Teza / krótkie omówienie
przojécia na Wlasnoéé pa.r’1stW& przedsiqbiorstwa (...)Wytwornia (...)inZ. K. L., S. W.. W piérnio wskazano, ze na dzien 08 maroa 1958 roku byly ozynne W przedsigbiorstwie (...)maszyny i urzqdzenia stanowiqco jego przyna
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. 'akt I C 140fl3 ~ . WYRQK Na P°55l§‘‘+58 05I£’.\'.'}' z cinia 6.09.2001 r. 0 dnstepie d0|nfurmaq1pub!:<;z|:¢; D; [_|_ 113 pol “Q3 Z _D@in_ Z,n_ Przekazana informacia pubiicznag w rnrmie W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dckumenlu Iub w imrmie przetwarzone] D319» 10 lutego 2014 ruku imiai nazwisko Sqd Okrggowy w WarszawieIWydziaICywi1ny ............ _, _ adres wniuskodaxvcy w nastgpujqcyrn skladzie: _ Przewodniczapy: — Sqdzia SO J oanna Piwowarun — Kolakowska Protokolant: stazysta Monika Spionek po rozpoznaniu w dniu 04 lutcgo 2014 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa H. M., T. W., E. W. (1) i E. W, (2) przeciwko Skarbowi Pafistwa rcprezentowanslnu przez Ministra Skarbu Pafistwa i Minislra Gospodarki 0 zaplatq ‘ 1. Zasqdza 0d pozwancgo Skarbu Pafistwa rcprezentowanego przcz Ministra Gospodarki: — na rzccz powédki H. M. kwotq 61.20S,50 zl (szeéédziesiqt jcdcn tysivgcy dwicficic osiem z{otych piegédziesiqt groszy) wraz 2 ustawowymi odsctkami 0d dnia 10 lutcgo 2014 roku do dnia zap¥af.y, —14a rzccz powédki T. W. kwotq 1340,50 2% Lieder: tygiacc trzysta cztcrclzieéci zlotych piqédziesiqt groszy) Wraz z ustawowyrni odsctkami od ?31E1tcg02014 roku do dnia zaplaly, — na rzecz powédki E. W. (I) kwoté 4037,50 zl (cztcxy tysiqce trzydzicéci siedem zkatych pkgédziesiqt groszy) wraz z ustawowymi odsctkami (1)3 ifiirago 2014 mku do dnia zaplaty, — na rzecz powédki E. W. (2) kwotq 5329,50 zl {piqé tysiqcy trzysta dwadzieécia dzicwigé zhatych piqédziesiag groszy) wraz z ustavmwymi odsetkami od dnia10lutcgu 2014 roku do dnia zaplaty. 2. Zasqdza od powédck H. M., T. W., E. W. (1) i E. W. (2) na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowancgo przez Ministra Gospodarki kwotr; 13.310,35 z1(t1'zy11a.§cic tysiQcy trzysta dziesigé zlotych trzydzicéci pigé groszy) tytuéem zwrotu kosztéw zastqpstwa prawncgo, w nastgpujqcych czqéciach: od II. M. kwotq 1 1313,80 z1(icdena§cie tyéiqoy Irzysta trzynaécie z%0tych osicmdziesiajz groszy), — od T. W. kwotq 252,90 z% (dwieécie piqédziesiqt dwa zlote dziewigédzicsiqt groszy), — od E. W. (1) kwotq 745,38 zt (siedemsct cztcrdzieéci pigé zlotych trzydzicéci osiem groszy), — od E. W. (2) kwotq 998,27 z{ [dziewigésct dziewiggédziesiatt osicm ziotycfldwadzieécia siedem groszy), 3. Odstqpuje ed nbciajania powédck nicuiszczonymi kosztami sa_dowym_i. Sygn. aktt 1C 140113 I UZASADNIENIE
--- STRONA 2 ---
Pozwem 2 dnia 30 siycznia 2008 roku powodowie W. L. (1), M. W. (1), H. M. (1),11. 1<.., T. W., E. W. (1) oraz E. W. (2) Wnicéli o zasqdzonio nd Skarbu Pafistwa reprczcntowanogo przoz Ministra Skarbu Pafisiwa na rzecz W. L. (1) kwoty 100.000,00 z¥, M. W. (1) kwoty 100.000,00 21, H. M. (1) kwoty 151.666,6'r' :41, H. K. kwoty 21.666,6'i' Z1, T. W. kwoty3.333,33 Z1, E. W. (1) kwoty 10.000,00 Z1 oraz E. W. (2) kwoty 13333.33 21 wray. 2 ustawowymi odsetkairni od dnia Wydania Wyroku do dnia zap1aty, a nadto zasqdzcnic na rzccz kaidcgo z ni'o1i_'od pozwanego koszléw postopowania sqdowcgo, W tym kosztow zastqpstwa prooesowego wodhlg norm przopisanycll. W uzasadnicniu swoj ego stanowiska powodowie Wskazali, Ze ostatecznq dcoyzjqz dnia 27 lipca 200’? roku Minister Gospodarki stWiordzi1 niowainoéé zarzqdzenia Prezesa Centralncgo Urzqdu Drobncj Wytwélozoéci z dnia 19 grudnia 1950 roku W sprawie ustanowienia zarzqdu przymusowego nad przedsigbiorstwcm (...)Wytwornia (...)inZ. K. L., ' S. W.z siodzibq w Coral stwicrdzii, Ze orzeczcnic Przewodniczapcgo Komitotu Drobnej Wytwérczoéci 2 dnia 19 ozclwoa 1962 roku W sprawie stwierdzenia przejécia na w1a.5no§é paiistwa W/W przedsiqbiorstwa Z0sta1o wydanc z naruszcniorn prawa. Zdaniem powodow powyzszc uzasadnia odpowicdzialnoéé odszkodowawcza, Skarbu Panstwa na podstawio art. 417] § 1 k.c. W ocenic powodow wysokoéé odszkodowania za rnionie przojqtogo przedsigbiorstwa oraz utraconc zyski, ktoro przodaiqbiorstwo rnogloby uzyskaé, gdyby nic doszlo do jogo przymusowej nacj onaiizacji wynosi 400.000,00 zl. Powodowie podnieéli, Ze ss, spadkobiercami (...) spolki jawnej (...)Wytwornia (...)in2. K. L., a dochodzonc przsz nich kwoty odszkodowania odpowiadajqproporcj onalnie przypadajqcym na kazdcgo 2 nich udzisdom W maj a_t1<u spadkowym poszczegolnych wspoiwlaécicicli spoiki (...)( pozew k. 3 — J 2). 1 ‘s W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Pailstwa 1'cprezentowanyp1'zez Ministra Skarbu Panstwa wnios1 0 odrzucenie: pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt I k.p.c., a W przypadku nieuwzglqdnienia tego wniosko, 0 oddalcnio powodztwa. Pozwany wskazal, Zc do doohodzonia roszczofi z tytulu szkody wyrzqdzonej na skutek decyzji, ktérc zostaly wydanc przcd dnicm 01 Wrzeénia 2004 roku ma zastosowanio an. 160 k.p.a., a nie art. 4171 k.c. W ocenie pozwancgo strona powodowa nie Wykazala, aby wobec fakm uchylcnia decyzji, z ktoroj wydaniem wiacie swoje roszczcnio, WyS13E1p1‘18. ona w tiybio art. 160 k.p.a. 2 Zzgdaniem przyznania odszkodowania za poniesiono szkodq rzeczywistq. Ponadto pozwany podniosl, Ze Minister Skarbu Pafistwa nicjost organom Wlaéciwym do roprczontowania Skarbu Pafistwa W przcdmiotowoj sprawie. Zdaniem pozwanogo wlaéciwymi roprozcntantami Skarbu Pafistwa powinny byé orgzmy, ktorc prowadzi1ypostr;powa.nie administracyjne odnoszqce sir; do rozstrzygniqé zapad1ych W przcdmiotowcj sprawic (odpowiedi na pozew — 1:. I28 — 136). ' Postanowieniom Wydanym na rozprawic w dniu 05 siorpnia 2008 roku Sad post21noWi1 ustalié, 2c wiaéciwym sraciofinci do reprezentowania Skarbu Panslwa W ninioj szej sprawiejest Minister Gospodarki (protokéf rozprawy — k. 150 — 151). . Postanowioniem z dnia 20 slycznia 2009 roku Sqd Okrogowy W Warszawie odda1i1 wniosek o odrzucenie pozwu na podstawic art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. (posranowienfe — k. .159 — I 62). W odpowiodzi 11a pozcw Skarb Paflstwa reprezentowany przez Ministra Gospodarki vmiosi o oddalenie powodztwa. Uzasadniajqc swojo stanowisko podniosh Ze powodowic nit: majq Isgitymacji do vwystgpowania w procesie, gdyz nie rcprczcntujo spoiki (...)Wytwérnia (...)in2. K. L., S. W., ani nie so tezjcj nastqpcami prawnymi. Ponadto podlqoélih Ze z pozwu nie W'}’I111(E1., ozy spolkajawna (...)W}'tWémia (...)in2. K. L., S. W. istniojo, a jcioli nio istnicjo to, lciedy zosta1a z1ikWid0wana oraz wjaki sposob i kto cwcntualnie mogiby staé sie; jcj nastQpcqp1'awnym. Zdaniern 'p_ozWanego powodowie nie udowodnili likwidacji spé1ki oraz nio wykaza1i, kto bezpoércdnio poniosi szkodq wskutok wydania Wymienionych decyzji nacjonalizacyjnyoh. Ponadto zdaniem pozwanego powodowic nic wykazali, by ponieéli szkodg, ktora zostala wyrzqdzona przcz Wydanio ostatccznej docyzji oraz by ismia1 bezpoéredni zwiqzek przyoz)nowy micgdzy szkoda, a wydaniem takicj clcoyzji ( odpowiedi ml! pozew — k 171‘ — 171'»). W piémic procosowyln 2. dnia l 1 maja 2009 roku powodowie wskazali, ii przodmiotowa spélka jawna zosIa1a Wy1<rc§1ona 2. rejeslru handiowego, a jej wspolnicy, lctorych sq spadkobicrcami, byli wspolwiaéciciolarni spornego przcdsigbiorstwa, a nie 11d2ia1owca.mi spélki jawncj (pismo procesowe In 285 H 28 7). Pismem proccsowym z dnia 15 Wrzoénia 2010 roku powodowie zmodyfikowali powédztwo W ten sposdb, Zc Wnicéli o zasagizenie na ich rzccz wskazanych W pozwie kwot jedynie tytulcm odszkodowania za przejqly niezgodnic z przepisami prawa majdtek przodsiobiorstwa (...)Wytw:5rnia (...)inZ. K. L., S. W., a jcdnoczoénio cofnoli powodztwo w zakresic Zagiania odszkodowania za utraconc zyski (korzyéci) W zawiqzku z pozbawioniom przedmiotowego przedsiobiorstwajego sldadnikow mQia,tko\\)'ch, koniccznych do prowadzenia dzia1a1no§oi ( pismo procesowe — 1c. 398 — 399). W piémie procesowym z dnia 08 paidziemika 2010 roku powodowic cofngli ograniczenie powédzrwa sprccyzowane W piémie procesovq/m z dnia 15 Wrzcénia 2010 roku ' i za2a,da1i rozpoznania powodziwa w jego pierwotnym brzmieniu, czyli zasqdzenia na ich rzecz wskazanych w powodztwie kwot tytulcm odszkodowania za przej qty niezgodnie z przcpisami prawa majqtck przedsiqbiorstwa (...)Wytw<'Jmi& (...)in2. K. L., S. W. oral zasqdzenia odszkodowania za utracone zyski (korzyéci) . W zawiagzku z pozbawioniom przodmiotowego przcdsiqbiorstwajcgo skladnikow majqtkowych, koniecznych do prowadzcnia dzia1a1no§ci ( pismo procesowe — 11'. 