Wyrok RPO-502134-VII-02/05. Podano w tym piśmie

--- STRONA 1 --- | SĄD! WY » ńk . WY x w "ses4 * Kosy PROTOKÓŁ z wizytacji Zakładu Karnego w Wadowicach przeprowadzonej przez Sędziego Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Krakowie SSO Bogusława Kleszcza w czasie od 01 do 31 października 2006 r. - za okres 2005 r. I. Informacje ogólne Poprzednia wizytacja była przeprowadzona w dniach od 01 maja do 30 maja 2005 roku, także przez SSO w Krakowie Bogusława Kleszcza za okres 2004r. Podano, że wszystkie służby działały sprawnie i profesjonalnie. Stale dążono do podnoszenia kwalifikacji zawodowych i doskonalenia ich jakości pracy. 'W wizytowanej jednostce rygorystycznie przestrzegane były procedury gwarantujące bezpieczeństwo jednostki i osób w niej osadzonych, jak i legalności ich osadzenia. Każdy oddział wyposażony był w system przyzywowy umożliwiający kontakt oddziałowego z każdą celą. Prawa osadzonych były w pełni respektowane. Pouczano ich o prawach i obowiązkach przy przyjęciu do Zakładu Karnego, co potwierdzali oni własnoręcznym podpisem na oświadczeniu o takim pouczeniu zawartym w aktach osobowych każdego osadzonego. Byłi dodatkowo pouczani o sposobie i terminie złożenia skargi na decyzje Komisji Penitencjarnej lub na decyzję o wymierzeniu kary dyscyplinarnej za przekroczenia (w rozumieniu art. 142 $ 2 kkw). Praca osobopoznawcza prowadzona była w sposób gwarantujący dobór adekwatnych do indywidualnych potrzeb, metod i środków oddziaływania penitencjarnego., a właściwość doboru tych metod i środków uwidaczniała się np. w trafności wniosków Dyrektora Zakładu w przedmiocie warunkowych zwolnień, jak i w tym, że wizytowanym Zakładzie Karnym nie odnotowana niepowrotu osadzonych z udzielonych im przepustek. Dokumentacja była prowadzona z właściwą starannością. W Zakładzie Karnym utrzymywano należyty porządek. --- STRONA 2 --- r * W placówce tej obowiązywało Zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie porządku ' wewnętrznego. W każdej celi znajdował się egzemplarz tego zarządzenia w miejscu ogólnodostępnym dla każdego osadzonego z uregulowaniami co do porządku czynności i zajęć w wizytowanej jednostce. Określał prawa i obowiązki osadzonych, możliwości i korzystania z ambulatorium, organizacji widzeń, korzystania z własnych przedmiotów w celi | przez osadzonych. Zarządzenie zostało wydane w oparciu o dyrektywę z art. 73 $ 2 kkw w | sposób określony $ 14 Regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności l (Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25.08.2003 r. — Dz.U. nr 90, poz.557). Pozytywną ocenę wizytowanego Zakładu Karnego potwierdzały także informacje o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich zawarte w udostępnionym wizytującemu piśmie z dnia 05.04.2005r. sygn. RPO-502134-VII-02/05. Podano w tym piśmie, że w wizytowanym Zakładzie Karnym w większości zrealizowane zostały wskazania postulowane przez zespół Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wizytujący Jednostę w 1999r. Znacznej poprawie uległy warunki bytowe w tej Jednostce Penitencjarne, a w toku są dalsze prace modernizacyjne. Podkreślono utrzymującą się tendencję wzrostowa w z zakresie zatrudnienia osadzonych. Z rozmów przeprwadzonych z osadzonymi w „cztery oczy” oraz podczas wizytowanej celi wynikało, że są oni właściwie traktowani przez personel wizytowanej Jednostki. Sformułowano następujące zalecenia powizytacyjne mające służyć dalszemu doskonaleniu pracy wizytowanej Jednostki Penitencjarnej. 1. W dalszym ciągu zalecono podejmowanie działań zmierzających do uzyskania środków finansowych na dokończenie prac remontowych zmierzających do dalszego podnoszenia stanu bezpieczeństwa wizytowanego Zakładu Karnego np. na dokończenie prac modernizacyjnych dachu nad budynkiem penitencjarnym, 2. Zalecono podejmowanie działań celem uzyskania środków finansowych na osiągnięcie ustalonych standardów w zakresie zaopatrzenia jednostki w przedmioty umundurowania zasadniczego i specjalnego osadzonych, więziennego sprzętu kwaterunkowego czy też sprzętu stołówkowego czy kuchennego. ' 3. W dalszym ciągu zalecono podejmowanie działań przeciwko podkulturze przestępczej (tzw. „grypsujący”) tj. jej rozszerzania się i stopniowej likwidacji oraz kontynuację prac Z osadzonymi młodocianymi celem dalszego ograniczania tej podkultury. | , --- STRONA 3 --- : 4. Podano by w dalszym ciągu prowadzić działania zmierzające do wyeliminowania przypadków autoagresji oraz wzajemnej agresji osadzonych, stosownie do $ 23 ust. 1,213 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.08.2003r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151 poz. 1459) oraz dalszej ochrony osadzonych szczególnie narażonych na działania współosadzonych, bo podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz osadzonych którzy złożyli zeznania obciążające wspólników. 5. Podano też by kontynuować politykę współczesnej penitencjarystyki na dotychczasowym poziomie, w oparciu także o Zarządzenie Dyrektora Generalnego Służby | * Więziennej Nr 2 z dnia 24.02.2004r. „w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizowania pracy penitencjarnej oraz zakresu czynności funkcjonariuszy i pracowników oddziałów penitencjarnych i terapeutycznych” (Dziennik Urzędowy z 05.10.2004r. Nr 1). Polecenia zawarte w Protokole z przeprowadzonej wizytacji Zakładu w dniach 01-30.05.2005r. zostały zrealizowane następująco: 1. Kontynuowano działania mające na cełu pozyskanie niezbędnych środków finansowych oraz prace remontowe związane z podnoszeniem bezpieczeństwa zakładu karnego, warunków socjalno bytowych osadzonych oraz bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Między innymi ukończono rozpoczęty w poprzednich latach remont poszycia dachowego i modernizację strychu budynku penitencjarnego. | 2. 'W 2005 roku na zakup przedmiotów umundurowania zasadniczego, roboczego, środków higieny i do utrzymania czystości pomieszczeń wydatkowano łącznie kwotę 30776 zł. Mając na uwadze zużywanie się odzieży wydawanej osadzonym jako umundurowanie zasadnicze oraz polecenie (pkt 2) zawarte w Zaleceniach powizytacyjnych zawartych w Protokole z wizytacji Zakładu Karnego przeprowadzonej w 2005r. przez Sędziego Penitencjarnego SO w Krakowie, na samo umundurowanie zasadnicze i robocze osadzonych wydatkowano łącznie kwotę 18 053 zł. Kwota ta | pozwoliła na wymianę najbardziej zużytej odzieży. Jednakże na chwilę obecną zaopatrzenie w umundurowanie zasadnicze skazanych ocenić należy na poziomie dostatecznym. Niemniej w roku bieżącym w okresie jesienno-zimowym przeprowadzona zostanie inwentaryzacja tej kategorii sortów wraz z oceną przydatności do dalszego użytkowania. Stosownie do wyników zaplanowane zostaną środki na rok 2007 w celu odnowienia i uzupełnienia umundurowania w roku przyszłym. Nie zapominano również o pracach konserwacyjnych w ramach których usuwano zgłaszane bieżące usterki i awarie oraz naprawiano sprzęt kwaterunkowy. Na realizację zadań remontowo — 3 l --- STRONA 4 --- konserwatorskich wykonanych systemem gospodarczym wydano w roku 2005 kwotę " 95 472 zł, co jest porównywalne z wydatkami roku ubiegłego. 