Teza / krótkie omówienie
nadania klauzuli wykonalnosci z jednoczesnq skargq na czynnosci komornika i z wnioskiem o zawieszenie egzekucji, a nastepnie wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnego, ewentualnie wniosku o zwieszenie postepowania e
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt N Ca 539/12 "L.‘ L w . H V“. 1”n 1; 'iv€‘;l‘»'~‘I’.‘.1‘§'.:_|‘i‘"=_ iz<:£§l;1i;¢5111?>1 "M’ ‘ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 05_wrzeénia2013 roku . I ' Sqd Okrggowy Warszawa Praga w Warszawie IV Wydzia1Cywi|ny 0dwo’rawczy w sk%adzie: ‘ _ Przewodniczapy Sgdzia SO Matgorzata Baicerak Tkacz Sqdziowie SO Grazyna Kramarska SO Beata Biaszczyk (spr.) ~ Protokolant Ewelina Kaput A _ plo rozpoznaniu w dnfu 26 sierpnia 2013 roku w Warszawie _ na rozprawie sprawy z_ powédztwa Towarzystwa Ubezpieczefi Spéiki Akcyjnej w Lodzi przeciwko Skarbowi Pafistwa Prezesowi Sqdu Rejonowego — _ w Warszawie ' 0 zap+atQ _ V _ na skutek apelacji" powédki ' ed wwoku Sadu Reionowego — W Warszawie z dnia 29 grudnia 2011 roku, sygn. akt ll C 501/11 I. zmienia zaskarzony wyrok E zasa_dza od Skarbu Pafistwa Prezesa Sqdu _ Rejonowego w Warszawie na rzecz Towarzystwa Ubezpieczefi Spéiki Akcyjnej w Lodzi kwote 355,88 (trzysta pieédziesiaj pieé 88/100) z1otych.z ustawowymi odsetkami od dnia 15 lipca 2011 r, do dnia zapiaty oraz kwotg 90 (dziewiqédziesiqt) ztotych tytu+em Zwrotu kosztéw procesu; ' II. zasa_dza od Skarbu Pafistwa Prezesa Sqdu Rejonowego I _ w Warszawie na rzecz 2 Towarzystwa Ubezpieczefi Spéiki Akcyjnej wtodzi kwotg 90 (dziewigédziesiqt) z1otych tytuiem zwrotu kosztéw procesu w lnstancji odwotawczej. '
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt IV Ca 539112 ' ' ' UZASADNIENIE Pozwem z dnia 15 lipca 2011 roku Towarzystwo Ubezpieczefi SpéH<a Akcyjna z siedziba_ w Lodzi Zqdaio zasqdzenia na swojq rzecz od Skarbu Pafistwa Prezesa Sa_du Rejonowego w Warszawie kwoty 355,88 ziotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz kosztdw procesu. Powédka wskazywa+a, ze w dniu 31 lipca 2009 roku Sqd Rejonowy w Warszawie Sad Gospodarczy w sprawie, sygn. akt V11 GNc 3566f09 wydai przeciwko niej nakaz zapiaty, ktéremu wdniu 24 wrzeénia 2009 roku nadai kiauzuicg wykonalnoéci mime, 2e nie zostaio on dorgczony d1u2nikowi. Dochoclzona kwota stanowi koszty postcgpowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tego tytu1u wykonawczego, ktérymi obciqzono powédkg na podstawie postanowienia Komornika Sqdowego przy Sqdzie Rejonowym w Sieradzu 2 8, z dnia 11 grudnia 2009 roku. W odpowiedzi na pozew, pozwany wnosil 0 oddalenie powédztwa i zasqdzenie na jego rzecz kosztéw postlgpowania, pocinoszap, ze powcfidka nie podjgia odpowiednich dzia+afi, celem uchylenia postanowienia 0 nadaniu nakazowi kiauzuii wykonainoéci, w szczegélnoéci nie wnios1a skargi na orzeczenie referendarza sa_doweg0. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 roku Sqd Rejonowy w Warszawie powéclztwo oddalfl. . . . Orzeczenie zostaio wyda_ne w oparciu 0 ponizsze ustalenia faktyczne i prawne: Sa_d Rejonowy — w Warszawie, w osobie referendarza sa_doweg0, uwzglgdniajap powédztwo przeciwko K Towarzystwu Ubezpieczefl Spé+ce Akcyjnej, wydai nakaz zaplaty w postgpowaniu upominawczym w dniu 31 lipca 2009 roku, sprostowany w dniu 11 sierpnia 2009 roku, ktérym zasqdzil na rzecz A M L— kwotg 1.440,00 zkotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 02 stycznia 2009 roku do dnia zapiaty oraz kwotg 227,00 z%otych tytu+em zwrotu kosztéw procesu, Postanowienie prdstujqce nakaz zap1aty dorgczono stronom w dniu 25 sierpnia 2009 roku. 24 wrzeénia 2009 roku referendarz sqdowy nadal nakaqzowi klauzulg wykonalnoéci, bowiem przyjgto, i2 data dorcgczenia nakazu by1a data dorgczenia stronorn postanowienia 0 sprostowaniu. Pismami z dnia 16 listopada 2009 roku Komornik Sa_dowy przy Sqdzie Rejonowym w Sieradzu M 8, dorgczonymi 26 Iistopada 2009 ‘roku, zawiadomii _ Towarzystwo Ubezpieczefi Spé1k¢ Akcyjnq 0 wszczgciu przeciwko niej egzekucji na podstawie tytuku wykonawczego: nakazu zapiaty z dnia 31 iipca 2009 roku, zaopatrzonego w kiauzullg wykonalnoéci, a takze 0 zajeciu, nalezapego do niej rachunku Abankowego i zakgzié wypiat. P0 dorzgczeniu powotanych doku mentéw "Spéika dowiedziaia sig 0 roszczeniu A! L_. 24 listopada 2009 roku Komornik zajaj na rachunku powédki kwotzg.2.168,29 z10tych, a w dniu 08 grudnia 2009 roku kwotg 22,81 z+otych. Przekazanie A. L— wyegzekwowanej kwoty nastqpiio w dniu 27 listopada 2009 roku. A "
--- STRONA 3 ---
Powziqwszy informacjo 0prowadzonej egzekucji, peinomocnik powociki skontaktowai sio telefonicznie z Sa_dem, wskazujap, iz nieprawidkawo uznano nakaz za prawomocny. 26 listopada 2009 roku wydane zosta1o zarzqdzenie o. doroczeniu powodce odpisu pozwu z zaiapznikami, a takze. uchylono zarzqdzenie z dnia 24 wrzeénia2009 roku, stwierdzajape prawomocnoéé nakazu. 09 grudnia 2009 roku doroczonovpowodce nakaz zap1aty wraz z odpisem pozwu z zata_cznikam'i, od ktorego, w dniu 22 grudnia 2009 roku, zosta1 wniesiony sprzeciw. 11 grudnia 2009 roku Komornik Sqdowy przy Sqdzie Rejonowym w Sieradzu wyda1 postanowienie,,ktérym zakoficzyt postopowanie egzekucyjne w sprawie Km 1764/09 i ustalif koszty niezbodne do celowego prowadzenia egzekucji na iqcznq kwoto 355,88 z+otych, obciazajap nimi_w catoéci diuznika. Postanowienie doroczono 2 Towarzystwu Ubezpieczefi SA w dniu 18 grudnia 2009 roku. » W piémie z dnia '15 grudnia 2009 roku powédka zawiadomiia Komornika o uchyleniu przez Sa_d Rejonowy. w Warszawie postanowienia 0 nadaniu klauzuli wykonalnoéci nakazowi zapiaty z dnia 31 lipca 2009 roku oraz wniosia o umorzenie pos1e,powania egzekucyjnego w cafoéci. Nastopnego dnia Komomik poinform0wa+ powédko, iz w zwiqzku z wyegzekwowaniem cafoéci zadiuzenia, zakoficzono postgpowanie egzekucyjne w dniu 11 grudnia 2009 roku. _ 21 stycznia 2010 roku powodka wezwafa Prezesa Sa,du Rejonowego — I w Warszawie ,,do zwrotu na rzecz : kwoty w wysokoéci 355, 88 z1tytu1em nienaieznie pobranej opkaty egzekucyjnej oraz poniesionych wydatkow gotowkowych _w zwiqzku