4'04 — 406). " Na rozprawie W dniu 18 stycznia 2011 roku, a nastqpnio pismom procosowym z dnia 21 stycznia 2010 roku powodowio zlnicnili powodztwo W ten sposob, Zc wnicéli 0 zasqdzenie od pozwancgo na rzocz: W. L. (1) kwoty 453357.00 zl, M. W. (1) kwoty 453.3?5,00 Z1, H. M. (2) kwoty 687.6l8,75 Z1, H. K. kwoty 98231.25 21, T. _W. kwoty 15.112,50 Z1, _ E. W. (1) kwoty 45.337,50 Z1 oraz E. W. (2) kwoty 60.450,00 zl wraz z ustawovvymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zaplaty tytuicm odszliodowania za rnienie przedsiobiorstwa przcj otc na wlasnoéé Pafistwa oraz za utracono Zyski, ktore powyiszc przodsiqbiorstwo mog1oby uzyskaé, gdyby nie dosz1o do jogo przcj ooia przez Panstwo. Powodowie wnieéli nadto 0 zasqdzenie na ich rzécz od pozwanogo koszfow postgpowania, W tym kosztow zastgpstwa procesowego wediug norm przepisanych. Powodowie uyjaénili, 2:: zgodnie 2 opiniqpowolanego w sprawic biogkgo wartoéé skladnikow majqtkowych przodsiqbiorstwa wynioshl 16l.500,00 z1, natomiast Wartoéé utraconych korzyéci w skali roku kszta1towa1a siq na poziomio 28000.00 21, co W okresie poczqwszy od 1951 roku do kozfica 2010 roku dalo kwoto 1.652.000,00 21. W konsckwcncji lqczna kwota doohodzonego przez nich rosiczenia wynosi 1.813.500.00 21 (protolcdf rozprawy — k. 420 — 422, pismo procesowe — la 424 — 426). "
--- STRONA 3 ---
Wyrokiem 2 dnia 31 maja 2011 roku W sprawic o sygn. akt 1 C 135108 Sqd Okrqgowy ~ W W.odda1i1 powodztwo oraz nit obciaczyl powodow kosztami procesu. Sagd ten przyj Q1, to spoika (...)Wy'tWornia (...)inZ. K. L., S. W. nic zostaia forrnalnio zlikwidowana i nie przeprowadzono podzialujcj l'llfijQ1J1€.LI, stqd tei \~\'}’1ELCZ1'11C sarna spdlka posiada legitymacjq W niniojszym postopowaniu, a nie ma;ia,jc_i powodowio ( wyrok — Ir. 444, zizasadm'em'e 456 465). Wyrokicm Z dnia 06 Wrzeénia 2012 roku W sprawic o sygn. aktl ACa 95.112 Sqd Apelacyjny W W arszawie na Skutek apelacji powodow H. M. (3), T. W., E. W. (2) i E. W. (1)11chy1i1 zaskarzony wyrok W czqéci, tj. W stosunku do 11. M. (3), T. W., E. W. (2) i E. W. (1) W zakrcsic roszczonia o zaplatig odsflwdowania za szkodo I"Z€CZ}’\»V1S1111 W tej czqéci przckazai sprawo do ponowncgo rozpoznania Sa,doWi Okrggowemu W Warszawic. Sad Apclacyjny uznai, Z8 S851 Okrqgowy W sposob biodny ooenii legitymaojg czynnq powodow. Wskazal, Ze poprzednicy prawni powodéw po wykreéleniu 2 rej estru handlowcgo spokki jawnej prowadzili przcdsiqbiorstwo W innej formic prawncj niz spdfkajawna, przy c‘/.ym Zdaniem ‘Lego Sqdu mogia byé to spoika cywilna, zaé icgityinacji powodow, jako nastopcow prawnych jej Wspéinikéw Sqd O1<.r(:goWy W ogolc nie badai. Podkreflii przytym, ic co do zasady nastegpcy prawni Wspolnikow rozwiqzanej spoiki cywilnej majq Icgitymaojo czynna, do dochodzenia odszkodowania za szkodq rzeczywistq ponicsionzg przcz. spoiko cywi in:1. Sqd Apeiacyjny WS1(flZ5:1, Zc przy ponownym rozpoznzmiu sprawy Said Okrqgowy powinien zbadaé, Wjfl1<1Q1 formic funkcj onowaio znacjonalizowanc przcdsiqbiorstwo orazjak Wobec tego ksztaitowala sic; lcgitymacja czynoa powodow, a W p1"z.ypad1<u pozytywnego ustaicnia W tym przedmiocio, czy istnieje zwiqzck przyczynowy pomiodzy bezprawnym zachowaniom Skarbu Pmistwa a szkoda, a takie czy ijakq szkodq rzeczywisIa_ ponicslli powodowie (wyr0k— k. 576, 588 — 602). Pismem proccsowym z dnia 08,l<wie1nia 2013 roku powodowic wnieéli 0 zasqdzenie na rzecz: E. W. (1) kwoty 4037.50 21, E. W. (2) kwoty 5.3 29,5 0 21, T. W. kwoty 1340,50 21 oraz 11. M. (2) kwoty 61.208,50 21 wraz 2 ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zaplaty tytuiem odszkodowania. za micnic przcdsiobiorstwa (...) przejotego na wiasnoéé Pafistwa. Ponadto powodowie zaZa,c1ali zasqdzenia na ich rzecz kosztow postopowania, W tym kosztéw zastgpstwa proccsowcgo wodlug norm przepisanych (pismo procesowe — k 628 — 628v). Sqd Okrggowy ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: W dniu 30 listopada 1945 roku K. L. (2), S. W. (1)i H. W.za\\=&r1i umowc; spoiki jawncj, ktéra rniaia prowadzié przedsiqbiorstwo pod firmq (...)WyLWc':rnia (...)inZ. K. L., S. W._. I<apita1zak1adovq* spolki zostal ostalony na kwotq 250.000,00 zl. Siedziba spoiki mioaioihl sio W C.przy uiioy (...), a przedrniotern jej dziaialnoéci by} wyrob przcdmiotow mctalowych. Wspolnicy ustalili, ze bqda, uczcstniczyé W majqtku spolki oraz zyskaoh i slratach przedsiqbiorsiwa spolkowcgo W stosunku do Wniesionych do spélki wkladéw, a mianowicie: K. L. (2)W 5 0%, S. W. (2)W 10%, a H. W.W 40%. W § 14 umowy Wspo1nicy postanowiii, is émieré ktéregokoiwisk z nich nie rozwiaczuje spdiid, gdyi W takim przypadku spadkobiorcy zmarlogo Winni Wybraé jednego przedstawicicla dla Wykonywania praw i obowiqzkow zrnarlcgo spadkodawcy W spoico. Z kolci § 18 umowy stanowii, Ze iikwidacja spdlki bgdzic mia1a miojsce na zasadach przez prawo przcwidzianych. Spolka zostala Wpisana do rcjostru handlowcgo numcr RHA 1948 W dniu " 23 stycznia 1946 roku ( dowodfy : amowa 50 — 53, kserokopie odpisu z rgjesrru handlowego k. I 9} — .199). Spoika prowadzila swojq dziaialnoéé W budynku parterowym przy u1icy(...) . W C., ktory zostai Wydziorzawiony od A. R.. Nieruchomoéé obejmowalajcdnq halo, kuiniq jednopaleniskowg narzqdziowniq pokoj rnistrzai biuro, jednzilobo nio Stanowila skladnika rnajatkowcgo przcdsiqbiorstwa fokoficznoié bezspoma). W dniu 25 stycznia 1947 roku przedrniotowa spoika zostala W}'kl‘6§10l‘l& 2 rqjestru handlowcgo 2 urzqdu na skutek braku vifymogow kupca rejestrowego. Mimo togo przcdsiqbiorstwo spolkowe nadal prowadzilo swojq dzialalnoéé. W dniu 10 grudnia 1947 roku, a nastcgpnio W dniu 12 grudnia 1947 roku (...)WytWomia (...)in2. K. L., S. W.z.%o?.y1a do Tzby Przemysiowo — Handiowej W Clawiadomienia 0 prowadzcniu przernysiu metalowcgo ( dowody .' pismo k. 56 — SE lcserokopia odpisu z rejestru handiowego lc. I91 — 199, potwferdzenie odbioru k. 482, zaéwiadczenie Ir. 483, przesiucl1am'ep01v6de1c.' H. M. (2),. 2". W1‘ E. W (1) w chmakrerze siren 11: 70} 703, protokdi sporzqdzony za pomocq urzqdzenia rgjestmjqcego obraz ialfivigk k. 704). Z protokohl rozmowy przoprowadzonej W dniu 24 lipca 1947 roku pomiodzy S. W. (1) dzialaj dcym W imieniu Wlasnym i Zony H. W. oraz K. L. (2) vynika, 2c usta1ono, iz maj ajek firmy (...) skiadajqcy sir; z maszyn i urzqdzcfi bqdzic podzielony pomiqdzy nich wcdlug zaiqczoncgo do protokoiu Spisu (dowéd: protokdi rozmowy k. 481 — 48 1 v). ' Pigmcm z dnia 27 wrzeénia 1950 roku Dyrskcja P1z.en1ys1u(...)w K.Wysta_pi1a do Centralnego Urzqdu Drobnej Wytworczoéci o ustanowienie zarzqdu przymusowcgo nad przcdsiqbiorstwem (...)Wytwornia (...)inZ. K. L., S. W.W uzasadnieniu wniosku wskazano, zc przedsiqbiorstwo produkuje Walczaki do rur kotlowych d1a(...}W iloéci 15 sztuk miesiegcznic, posiada park rnaszynowy, ajcgo zadiuzenie 2 tytulu za1cg1yc11 podatkufiw i éwiadczcfi socjalnych Wynosi 1.420.000,00 zi. Podkreélono nadto, Zc przcdsiqbiorstwo W 1949 roku Wykazalo okolo 800.000,00 z1 strat oraz, is zatrudnia 11 pracownikow, podczas gdy zdo1no§:': zatrudnienia ksztahuje sio na poziomic 13 osob. Pismem z dnia 19 psidziernika 1950 roku (...)Dyre1ccja Metalowego i Elcktrotcchnicznego Przemyslu (...)zw1ocila sig do Centralncgo (...)0 ustanowicnic zarzqdn przymusowogo nad przedmiotowym przedsiqbiorstwom. W piémie wskazano, Zr: wskazane przedsiqbiorstwo powinno byé przcj Q16 pod zarzqd przymusowy z uwagi na bardzo L'10bl’}' stan parku maszynowego: Z kolci pismem z dnia 20 paidziernika 1950 roku Ccntralny Zarzqd Budowniotwa (...)zWroci1 siq do Ministerstwa Budownictwa z Wnioskiem o u_§tanoWienie zarzqdu pafistwowego na przedmiotowym przcdsi;gbiorstwem. W piémio podnicsiono, to przedsiobiorstwo nicjcst dostatecznie wykorzystywane, ajego Wlaéciciclc majq zalcgioéci W (...) i Urzqdzie Skarbowym W WYSOKOSC1 okoio 2.000.000,00 21. Podkreéiono nadto, is przodsiqbiorstwo moic zatrudniaé na iodna, zrniario okoio 30 pracownikow i posiada doze mo21iWos'oi rozwoj owe. W zaiqczonym do pisma spisie maszynjakimi dysponujc iprzedsiqbiorstwo Wskazano, m.in., tokarkq, cztery tokarnic, trzy wiertarki, frezarkq, hcblarkq, szlifierkg, p11Q1I21I‘CZOW8c, ktorych wartosc wyceniono iqcznic na oko1o 25 .000.000,00 21 ( dowody .' pisma ic 59, 200, 202 — 204, spis maszyn k. 60). . W dniu 10 Iistopada 1950 roku sporzqdzono protoicoi przejqcia z czynnoéci zwiqzanych 2'. ustanowieniem przymusowcgo zarzqdu pafistwowego nad przcdsiobiorstwom (...)WytWornia (...)inZ. K. L., S. W., W ktorym K. L. (2)o§W'iadczy1, 26 przedsiobiorstv.'0 posiada rachullok bankowy 2 saldem W wysokosici 576,00 21 W starcj Walucie, zablokowany przez Urzqd Skarbowy. Wslkazano réwniei, ii kapitai zakiadovw spolki W}‘H051 4.43S.445,39 21 i zostai W caioéci Wpiacony. Zarzqdzcnicm z dnia 19 grudnia 1950 roku 2na1<(...)Pn=:zcs Centralnego Urzgdu Drobnej Wytwérczoéci 'ustanoWi% przymusowy