3. Na bieżąco dokonuje się analizy stanu podkultury przestępczej w jednostce. Działania profilaktyczne podejmowane są w tym zakresie w oparciu o opracowany W jednostce „Harmonogram przeciwdziałania negatywnym przejawom podkultury przestępczej”. Ilościowo liczba zdeklarowanych uczestników podkultury utrzymuje się na podobnie jak w poprzednich latach bardzo niskim poziomie, 4. Przy przeludnieniu wizytowanej jednostki i „zagęszczeniu” osadzonych w celach, jakie występowało w Zakładzie Karnym w Wadowicach w roku 2005 i połowie ” roku 2006 r. udało się poprzez podejmowane działania uniknąć znacznego wzrostu ilości zachowań agresywnych pomiędzy osadzonymi aczkołwiek wzrost takich zachowań nastąpił (szczegółowo o tym w pkt VI podpunkt 9). Niestety nie udało się w roku ubiegłym uniknąć jednego szczególnie drastycznego przypadku agresji jakim było zgwałcenie osadzonego przez dwóch współosadzonych (szerzej na ten temat w punkcie VI podpunkt 10). Nie udało się również uniknąć wzrostu ilości autoagresji osadzonych. Zaznaczyć jednak trzeba, że nie bez wpływu na ilość dokonanych samoagresji miała liczba dokonywanych samoagresji przez jednego i tego samego osadzonego i to o charakterze instrumentalnym. Przykładem może być tutaj osadzony pI który sam dokonał aż czterech aktów samoagresji aby wymusić przetransportowanie do AŚ w Krakowie (szerzej na ten temat w pkt VI podpunkt 7). Pomimo bardzo znacznego wzrostu liczby osadzonych pozostających pod „opieką” funkcjonariuszy tutejszej jednostki udało się kontynuować na dotychczasowym poziomie prowadzone oddziaływania penitencjarne. Właściwe przygotowanie osadzonych, którzy wyrazili zgodę na poddanie się oddziaływaniom penitencjarnym znalazło odbicie trafności składanych przez Dyrektora Zakładu Karnego wniosków o warunkowe zwolnienie. Polityka udzielanych zezwoleń osadzonym na opuszczenie Zakładu Karnego jest na wysokim poziomie, nie odnotowano żadnego przypadku niewłaściwego wykorzystania „przepustki” przez skazanego. 'W roku minionym kontynuowano cenną inicjatywę jak umożliwianie osadzonym wykonywania prac na rzecz społeczności lokalnej. Udało się znaleźć zatrudnienie odpłatne dla większej liczby osadzonych. Poprzez działania wychowawcze zainteresowano wielu osadzonych twórczością własną (twórczość zdobnicza, rzeźbiarstwo) i aktualnie prace te wystawiane są w regionalnych ośrodkach kultury. | 4 --- STRONA 5 --- : Przed przystąpieniem do czynności wizytacyjnych wizytujący spotkał się z Dyrektorem Zakładu Karnego ppłk. Bogdanem Koźbiałem, Zastępcą Dyrektora mir. Jackiem Jończykiem oraz Kierownikami Działu Penitencjarnego kpt. Jakubem Pindel i Ewidencji kpt. Zbigniewem Zadorą. Po omówieniu ogólnej sytuacji dotyczącej funkcjonowania wizytowanej jednostki wizytujący dokonał obchodu całego terenu Zakładu, wszystkich pomieszczeń, tj. cel mieszkalnych skazanych i tymczasowo aresztowanych, celi izolacyjnej i zabezpieczającej, gabinetów oraz ambulatorium lekarskiego i stomatologicznego, świetlic, siłowni, kuchni wraz z zapleczem, pralni, placów spacerowych i radiowęzła, a także hal produkcyjnych Gospodarstwa Pomocniczego. Za pomocą radiowęzła osadzeni zostali uprzedzeni o możliwości składania sędziemu penitencjarnemu wniosków, próśb, także w rozmowie przeprowadzonej pod nieobecność innych osób zgodnie z art. 33 $ 2 kkw. 'W ramach czynności wizytacyjnych skontrolowano dwadzieścia losowo wybranych akt osobowych skazanych i tymczasowo aresztowanych, a to części A i B a dotyczących : Zapoznano się także z dokumentacją dotyczącą wypadków nadzwyczajnych jakie miały miejsce w roku 2005. | 5 --- STRONA 6 --- II. Charakterystyka Zakładu Karnego ' A/ Oddziały Wizytowany Zakład Karny składa się z trzech oddziałów. W I oddziale jest 17 cel o pojemności od 3-10 osób, w tym są 3 cele dla osadzonych tzw. „niebezpiecznych”. Są one wykorzystywane także w normalnym trybie osadzania, kiedy wystąpi taka konieczność, zwłaszcza w sytuacji przeludnienia. Na tym oddziale jest także ambulatorium, gabinet stomatologiczny. W oddziale II są 34 cele o pojemności od 2-14 osadzonych a także ambulatorium oraz świetlica. W oddziale III jest 35 cel o pojemności od 2-8 osób. W tym oddziale znajduje się również świetlica i ambulatorium. W każdym oddziale jest dyżurka oddziałowego wyposażona w system przyzywowy. Prowadzone są dokumentacje ewidencyjne: książka przebiegu służby oddziałowego, książka ruchu osadzonych oraz skorowidz alfabetyczny. W każdym oddziale znajduje się łaźnia dla osadzonych. W piwnicach wizytowanego Zakładu Karnego jest radiowęzeł, biblioteka, B introligatornia, sala do ćwiczeń rekreacyjnych oraz warsztaty działu kwatermistrzowskiego. Na parterze budynku penitencjarnego znajduje się kuchnia. B/ Baza lokalowa 'W roku 2005 kontynuowano (rozpoczęte w poprzednich latach) prace remontowe mające na celu poprawę stanu zabezpieczenia jednostki i warunków socjalno bytowych. Wykonano następujące prace: - wzmocnienie ścian zewnętrznych Zakładu Karnego graniczących z Sądem Rejonowym (ściany w garażach i kuchni), - wykonanie wygrodzenia pasa ochronnego pomiędzy terenem Sądu Rejonowego a Zakładem Karnym (rejon posterunku nr 4), - przebudowa i modernizacja pomieszczeń gabinetu stomatologicznego oraz wyposażenie w gabinetu w nowoczesny sprzęt (Unit stomatologiczny), - wykonanie prac remontowo-modernizacyjnych pomieszczeń kuchni (magazyn żywnościowy, magazyn domowy, pomieszczenie nabiałowe, obieralnia, szatnia dla pracowników kuchni), - remont korytarza budynku penitencjarnego oraz wykonanie sali do ćwiczeń fizycznych dla funkcjonariuszy, 6 --- STRONA 7 --- . - adoptowanie pomieszczeń po byłej bibliotece na potrzeby magazynu mundurowego i | depozytów osadzonych, | - remont archiwum zakładowego, - remont węzła ciepłowniczego, - zakończenie remontu pomieszczeń po byłej łaźni i oddanie do użytku centrum KO | (biblioteka, radiowęzeł, sala do ćwiczeń rekreacyjnych., - wykonanie muru oporowego i wybetonowanie placu do magazynowania opału.. C/ Kadra i pracownicy cywilni Na koniec 2005r. w ZK Wadowice pełniło służbę 120 funkcjonariuszy a na 3-ch etatach 6 pracowników cywilnych. Wykształceniem wyższym legitymowało się 22 funkcjonariuszy, średnim 98. Kadra jest dosyć odmłodzona zwłaszcza po dosyć dużych ruchach kadrowych w roku ubiegłym. Najwięcej funkcjonariuszy - 54 jest w przedziale wiekowym 31-40.Prawie połowa funkcjonariuszy(59) jest ze stażem w służbie do 10 lat. Jednocześnie jednak 50 funkcjonariuszy mieści się w przedziale stażu służby 10-19 lat. Z powyższego widać, że " zasadniczy trzon kadry jest bardzo doświadczony. UI. Legalność osadzeń, ewidencja i rozmieszczenie Tutejsza jednostka nadal stanowi połączenie zakładu karnego i aresztu śledczego. Jest zakładem typu zamkniętego dla skazanych mężczyzn, recydywistów penitencjarnych, w których przebywać mogą osadzeni z podgrupą R-1)p, R-1)z, TA)R oraz tymczasowo aresztowani będący w dyspozycji prokuratur i sądów z Wadowic, Oświęcimia, Suchej Beskidzkiej, Chrzanowa, Olkusza, Myślenic a także Sądu Okręgowego w Krakowie jeśli pierwszy etap postępowania karnego prowadzony był w wymienionych wcześniej Sądach Rejonowych. Oczywiście, w razie potrzeby, przebywają tutaj również tymczasowo aresztowani, będący do dyspozycji innych niż wymienione prokuratur i sądów (NORGE Katowic, Krakowa itp.), których osadzenie we właściwych jednostkach nie zagwarantowałoby ścisłej izolacji od współuczestników zarzucanych im przestępstw. Od roku 2004 ponownie uruchomiono funkcjonowanie oddziału dla skazanych dorosłych recydywistów penitencjarnych zakwalifikowanych do odbywania kary w zakładzie karnym 7 --- STRONA 8 --- typu zamkniętego. Pojemność jednostki ustalono na 309 miejsc. Norma ta kolejny rok jest * przekraczana. W 2005 roku średnio przebywało w tut. Zakładzie Karnym 424 osadzonych, co stanowi zaludnienie na poziomie 137%. Średnie zaludnienie jednostki w roku 2005 w i stosunku do roku 2004 wzrosło aż o 11 % ( tj. o 34 osadzonych). W trakcie 2005 roku | przybyło ogółem 1326 osadzonych (wzrost o 6 w stosunku do roku poprzedniego). | Rekordową ilość osadzonych w ZK Wadowice odnotowano jednak na początku stycznia | 2006r. — 455 osadzonych (przekroczono w/w zaludnienie do 140%). Aktualnie odnotowuje się spadek tego zaludnienia, Pomimo iż odnotowuje się taki spadek zaludnienia w stosunku do roku 2004 to w roku 2005 r. oraz na początku roku 2006 nadal występują problemy z * prawidłowym rozmieszczeniem osadzonych uniemożliwiające zachowanie normy 3 m na jednego osadzonego w celi przewidzianej art. 11082 kkw. W każdej celi jest tyle łóżek ile można było, bez zakłócenia normalnego funkcjonowania osadzonych, zmieścić. Nadal udaje się uniknąć konieczności umieszczania osadzonych na trzecich, piętrowych łóżkach. Obecnie jednak nie zdarzają się przypadki (występujące jeszcze do lipca 2006r.) czasowego umieszczania osadzonych na materacu bezpośrednio na podłodze w celi. . W dniu obchodu tj. 09.10. 