytych rodzinach zajmujących lokale socjalne czy mieszkania o niedużym metrażu, gorszym dostępie do mediów, bezrobotnych, osób zamieszkujących przytuliska), a nie wynikają z odbywania żadnej kary Qror.: uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 201011, H/»CSK 449/I O, nie publ). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 sierpnia 2009r., sygn. akt II CSK 223/09 (nie publ.), Sąd Najwyższy' wskazał natomiast, iż „Trudne warunki byrowe powoda przed osadzemfem wskaztşja na ro, że życie W ustalonych W celi warunkach, nie mogło prowadzić do aa;-'t-t.s'zem`rr godności' pow0da_ 1-1; znaczącym stopniu. Jeśli więc uwzględnić, że zasądzenie zczdośćttczyfzienía na poaktawfe art. 448 k.c. ma "charakter _fakultazywny, to nie istniały przes-łai1ki_z:›rzyy'ęcia skargi kasacyjnej do rozpozmmfa () ”. Powód _ - nie wykazał, aby sam fakt przeludnienia w jednostkach penitencjarnych spowodował u niego jakieś negatywne skutki w postaci szkody majątkowej czy krzywdy niemajątkowej, ani nie określił w pozwie takiej szkody czy krzywdy, nie podał na czym miałaby ona polegać, nie liipotetycznie, ale w odniesieniu konkretnie do jego osoby. Stwierdzenie; że pobyt W przeludnionych celach może mieć negatywny wpływ na osadzoiiego jest oczywiste. Bezspornym jest bowiem, iż już sam fakt pozbawienia wolności (izolacji) może powodować złe samopoczucie, agresję, przygnębienie czy nawet depresję lub inne zaburzenia psychiczne. W każdym przypadku uciążliwości związane z izolacją stanowią nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności wynikający z charakteru tej kary. V . Jednocześnie z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powód _ _ nie skarżył się na żadne dolegliwości psychiczne czy inne, które on sam wiązałby z przeludnieniem w celach. "Tym niemniej, powód miał zapewnioną bezpłatną opiekę medyczną w jednostkach penitencjamych, W których przebywał. Zdrowie fizyczne i psychiczne oraz samopoczucie powoda były zatem odpowiednio zabezpieczone poprzez miedzy innymi zapewnienie opieki lekarskiej i pomocy psychologicznej. "Należy dodać, iż jedną z okoliczności, ktora wyłącza bezprawność zachowania się sprawcy naruszenia dobra osobistego jest zgoda pokrzywdzonego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powód 2 _ nie zgłaszał W trakcie pobytu W jednostkach - 1 3 --- STRONA 15 --- penitencjarnyoh uwag czyn skarg pod adresem skladu _<_:e1_, kwestii zWia,zanych 2 przeludnieniem. Okolicznosci _zWiqza_ne z sytuacjq powoda bedqcego osobq dobrze radzqcq sobie W Warunkach Wieziennych, przystosowana, do 1'ea1ioW jednostek penitencjarnych, pozwalaja, na stwierdzenie, i2 W przypadku powoda, brak zastrzezefi do Warmikow odbywania kary pozbawienia Wolnosci, nie byi podyktowany np. nieW‘iedzq uprawnionego co do mozliwosci sprzeciwu, ani brakiem umiejetnosci zareagowania czy obawa, przed skutkami Wyrazenia sprzeciwu. (por. fez: wyrok Sqdu Najwyz'szeg0 z dnia 12 grudnfa 2006r._. H CSK 280/06, LEX nr 2328] 7). » A ’ Z zeznafi swiadka —  Wynika, i2 powod na pewno nie byi osobq, ktora mogiaby mieé problem 2 formuiowaniem skarg; powod byl juz ilprzednio karany, by} bardzo dobrze zorientowany W jfunkcjonowaniu jednostek penitencjarnych, znai reguiy komunikowania z administracjq Areszm i W pehii 2 nich korzysta}. 