--- STRONA 4 ---
zarzqd panstwowy nad przedsiqbiorstwem pod nazwa, (...)WytW6rnia (...)in2. K. L., S. W.z siodzibq W C.poWiorzaja,c jogo Wykonywanie Dyrokoji Przemysiu (...) W K.( dawody : prorokdi k. 2.22 — 225, pismo fc. 230, zarzqdzeriie k. 255 — 256). W protokole sporzqdzonym W dniu 14 listopada 1951 roku dokonano wyszczegolnienia skiadnikow ma] a,t1<u przedsiigbiorstxva oraz oszacowano ich Wartoéé. W protokole uj awniono 181 pozyoji, ktore obejrnowaiy ruchomoéci W postaci maszyn, urzqdzefi i narzedzi koniecznycli do prowadzenia dziaialnoéci: frczarki, hobiarki, tokarki, silniki elektryczne, pompy, prasy, noiyco, piiy, sziifierki, ostrzaiki, mlotki, érubokrqty oraz Wyposazcnic biur i pracowni: szafy, stoiy, regaiy, krzesia, poiki, kobylki. Lapznq wartoéé rochomofici przedsiobiorstwa (...)Wytwornia (...)in2. K. L., S. W. uj Qiych W tym protokolc oszaoowano na kwote; l.292.878,00 21 ( dowéd : proifofcdi k. 215 — 218). W protokole 2 dnia 09 maja 1952 roku W sprawie zatwierdzenia wyceny skiadnikéw rnaja,tkoWych przojqtego pod zarzzid przyrnusowy przedsiqbiorstwa (...)usla10no, 2e Wartoéé skiadnikow tego przedsiobiorstwa wynosi 33'?.896,00 21. Zarzqdzeniom z dnia 14 kwietnia 1953 roku znak (...)1\/Iinister Przemysiu Drobnego i Rzemiosla poWiorzy1 wykonywanie przymusowcgo zarzddu panstwowogo nad przedrniotowyin przedsiebiorstwom (...)Zak1adom (...) w C., ktoro dokonaly jego przcjecia w dniu 29 kwietnia I953 roku ( dowody : prorokofi» Fr. 63 ~ 64, 272 — 273, zarzqdzemkz k. 2 78). Wartoéé sldadnikow ma_ie,11<owych przedsiebiorstwa (...)WyIW6rnia (...)in2. K. L., S. W. W Dostaci maszyn, urzqdzen i W)’pOS8.ZCl11a Wyszczogolnionych W wycenie z dnia 09 maja 1952 roku wedlug stanu na dziefi 19 grudnia 1950 roku 1 con na date zamkniqcia rozpravi3* Wynosi iqoznic 161500.00 21. Z kolei wartoéé utraconych korzysici przedsigbiorstwa wynosi 28.000,00 zi rocznic ( dowody : opinfa biegiiego sqdowego z zakresu mechaniki, maszyn 1' urzqdzeri M. K. k. 356 381, zeznania biegiego M K.k. 420 — 421). Pismom z dnia 04 lipca 1958 roku (...)Zak1ady(...)WysIa,pi1y do Ministra Przemysiu Drobnego iRzcmios1a Z Wnioskieln 0 Wydanie orzeczenia W przedmiocie przojécia na Wlasnoéé pa.r’1stW& przedsiqbiorstwa (...)Wytwornia (...)inZ. K. L., S. W.. W piérnio wskazano, ze na dzien 08 maroa 1958 roku byly ozynne W przedsigbiorstwie (...)maszyny i urzqdzenia stanowiqco jego przynaleznoéci, a wyszczegolnione W zaloozniku do pisma. W zalqozonym do pisma spisie érodkdw trwaiych Wskazzmo, 2e w skiad przedsiqbiorstwa Wohodzi, In. 111., piqé tokarek, dWie Wicrtarki, frezarka, st1'ugar1<a., dwie piiy tarczowe, cztery szlifierki, miot spreiynowy, dwie gwinciarki, noiyce, dziewiqé silnikdw eieictrycznych, prasa baiansowa ozy podnoénik do ciotarow ( dowdd : pfsmo wmz zzafqcznikiem k. 56 58). Orzeczeniem Z dnia 19 czerwca 1962 roku, znak (...)Pl‘ZC\N'0dl1iCZ8§}' Komitetu Drobnej Wytworozoéoi slwierdzil przejécie na Wiasnoéé Pafistwa przedsiobiorstwa pod nazwzi (...)WytWornia (...)in2. K. L., S. W1; siedziba, W C.( dowéd : orzeczenie In 265 — 2 66). Decyz_ia,z dnia 27 lipca 2007 roku znak (...)Minister Gospodarki na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 W zWia_zku 2 art. 157 § 1 i2 k.p.c. stwierdzii niewainoéé zarzqdzonia Prezcsa Celltralnego (...)z dnia 19 grudnia 1950 roku znak (...)W sprawie ustanowionia przymusowego zarzqdu panstwowego nad przedsiebiorstwem pod nfiZ\VQ(...)WytW0ffl1&(...)1I1Z. K. L., S. W.2 siedziba, W C.. W toj salnej deoyzji Minister Gospodarki na podstawie art. 158 § 2 W zWia,Z1<u z art. 156 § 2 k.p.c. stWicrdzi1, Ze orzeozonie Przowodniozqcego Komitem Drobnej Wytworczoéci z dnia 19 czerwca 1962 roku, zna.1c(...)W sprawie stwierdzenia przoj Scia na W1a.sn05§é Panstwa przedsicgbiorstwa pod nazwq (...)WytWor11ia (...)in2. K. L., S. W2 siedzibq W C., zostaio Wydane z naruszeniom prawa ( dowdd : decyzja M§i'm'sifra Gospodarki k. 30 49). Spadek po K. L. (2) nabyii po ‘/6 czeéci Z. L. oraz M. W. (1). Z kolei Spadek po Z. L. nabyli W czqéciach rownych W. L. (2) i W. L. (1). Po émieroi W. L. (2) spadek po nioj odziedziczyi W ca1o§ci W. L. (1). W konsckwonoji spadkobiercami K. L. (2) sa, aktualnie M. W. (1) OPBZ W. L. (3) kazde W 1/2 czqéci (dowodyr posranowiemo k. 75 76). ' Spadkobiercami H. W. byli S. M., J. S. (1), J. S. (2) oraz H. M. (2). Spadek po S. M. nabyli W ozoéciacli rownych Z. M. oraz H. M. (2), natomiast spadek po Z. M. nabyia W caioéci I1. K.. Spadkobiercami J. S. (1) byli H. M. (2) i J. S. (2) W czeéciaoh rownyoh, natomiast spadek po J. S. (2) odziedziczyia W caloéci H. M. (2). W rezuitacio aktualnymi spadkobiercami H. W. sq 11. M. (2) W W8 CZQSC1 oraz H. K. W 118 czoéci (dowody; posionowfenia k. 77 — 81). Z koiei spadok po zmariyrn S. W. (1) odziedziczyli H. W., L. W. oraz B. W. (I) W 113 czeSoi katde Z nich. Spadkobiercami H. W. bylii1. M. (2) W 7E8 czeéci i H. K. W U8 czeéci. Spadck po L. W. nab)/1i w czeéciach rownych E. W. (2), M. W. (2) i R. W.. Spadkobiercarni M. W. (2) byli B. W. (2) oraz R. W. W rownych czqéciach. Natomiast spadek po R. W. odziedziczyli po rowno T. W. iE. W. (1), a spadok po B. W. (1) odziedziozyli W czqéciach rownych E. W. (2) i E. W. (1). W konsekwencji aktualnymi spadkobiercarni S. W. (1) sag H. M. (2) W 7/24 czqéci, 11. K. W U24 czoéci, E. W. (2) W 113 czqéci, B. W. ( 1) W 1/4 czeéci oraz T. W. w 1/12 czeéci (dowodyi posranowienia lc. 82 — 86). Powyzszy stan faktyczny Sad ustalii na podstawie wskazanyoh wyiej dowodow 2 dokomcntow, ktére nie pozostawaiy ze soba, W 5pl‘Z6CZ1'10§C‘i, a ktoryoh autentycznoéoi i zgodnoéci 2 rzeczywistyln stanem rzeczy nie zakwestionowaia skutccznie Zadna ze stron ninicjszego postqpowania. Wohec niekwestionowania zioionych do akt kserokopii dokumentow brak bylo podstaw do zqdania Zlozenia Vi.'yZCj vvymienionych dokumentdw w oryginalo. Podstawe ustaleri faktycznych stanowiiy rakie, ale jedynie W niewielkim zakresie zeznania przcsiuchanych W charakrcrzc strony powédok H. M. (2), T. W i E. W. (1) (k. 701 — T04). Sa,d mial tu bowiem na uwadze, Ze powodki nie peknietaiy Zadnych szczegoiovq/ch okolioznoéci zwiaganych z funkcjonowaniem przodmiotowego przedsiebiorstwa, W tym nio Wiodxialy wjakiej funkcj onowalo formic po wykreéleniu z rejestru handlowego. Ponadto szczqtkowa Wiedza T. W. i E. W. (1) nie wynika z ich wiasriych obserwacji, ale z relaoji inn)"oh osob, W tym czlonkow rodziny. Natomiast niewajlpliwie potwierdziiy one funkcjonowanio przedrniotowego przedsiqbiorstwa W dacie Wydania Wadiiwych decyzji. _ Natomiast W zakrcsie ustalenia Wartoéoi przodsiobiorstwa (...)W§'tWérnia (...)inZ. K. L., S. W. Sqd opari siq na opinii powoianego W niniej szej sprawie biegiogo sqdowego. Wskazaé trzoba, Ze opinia ta zostaia sporzqdzona przoz osobo posiadajqca, odpowiednie kwalifikacje na podstawio dokurnentacji zawartej W aktach sprawy, W tym przede Wszystkim wyceny sporzqdzonej W dniu 09 maja 1952 oraz bieiqcyoh con rynkowych maszyn, u1'zqdze1i i narzodzi. Opinia joist logiczna, precyzyjna i rzcczowa oraz . ' W sposob dokiadny i Wyczerpujqcy odpowiadala na zadane bieg1ernu pytania. Z tych Wzglodow oraz. Z uwagi na brak jakichkolwick l