2006r, stan zaludnienia wynosił ewidencyjnie (i faktycznie) 418 osadzonych, przy czym dwóch tymczasowo aresztowanych zakwalifikowanych do kategorii „niebezpiecznych”. Do tego typu osadzonych wyznaczone i wyposażone stosownie do przepisów są trzy cele. W pozostałych dwóch celach zakwaterowani są osadzeni nie zakwalifikowani do kategorii „niebezpiecznych”. W oddziale I przebywało w dniu obchodu 112 osadzonych, w oddziale II - 154, w oddziale III — 152. Z podanej liczby 418 osadzonych: 282 - to skazani ( w tym 13 młodocianych) 130 - to tymczasowo aresztowani (w tym 19 młodocianych) 6 - to ukarani (w tym O młodocianych) Wzrost średniej liczby osadzonych i zmiany struktury ilustruje poniższa tabelka. aresztowani pe pow | e peep e [I s | 8 --- STRONA 9 --- . Za sukces można uznać praktycznie bezproblemowe funkcjonowanie sieci komputerowej i udostępnienie naszej bazy danych kolejnym użytkownikom. Funkcjonariusze wszystkich działów mogą korzystać z informacji zawartych w systemie informatycznym Noe. Baza zawiera informacje o 8512 osobach. To oznacza że w 2005 roku uzupełniono bazę danych o dane personalne prawie 1200 osadzonych. Analizując akta osobowe ww. osadzonych część A i B nie ujawniono, jak przy poprzedniej wizytacji, ani jednego przypadku przyjęcia do jednostki penitencjarnej bez ważnej dokumentacji. Stwierdzono, że akta te w dalszym ciągu, prowadzone są starannie, * zapisy są czytelne i wprowadzane na bieżąco. Akta osób tymczasowo aresztowanych zostały również zbadane, jak w poprzednim roku, pod kątem prawidłowości stosowania $ 368" Regulaminu Wewnętrznego Urzędowania Sądów Powszechnych i ustalono, że we wszystkich badanych sprawach przesyłano do Zakładu odpisy postanowień o dalszym stosowaniu środka zapobiegawczego przed upływem jego terminu (w oryginale bądź faksem). Dokumenty ewidencyjne prowadzone są stosownie do Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13.01.2004r. „w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności” (Dz.U. Nr 15 poz. 142 z 2004r.). IV. Warunki bytowe skazanych i tymczasowo aresztowanych A. Wyposażenie techniczne pomieszczeń Jak podano we wcześniejszym protokole wizytacyjnym osadzeni zakwaterowani są w celach wieloosobowych, przy czym jak już wspomniano wyżej, nie jest zachowana norma 3m kw. powierzchni na jednego osadzonego, o której mowa w cyt. jw. art. 110$2 kkw. Łóżka są dwupoziomowe, w każdej celi jest kącik sanitarny. Z braku wystarczających środków finansowych, wieku budynku i często celowego niszczenia cel przez osadzonych standard pomieszczeń jest niewysoki bo np. znacznym stopniu zniszczone są w niektórych celach podłogi i posadzki. Niemniej jednak wszystkie pomieszczenia utrzymane są w należytej czystości a urządzenia sanitarne są sprawne. Prawie w każdej celi jest telewizor a w niektórych i magnetowid lub gra telewizyjna będące własnością osadzonego, w każdym wypadku za zgodą Dyrektora wizytowanego Zakładu Karnego. 9 --- STRONA 10 --- B. Wyposażenie osadzonych w bieliznę pościelową i osobistą, odzież i obuwie. E Jak wspomniano wyżej, obecnie wszyscy osadzeni posiadają swoje miejsca do spania aczkolwiek w nieodległym czasie zdarzały się pojedyncze przypadki czasowego umieszczania osadzonych na materacu bezpośrednio na podłodze w celi. Nie zanotowano żadnych zakłóceń w dokonywanych wymianach bielizny i pościeli osadzonym. Wymiana tych przedmiotów dokonywana była zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. W 2005 roku na zakup przedmiotów umundurowania zasadniczego, roboczego, środków higieny i do utrzymania czystości pomieszczeń wydatkowano łącznie kwotę 30 776 zł. Mając na uwadze zużywanie się odzieży wydawanej osadzonym jako umundurowanie zasadnicze oraz polecenie (pkt 2) zawarte w Zaleceniach powizytacyjnych zawartych w Protokole z wizytacji Zakładu Karnego przeprowadzonej w 2005r. przez Sędziego Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Krakowie, na samo umundurowanie zasadnicze i robocze osadzonych wydano łącznie kwotę 18053 zł. Kwota ta pozwoliła na wymianę najbardziej zużytej odzieży. Jednakże na chwilę obecną zaopatrzenie w umundurowanie zasadnicze skazanych ocenić . należy na poziomie dostatecznym. Niemniej w roku bieżącym w okresie jesienno-zimowym przeprowadzona zostanie inwentaryzacja tej kategorii sortów wraz z oceną przydatności do dalszego użytkowania. Stosownie do wyników zaplanowane zostaną środki na rok 2007 w celu odnowienia i uzupełnienia umundurowania w roku przyszłym. Nie zapominano również o pracach konserwacyjnych w ramach których usuwano zgłaszane bieżące usterki iawarie oraz naprawiano sprzęt kwaterunkowy. Na realizację zadań remontowo — konserwatorskich wykonanych systemem gospodarczym wydano w roku 2005 kwotę 95 472 zł, co jest porównywalne z wydatkami roku ubiegłego. Środki te pochodzą w dużej części z oszczędności przy zakupie żywności dla osadzonych np. poczynienie starań co do tańszego zakupu produktów co nie miało wpływu na wysoki, doceniany przez skazanych, poziom ich wyżywienia. C. Zaopatrzenie w środki czystości i higieny osobistej oraz zabiegi sanitarne. Terminowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami wydawane są osądzonym środki higieny osobistej oraz środki do utrzymania czystości pomieszczeń, podobnie jak w poprzednich latach. Osadzeni korzystają raz w tygodniu z łaźni, a w celach i kącikach sanitarnych zainstałowane są umywalki z bieżącą wodą. | 10 --- STRONA 11 --- , D. Wyżywienie osadzonych 'W pełni realizowano zadania respektując przepisy art. 109 KKW dotyczące kaloryczności, wartości odżywczej, ryczałtu i urozmaicenia wydawanych posiłków. Biorąc powyższe pod uwagę prowadzono żywienie w oparciu o jadłospisy dla normy P, M. oraz diet L i Łe (w załączeniu do nin. protokołu kserokopie jadłospisów dla poszczególnych norm żywieniowych na dzień 09.10.2006 r.). Brak skarg i uwag ze strony osadzonych dotyczących jakości, ilości i urozmaicenia wydawanych posiłków daje podstawę dobrej oceny realizacji w omawianym aspekcie zadań przez wizytowany Zakład Karny. Rok 2005 był kolejnym rokiem szukania oszczędności także przy zakupie żywności dla osadzonych. Zaoszczędzono | * kwotę 96,62 tys. zł, mniej o 5,2% w stosunku do roku 2004 przy jednoczesnym wzroście zaludnienia. Ta znacząca kwota możliwa do osiągnięcia po obniżeniu ryczałtu w poszczególnych normach żywieniowych do 20% pozwoliła wykonać wiele prac remontowych o których mowa w pozostałej części protokołu. E. działalność służby zdrowia Dane dotyczące zatrudnionego personelu pozostały bez zmian w stosunku do roku 2004 . W roku 2005r. z porad internistycznych lekarzy ambulatorium Zakładu Karnego skorzystało 5836 osadzonych, przez lekarza stomatologa zostało przyjętych 914 osadzonych, przez lekarza psychiatrę 913. W sumie lekarze ambulatorium przyjęli 7663 osadzonych (w roku 2004 — 6898 osadzonych). Średni personel medyczny wykonał 858 zabiegów /tj. opatrunków i iniekcji, jak również udzielił doraźnej pomocy 4658 osadzonym (w roku 2004 — 2156 osadzonym). W Areszcie Śledczym w Krakowie wykonano badań i udzielono porad specjalistycznych 95 osadzonym w wizytowanym Zakładzie Karnym. Z leczenia szpitalnego w tym Areszcie Śledczym skorzystało 10 takich osadzonych . W szpitału Zakładu Karnego nr 1 w Łodzi skonsultowanego jednego osadzonego w wizytowanym Zakładzie Karnym a w Areszcie Śledczym w Bytomiu skonsultowano dwóch takich osadzonych. 