ze zreaiizowanq egzekucjg prowadzonq przez Komornika przy Sa_dzie Rejonowym w Sieradzu". W odpowiedzi zqdanie to uznano za nieuzasadnione, z uwagi na fakt, ze powédka nie zaskarzyia postanowienia 0 nadaniu klauzuii wykonalnoéci. Odwo1uja_c sio do orzecznictwa Sqdu Najwyzszego, Sqdu I instancji oceni1powc'>dztwojako niezasadne, stwierdzajqc jednoczeénie, ze nie zostaiy wykazane podstawy do odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa na gruncie art. 417 § 1 k.c. i _ Na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalnoéci nakazowi zap1aty z dnia 31 lipca 2009 roku powodce przys1ugiwa1a skarga, zgodnie z art. 39822 § 1 k.p.c., przy czym termin do wniesienia skargi biegir dla niej od daty dorqczenia jej zawiadomienia o ‘wszczociu egzekucji. Powodka nie zaskarzyia jednak orzeozenia referendarza, ograniczajap sio do kontaktu telefonioznego z sqdern. Sqd Rejonowy nie podzielii twierdzefi stronypowodowej, jakoby ,,brak by'ro racjonalnego i ekonomicznego uzasadnienia dla wnoszenia (,..) érodka zaskarzenia na orzeczenie referendarza sa_dowego", albowiem zaskarzenie orzeczenia by1o jedynq drogq do uchylenia postanowienia 0 nadaniu klauzuli wykonainoéci. Ponadto wskazai, ze powédka pomino1a fakt,. i2 postanowienie Komornika, dotyczqce ustallenia kosztow postqpowania z0sta1o wydahe dopierow dniu 11 grudnia 2009 roku. _ Wczeéniejsze zajocie, dokonane przez Kornornika, czy nawet przekazanie wyegzekwowanych kwot d1uznikowi nie mogq mieé decydujqcego znaczenia dla . . . l A _ 2
--- STRONA 4 ---
oceny sprawy, gdyz z punku widzenia postepowania pienvszoinstancyinego, ktoiym powodka dochodzita zwrotu poniesionych przez niq kosztow egzekucji, lstotny byt dziefi vwdania postanowienia o ustaleniu tych Kosztow. Sa_d wziaj pod uwage, iz powodka otrzymaia zawiadomienie o wszozeciu egzekucji w dniu 26 listopada 2009 roku i wysoce prawdopodobne byio, ze w przypadku wniesienia przez niqodpowiedniej skargi, sqd uchyiitby orzeczenie o nadaniu klauzuli wykolnalnosci, do czasu wydania postanowienia przez Komornika, to jest do dnia 11 grudnia 2009 roku. Powodka nie ziozyia rowniez skargi na czynnosé Komornika polegajapai nla wydaniu postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 roku dotyczapego miedzy innymi ustalenia kosztow postepowania egzekucyjnego, W takioh okolicznosciach mozliwe bytoby wowczas wstrzymanie przez sad dokonania czynnoéci na podstawie art 7672 §2k.p.c. Zdaniem Sa_du I instanoji do powstania szkody w postaci koniecznoéci poniesienia kosztéw egzekucyjnych doprowadziia w gtownej mierze biernoéé powodki, a zwiaszcza zaniechanie wniesienia odpowiednich srodkow zaskarzenia. Od powyzszego wyroku apelacje wniosia strona powodowa, zaskarzajap go w catoéci oraz zarzucajqc mu naruszenie art. 417 § 1 k.c. poprzez jego niewiaéciwq wykiadnie i przyjecie, Ze w sprawie nie zachodza_ przestanki do uznania odpowiedzialnosci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa za szkode jakiej doznai powodka. W konsekwencji wnioskowaia o zmiane zaskarzonego orzeczenia