--- STRONA 5 ---
przeciwdowodéw kwestionuj qcych wywody biagiego Sqd uznal SpOl'ZQCiZ0l'13‘0pil'1iQ w zakresie podanym powyicj za peinowartoéciovw material dowodowy. Dokonujqc occny opinii Sapl mial na uwadzc, Zc W ninicjszcj sprawie nalezaio przcprowadzié wycenq ruchomoéci przcdsiqbiorstwa pd upfywic ponad 60 lat. Ponadtn mienie ruchornc oraz pozustaie skiadniki przedsigbiorstwa ulegiy likwidacji, totci obscnie przedsigbiorsiwo (;..)Wytw<'nrnia (...)in2. K. L., S. W. oraz jego elementy nie istniejq. W konsckwcncji nie byio moziiwc dokonanie oglqdzin i oparcic sig na nich przy sporzqdzaniu opinii. Dodatkowzi trudnoéé sprawial fakt, is przcdmiolowe ruchomoéci wchodzqce w sklad przedsiqbiorstwa byiy rodzajowo zréznicowanc, gclyz wyslgpowaly tam zjcdncj strony maszyny i urzqdzenia, ale takzc narzgdzia, ziom, wyposazenie biur i pracowni czy matcrialy budowlane. Stopiefi zréznicowania tychze ruchomoéci nic pozwalal w zadnym razic na dokonanic Oszacowania ich wartoéci w oparciu 0 jednqtyiko xvybranq mctodq, gdyz nie ndzwierciedlaloby to ich rzcczywistej warto§ci i byioby obarczone znacznym blqxlem. Dokonujag: wyceny biegiy posiuzyi sis; wiqc w giéwnej mierze tzw. metodqporéwnawczq, polegaj qcq na biezqccj analizie rynku i poréwnaniu oceniancj maszyny z lnaszyliami oferowanymi na rynku wtémym 1ub maszynami nowymi 0 zbliionych parsirnetrach, ale takzc uzupckniajqco metodq kosztowac poiegajqcq z kolei na usiaieniu kosziu odtworzenia lub zastqpicnia dancj rnaszyny. Pow}‘Z526 wynikaio z faktu, 22 Obecnic na rynku funkcjonujq maszyny i urzqdzenia bqdqce odpowiednikami maszyn i urzqdzcfi skiadqiqcy‘ch siq na przcdsiqbiorstwu (...), ajak podkrcélii bicgiy metoda kosztowajest stosowana tylko, gdy brakjest takich odpowicdnikéw. Warto réwniez wskazaé, te biegiy ustalajqc wartoéé poszczcgélnych rnaszyn i urzqdzeri brai pod uwagq takie czynniki jak: rok produkcji, parametry techniczne, wydajnoéé, stan techniczny, przeprowadzone remonty i konserwacje oraz inne paramerry majce wplyw na prawidiowe funkcjonowanic urzqdzenia, a nadto zastosowai wspéiczynniki korygujqce uwzg1qdniaja_ce, rn.in., stopieri nowoczcsnoéci maszyn czy stopiefi ich zutycia. Poclkreélié takze trzeba, i2 bisgiy zasadnie przyj 8,1 wartoéé rynkowq urzqdzcfi i maszyn bez l<oszt(>w instaiacji i uruchomienia, gclyi pomieszczcnia, w ktérych siq znaj dowiliy byiy W zlym stanie i zaistniaia koniecznoéé ich przeniesicnia, co dyskwalifikowalo mozliwoéé uwzgiqdnienia kosztdw instalacji i uruchomienia. Podsumowuj ac oceng opinii bisgiego wskazaé trzeba, 2e zastosowanc przcz bicglego metody wyccnyi szacowania W sposéb rnoiliwic rzctclny, obicktywny i odpowiadajgcy rzeczywist0§ci ukazaly wartoéé przcdmiotowych skiadnikéw przcdsiqbiorstwa. W ocenie Sqdu nic bylo inncgo sposobu nkreélenia wartoéci tychic rucholnoéci i érodkfiw fiT13l'lSOV\")/Ch, ktéry dalby vvynikjeszcze bardziej zbliionjy do realiéw. Said nie podzielil zatern zarzutdw pozwancgo 00 do prawidlowoéci metodologiczncj wyccny dokonanej przcz bicglcgo rzeczoznawceg. Z tych wzglgdéw Sqd ustalil wartoéé ruchomoéci wchodzqcych w skiad przedsigbiorstwa (...)Wytwérnia (...)inZ. K. L., S. W. na kwotq 161500.00 zi. P0 ponownym rnzpoznaniu sprawy Sqd Okrggowy zwaiyi, co nastgpuje: Ostatecznie precyzujag: p0WOCiZlIWO powodowic wnieéli w niniejszej sprawie 0 zasqdzcnic na rzecz E. W. {l)kWcty 4. 037.50 zi, E. W. (2)kw0ty 5.3 29,50 zl, T. W.kwoty 1340,50 zl uraz H. M. (2)kwoty 61.208,50 zi wraz 2; ustawowymi odsetkarni Dd dnia wydania wyrolcu do dnia zaplaty tytuicm odszkudowania za mienie przedsigbiorstwa {...)Wytw6mia (...)in2. K. L., S. W. przcjqtcgo na wlasnoéé Pafistwa. Tak sforrnulowane powédztwo zasiugiwalo na uwzgl@dnienie. ' Na wstqpic rozwaiafi wskazaé trzeba, Ze W uzasadnicniu wyroku z dnia 06 wrzeénia 2012 roku Sqd Apelacyjny zawari wskazania, co do dalszcgo postqpowania, ktérymi stosownic do trcéci art. 386 § 6 k.p.c. zwia_za.nyjest tutcj szy SaLd. SaLd Apelacyjny z0‘oowia_zal Sacd Okrqgovw do zbadania, w jakiej formie funkcjonowalo znacjnnalizowane przedsiqbiorstwo orazjak wobec tego ksztaltowala siq lcgitymacja czynna p0wod6w,'a W przypadku pozytywncgo ustaienia W tym przcdmiocic, czy islnieje zwiqzek przyczynowy porniqdzy bezprawnym zachowaniem Skarbu Pafistwa a szkodaa a tak2'e czy i jakq szkodq rzeczywistq ponieéli powodowic. ' W toku niniejszego postgpowania przcsqdzone znstaio, Ze spélkajawna (...)Wytw¢rnia (...) inz. K. L., S. W.na skutek uxykreéienia z rcj cstm handlowcgo w dniu 25 stycznia 194'? roku, na dzicfi ustanowienia przymusowcgo zarzqdu pafistwuwego nie funkcj onowaia jun’: w tej formis prawnqi, a zarzeidem zostalo objqie przcdsigbiorstwo posiugujqce sig tq nazwq. W zwiqzku Z tym, Zgodnic zc xvskazaniem Sqdu Apclacyjncgo Sqd Okrdgowy rozwaiyl w picrwszej kolejnoéci, wjakicj formic prawncj funkcjonowaio przcdmiotowc przedsiqbiorstwo. Z poczynionycri W sprawie ustalcfl wynika ponad wszelkq wqtpliwoéé, 16 przedsigbiorstwo (...)pr0wadzilo swojq dziaialnbéé W okresie po wykreélcniu z rsjcstm bqdqcej jej wiaéciciclem spélki jawnej. Zdaniem Sqdu Okrqgowcgo, byli wspélnicy spéikijawnej K. L., S. W. [1)i H. W .p0 jej wylcreéleniu z rej cstru prowadzili swojq dziaialnoéé W formic spéiki cywilnej, przy czyln przysiugujqce im W spélce C}'\\'li‘l‘l'c3_] udzlaiy w zyskach i St1'Z:ltELCh byly takic samejak w spélcejawncj. Sagi Okriggowy podzielil wiqc w tyrn zakresie sugcstiq Sa_du Apelacyjnego. Za przyjqciem powyzszej koncepcji przcmawia caloksztah okolicznoéci sprawy oral ponizsze rozwaiania, a takie wskazania doéwiadczenia zyciowego i logicznego rozumowania, zgodnie 2 ktérymi skoro, co jest poza sporem, w dacic ustanowienia przyrnusowego zarzqdu pafisiwowego nad przcdsiqbiolstwem (...)Wytw6mia (...)inZ. K. L., S. W.01'azjcg0 nacjonalizacji, przcdsigbiorstwo to istnialo, 110 W éwietle obowiqzujapych przepiséw musiaio fimkcj onowaé W formic spbiki cywilncj na zasadach, najakich funkcjonowalo poprzcdnio jako spéika jawna, stanowizis kontynuacjq poprzedniej dzialainoéci, w razic bowicm gdyby po wykrcéleniu z rejestru sp6lkija.w1'1e_i udziaiy w zyskach i stratach w funkcjonujqcej dalej jako spélkajawna byiy inns, znalazioby to uzewnqtrznienie w ustalcniach wspélnikéw, a wobcc kontynuacji dziaialnoéci na poprzcdnich zasaclach, tyiko WiI'1I1Cj formic prawnej, wobec wykrcélcnia spélki jawnej z rejcstru, nie ulegiy one zmianie.' Niewa§pliwie mimo wykrcélcnia spéiki jawnej jej wspélnicy prowadzili przedsigbiorstwo, ktére mialo okrcélony majqlek sprowadzajqcy siq do maszyn i urzqdzcfi. Skorc, ccjest niespomc, w dacic wyciania wadliwego zarzqdzcnia w 1950 roku poprzednicy prawnipowodéw prowadzqcy przedsigbiorstwo byli posiadaczami maszyn i urzqdzcfi, to w myél éwczeéniqobowiaczujqcego art. 300 § 1 dekretu 2 dnia 11 paidziernika 1946 roku — Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319 ze zm.) 2 faktcrn posiadania wiqzalo sis; domnicmanie, 22 posiadaczowi siuiy tytui prawny do rzeczy. Nalezy zatcm domnicmywaé, Ze posiadajqcy maszyny i urzqdzeniajak wlaéciciele poprzednicy prawni powédek byli ich wlaécicielami, a powyzsze domniemanie nie zostaio w zadnej mierze obaloric w ninicjszcj sprawie, pomimo zakreélenia pelnomocnikom stron termini: na zgloszenie wszclkich wnioskéw dowodowych pod Iygorcm ich puminigcia W razic zgloszcnia w termini: péinicjszym W’[1'§’biE! art. 207 § 3 I<.p.c. (k. 612). . Zgcdnic z art. 546 ROZp0lTZ&'gdZ£1I1iEl Prezydcnta Rzcczypospolitej Polskiej z dnia 2? paidziernika 1933 roku — Kodeks 20b0wia1za.f1(Dz..U. Z 1933 roku, Nr 32, poz. 598 ze zm.) przcz umowc5 spéiki wspélnicy zoboxviqzqiqsig dqzyé do osiagniqcia wspéinego cclu gospodarczego przez dzialanic w sposéb oznaczony, w szczegélnoéci przcz wniesienie wkiadéw. Warto zwrécié uwagg, 2:: w myél art. 550 k.z. umowa spéiki cywilncj powinna byé slwierdzona piSIT1C1'i'1,_]6dI1El.i';Z6 jest 't0 forma zastrzeionajcdynie dla celéw dowodowych, co oznacza, Ze umowa_sp6lki 111026 Zostaé zawarta takie w formic ustnej czy nawef: w skrajnych plzypadkach perfacta conciudentia. Z okoiiczrioéci sprawy jednoznacznic