'W placówkach cywilnej służby zdrowia zrealizowano 14 porad specjalistycznych w tym: chirurgicznych — 3, okulistycznych — 10 , dermatologicznych -1. Wykonano zdjęcia rtg. małoobrazkowych i różnych w ilości 415 . Pogotowie Ratunkowe interweniowało 52 razy . 'W sumie koszt zrealizowanych świadczeń dla osadzonych wyniósł ok. 46 tys. złotych. 1 --- STRONA 12 --- F. Zatrudnienie skazanych | W roku 2005, w Zakładzie Karnym w Wadowicach, średnio miesięcznie było zatrudnionych odpłatnie 84 osadzonych i nastąpił kolejny wzrost tego zatrudnienia , w stosunku do roku 2004, o 14 osób. Większość z zatrudnionych stanowili skazani - średnio: 80 , natomiast tymczasowo aresztowanych średnio: 4-ch. 'W 2005 roku , przy pracach porządkowych oraz pomocniczych wykonywanych na rzecz Zakładu Karnego pracowało średnio 42 osadzonych (rok 2004 — 36). Gospodarstwo Pomocnicze zatrudniało średnio miesięcznie 32 skazanych (w roku : 2004 — 25). Już w roku 2004 w celu przyuczania do zawodu stolarza, skazanym za ich pisemną zgodą zezwolono na wykonywanie nieodpłatnej pracy w w/w Gospodarstwie Pomocniczym wizytowanego Zakładu Karnego (zgodnie z regulacją zawartą w art. 123a$3 kkw). Inicjatywa ta spotkała się z dużym zainteresowaniem wśród skazanych i nadal jest kontynuowana. W ubiegłym, 2005r. roku, udało się podpisać i realizować umowy o odpłatnym zatrudnieniu skazanych z sześcioma kontrahentami zewnętrznymi. Osadzeni : wykonują pracę nieodpłatną na rzecz Zakładu Karnego. Są to prace porządkowe i pomocnicze. Średnio miesięcznie wykonywało taką pracę 7 skazanych. Jednocześnie, kolejny rok, skazani zatrudniani są nieodpłatnie przy pracach charytatywnych oraz na rzecz organów samorządu terytorialnego. Przy wszystkich pracach publicznych i charytatywnych w 2005 roku osadzeni przepracowali razem: 35500 godzin. ( dla porównania w roku 2004 były to 22124 roboczogodziny a w roku 2003 były to: 6132 roboczogodziny). Jak widać następuje tutaj systematyczny i dynamiczny wzrost. Koszt pracy wykonanej przez skazanych można wyliczyć na minimalną kwotę 335 000 zł (rok 2004 — 221 240 zł), przyjmując koszt jednej godziny pracy jako 10 zł. 'W zakresie zatrudnienia nieodpłatnego , Zakład Karny współdziałał z 19-stoma instytucjami. Były to min.: « Kuchnia św. Brata Alberta przy Parafii Ofiarowania N.M.P. — Wadowice oś. XX-lecia 1 e Stowarzyszenie im. Doktora Edmunda Wojtyły — Wadowice ul. Barska 17 . « Ochotnicza Straż Pożarna w Choczni — Chocznia ul. Główna 53 + Miejski Klub Sportowy „Skawa” — "Wadowice ul. Błonie 2 e Stowarzyszenie Rodziców i Opiekunów Dzieci niepełnosprawnych „Dać Szansę” w Wadowicach ul. Emila Zegadłowicza 38 12 --- STRONA 13 --- . e Komenda Powiatowa Policji w Wadowicach ul. Lwowska 13 e Sąd Rejonowy w Wadowicach ul. Źwirki i Wigury 9 e Towarzystwo Przyjaciół Dzieci- Oddział Rejonowy w Wadowicach, ul. Teatralna 1 e Wadowickie Centrum Kultury w Wadowicach ul. Teatralna 1 e Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Wadowicach ul. Teatralna 2 Prace te zostały w 2005 roku, podobnie jak w poprzednich Jatach, zauważone i w sposób przychylny przyjęte zarówno przez władze samorządowe, jak również przez społeczność / lokalną. Dzięki temu , z pewnością , ulega poprawie ocena społeczna wizytowanego Zakładu Karnego. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że praca osadzonych, a zwłaszcza ta poza terenem zakładu karnego, wspomaga ich proces resocjalizacji. Dowodem na to , mogą być znane przypadki, że osadzeni opuszczający Zakład Karny w Wadowicach znajdują zatrudnienie u kontrahentów , u których pracowali podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Reasumując globalne zatrudnienie (odpłatne i nieodpłatne) dawało zajęcie średnio miesięcznie 113 osadzonych co stanowiło prawie połowę skazanych przebywających w tym : czasie w jednostce. V. Praca osobopoznawcza i resocjalizacyjna A. Struktura osadzeń w wizytowanym Zakładzie Karnym Z ogólnej liczby 288 skazanych i ukaranych (stan na 31.12.2005r.) w systemie programowanego indywidualnego oddziaływania, karę odbywało 194 skazanych tj. 67% (rok 2004-58,9%), co oznacza nieznaczny wzrost w stosunku do roku 2004. Rok 2005 był kolejnym rokiem w którym odnotowano, podobnie jak poprzednich latach niewielką liczbę osadzonych deklarujących się jako należących do tzw. podkultury przestępczej (tzw. grypsujący). Ilość zdeklarowanych tych osadzonych „grypsujących” w roku 2005 oscylowała w granicach 8-9 %. Podobnie jak w poprzednich latach najwięcej deklarujących się osadzonych jako grypsujących było wśród osadzonych recydywistów (przeciętnie ok: 12.- 18 osób, rok 2004 przeciętnie 7-15 osób). Natomiast spośród dorosłych po raz pierwszy przebywających w więzieniu deklarowało przynależność do „grypsujących” przeciętnie po 8 - 12 osób. Spośród młodocianych zdarzały się wręcz pojedyncze takie przypadki (3-7osób). Jeśli chodzi o osadzonych „grypsujących”, najwięcej problemów sprawiali ci „pojedynczy” 13 --- STRONA 14 --- grypsujący młodociani (próby dyktowania doboru składu w celi — zwłaszcza spośród s osadzonych przybyłych z innych jednostek, próby szykanowania współwięźniów). 'W ostatnich latach coraz mniejsze znaczenie jednak ma fakt zdeklarowania bycia „grypsującym”. Natomiast normy podkulturowe, typowe dla szeroko rozumianej podkultury więziennej (podkultury przestępczej) są powszechne wśród nie grypsujących. Stąd procentowo coraz więcej ujawnianych tego typu zachowań (samouszkodzenia, bójki, pobicia, próby podporządkowania sobie innych) u osadzonych nie będących formalnie uczestnikami w/w podkultury w rozumieniu tradycyjnym. Nadal sporym problemem, przy przeludnieniu jednostki, jest ochrona osadzonych podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz osadzonych którzy złożyli zeznania obciążające wspólników. Poza zwyczajową, podkulturową presją osadzonych istnieje stała konieczność przeciwdziałania ewentualnym próbom odwetu ze strony osadzonych odnośnie których złożono te obciążające zeznania. Niejednokrotnie osoby, które złożyły obciążające zeznania ukrywają ten fakt przed administracją wizytowanego Zakładu Karnego, licząc częstokroć naiwnie że „same sobie poradzą”. Czasami też odwet możliwy jest w sytuacji, gdy wydaje się, , że sprawa jest już nieaktualna bo od złożenia obciążających zeznań minęło wiele lat. 