8wiadek'zezna1 m.in.: ,,Cechy osobowodciowe powoda wskazzgjq, z‘e nie mial Zadnych opoi*dw.1»v zakres:'e komunikoivania sis, nie by? osobq skrytq,=zamkniqtq, ktora obawiafaby sic; 0 swoje bezpieczeiislwo, czy kféra ,, S105 W drugfm szeregu 1' boi Sig odezwaé Wrggcz przecfwnfe powdd by? osobq, krém sprawiafa problemy wychowawcze 1' I0 re: pocrkggafo za sobq zwfagkszonq czgsr0tZiw0§é_jeg0 konraktriw choéby z dyrekqfq. '() ” (k. 3 Z 8). Ooeniajqo material dowodovq’ Sqd uznai za Wiarygodnc zeznania swiadkow _ 1 ck. 31¢320); W <1<. 321>i<1<_ 342343) i Z  (k. 410413). Przedstawiali oni W sposob zbieiny Warunki panuj ape odpuowiednio W Areszcie Qedczym W — (éwiadlwwie  I i 2 —) oraz W jzaldadzie Kamym W I <§wiad1<<>wie I I i ix zeznaniawrw éwiadkow znajclujq tez potwierdzenie W zgromadzonej dokumentacji W sprawie. Said nie uznai za Wiarygodne zeznafi swiadkowv _ (k. 256259),  _ (k. 259261) 1  — (1<. 453) W zakresie W‘ jakim pozostajq w sprzecznoéci Z zeznaniami pozostaiych W/W éwiadkow _i tresoiag zebranej W sprawie dokurnentacji». Generainie nie sq przekonywujqce zeznania swiadkow —, : i — w tej czeéci, W ktorej dokonywali nawet bardziej krytycznej niz sam powod oceny Warunkow bytowych we Wskazanych jednostkach penitencjarnych. , ’ . A _ _ _ Z zebranego materialu dowodowego Wynika W sposéb niewqtpiiwy, Ze W przypadku powoda  — nie doszio do wiekszego ograniczenia praw cziowieka i jego godnosci, niz to Wynika 2 zadafl dchronnych i ceiu zastosowania srodka W postaci tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia Wolnosci. Mozna stwierdzié, Ze _ucia,:'z1iWosci u  _14 penitencjarnych uwag czy" skarg pod adresem składu _ cel, kwestii związanych z przeludnieniem. Okoliczności związane z sytuacją powoda będącego osobą dobrze radzącą sobie w warunkach więziennych, przystosowana do realiów jednostek penitencjarnych, pozwalają na stwierdzenie, iż W przypadku powoda, brak zastrzeżeń do warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie był podyktowany np. niewiedza uprawnionego co do możliwości sprzeciwu, ani brakiem umiejętności zareagowania czy obawa przed skutkami Wyrażenia sprzeciwu. (por. też: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grzidnfa 2006r., H CSK 280/06, LEX nr 232817). ' A t Z zeznań świadka _ _ wynika, iż powód na pewno nie był osobą, która mogłaby mieć problem z formułowaniem skarg; powód był już uprzednio karany, był bardzo dobrze zorientowany w »funkcjonowaniu jednostek penitencjarnych, znał reguły komunikowania z administracją Aresztu i w pełni 2 nich korzystał. Świadekzeznał m.in.: „Cechy osobowościowe powoda wskazują, że nie miał żadnych opoi-'ów.1›|»' zakre.s't`e komunikoivanía się, nie był osobą skrytą,›^zamkr2ięta, która obawiałaby się o si-voƒe bezpieczeństwo, czy która „stoi W drugim szeregu 1' boi się odezwać Wręcz przecfwrfie powód był osobą, która .sprawiała problemy wychowawcze 1' to też pomagało za sobą zwiększona częstorZíwošć_;`ego kontaktów choćby z dyrekcją. '() ” (k. 3 2 8). Oceniając materiał dowodouw Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków _ Ĺ tk. 21?-820).; Å (1‹. 