--- STRONA 6 ---
Wynika, Zc mimo W')’i(I'€§i€I'£i& 2. rojestru handlowego spoiki jawnej nalezqcc do nicj przcdsigbiorstwo funkoj onowaio nadal pod to samq 1'1El2\'VIJO czyli (...)WytWornia (...)inZ. K. L., S. W.. U'zyWanic przcz K. L. (2), S. W. (1)i I1. W.skrotu (...)wskazuje, i2 Wyrazaii oni Wolq daiszcgo prowadzcnia tiziaialnoéci W formic spolki, bqdapej konty11uacjqv\ry'kre§lonej spolkijawncj. Zdanicm Sgdu o takim zamiarze Wspolnikow éwiadczy takic i to, Zc w dniu 10 grudnia 1947 roku, a nastcpnic W dniu 12 grudnia 1947 roku (...)WytW6rnia (...)in2. K. L., S. W.zloZy1a do lzby Przemysiowo — Hzmdlowcj W Czawiadomicnia o prowaclzcniu przcmyslu mctalowego. Jcieli Wicc K. L. (2), S. W. (1 )i H. W.pos1ugiWa1i sic W obrocic firmq Vi"51(&Z.tlj3_C8° Zc prowadzq dziatainoéé W formic spélki, bcz okrcélcniajcj rodzaj u, &_iednoc?.e5§nie W owczcsnym stanic prawnymjcdynio spétka cywilna nie podlegaia wpisowi do rcjcstru handlowcgo, ktéry to Wpis miai charakter konstytutywny, to uzasadnionc jest twicrdzcnio, to na dziefl ustanowienia nad p1'ZCdS1Qb10l"S'[WCl'Il pafistwowcgo zarzegiu przymusowcgo, a nastcpnic na dzicfi przej cgcia przedsiobiorstwa na Wiasnoéé Pafistwa, tworzyli oni spoikc cywilna_. Podkrcélié nalczy, Zc spolka cywilna nie posiada osobowoéci prawncj i traktowanajest przcde wSzyst1<im,ja1<o stosunek obligacyjny. Powodujc to okreélone konsekwcncjc W sfcrzc majagkowcj spolki, gd)/Z majzitek zgromadzony przez Wspoinikow W ramach spolki jest Wspolnyrn maj qtkiem Wspolnikow objqtym Wspolwlasnoéciq lqcznq. Z chwilq tozwiqzania spélki nastcpujc zmiana charakteru majqtku. Wspolwiasnoéé iapzna zrnicnia sic We W'sp61W1asnoéé W czcéciach utamkovqich. Tym samym wspolnicy uzyskujzi prawn rozporzaidzenia swoimi udziatami W rzcczach, ktore poprzednio stanowiiy ich wspoiwtasnoéé do niepodziclnej rqki. Jezeli W1§C jedynym skladnikicm maj qtku Wspolnego K. L. (2), S. W. (1) i 1I. W. bylo przcdiniotowc przcdsicbiorstwo ze Wszystkimijego skiadnikami, to W chwili rozwiqzania. urnowy Wspoiwlasnoéé lqczna przcksztalcila sit; we wspoiwiasnoéé w czoéciach ulamkowych, a kaidcmu zc wspolnikow przysiugiwat udziai W tej Wspoiwiasnoéci oclpowiadajqcy wartoéci jcgo wkladu, czyli K. L. (2) 112, S. W. (2) 1/10, a I~l. W. 2/5. _’ Zdaniem Sagiu byt przcdmiotowcj spoiki cyWi1nej ustai 2 chwilq przejqcia przedsicbiorstwa spoikowcgo na Wlasnoéé Pafistwa na podstawic ustawy nacjonalizacyjnej, B. najpoiniej W momencie simierci Wszystkich jcj Wspolnikow. Trzeba bowicm zwrécié uwagc, 2c cclcm ustawy nacjonalizacyjncj bylo upafistwowienie przcdsicbiorstw prywatnycll. Nacjonalizacja Spowodowala utworzenic przcdsicbiorstw paflstwowych, ktorc podiegaly odrqbnym rcguiacjom prawnym, nit spolki. Z. chwilq bezprawnej nacjonalizacji majagck spélki stanowiqcy Wspolwtasnoéé jej Wspolnikow, zostai przejqty przez Pmistwo powodujqc tyrn samym W)/1'1'11CI'l13t szkodq po ich stronie. Nie Lllcga natomiast Wajtpliwoéci, Zc roszczenia 0 naprawicnic szkody majotkowcj wywolancj czyncm nicdozwolonym, w tym spowodowanym W§’(.1Z:|.l'l1CI"I"1 niczgodncj z ]'J‘I'E|.W61T1 dccyzji administracyjnej wchodzz; W ski:1d spadku i podlegajqdziedziczeniu. W zwiqzku z tyrn jcdynymi uprawnionymi do wystqpienia 2 Zqdanicm odszkodowania W riinicj szej sprawie sq nastqpcy prawni wspolnikéw K. L. (2), S. W. (1) iI1. W.. Przyjccic odmiennogo poglqdu pozbawialoby prawa Wspolnikow spolek cywiinych lob ich spaclkobicrcow do ubicgania sit; 0 odszkodowanie za bezprawnc przcjqcic przedsi @i3i01'S1I\FV spolkowych, bcdatcych Wsp6{W1asno§cio poszczegolnych Wspélnikow. Powyzszego W Zadnym razic nie moie zmicnié fakt, 2c po ustaniu spélki nic zostato przeprowadzone postopowanic likwidacyjnc przcwidziauc przepisami przywoiancgo jui Kodcksu zoboW'iag:a.fi. Trudno jednak Wymagaé przeprowadzcnia likwidacji majqtku spoiki, skoro na skutek najpierw ustanowicnia przymusowcgo zarzqdu pafistwowcgo, anastqpnic przcjcgcia bgdqcego majqtkiem Wspolnym Wspolnikow przcdsiqbiorstwa na rzecz Skarbu Pafistwa, Wspolnicy zostaii tcgo majqtku rcalnic pozbawieni. W konsckwcncji W ocenie Sqdu poWodoWie,jako nastcpcy prawni Wsp(':lW1'a§cicic1i majqtku spoiki cywilriej (...)MctaloWa int. K. L., S. W.posiadajq lcgitymacjr; czynnq do doohodzcnia roszczcfi odszkodowawczych Wy11ikajQcych 2 Wydania nicwazncgo zarzetdzenia Prezcsa Centralncgo Urzcdu Drobncj Wytworczoéci z dnia 19 grudnia 1950 roku W sprawie ustanowicnia przymusowcgo zarzqdu pafistwowego nad przcdsicbiorstwom funkcjonuj agzym pod to sarriq nazwq oraz niezgodncgo 2. prawcm orzeczenia Przcwodniczqccgo Kornitctu Drobncj WytWorczo:§oi z dnia 19 czerwca 1962 roku, W ktorym stwicrdzono przejécie na Wlasnoéé Pafistwa przedmiotowego przcdsicbiorstwa. Przechodzqc do rozwaicnia istoty sprawy Wskazaé nalczy, i2 Zgodnic Z art. 417 k.c. za szkodc Wyrzqdzonq przez niezgodne Z prawcrn dziatanic lub Zanicohanic przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej ponosi odpowiedzialnofié Skarb Pafistwa lub jednostka samorzqdu terytorialncgo lub inna osoba prawna WykoI1uj8g.';atc5 Wi8.(17.Q 2 mocy prawa. W myél art. 417] § 2 zd. 1 k.c. jezeli Szkoda zostala Wyi'ZQC1Z0l'1¢'3l przcz Wydariie prawornocncgo orzeczcnia iub ostatcczllcj dccyzj i, jej naprawienia mozna Zqdaé po stwicrclzcniu Wc W1&SC1WyITl postopowaniu ich niczgodnoéci 2 prawcm, 0113/ha Zc przcpisy otlrobrle stanowig inaczej. Jednakic w odnicsicniu do szkod spowodowanych \\'}’CiflI11CI1'1 przcd dniem 01 Wrzeénia 2004 roku ostatccznej decyzji administracyjncj, ktorcj nicwainoéé w éwictle przcpisu art. 15 6 § 1 k.p.a. lub wyclaoic 2 naruszeniem prawa W rozurnicniu art. 158 § 2 k.p.a. stwicrdzono nastcpnic dccyzjqnadzorczq, podstawc odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa stanowi przepis art. 160 k.p.a. W brzrnicniu obowiqzujqcym W dniu 31 sicrpnia 2004 roku. Przepis art. 160 k.p.a. zostal uchylony z dniem 01 Wrzeénia 2004 roku na rnocy art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku 0 zmianic ustawy Kodcks cywilny i niektorych innych ustaw (Dz. U. Z 2004 r. nr 162 poz. 1692). W myél art. 5 tej ustawy do zdarzefl i stanow prawnych powstalych przedjej Wejécicm W Zycic stosujc Siq przepisy art. 160 k.p.a. W brzmicriiu oboWiqzuja_cym do dnia Wsjécia tcj ustawy w Zycic. W uchwale peincgo sktaclu Izby Cywilnej 2 dnia 31 marca 2011 roku(1IlCZP 112/10, LEX numer 751460) Sa_d Najvvyzszy stwierdzii, ze ,,do roszczcfi o naprawienie szkody wyrzqdzoncj ostatccznq dccyzja, administracyjnq wvydang przcd dnicm 01 Wrzeénia 2004 roku, ktorcj nicwainoéé lub Wydanic z naruszenicm art. 156 § 1 1<.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a.“ W konsekwencji stwicrdzié naiczy, ic w mysll tej uchwaiy w omawianych przypadkach nic zachodzi wbrew twicrdzcniom pozwancgo koniecznoéé wyczcrpania administracyjncgo trybu d0Ch(JdZ)$I1i9. odszkodowania przcwidziancgo w art. 160 § 4 k.p.a. Przepis art. 160 k.p.a. W brzmicniu obowiqtzujagzym no dziefi poprzedzzijqcy Wcjsicic W Zycie ustawy z dnia 17 czcrwca 2004 roku stanowii W § 1, Ze stronic, ktora poniosla szkodo na skutek \~\'}T181113 dccyzji 2. naroszcnicm przépisn art. 156 § 1 aibo stwicrdzcnia nicwaznoéci takicj dccyzji, sluiy roszczenic o odszkodowanie za ponicsionq rzeczywistq szkodg, chyba Zr: ponosi ona winq za powstanie okolicznoéci Wymienionych W tym przepisie. Z koici § 2 tcgo przcpisu stanowil, is do odszkodowania stosujc sir; przcpisy Kodeksu cywiinego z Wyiqczcnicm art. 418 tego Kodcksu. Wcd1e§3 art. 160 k.p.a. odszkodowanic przysluguje od organn, ktéry wydal dccyzjq z naruszeniem przepisu art. 156 § 1'k.p.a., chyba 2e Winq; za powstanic okolioznoéci Wymienionych W tym przcpisic ponosi inna strona postcpowania dotyczqccgo tcj decyzji; W tym ostatnim przypadku roszczcnic o odszkodowanic siuzy W stosunku do strony Winnej powstania tych okolicznoéci. Zgodnie natomiast z § 6 art. 160 k.p.a. roszczenie o odszkodowanic przcdawnia sir; z upiywem trzech lat od dnia, W ktérym stata siq ostateczna decyzja stwicrdzajqca l'l16W£1Z1‘l0S0 decyzji Wydancj z naruszcnicm przcpisu art. 156 § 1 aibo decyzja, W ktorej organ stwicrdzit, W rnyél art. 158 § 2, is zaskamona decyzja zostala Wydana Z naruszcnicm przepisu art. 156 § 1.