'W minionym roku, podobnie jak i w poprzednich latach w tutejszej jednostce nie pojawili się przedstawiciele żadnej nowej formy podkulturowej. Nadal o pozycji osadzonych w podkulturze przestępczej decyduje w głównej mierze ich status materialny i pozycja w „wolnościowym” świecie przestępczym. Częstokroć konflikty pomiędzy osadzonymi powstają na tle przynależności do różnych grup przestępczych konkurujących ze sobą na wolności. B. Komisje Penitencjarne Nadal funkcjonują jak w roku 2004 r. i odbywają się systematycznie jeden raz w tygodniu. C. Polityka karania i nagradzania oraz system zezwoleń na czasowe opuszczenie Zakładu Karnego Nadal zasadą jest kształtowanie zachowań osadzonych głównie poprzez stosowanie bodźców pozytywnych — nagród regulaminowych. Liczba udzielonych nagród wielokrotnie przewyższa liczbę wymierzonych kar dyscyplinarnych. Polityka ta przynosi pozytywne efekty. Tylko wobec nielicznych osadzonych nie odnosi ona pozytywnych skutków. Wynika to z ze znacznego zdemoralizowania oraz zaburzonej osobowości tych osadzonych. W roku 2005 | 14 | --- STRONA 15 --- " Dyrektorzy 7 razy wymierzyli osadzonym najwyższą karę w postaci osadzenia w celi izolacyjnej. 'W analizowanym okresie udzielano zezwolenia na opuszczenie terenu wizytowanego Zakładu Karnego na podstawie art. 97pkt 4kkw, 97 pkt 7kkw, art. 141a$1kkw, 13881 pkt 7 i 8 kkw oraz art. 165$2klkw. W 2005r. zostało łącznie udzielonych 94 (rok 2004 — 58) tego typu zezwoleń na opuszczenie terenu tego Zakładu Karnego. Tak więc, rok 2005 był kolejnym rokiem od kilku lat, w którym wzrosła ilość udzielanych zezwoleń na opuszczenie osadzonym terenu wizytowanego Zakładu. W całym 2004 roku udzielono takich zezwoleń 58, w roku 2003 - 33. Wzrost odnotowano zarówno w „przepustkach” określonych w art. 138$1 pkt. 7 (rok 2005 — 32, rok 2004 — 22), 138$1 pkt. 8 (rok 2005 — 37, rok 2004 — 19), jak i w art. 165$2kkw (rok 2005 - 7, rok 2004 — 1). Natomiast spadła zdecydowanie liczba zezwoleń na opuszczenie zakładu karnego w trybie art. 141a$4kkw (rok 2005 — 5 oraz rok 2004 — 14). Również w minionym roku wzrosła liczba osadzonych uczestniczących w systemie przepustkowym. Nie znaczy to jednak aby zrezygnowano z ostrożnego podejścia do udzielania tego typu zezwoleń. W większości przypadków skazani korzystający z „przepustek”, poza spełnieniem wymogów formalnych i ocenieniu w tym zakresie prognozy : kryminologicznej jako pozytywnej, byli sprawdzani wcześniej poprzez zatrudnienie poza terenem ZK w systemie konwojowym a następnie bezkonwojowym. W minionym roku nie odnotowano niepowrotu osadzonego z przepustki ani nie uzyskano informacji aby którykolwiek z osadzonych korzystających z przepustek popełnił na nich przestępstwo. D. Warunkowe zwolnienia 'W roku 2005 Sąd Penitencjarny rozpoznał spośród 53 złożonych przez Dyrektora Zakładu Karnego wniosków o warunkowe przedterminowe zwolnienie 42 pozytywnie (97,7%) Natomiast na 61 wniosków złożonych przez skazanych Sąd tylko 3 rozpoznał pozytywnie (4,9%). Można na tej podstawie uznać że została wypracowana wspólnie polityka w tym zakresie, Administracji Zakładu Karnego w Wadowicach i Sądu Penitencjarnego w Krakowie. 15 --- STRONA 16 --- | .- VI. wypadki nadzwyczajne i stosowanie środków przymusu bezpośredniego ” 'W poprzednich latach (lata 2002-2004) spadała systematycznie liczba ujawnianych wypadków nadzwyczajnych i to w zasadzie we wszystkich kategoriach, natomiast w roku 2005 odnotowano wzrost tych wypadków. O ile w roku 2002 odnotowano 42 wypadki nadzwyczajne, w roku 2003 ujawniono takich wypadków 29, w roku 2004 tylko 23 to w roku 2005 odnotowano 37 wypadków. Szczegółowo omówienie wypadków poniżej. 1/ W 2005 roku odnotowano jedną ucieczkę z zatrudnienia zewnętrznego (osadzony ten został skazany wyrokiem prawomocnym na 4 miesiące pozbawienia wolności). W roku 2004 nie odnotowano żadnej ucieczki osadzonego, w roku 2003 jedną ucieczkę z zatrudnienia zewnętrznego — został skazany na 6 miesięcy bezwzględnej kary pozbawienia wolności. 2/ Podobnie jak w 2004r. nie odnotowano w roku 2005 zbiorowych wystąpień osadzonych. 3/ Nie odnotowano również napaści na funkcjonariuszy. Odnotowano natomiast sporadyczne i jak się wydaje rzadsze niż w poprzednich latach przypadki agresji słownej osadzonych " wobec funkcjonariuszy. 4/ Po raz pierwszy w tutejszej jednostce odnotowano próbę wręczenia korzyści majątkowej tzw. łapówki” wychowawcy przez osadzonego W zamian za umożliwienie przetransportowania do innej jednostki. W tej sprawie Dyrektor wizytowanego Zakładu Karnego złożył wniosek do prokuratury o wszczęcie postępowania karnego wobec osadzonego i to postępowanie jest w toku. 5/ W omawianym okresie nie ujawniono przypadku (w roku 2004 — jeden przypadek) znalezienia środków odurzających. Wprawdzie dwukrotnie dokonano zatrzymania substancji co do której istniało podejrzenie iż jest środkiem odurzającym, jednak po przeprowadzeniu badań okazało się, że w jednym przypadku są to środki psychotropowe a w drugim sterydy anaboliczne. 6/ W minionym rok unie odnotowano żadnego zgonu osadzonego (w roku 2004 i 2003 po jednym przypadku). 77/ W minionyra okresie osadzeni dokonali 17 aktów samoagresji. Nastąpił więc wzróst takich wypadków w stosunku do 2004r.(13 przypadków). Przy ocenie wzrostu dokonywanych aktów samoagresji należy zaznaczyć jednak fakt, iż kilku aktów często dokonywała ta sama osoba, w tym również z powodów instrumentalnych p — dwie próby samobójcze przez powieszenie i dwa połknięcia ciał obcych — wszystkie o charakterze instrumentalnym,: 16 --- STRONA 17 --- ' JOUR - dwie próby samobójcze dokonane przez powieszenie oraz jedno samouszkodzenie dokonane przez pocięcie przedramienia, NNG dwukrotne pocięcie przedramion, : KORSAK dwukrotne dokonanie samouszkodzenia). 8/ Nie odnotowano przypadków znęcania (w roku 2004 — jeden). 9/ Jak już wspomniano nastąpił w ostatnich latach wyraźny spadek ujawnianych pobić i bójek. Natomiast w roku 2005 nastąpił ponownie wzrost. O ile w roku 2002 ujawniono 12, w roku 2003 - 11, w roku 2004 - 4, to w roku 2005- 10 przypadków. Wszystkie zakwalifikowano jako pobicia, aczkolwiek w co najmniej połowie z nich była wątpliwość czy było to pobicie czy też bójka Dostrzegając zagrożenie jakie występuje każdorazowo przy zaistnieniu tego typu wypadków dla jednostki i zdrowia osadzonych, stwierdzić należy , że podobnie jak w poprzednich latach większość nie miała poważnego charakteru. We wszystkich przypadkach osadzeni — poszkodowani odnieśli wyłącznie nieznaczne obrażenia (otarcia, drobne zadrapania) i nie wymagali jakiejkolwiek pomocy medycznej. 10/ W roku 2005 po raz pierwszy od wielu lat (ostatni taki wypadek był w latach 80 tych ubiegłego wieku) doszło w tutejszej jednostce do zgwałcenia osadzonego. Do zgwałcenia doszło w czteroosobowej celi. Sprawcami byli dwaj NEE"N""" Postępowanie karne w tej sprawie toczy się obecnie przed Sądem Okręgowym w Krakowie. Poszkodowanym był tymczasowo aresztowany GMO CC. podejrzany o dokonanie przestępstwa z art. 280$2 KK, art. 27581 KK i art. 157$2 KK w zw. z art. 11$2 KK. W więzieniu przebywał on po raz pierwszy. Zachowanie jego w trakcie pobytu było przeciętne. Nie był ani karany dyscyplinarnie ani też nagradzany. Nie „grypsował”, aczkolwiek akceptował normy podkultury przestępczej. Nie miał konfliktów ze współosadzonymi, nic nie wskazywało aby, ze względy na warunki psychofizyczne, mógł się stać potencjalną ofiarą szykan. Sprawcami gwałtu byli dwaj bracia narodowości romskiej: [000000 0000000000 tymczasowo aresztowany, oskarżony o dokonanie przestępstwa z art. 280$1 KK i art. 27581 KK w zw. z art. 11$2 KK. Wywodzący się z rodziny niepełnej ( gdy miał dwanaście lat rodzice się rozeszli ) i patologicznej ( karany był brat a także brat matki ). W więzieniu przebywał po raz pierwszy. Odpowiadał przed sądem dla nieletnich ( za dokonywanie rozbojów i kradzieży ), przebywał w zakładzie poprawczym. W trakcie pobytu w więzieniu, do momentu zaistnienia wypadku nadzwyczajnego, zachowanie jego było przeciętne. Nie był ani nagradzany ani też karany dyscyplinarnie. „Niegrypsujący”, w podkulturze przestępczej miał niski status. Zaprzeczył, aby był homoseksualistą, Również zebrany materiał tego nie potwierdził. 