321) Å (R. 342-342) 1 I _ (k. 410-413). Przedstawiali oni W sposób zbiezny warunki panujące odpowiednio w Aff=S2<=i@ Śłßdßzrm W _ (świßdkßwie _ 2 1 2 _J oraz W izakładzie Kamym W Ĺ <świßd1<‹›wie I Ĺ ł íii. zeznaniawfw świadków znajdują też potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji w sprawie. Sąd -nie uznał za wiarygodne zeznań świadków _ (k. 256-259), _ _ (Ł. 259-261) 1 _ _ (1<. 453) W zara-ssie W jakim pszosiają W sprzeczności z zeznaniami pozostałych wfw świadków _i treścią zebranej w sprawie dokumentacji. Generainie nie są przekonywujące zeznania świadków _, _ i _ w tej części, W której dokonywali nawet bardziej krytycznej niż sam powód oceny warunków bytowych we wskazanych jednostkach penitencjarnych. , ' . A _ _ _ Z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób niewątpliwy, ze w przypadku powoda _ _ nie doszło do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadan óchronnych i celu zastosowania środka w postaci tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia wolności. Można stwierdzić, ze _uciążliwości I - _14 --- STRONA 16 --- ZWi8LZ&D6 z izolacja W przypadku poWoda nie przekraczaiy niouniknionego elementu oierpienia Wpisanego W pozbawienie Wolnosci.  _ Niezaieznie od powyiszego, roszczenia powoda  _ odnoszaoe sie W calosci do pobytow W Zakiadzie Kamym W  W okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 20001r. i od 31 stycznia 20011‘. do 30 marca 2004r., a takze‘ ozescioWo do pobytu powoda W Areszcie 81edczym W — W okresie od 14 kwietnia 2005r. do 2 marca 20071‘. sqprzedaW'11ione. ' 4 _ Zgodnie 2 art. 2 ustawy 2 dnia 16 lutego 2007r. 0 zrnianie ustawy —A Kodeks cywilny (D215. z 2007r., nr 80, poz. 538) do roszczefi, 0 ktorych mowa W art. 1 (0 naprawienie szkody Wyrzadzonej cz}mem niedozwolonym), powstalych przed dniem Wej scia W Zycie niniejszej ustawy, a Wediug _przepisoW j dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje sie przepisy art. 442] k.c. W niniejszej sprawie zatem bedzie rniai zastosowanie art. 442§1'k.c. W poprzednim brzmieniu, albowiem roszczenie powoda W czeéci bylo juz przedawnione przed dniem 10 sierpnia 20071: W myél art. 442§1 k.c. (W brzmieniu obowiagujacym do dnia 10 sierpnia 2007r.) roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Charakter roszczenia swiadczy, i2 o ewentualnej krzywdzie i osobie obowiazanej do j ej naprawieilia powod Wiedzial W momencie zaistnienia poszczegolnych 'Zd£1l‘Z6fi osadzenia W przeludnionych celach. Powodztwo zostalo natomiast Wytoczone W dniu 3 marca 20101‘. (data ziozenia pozwu W administracji Zakiadu Karnegok. 9). Roszczenia za okres do 2 marca 2007r. sa zatem przedawnione. ' Termin przedawnieiiia, o ktorym mowa, dotyczy Wszelkich roszczefi 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym, W tym tez roszczeii majatkowych o naprawieniekrzywdy niemaja,tkoWej.i Do kategorii roszczefi, ktore ulegaja przedavmieniu W trybie art. 442 k.c. zalicza sie teZ roszczenia majqtkowe 2 art. 445 k.o. i art. 448 k.c. (_’p0r..