--- STRONA 7 ---
Przcpis art. 160 k.p.a. nie zawiera Zadnej regulacji dotyczqccj przcsianck odpowicdzialnoéci odszkodowawczcj za szkodc Wyrzqdzonai Wadliwq dccyzjq administracyjnq, odsylajqc W tym zakrcsic do przcpiséw Kodeksu cywilnego. Z uwagi na publicznoprawny charakter dccyzji administracyj nych i organow jc \\'}’C1El;iQC}’Ci1 istotnc znaczenie dla okrcélcnia przcslanck tej odpowiedzialnoéci ma przcpis art. 417 k.c. Ponadto W zakresie okrcélcnia rozmiaru szkody i zWia_zku przyczynowcgo miqdzy Wydanicm Wadliwej dcoyzji adniinistracyjnej a szkodq zastosowanic znajdujactakic przepisy art. 361 — 363 k.c. Powyiszc dctciminuje rowniez zakrcs faktow, ktéte 0bOW1&_ZfiI1E1j6S1I11C1OW0dI110 strona domagaj qca sic odszkodowania z Lego lytutu. Przcchodzag; do oceny zaistnienia przcstanck odpowicdzialnoéci strony pozwzmej wywodzonej 2 fakru Wydania dccyzji o ustanowieniu przyrnusowcgo zarzqdu paristwowcgo tiad przcdsiqbiorstwcm (...)Wytwornia (...)in£. K. L.,.S. W. oraz dccyzji o przej §ciu na Wiasnoéo Pafistwa tego przcdsicbiorstwa, stwicrdziui rialezy, Ze rzeczq strony powodowcj byto wykazanie bczpoércdnicgo, normalnego zwiqzku przyczynowcgo pomiqdzy powstaiq szlcoda. a Wydanymi dcoyzjami administracyjnymi, dotknigtymi Wadami. Iak bowicm wynika z utrwalonego orzecznictwa Sqdu Najwyiszcgo wydanego na gruncic art. 160 k.p.a., slwierdzenie W3/dania dccyzji z raiqcym naruszcniem prawa przcsqdzajcdynic o bozprawrioéci i winie funkcjonariusza pafistwowcgo przy Wykonywaniu powierzonej mu czynnoéci ( talc Sqd N0jW_})ZSZ_]/‘ w wyroku z dnia 3 maja 1985 roku, II CR J21/85, OSNC 1986, nr 4, poz. 53). W okolicznoéciach ninicjszej spravw nic bylo miqdzy stroinarni sporu co do tego, Zc dccyzja administracyjna Prczcsa Ccntralnego Urzcdu Wylworczoéci z dnia 19 grudnia 1950 roku znak (...}W sprawie ustanowicnia przymusowego zarzaidu pafistwowcgo nad przedsicbiorstwem pod nazwq (...)W§/twornia (...)in2. K. L., S. W.z siedzib:1_w Cbyia niewazna, natomiast wydana Wjcj nastqpstwie decyzja administracyjna _ Przewodniczziccgo Komitctu Drobncj Wytworczoéci z dnia 19 czerwca 1962 roku, znak (...), W ktérej stwicrdzono przqiécie na Wiasnoéé Paiistwa przcdsiqbiorstwa pod nazwq (...)WytWornia {...)in2. K. L., S. W.z siedzibq W C.zosta1a wydana z naruszeniem prawa. Nic byto takzc sporne to, Ze Wskazana dccyzja Przcwodniczgcego Komitetu Drobnej Wytworczoéci z dnia 19 czerwca 1962 roku W}/W0i£liB. nieoclwracalne skutki prawns W rozumicniu art. 156 § 2 k.p.:.1. Jak bowiem ustalono aktualnie nie istniejcjui przcdrniot wskazanej deoyzji, tj. przcdsigbiorstwo (...), zarowno jako zorganizowima ca1o§é, iak i icgo poszczegolne skiadnilti. Likwidacja zaé Wszeikich sktadnikow majqtkowych tcgo przedsizgbiorstwa Spowodowata ustanicjcgo bytu ‘p1‘&W‘ncgo ze Wszystkimi tcgo konsckwcncjami dla stron i oséb trzecich. Nieodwrapainoéé skutkow prawn}/ch orzcczcriia naojonalizacyjnego Wydanogo Wzglcgdcm przedmiotowego przcdsicbiorstwa polcga zatcm na tym, Zc Zaden organ administracji publicznej 1‘!]E',_]&3S1I1lI'1‘1OCOW8.1'1y do odwrocenia skutku tcj dccyzji obcjmujaccj nabycie Wi'3.Sl10§Ci ruchomoéci stanowiqcych niegdyé skiadnik tego przcdsicbiorstwa prgez Skarb Paflstwa. Okokicznoéé ta przcsqdzao tym, Zc powodowic nic mogei dochodzié restytucji bczprawnic znaqionalizowanego przedsigbiorstwa, a uprawnieni szijedynie do doinagania sic odszkodowania W picnizidzu — stosownic do trcéci art. 363 § 1 k.c. W occnic Sqdu nic budzii Wqtpliwoéci r6WnieZ fakt powstania szkody majqtkowej po stronic powodow. Picrwolnie szkoda powstala W majqtku W~1£iSCiC1€!]i przedsigbiorstwa {...), S. W. (1) i H. W.. przy czym nie wykazano aby podcjmowali on jakiekolwiek kroki prawnc W celu Wyclimiriowania bczprawnej decyzji administracyjncj. W kaidym jcdnak razie decyzja nacjonalizacyjna zostata uznana za bezprawnq przcz Wydanie ostatcczncj dccyzji nadzorczcj W dniu 27 lipca 2007 roku. Ia.k_juZ podkrcé1ono, powodowie, jako sukccsorzy uniwcrsalni K. L. (2), S. W. (1) i H. W. nab}'li W drodze dziodziczenia prawo do Zqdania naprawicnia tej szkocly. Przcz szkodc majs.t1<oW£1rozumie sit; uszczcrbck W majgtku poszkodowanego. Uszczcrbck ten mozc powstawaé W rézne sposoby i przyjmowaé mane postaci. MoZc on W ogolnoéoi polegaé ma‘ Zmniej szcniu aktywow maj ajku poszkodowanego tub na zwiokszeniu pasywow. Bezprawne odjccie Wiasnoéoi przcdsiqbiorstwa nieWqtp1iWic skutkowatozrnniejszeniem aktywow maj zitku K. L. (2), S. W. (1) ilI. W.. W éwietlc art. 361 § I k.c. zobowiagany do odszkodowania ponosi odpowiedzialnoéé tylko za normalne nastqpstwa dziaiania lub zanicchania, 2 lctorego szkoda Wynikia. PoWodoWic oboW'iagani byli zatem udowodnié istnicnic adokwatnego zivizizku przyozynowcgo miqdzy Wyclanicm z naruszenicm prawa przedmiotowych decyzji nacj onalizaisyjnych a powstanicm Szkody. W occnic Sqdu nic uiega Wqtpliwoéci, Zc taki zwigziek W ninicjszcj sprawie powodowic udowodnili. Zgodnic 2 art. 2 ustawy z dnia 25 lutcgo 1958 roku o uregulowaniu stanu prawriego mienia pozostaj qcego pod zarzzidcm par’1stWoWym(Dz.U. z 1958 roku, N1" ll, poz. 37), ktora stzmowita podstawc prawnziniewazncj dcoyzji z driia 19 czerwca 1962 roku, przedsiqbiorstwa pozostajqcc W dniu Wcjécia W Zyoie tej ustawy pod zarzagiem pafistwowym, ustaiiowionym na podstawic dckrctu z dnia 16 grudnia 1918 roku W przcdmiocic plzymusovvego zarzzidu paflstwowcgo (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67 ze zm.) przechodzq z mooy prawa na Wlasnoéé Pafistwa, chyba ze nastqpi ich zwrot w trybic okrcfilonym W ninicj szci ustawic. Z kolei art. 9 przywolancj ustawy stanowil, Zc przcjécio przedsiobiorstwa na Wtasnoéé Pafistwa naslgpuje bez odszkodowariia, W stanie Wolnym od obciqzcfi i Zobowiqzaii powsta1ych przed objcoicm przcdsiqbiorstwa. Z powyzszych wzglqdow oczywistejest, Zc Wydanie ostatecznej decyzji nacjonalizacyjnej Wywotaio skutck W postaici odj ccia K. L. (2), S. W. (1) i I1. W. wlasnoéci tego przcdsiqbiorstwa, a tym samym znnlicjszcnia aktywow ich majqtkow. POS1IQp0\\‘£51116 dowodowc przcprowadzone W niniejszcj sprawic nic wykazaio, aby W tym samym czasie zaistniaiy innc zdarzenia prowadzape do takicgo skutku. Nic ma przy tym znaczcnia fakt, zc wydanc 21 naruszenicm prawa decyzje nacjonaiizaoyjnc zostaly uznanc za niezgodne z prawcm dopicro po niemal szeéédzicsicciu latach. gdyk rozpiqtofié ozasowa miqdzy tymi clcmcntaini zdarzcnia nic niwcczy jcgo znaozcriia prawnego. . W tym micjscu podkrcélié trzcba, is w niniejszej sprawic niczaprzcczalnie ma miejsce sytuacja Jaricucha zdarzcfi proxvadzspych do szkody, a \\'iQC zachodzi wicloczlonowy zwiztzek przyczynowy, gdy kaidy z elementéw taficucha przyczynowcgo mozc byé przypisany inncmu zdarzeniu o innych cechach podmiotowych i czasowych. Ustaieriie odpowicdzialnoéci za kazde ze zdarzcfi twoizgcych ow iaricuch przyczynowoéci Wymaga dokonania oocny normalnoéci relacji pomicdzy poszczcgolnymi ogniwarni iflI1C11C118., gdyz kaide kolcjne ogniwo winno byé normalnym nastcpstwcm poprzednicgo. ' Pierwotna Wadliwa decyzja o ustanowieniu przymusowcgo zarzqdu pafistwowego nad przedsiqbiorstwcm (...)WytWornia (...)inZ. K. L., S. W. byla przyczynac poitnicjszej decyzji o nacjonaiizacji tego przedsigbiorstwa. Zauwatyé nalezy, Zc pomicdzy orzeczeniem 0 przcjéciu przedsiqbiorstwa na Wtasnoéé pafistwa a zarzqdzenicm o ustanowieniu przymusowcgo zarzqdu palistwowcgo zachodzi konieczny zwiqzck. Mianowicic, pozostawanie W obrocic prawnym zarzzidzenia o ustanowicniu przymusowego zarzqdu pafistwowego stanowi dla orzeczenia o przej qciu przcdsicbiorstwa na W1&SI10§é W2.trunek sine qua non. Gdyby WiQC decyzja 0 zarzagzlzioprzymusowym nic zostaia wydana, to nic istniaiyby podstawy do Wydariia decyzji nacjonalizaoyjncj. W rezultacie, decyzja o ustanowieniu zarzqdu przymusowcgo stanoWi1a picrwszy i bardzo istotny krok, W proccsiopozbawiania prywatnych przedsigbiorcow ich wiasnosici przez \‘V'1flClZC pafistwowe po II Wojnic éwiatowej. Nic mozna takzc pominzié faktu, 2:: jakkolwick decyzja o iistanowieniu zaxzqdu przymusowego nad przcdrniotowym przedsigbiorstwcrn nie Wywoiata sama W sobic nicodwracalnych skutkow prawnych, gdyz formalniejego WiZl§C1C1C16 nio zostali pozbawiegni prawa Wii:1Sl'l0SC1, to jednalt