17 --- STRONA 18 --- MKK UOKOKOOO OUN tymczasowo aresztowany, oskarżony o dokonanie ' przestępstwa z art. 281 KK. Wywodzi się z rodziny niepełnej ( gdy miał dziesięć lat rodzice się rozeszli ) i patologicznej ( karany był brat a także brat matki ). W więzieniu przebywał po raz pierwszy. Zachowanie w trakcie pobytu w więzieniu należy ocenić jako negatywne. Sporządzono mu cztery wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej. Trzykrotnie został ukarany naganą ( dwukrotnie za nieprzestrzeganie porządku wewnętrznego i jeden raz za zakłócanie ciszy nocnej ) a jeden raz umieszczeniem w celi izolacyjnej na okres dziesięciu dni ( za udział w pobiciu współosadzonego ). W strukturze podkultury przestępczej zajmował niską pozycję, pozostawał w konflikcie z aktywnymi uczestnikami podkultury przestępczej. Zaprzeczył aby był homoseksualistą, również zebrany materiał tego nie potwierdził. Do celi nr €liKtymczasowo aresztowany ROK został przemieszczony w dniu 26.07.2005 r. Przebywał wówczas w więzieniu już dwa tygodnie i była to piąta cela w której przebywał. W celi przebywali wówczas razem z nim ZAKO OOOO OOOO | OOOO W dniu 03.08.2005r. do celi nr 888 przemieszczeni zostali (w miejsce dotychczas zakwaterowanymi z osadzonym OOOOOOKKKX trzema tymczasowo aresztowanymi ) trzej inni tymczasowo aresztowani: pooooooood pooooosoooo oraz OBRANE. Wspólne umieszczenie w jednej cel UMEPRNEGO podyktowane było ich niskim statusem w podkulturze przestępczej oraz występowaniem konfliktów z aktywnymi uczestnikami tejże podkultury. Jak wynika z oświadczeń oddziałowych oraz wychowawcy zachowanie osadzonych przebywających w GSDOER nic budziło zastrzeżeń. Z obserwacji zarówno oddziałowych jak i wychowawcy wynika, że brak było zewnętrznych objawów szykanowania w celi któregokolwiek osadzonego. Wspólnie pobierali obiad, jedli przy jednym stoliku, częstowali się nawzajem papierosami, grali w karty, szachy, wspólnie rozmawiali. Wszyscy korzystali ze spacerów i zajęć świetlicowych, aczkolwiek osadzeni GRY zwłaszcza w trakcie spacerów trzymali się razem. Spowodowane to było faktem, iż z uwagi na narodowość romską nie wszyscy współosadzeni chcieli z nimi utrzymywać kontakt a także ich konfliktem z osadzonymi grypsującymi. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono następujący przebieg wydarzeń. Na początku GONE atmosferę w celi oceniał jako dobrą, pewną niedogodnością było dla niego to, że musiał w celi sprzątać. Uznał to jednak za normalny zwyczaj, gdyż współosadzeni wmówili mu, że należy to do „świeżaków”, tj. osadzonych przebywających w więzieniu mniej niż trzy miesiące. Poza tym, jedli razem przy stoliku, częstowali się nawzajem papierosami ( on także poczęstował papierosami pozostałych gdy ojciec kupił mu je na widzeniu ), rozmawiali, grali w karty. Poza sprzątaniem celi nie był zmuszany ani nakłaniany do wykonywania 18 --- STRONA 19 --- , > jakichkolwiek innych prac na rzecz współosadzonych. Do pierwszego gwałtu doszło wieczorem 6-go sierpnia ( tj. w sobotę ) 2005 r. Sam poszkodowany nie potrafił co prawda podać dokładnej daty tego zdarzenia jednak na taką datę wskazują ustalenia poczynione w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Wieczorem %MNIWENIEK usłyszał prowadzoną w jego obecności rozmowę pomiędzy USKOK którzy mówili, iż można by go „wydymać” . Poszkodowany ocenił tę rozmowę jako żart, gdyż wcześniej już wielokrotnie słyszał ich „niepoważne i głupie rozmowy” na różne tematy. Mimo tych wypowiedzi sieje szyscy nadal grali razem zgodnie w karty i prowadzili rozmowy na różne tematy. Było to już po wygaszeniu światła w celach, lecz ponieważ świeciły reflektory ps na murach w celi było dość widno. Dokładnej godziny dokonania gwałtu nie sposób określić. Na pewno jednak było to po zgaszeniu światła w celach a więc po godzinie dwudziestej pierwszej. 9% dodaje, iż minęło około trzydzieści minut od rozmowy pomiędzy GOD Wszyscy osadzeni siedzieli wtedy na dolnych łóżkach. Obok poszkodowanego siedział MINOR zaaprzeciwko PEKONRONOONN wraz z KONK. Pomiędzy nimi stał taboret na którym rozkładali karty. Po zakończeniu gry rozpoczęli rozmowy ( poszkodowany nie potrafi określić ich tematu ). W pewnym momencie ONG chwycili go za ręce i najpierw kazali iść do kącika sanitarnego a potem zaczęli go ciągnąć w jego kierunku. Stawiał im bierny opór chwytając się łóżka, lecz wykręcili mu ręce. Jeden z nich uderzył go w bok a drugi ( gdy nadal się zapierał ) nadepnął mu na stopę. Nie krzyczał ani nie alarmował oddziałowego w inny sposób gdyż bał się. Po zaciągnięciu do kącika sanitarnego swej ofiary przymusili€iiiiNIE: do pochylenia się nad muszlą, KMN zdjął mu spodenki i zgwałcił analnie ( nie doszło przy tym do wytrysku ). Przez cały czas AMMIONNNONNKOO" sta! w wejściu do kącika sanitarnego. Następnie CSB zamienili się miejscami i wówczas KOC x o waicił (KRK oralnie ( tym razem doszło do wytrysku ). Po tym obaj Gi Zostawili pO kąciku sanitarnym a sami położyli się do łóżek. Również GIN położył się po chwili w swoim łóżku. Zdarzenie trwało około dziesięciu minut. W gwałcie nie brał udziału MMS. Jak oświadczył nie pomógł ów ani nie zaalarmował oddziałowego bo się bał NOGNONNINSNIGOK Tego dnia nic więcej się nie wydarzyło. Wszyscy osadzeni poszli spać nie rozmawiając ze sobą, RR" nie powiadomił funkcjonariuszy o zgwałceniu następnego dnia bo dalej bał się ei GUEENN Z właszcza, iż obaj zagrozili jemu oraz MMG: zemstą jeśli ujawnią co się wydarzyło. Poza tym, nikt do wieczoraSiiiiIknie robił krzywdy . Rozmawiali ze sobą na różne tematy, nikt jednak nie poruszał sprawy gwałtu. Dzień przebiegł spokojnie. Wszyscy | osadzeni brali posiłki, rozmawiali ze sobą. Wieczorem ( znów trudno ustalić dokładną 19 --- STRONA 20 --- godzinę, jednak jak się wydaje o porze podobnej jak w dniu poprzednim ) doszło do k ponownego zgwałcenia XXXXXXX Podobnie jak dzień wcześniej osadzeni siedzieli na łóżkach rozmawiając. Obok niego siedzieli Kao W pewnym momencie chwycili go i zaciągnęli do kącika sanitarnego. Znowu nie zaalarmował oddziałowego z obawy przed reakcją sprawców. Tym razem zarówno UGKOOOOOOOOONOA: 20 wałcili go oralnie i mieli wytrysk. Po dokonaniu gwałtu wszyscy poszli położyć się do łóżek SINE znów bał się interweniować bądź alarmować oddziałowego. W ciągu następnych dni wspólnego pobytu w celi GORNIOENONENNG Czyli do 10.08.2005 roku w celi panował spokój. Wypadek nadzwyczajny nie spowodował zagrożenia dla bezpieczeństwa jednostki. U poszkodowanego w trakcie badania lekarskiego stwierdzono zaczerwienienie odbytu i niewielkie zasinienie na lewym boku. Za pośrednie przyczyny zaistnienia wypadku nadzwyczajnego należy uznać: znaczny stopień zdemoralizowania sprawców w połączeniu ze skłonnościami do stosowania przemocy ( wielokrotnie odpowiadali za przestępstwa Z użyciem przemocy przed sądem dla nieletnich, obecnie są o dokonanie takich przestępstw oskarżeni ) akceptację norm podkultury przestępczej przez wszystkich przebywających w celi osadzonych ( zarówno sprawców jak i poszkodowanego oraz świadka ) Za bezpośrednią przyczynę powstania wypadku nadzwyczajnego należy uznać chęć zaspokojenia popędu seksualnego przez sprawców gwałtu. Przemawia za tym fakt, iż ( poza sprzątaniem celi ) zarówno przed gwałtem jak i po nim nie wystąpiły żadne symptomy mogące świadczyć o innym podłożu tego czynu. Wypadek nadzwyczajny ujawniony został w wyniku prowadzonych przez funkcjonariuszy SW czynności profilaktycznych. Sam poszkodowany zaprzeczał dokonania na nim gwałtu. Dopiero kolejne rozmowy podejmowane przez funkcjonariuszy SW skłoniły go do ujawnienia okoliczności zdarzenia. Podjęte działania i decyzje na terenie wizytowanego Zakładu Karnego należy ocenić jako prawidłowe. Omawianego wydarzenia nie można było przewidzieć a tym samym zapobiec mu. Tymczasowo aresztowani byli w celi nr osadzeni prawidłowo. Wszyscy byli młodocianymi po raz pierwszy przebywającymi w warunkach izolacji penitencjarnej. Każdy z nich został tymczasowo aresztowany W związku z podejrzeniem o dokonanie przestępstwa Z użyciem przemocy ( rozboju lub kradzieży rozbójniczej ), żaden nie odbiegał warunkami fizycznymi oraz intelektualnymi od pozostałych, W środowisku więziennym mieli niski status jednak nie zajmowali pozycji „poszkodowanych”. Wspólne osadzenie w jednej celi braci OOOO OOOO wynikało nie tylko z zajmowanej przez nich niskiej pozycji w więziennej hierarchii ale i konfliktu z osadzonymi rygorystycznie przestrzegającymi norm podkulturowych. Miało ono na celu zwiększenie ich bezpieczeństwa. Brak było | 20 --- STRONA 21 --- ' . jakichkolwiek przeszkód formalnych przemawiających przeciwko takiemu osadzeniu. Poszkodowany miał możliwość wcześniejszego poinformowania o dokonanym na nim gwałcie funkcjonariuszy Służby Więziennej w tym i wychowawców. Zarówno w rozmowie wstępnej jak i w trakcie późniejszych rozmów wychowawczych informowany był o zagrożeniach jakie mogą wystąpić podczas pobytu w izolacji penitencjarnej, sposobach reagowania na zagrożenia oraz przestrzegany przed angażowaniem się w „drugie życie”. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów cela nr 309 była w okresie od trzeciego do dziesiątego sierpnia kilkakrotnie wizytowana przez wychowawcę. Wychowawca rozmawiał też w tym okresie ( a także później ) z osadzonym bez obecności innych osób. Ponadto w trakcie dokonywania gwałtu istniały realne możliwości zaalarmowania oddziałowego zarówno przez samego poszkodowanego jak i przez będącego świadkiem tego zdarzenia iii" GHOEOOONOONNNNENOARENOOYW:) tumaczą swą bierną postawę obawą przed zemstą ze strony sprawców bądź innych na wolności. Jak z powyższego wynika nie odniosły skutku przeprowadzone z nimi rozmowy informacyjne i wychowawcze w trakcie których poinformowano ich o zasadach postępowania w razie napotkania na negatywne przejawy podkultury przestępczej. Odnośnie w/w wypadku nadzwyczajnego także wizytujący Zakład Karny w Wadowicach dokonał w dniu 12.10.2005 r. doraźnej lustracji tego Zakładu Karnego. Chociaż zdarzenia nie można było przewidzieć i nie miały miejsca żadne zaniedbania ze strony funkcjonariuszy Służby Więziennej Zakładu Karnego w Wadowicach w profilaktyce przeciwdziałania wypadkom nadzwyczajnym na terenie zakładu karnego to z uwagi na charakter omawianego zdarzenia podano we wnioskach końcowych tej lustracji, że należałoby: a. rozważyć możliwość nie osadzania w przyszłości osób ze sobą spokrewnionych, jak w niniejszej sprawie braci Dolińskich. Niewątpliwie takie wspólne osadzenie osób spokrewnionych z sobą, zdaniem wizytującego, tworzy dla tych osób warunki sprzyjające podejmowaniu nielegalnych działań na terenie zakładu karnego bo czują się oni mocniejsi i pewniejsi w dążeniu do realizacji podjętych celów. b. należy także w przyszłości, co wyżej już podano, kontrolować realizację wskazanych zaleceń, zwłaszcza odnośnie terminowego sporządzania wniosków o wymierzanie kar dyscyplinarnych, tak by w przyszłości nie uchybiono terminom zawitym do wymierzania kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 147 $ 1 kkw. ©. trzeba także w dalszym ciągu podejmować skuteczne działania w celu niedopuszczenia do zaistnienia wypadków nadzwyczajnych i w celu dalszego ograniczania występowania tych wypadków związanych z agresją wzajemną i 21 --- STRONA 22 --- autoagresją stosownie do $ 23 ust. 1, 21 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z. ' dnia 14.08.2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. nr 151, poz.1469) i Zarządzenia nr 2/04 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 24.02.2004r. „W sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych” oraz stosownie do opracowanych w wizytowanym Zakładzie harmonogramów. VII. Informacja statystyczna o skargach, prośbach i wnioskach 'W roku 2005 osadzeni Zakładu Karnego w Wadowicach złożyli łącznie 71 skarg (w roku 2004 — 30). Najwięcej skargo dotyczyło: - opieki zdrowotnej 20 (rok 2004 — 5) . - traktowania osadzonych przez f-szy i pracowników SW — 26 (rok 2004 — 11) - przetransportowania — 1 (rok 2002 — 2) - warunków bytowych -- 2 (rok 2004 — 0) - korespondencji — 3 (rok 2004 — 2) - depozytów — 2 (rok 2004 — 1) - kar dyscyplinarnych 1 (rok 2004 — 1) - widzeń — 1 (rok 2004 — 1) - przepustek i zezwoleń na opuszczenie zakładu karnego— 3 (rok 2004 — 1) Biorąc pod uwagę ogólna liczbę skarg nastąpił ich wzrost o 41 w stosunku do 2004r. Porównując liczbę osób, które złożyły skargi nastąpił ich wzrost z 23osadzonych w 2004 roku do 28 w 2005 roku. Na uwagę zasługuje więc, że przy bardzo znacznym wzroście złożonych skarg liczba osadzonych je piszących wzrosła tylko nieznacznie. Rekordziści piszący skargi mają na swoim koncie po 12, 10, 7 złożonych skarg powielanych częstokroć i wysyłanych jednocześnie do różnych instytucji. Przyczyny znacznego wzrostu liczby skarg należy upatrywać także w znacznym przeludnieniu zakładu i „zagęszczeniu” osadzonych w celach. W 2005r. uznano dwie skargi za zasadne (w roku 2005 jedną). Organem rozpoznającym obie skargi był Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Krakowie. Pierwsza dotyczyła cenzury korespondencji skazanego zakwalifikowanego do odbywania kary w 22 | --- STRONA 23 --- . zakładzie karnym typu otwartego a czasowo przebywającego w zakładzie karnym typu zamkniętego jakim jest Zakład Karny Wadowice. Druga dotyczyła braku dostatecznego oświetlenia kącika sanitarnego w porze nocnej. 'W roku 2005 wpłynęło 191 próśb. Załatwiono wszystkie. Najwięcej dotyczyło wydania zaświadczeń — 91 oraz przetransportowania do innej jednostki — 43. porównawcze zestawienie skarg ilustruje poniższa tabela: rok 2004 rok 2005 ” | depozytów Ja 3] Penitencjarnej stosunku funkcjonariuszy 11 26 SW do osadzonych kar dyscyplinamych innych spraw m.in. paczki, 2 5 . przepustki i zezwolenia na czasowe opuszczenie Zakładu Karnego VIII. Posługi religijne Podobnie jak w poprzednim okresie wizytacyjnym w dalszym ciągu skazani mogą zgodnie z art. 102 pkt 3 kkw i Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 02.09.2003r. (Dz.U. Nr 159 poz 1546) w sprawie szczegółowych zasad wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach karnych i aresztach śledczych swobodnie wykonywać praktyki religijne. Posługi religijne wykonują na terenie Zakładu kościoły i związki wyznaniowe. Pierwszoplanową rolę spełnia Kościół rzymsko - katolicki. Na terenie Zakładu pełnią obowiązki duszpasterskie dwaj kapelani. Odprawiają nabożeństwa, organizują indywidualne spotkania duszpasterskie z tymczasowo aresztowanymi, którzy nie mogą uczestniczyć w nabożeństwach. Kolportują prasę katolicką głównie * Źródło”, rozpowszechniają też ulotki dotyczące życia Kościoła. Obok kapelanów działają również siostry zakonne, które uczestniczą w indywidualnych i zbiorowych spotkaniach ze skazanymi. 