* Komentarz do Kodeksu Cywilnego, G. Bieniek i in., Ks. HI, Zobowiqzania Tom I, Wyd. Praw. ]996r._. sir. 346). Nieprzedawnione roszczenie dot}/czy jedynie okresu pobytu p0W0dEl,W Areszcie 81edczym w _ od dnia 3 marca 20071. do dnia 20 iistopada 2009r. Podkreélié nalezy, i2 W okresie od 5 paidziernika 2007r. do 13 sierpnia 20081". powod odbywal kare W celi nr 24, ktora sam okre§1ii,'jako najiadniej sza oele W jakiej przebywai, luksusowa. Byi tam kacik sanitarny, murowany, stanowiacy oddzielne pomieszczenie zabudowane do kofica, sala byia Wyremontowaria, byiy kafelki i szafki (lc. 490). . _ 15 związane z izolacją w przypadku powoda nie przekraczały nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. . _ Niezaleziiie od powyższego, roszczenia powoda _ _ odnoszące się w całości do pobytów w Zakładzie Karnym W _ W okresie od 30 marca 2000r. do 22 stycznia 20001r. i od 31 stycznia 20011: do 30 marca 2004r., a takze częściowo do pobytu powoda w Areszcie Śledczym W _ W okresie od 14 kwietnia 2005r. do 2 marca 200712 są przedawnione. ' Ą _ Zgodnie z art. 2 ustawy 2 dnia 16 lutego 2007r. o zmianie ustawy «-A Kodeks cywilny (Dzlí. z 2007r., nr 80, poz. 538) do roszczeń, o których mowa W art. 1 (o naprawienie szkody wyrządzonej czymem niepdozwolonym), powstałych przed dniem wej ścia W życie niniejszej ustawy, a według przepisów p dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy art. 442] k.c. W niniejszej sprawie zatem będzie miał zastosowanie art. 442§1'k.c. 'w- poprzednim brzmieniu, albowiem roszczenie powoda W części było już przedawnione przed dniem- 10 sierpnia 2007r. W myśl art. 442§1 ł<.c-. (w brzmieniu obowiązującym do -dnia 10 sierpnia 2007r.) roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Charakter roszczenia świadczy, iz o ewentualnej krzywdzie i osobie obowiązanej do j ej naprawienia powód wiedział W momencie zaistnienia poszczegolnych "zdarzeń osadzenia w przeludnionych celach. Powództwo zostało natomiast wytoczone w dniu 3 marca 20101: (data złożenia pozwu W administracji Zakładu Karnegok. 9). Roszczenia za okres do 2 marca 2007r. są zatem przedawnione. ` Termin przedawnienia, 0 którym mowa, dotyczy wszelkich roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, W tym też roszczeń majątkowych o naprawieniekrzywdy niemajątkowej Do kategorii roszczeń, które ulegają przedawnieniu w trybie art. 442 k.c. zalicza się też roszczenia majątkowe z art. 445 k.c. i art. 448 k.c-. (_'p0r.; Komenlarz do Kodeksu Cywilnego, G. Bieniek 1' in., Ks. IH, Zobowiązania Tom I, Wyd. Praw. 199613. str. 346). Nieprzedawnione roszczenie dotyczy jedynie okresu pobytu powoda,w Areszcie się-aczym W _ od ania 3 ma-za 20071-. do ania 20 ziswpada 2009r. Pødtreślić nalezy, iz W okresie od 5 października 2007r. do 13 sierpnia 20081". powód odbywał karę w celi nr 24, którą sam określił, jako najładniejszą celę W jakiej przebywał, luksusową. Był tam kącik sanitarny, murowany, stanowiący oddzielne pomieszczenie zabudowane do końca, sala była wyremontowana, były kafelki i szafki (lc. 490). . -_ 15 --- STRONA 17 --- Maj ac pow}/Zsze na uwadze, Sad oddalit powodztwo W calosoi. ' Na podstawie art. 102 l<.p.c., z uwagi na sytuacje materialna powoda  _, Sadnie obciazai go kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego. ' ' 16 Maj ąc powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo W całości. " Na podstawie art. 102 l<.p.c., z uwagi na sytuację materialną powoda I _, Sądnie obciążał go kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego. ` ' 16-