--- STRONA 8 ---
W rzeczywistosci jui ria mocy tej dccyzji straciii Wszelkic uprawnicnia Wlasciciciskic. Zauwatyé bowiem trzcba, 2c zgodnic z art. 6 powoiancgo Wyicj dckrctu z dnia 16 grudnia 1918 roku W przcdmiocic przymusowcgo zarzadu pafistwowcgo, zarzadoa pafistwowy zarzadza powierzonym mu majatkiem lub przcdsicbiorstwem i jest Wyiacznie upowazniony do Wykonywania ozyrmoéci prawnych dotyczacych tcgo zarzadu. Z kolei 2 § 1 Instrukcji Ministra Przemysiu i Handlu z dnia 01 mart:a 1948 roicu w sprawie ustalcnia trybu postcpowariia przy ustanawianiu zarzadu pafistwowego i zakrcsu uprawnicfi zarzadcy pafistwowego (Monitor Polski z 01 kwiotnia 1948 roku, Nr 33) Wydancj na podstawic \WW dekrctu Wynika, Zc zarzad przyrnusowy obcj muje Wszystko, co Wchodzi W skiad przedsicbiorstwa, jako zorganizowancj caiosci, a W szczegolnosci firmc i inne oznaczcnia indywidualizuj acc przcdsicbiorstwo, ksicgi handlowe, ruchomosci naiczace do przedsicbiorstwa nic Wyiaczajac toWaroW i pienicdzy W bankach, Wicrzytclnosci powstalc przy prowadzeniu przcdsicbiorstwa. Stosownie natomiast do § 11 Wskazanej instrukcji, na skotck Wydania dccyzji 0 zarzadzic przymusowym wiascicicl i inric osoby, ktorc zarzadzaly p1'zcdsic‘oior_stwcm, tracaz mocy samcgo prawa zarzad oraz mo21iWosé korzystania i rozporzadzania majatkicm Wchodzacym W skiad przedsichiorstwa. W orzccznictwie podkrcsla sic, Z6 VViEidZ1W0 rcalizowanc na podstawie dckretu z dnia 16 grudnia 1918 roku przez podmiot Wykonujqcy zarzad przymusowy nic majcdynic charaktcru posiadariia W rozumicniu prawa cywilnego. Charakteryzuj ac uprawnienia zarzadcy podkreélano, 2c moic on zaciagaé zobowiazania Wobec przcdmiotu zarzadu W taki sposob, jak gdyby byl Wlasciciclcm. W orzeczeniu z dnia 13 maja 1954 roku (11 CR 631/54, OSNCK 1955/2/28) Sad Najwyzszy WS1<8.Z&1, 2e ,,przymusoWy zarzadca pafistwowy nie jest W stosunku do skladnikow przedsicbiorstwa kontynuatorcm upravmicfi ani Wiaéciciela przedsicbiorstwa, ariijego kontrahenta, ani nawet wiasnych poprzednich uprawniczi, lccz ma do l1Z)’tk0W8I1181yC11 skladnikéw tytui samoistny i pierwotny, Wynikajacy z aktu ostanowicnia zarzadu, ktorego zakrcs okrcsla dokonaria W txybie administracyjnym czynnosé wprowadzcnia W posiadanie uj cta W ,, _ odpowiednim protokolc“. Z kolei W orzeczeniu z dnia 18 kwictnia 1956 roku (II! CO 5/56, OSNCK I 957/4/99) Sad Najwyzszy stWie1‘dz.i1, Ze ,,zarza_dca przymusowy nic jcst niczyim przcdstawicicicm, a zwiaszcza nie jest przedstawiciclcm wiascicicla zarzadzanego majatku, lecz Wykonuje zarzad samodziclnic We Wtasnym imieniu, bcdac upravi‘nionyin do rozporzadzaoia Z21IZ3_CiZ3.11}’I"Il majatkicin i zaoiagania Wzglcdom riiego zobowiazafi W taki sposob, jak gdyby byi Wiasciciclem”. Zarzad prowadzono na rachunek wiascicicia i zrioszono go po ustaniu powodow, dla ktoryoh zostai on ustanowiony (uzosadnienie uchwoiy 7 scdziéw Sqdu Najwyiszego z dnia _ 08 gritdriia 1987 roku, HI CZP 47/8 7, OSNC 1988/78/91 Z powyiszych rozwazafi jednoznacznie \V}’I111(3., 2e Wskutck ustanowicnia zarzadu przymusowcgo nad przcdsicbiorstwcm (...]WytWor11ia (...)in2. K. L., S. W., dotychczasowi Wiaécicieie nic byli formainie pozbawieni prawa Wiasnosci. Z drugicj jednak strony to zarzadca przymusowy dzialajac Wc Wlasnym imicniu i na rachunek Wiascicicla, by} uprawniony do dysponowania rnajatkiem przcdsicbiorstwa jak Wlascicicl. Ponadto, przywolana Wyzcj instrukcja Wyrainie Wskazywaia, Zc dotychczasowi Wiaécicicle utracili mozliwosé korzystania i rozporzadzania majzitkiem Wohodzacym W skiad przcdsicbiorstwa. W praktyce Wicc, mimo it wiaécicielom przysiugiwaio przyriajrnnicj formalnie prawo Wiasnosci, to zostaii on pozbawioriy mozliwosci Wykonywaniajakichkolwick uprawnicfi zwiazanych z tym prawem i W korisckwcncji 11ic micli Zadncgo Wpiywu na dziatalnosé przedsicbiorstwa. Zdaniern Sadu przcdstawione poWy2ej okolicznosci jednoznacznic Wskazuja, Zc pomicdzy Wydaniern i Wykonanicm Wadliwych dcoyzji administracyjnych, najpicrw o ustanowicniu paristwowcgo zarzadu przymusowego nad przcdmiotovrym, a riastcpnio bcdzicej jej nastcpstwcm decyzji o przejcciu na Wiasnosé pafistwa tego przedsicbiorstwa, a szkoda W postaci utraty prawa Wiasnoéci przedsicbiorstwa zaohodzi adckwamy zwiazck przyczynowy. Powodowic udowodnili takze rozrniar szkody majatkowcj. Zgodnic z art. 363 § 2 k.c.je?.e1i naprawicnic szkody ma nastapié W picniadzu, Wysokosé odszkodowania iioW'iruia byé ustaioria Wcdiug can z daty ustalenia odszkodoWania__ chyba is szczegolne okolicznosci Wymagaia przyjccia za podstawc cen istniejacych W inncj ohwili. Zgodnic z dyspozycjatego przepisu powoiany na Wniosck poWodoW biegiy W zakrcsic Wyccny ruchomosci ustalil Wartoso majatku ruchomego przedsicbiorstwa (...), S. W. (1) i I1. W.. .1akjui Wyicj Wspominano, opinia W zakrcsic Wyccny ruchomoéci nic budziia Watpiiwosci Sadu i W zasadzie nic byla kwestionowana przcz strony. stad tet zasiugiwala ria uznanic za podstawc ustalefi faktycznych w zakrcsic Wartosci utraconych ruchornosci Wohodzacych W skiad przedmiotowcgo przcdsicbiorstwa. Tym samym p0WodoWic Wykazaii rozmiar szkody majatkowej. W’ éwietie pow)/Zszcgo nalczalo uznaé, Ze powodztwojcst usprawicdliwionc co do Zasady W zakrcsic szkody rzcczywistej, a takzc co do Wysokosci do kwoty Wynikaj ace} z opinii bicglcgo. Wysokoéé kwot zasadzonych na rzccz poszczcgoltiych powodow Wynikaia 2 Wiclkoéci ich udziaiow spadkowych po K. L. (2), S. W. (1) i H. W.. W zwiazku z tym obliczcnie tych kwot nastcpowalo przcz pomnozenie Wartosci maiatloi ustaioncj W opinii biegiego, tj. 161.500,00 21, przcz ulamek okresiajacy udzial kaidcgo zc Wspolwtascicicli W prawic Wiasnoéci przedsicbiorstwa, a nastcpnic przez udziai spadkowy kaidcgo z powodow. Przypomnieé trzeba, is udziat K. L. (2) W zyskach i stratach spolki (...) vtynosit 112, udziai H . W. 215, a S. W. (1) 1/10. H. M. (2)jcsl spadkobiercaH. W. W 718 ozcsci oral S. W. (1) W 7124 czcsci. W tcj sytuacji nalezne jcj odszkodowanic W)'.I'1OS161.208,50 21 [(161 500,00 21 x 2/5 x 7/8)+(161.500,00 21 x 1/10 X 7124)]. T. W. jest spadkobierca S. W. (1) W 1312 czcéci, a zatcm p1"zys1ugujaccjej odszkodowanie viynosi 1340,50 z1[16l.500,00 21X 1110 x 1112]. E. W. (1)jest