23 --- STRONA 24 --- , Obok Kościoła Rzymsko - Katolickiego w Zakładzie Karnym funkcjonuje grupa " wyznaniowa Kościoła Zielonoświątkowego Zbór *Filadelfia” - Sekcja Misji * Nowa Nadzieja « 7 Bielska — Białej. Kontakt ze skazanymi utrzymuje również Towarzystwo Biblijne i Traktatowe zarejestrowane jako Związek Jehowy w Polsce. IX. Pomoc postpenitencjarna W roku 2005 przyznano 349 osadzonym pomoc postpenitencjarną, na łączną kwotę ' 17.548,8 lzł w formach; 1. świadczenia pieniężne 291 osadzonym na łączną kwotę 10.975zł, średnia wartość pomocy 37.71zł (rok 2004 średnia wartość udzielonych świadczeń — 27,47zł). 2. świadczenia rzeczowe (odzież obuwie, żywność) 37 osadzonym na łączną kwotę 5.531,80zł, średnia wartość udzielonej pomocy 149,51zł (rok 2004 średnia wartość udzielonej pomocy - 42,83zł), . 3. dowody osobiste oraz inne niezbędne dokumenty dla 21 osadzonych na kwotę 1.042,01zł (średnia wartość pomocy 49,62zł). X. Uwagi końcowe Ustalenia zawarte w niniejszym protokole pozwalają w dalszym ciągu na pozytywną ocenę działalności wizytowanego Zakładu Karnego. Jak podanow w poprzednim protokole wizytacyjnym w tym przedmiocie wszystkie służby tego Zakładu Karnego działają nadal sprawnie i profesjonalnie. Stale dąży się do podnoszenia kwalifikacji zawodowych i doskonalenia ich jakości pracy. W wizytowanej jednostce rygorystycznie przestrzegane są procedury gwarantujące bezpieczeństwo jednostki i osób w niej osadzonych, jak i legalności ich osadzenia. Każdy oddział wyposażony jest w system przyzywowy umożliwiający kontakt oddziałowego z każdą celą, Prawa osadzonych są w pełni respektowane. Poucza się ich o prawach i obowiązkach przy przyjęciu do Zakładu Karnego, co potwierdzają oni własnoręcznym podpisem na oświadczeniu o takim pouczeniu zawartym w aktach osobowych każdego osadzonego. Na uwagę zasługuje fakt, że mimo tego skazani są nadal dodatkowo pouczani o sposobie i terminie złożenia skargi na decyzje Komisji Penitencjarnej lub na decyzję o wymierzeniu kary dyscyplinarnej za przekroczenia (w rozumieniu art. 142 $ 2 24 l --- STRONA 25 --- © ' kkw). Praca osobopoznawcza prowadzona jest w sposób gwarantujący dobór adekwatnych do | indywidualnych potrzeb, metod i środków oddziaływania penitencjarnego, a właściwość doboru tych metod i środków uwidacznia się np. w zasadności wniosków Dyrektora Zakładu w przedmiocie warunkowych zwolnień, jak i w tym, że wizytowanym Zakładzie Karnym nie odnotowana niepowrotu osadzonych z udzielonych im przepustek. Dokumentacja | prowadzona jest z właściwą starannością. W Zakładzie Karnym utrzymywany jest należyty porządek. W placówce tej obowiązuje Zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie porządku wewnętrznego. W każdej celi znajduje się egzemplarz tego zarządzenia w miejscu ogólnodostępnym dla każdego osadzonego. Zawiera uregulowania m. in. co do porządku | czynności i zajęć w wizytowanej jednostce, określa prawa i obowiązki osadzonych, l możliwości korzystania z ambulatorium, organizacji widzeń, korzystania z własnych przedmiotów w celi przez osadzonych. Zarządzenie zostało wydane w oparciu o dyrektywę z art. 73 $ 2 kkw w sposób określony $ 14 Regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności (Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25.08.2003 r. — Dz.U. nr 90, poz.557). Powyższe uwagi końcowe są pozytywne mimo stale istniejącego zjawiska przeludnienia wizytowanego Zakładu Karnego (typu zamkniętego, łączący funkcje zakładu : karnego i aresztu śledczego) co bardzo dobrze świadczy o jakości pracy funkcjonariuszy i pracowników Administracji tej Jednostki i o nadzorze nad jej funkcjonowaniem Dyrekcji i | pozostałej Kadry Kierowniczej. Poniższe zalecenia powizytacyjne służyć mają jedynie dalszemu doskonaleniu pracy wizytowanej Jednostki Penitencjarnej. Sporządzono je, jak poprzednio, w oparciu o spostrzeżenia co do konieczności dalszego podejmowania wszechstronnych działań w celu dalszego ograniczania wypadków nadzwyczajnych skoro w stosuku do roku 2004 wzrosła ich ilość i podkultury przestępczej przekazane i omówione z Dyrektorem Zakładu Karnego. | | 25 --- STRONA 26 --- | | XI. Zalecenia powizytacyjne : Tak więc w celu dalszego podniesienia bezpieczeństwa oraz warunków bytowych skazanych należy: 1. W dalszym ciągu podejmować działania zmierzające do uzyskania środków finansowych na wymianę umundurowania zasadniczego i roboczego osadzonych skoro stan tego umundurowania oceniono na poziomie dostatecznym jak i na podniesienie standardu cel. 2. W dalszym ciągu podejmować działania przeciwko podkulturze przestępczej (tzw. „grypsujący”) tj. jej rozszerzania się i stopniowej likwidacji oraz kontynuować prace z osadzonymi młodocianymi celem dalszego ograniczania tego zjawiska. 3. Należy zintensyfikować działania zmierzające do maksymalnego ograniczenia wypadków nadzwyczajnych w kierunku wyeliminowania przypadków autoagresji oraz wzajemnej agresji osadzonych, stosownie do $ 23 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.08.2003r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151 poz. 1459) oraz dalszej ochrony osadzonych szczególnie narażonych na działania współosadzonych, bo podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz osadzonych którzy złożyli zeznania obciążające wspólników. 4. Kontynuować politykę współczesnej penitencjarystyki na dotychczasowym poziomie, w oparciu także o Zarządzenie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Nr 2 z dnia 24.02.2004r. „w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizowania pracy penitencjarnej oraz zakresu czynności funkcjonariuszy i pracowników oddziałów penitencjarnych i terapeutycznych” (Dziennik Urzędowy z 05.10.2004r. Nr 1) Informację o zakresie i sposobie wykonania powyższych zaleceń powizytacyjnych proszę przesłać Przewodniczącemu Wydziału V Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w Krakowie — w terminie 1-go miesiąca od otrzymania niniejszego protokołu. Ą s: zia d/s Penitencja! ych Sądu Okręgowego ini SSO Bogusław Kleszcz Kraków, dnia 15 listopada 2006r, 26 --- STRONA 27 --- - SPIS TREŚCI - I. Informacje Ogólne .........revuseseeseeereeevennonononneeeeeereneernnnnnnnnnnnoroewenannnnnneenaewennnennne 1 IL. Charakterystyka Zakładu Karnego ............eeeenseseeennnererennnnorerennneereennnnzeezennnne 6 III. Legalność osadzeń, ewidencje i rozmieszczenie ........eeevereneseeeeererooerennnonneee ' IV. Warunki bytowe skazanych i tymczasowo aresztowanych ..........eeseeeruseeeeee 9 V. Praca osobopoznawcza i resocjalizacyjna .........essseeeereseeerenuererenneeoeeenenneeneee 13 VI. Wypadki nadzwyczajne i stosowanie środków przymusu bezpośredniego ..........rnreeeeeeesnnsszerennneeeeeennweeeeoene non neereennneeeeenanneeewennnnnseneanrarro ne 16 VII. Informacja statystyczna o skargach, prośbach i wnioskach ...................... 22 VIII. Posługi religijne ...........eeoeennoessonnoeronwewonowornnnnoennoweronnweeennneeenueeenwwnewawneeanene 23 IX. Pomoc postpenitencjarna ..........seeeneeresnoeeenneerreseerennoeeeanneeneneeeeneeenweneaanaeene 24 X. Uwagi końcowe ..........eesuresesuoseeenoweeeenwerennweeeeweerenoere naw oweeaeeeanneeennnewowerewn arena 24 XI. Zalecenia powizytacyjne ...............-+--eevereereereeeeereeaaneeeenen nan enene 26 27