spadkobicrca S. W. (1) W 113 czcsoi, W zwiazku z tym naiciyjcj sic kwota 4.03750 2.1 [161.500,00 zl x 1/10 x 1.14]. Z koiei E. W. (2) jest spadkobierca S. W. (1) W 113 czcsci, W zwiazku z czym kwoia naleznego jej odszkodowania wynosi 5329,50 zi {161.500,00 21 x 1/10 X 1/3]. Powyzszc kwoty zostaty zasadzone na rzccz kaizdego z powodow indywidualnic, aibowiem w ocenie Sada micdzy powodami nie istniaia solidarnosé W rozumieniu art. 367 § 1 k.c. Stosownio do tresci art. 481 § 1 k.c., jczcli dluznik opoinia sic zc spclriicnicm swiadczenia pienicincgo, W1t;l‘Z)"C161 moze zadaé odsctck za czas opoinienia, chociazby nic poniési Zadnej szkody i chociaiby opoinicnic byio nastcpstwem okolicznoéci, Za ktore dluinik odpowicdzialnosoi nie ponosi. W uchwale 2 dnia 08 lipca 1993 roku (HI CZP 80/93, OSP I994, z. 3, poz. 50) Sad Nzijwyzszy Wskazal, Zc skoro odsetki maja_ charaktcr Waloryzacyjny, czyni to zasadilym zobowiazanie diuznika do ich zaplaty poczawszy od dnia wyrokowania, a tylko W Wyjatkowyoh przypadkach moga byé onc zasadzone od daty zgloszoncgo iadania. Podziciajac ten poglad stwicrdzié naleiy, i2 iaczy sic on 2 uznanicm, is odszkodowanic Wyliczone Wediug ccn z daty jego ustalenia, ktorajcst 2 rcguty data orzckania, stge sic wymagalnc stosownie do art. 455 k.c. zc WSp0l'1'l1'1i&I'1£[ data i od riicj dopiero diuinik pozostajc W opoénicniu ze spchiieniem swiadczcnia.‘ W konsckwéncji Sad zasadzii na rzcoz poWodoW odsctki ustawowe zgodnic z ich zadaniem, oz}'1i od daty Wyrokowania W picrwszcj instaI1cji_jako daty konkrctyzaoji roszczefi. Jak Wykazano W3/Zcj prawnic Wadiiwa byia Wydana W dniu 19 grudnia 1950 roku decyzja Prczesa Ccntralncgo Urzcdu Drobnej Wytworczosoi i vifydane W dniu 19 ozerwca 1962 roku orzeczcnic Przcwodniczaccgo Komitelu Drobnej Wytwfiirczosci. Zgodnie zaé 2 treécia art. 160 § 3 k.p.a. odszkodowanie przysiugujc od organu, ktory Wydai zaskartonadecyzjeg z naruszcnicm art. 156 § 1 1<.p.a. Jako, 2e organy ktorowydaiy Wadliwe
--- STRONA 9 ---
dccyzjcjuz nie istniejzg, wobcc “ccgo odpowiedzialnoéé odszkoclowawcza obciqia ich nastvgpcg prawncgo, tj. Skarb Pafistwa rcprczcntowany przez Ministra Gospodarki. _ Z powyzszych wzglqdéw Sqd orzekl jak W punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach procesu Szgd orzcid na podstawie art. 100 k.p.c. w zwiqzku z § 6 punkt 7 i § 12 ustqp 1 punkl; 2 oraz ustgp 2 punkt 2 rozporzqdzcnia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 roku W Sp1'fl.W1.C oplat za czynnoéci radcéw prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Paristwa kosztéw pomocy prawncj udziclonej przez radcg prawnego ustanowioncgo z urzqdu "(t.j. Dz. U. z 2013 roku, Nr 490), rozdzielajzgcje stosunkowo iobciagzajqc kosztami zastqpstwa prawncgo pozwanego w wysokoéci 13.310,35 2.1 powodéw, majqc na wzg1§dzic, Ze pozwany ulcgl co do iqdania powodéw w zakresie 8,51%, w zwiqzku 2 czym w tym zakresie powinny obciqiaé go koszty procesu, natomiast powédki uleg1y W stosunku do swoich roszczefi dochodzonych w niniej szej sprawic 00 do 91,1%, a zatcrn w tym zakresie powinnyjcst obciagaé kosziy. Na koszty procesu sldadaly siq koszty zastgpstwa procesowego obu stron w kwocie po 16.200,00 zl (7.200,00 zl za prowadzenie sprawy przcd sqdem I instancji, 5400,00 z1 stanowiqcc 75% stawki minimalnqi za prowadzenic sprawy w postqpowaniu apelacyjnym przez Sqdcm Apelacyjnym i 3 .600,00 z1stan0wiqcc 50% stawki minimalncj za prowadzcnic sprawy w postgpowaniu zazalcniowym przed Sqclcm Apelacyjnym) oraz kwota 68,00 zi z tytulu uiszczonych przez powédki oplat skarbowych od pemomocnictw w kwocie 17,00 21, co dajc mcznie 32.468,00 21. Sa_d mia1 przy tym na uwadze, ze w sytuacji gcly W§p01'l1CZCS1I1'11k0W procesu reprezcntuje jeden pelnornocnik, mimo, is wystawiono odrqbnc pelnomocnictwa, pclnomocnikowi nalczy siqjedno xxynagrodzenie. Zgodnie bowicm z powszcchnie przyjqtym _‘_ w orzecznictwie i doktrynie poglqdem wspéluczestnikorn procesu rcprezeniowanym przez tego sarnego pcknomocnika, w razic wygrania przez nich sprawy, sqd przyznajc zwrot kosztéw W wysokoéci odpowiadajqcej vvynagrodzeniu jedncgo pclnomocnika (zob. posranowiema Sqdu Najwyiszego: 2 dnia )2 Izpca I 980 roicu, H CZ 79/80, OSNCP 1981. rzr 2 — 3, poz. 37; 2 dnia J1 maja J 966 roku, I CZ 36/66, Lex nr 5984 oraz uchwvahg sidadu siedmiu szgdziéw Sqdu Najugezkzego z dnia 20 grudrzia I963 roku, H1 PO 17/63, OSNCP 1964, nr 6, poz. 107 1‘ uchwaiq Sqdu Najwyzszego 2 dnia 30 srycznia 2007 roku, H1 CZP 2301106, OSNC 2008, nr 1, poz. 1, z glosq A. Zz'elz}iskieg0, OSP 200 7, z. 11, poz. 140). W takicj samej wysokoéci zwraca siq koszty zastq;pstwa prucesowego stronic rcprezcntowancj przcz kilku adwokatéw (radcéw prawnych, rzecznikéw patcntowych). Powrfidki powinno obciqzaé, slosownie do wyniku spravvy, 91,l% tych kosztéw, a zatcm kwota 29.578,35 21, 2 czego poniosly kwotq l6.200,00 zl 2 tytulu kosztéw ich zastgpstwa procesowego ikwotq 68,00 21 2 tytuiu oplat od pelnomocnictw, a zatcm powinny zapiacié na rzccz pozwanego kwotq 13.310,35 zl. Réwnoczeénie Sqd r0zdzie1i1wskazanq wyiej naleznq pozwancmu kwotg pomiqdzy powédki stosunkowo do ich udziaiu w sprawie. Wskazaé bowicm llalczy, Ze 2121021116 zasqdzonej na rzecz powédek kwoty 71.916,00 z1naH. M. (2) przypada 85%, na T. W. 1,51%, na E. W. (3) 5,6%, a na E. W. (2) '?,5%. W konsekwencji Sad zasqdzil z powyzszego tytulu na rzecz pozwanego od H. M. (2) kwotq 11.313,80 2%, ed T. W. kwotrg 252,90 zl, ed E. W. (1) kwotq 745,38 21, a od E. W. (2) kwotq 998,27 21, odpowiadaiiqce pcmyiszym udziadom. Jcdnoczeénic, stosownie zaé do trcéci art. 113 § 4 ustawy 2 dnia 28 lipca 2005 roku 0 kosztach sqdowych w sprawach cywilnych (Lj. Dz. U. z 2010 roku, Nr 90, poz. 594 ze zm.) Sqd nic obciacty'1p0w0d6\v kosztami sqdowymi W zakrcsie, \'w'jEi1{11I‘F1 powodowic byli ed ich polqycia zwolnicni i nie obciqzajqcym przcciwnika. Sacd uznal bowicm, Zc przemawiajqza tym szczegélne okolicznoéci sprawy zwigzanc z ociszkodowawczym charaktcrem zgmszonych Zqdafi zwiaLza.nych z bezprawnymi decyzjami administracyjnymi organéw pafistwowych, subiektywnc przckonanie powédek 0 slusznoéci cahnéci dochodzonych przez nie roszczcfi oraz wzglgdy podmiotowe wynikajapc z ich trudnej sytuacji fipansowej. Obciqicnic powédek obowiqzkiem uiszczcnia kosztéw sqdowych w zakresic, wjakim byly ed ich pokrycia zwolnionc, nie obciaggajqcym prz<:ciw11ika, stanowiioby dalszc obnizcnic zasqdzonego na ich rzecz éwiadczcnia 0 charakterzc odszkodov.'awczym i w rcaliach niniej szej sprawy byhlrby, wedlug occny, Sqdu niesprawiedliwc i sprzcczne z zasadami skusznoéci.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#t 1C 140113 I UZASADNIENIE---STRONA 2---Pozwem 2 dnia 30 siycznia 2008 roku powodowie W. L.#art. 199 § 1 pkt#art. 4171 k.c.#art. 160 k.p.a.#art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.#art. 156 § 1 pkt#art. 156 § 2 k.p.c.#art. 386 § 6 k.p.c.#art. 300 § 1 dekretu#art. 546 ROZp#art. 550 k.z.#art. 417 k.c.#art. 158 § 2 k.p.a.#art. 2 pkt 2 ustawy#art. 5 tej#art. 160 § 4 k.p.a.#art. 156 § 1 aibo#art. 418 tego#art. 156 § 2 k.p.#art. 363 § 1 k.c.#art. 2 ustawy#art. 9 przywolancj#art. 6 powoiancgo#art. 363 § 2 k.c.je#art. 367 § 1 k.c.#art. 481 § 1 k.c.#art. 455 k.c.