w caioéci poprzez zasqdzenie od pozwanego na swojq rzecz kwoty 355,88 ztotyoh wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapiaty oraz kosztow postepowania w obu instancjach, wediug norm przepisanych. Ewentuainie wnosita o uchyienie wyroku w catoéci i przekazanie sprawy sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania z zasqdzeniem kosztow procesu. W odpowiedzi na apelacje pozwany wnosit ojej oddalenie jako bezzasadnej. Stwierdzai, ze nie zostaia wykazana, przez powodke przesianka normalnego zwiazku przyczynowego pomiedzy zachowaniem referendarza sqdowego a powstaniem szkody. Wskazywai, iz strona powodowa mogia ziozyé skarge na orzeczenie referendarza sqdowego w przedmiocie nadania klauzuli wykonalnosci z jednoczesnq skargq na czynnosci komornika i z wnioskiem o zawieszenie egzekucji, a nastepnie wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnego, ewentualnie wniosku o zwieszenie postepowania egzekucyjnego. Sqd Okregowy zwazyl co nastepuje: Apelacja jest zasadna i zastuguje na uwzglednienie. Sa_d Odwoiawczy, podzieiajap ustalenia faktyczne dokonane przez Sa_d Reionowy z ta_tylko roznica, 2e klauzule wykonainoéci nakazowi zapiaty z dnia 31 lipca 2009 roku, nadano zarzqdzeniem (nie postanowieniem) referendarza sqdowego z dnia 24 wrzesnia 2009 roku, dokonuje odmiennej oceny prawnej. Przesianka_ odpowiedzialnosci odszkodowawczej na podstawie art. 417 §'1 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., czyli obejmujqca straty Iub utracone korzyéci, ktore poszkodowany mogi osiqgnqé, gdyby mu szkody nie wyrzéidzono. Jednoczeénie konieczne jest zaistnienie szkody wyrzqdzonej bezprawnym dziaianiem lub zaniechaniem przy wykonywaniu zadafi z zakresu wtadzy publicznej, _
--- STRONA 5 ---
rozumianym jako niezgodnoso z prawem. Ponadto, aby powoiany przepis znalazt zastosowanie niezbedne jest wystapienie zwiazku przyczynowego pomiedzy szkoda a dziaianiem. Naiezy przy tym rozporza_dzao sie ogoinymi reguiami, dotyczacymi koncepcji zwiazku przyczynowego w szczegolnosci ujetymi w art. 361 k.c. W ocenie Sad Okregowego, Sad 1 instancji niezasadnie przyjaj, iz do powstania szkody w postaci konieoznosci poniesienia kosztow egzekucyjnych doprowadziia w gtownej mierze biernoso powodki, a zwiaszoza zanieohanie wniesienia odpowiednich srodkow zaskarzenia. Poniewaz dtuznikowi nie dorecza sie orzeczenia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalnosci, to termin do jego zaskarzenia biegnie od daty doreczenia mu zawiadomienia o wszczeciu postepowania egzekucyjnego. Przedmiotowe doreczenie nastapito w dniu 26 listopada 2009 roku, czyii dwa dni po zajeciu rachunku i przeianiu egzekwowanej kwoty na rachunek komornika. Stusznie zat‘em podnosi apelujapa, ze z1ozenie po tej dacie skargi na orzeozenie referendarza sadowego w przedmiocie nadania kiauzuli wykonalnosci, skargi na ozynnosci komornika z wnioskiem 0 zawieszenie egzekucji, wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnégo, badi jego zawieszenie bytoby z praktycznego punktu widzenia bezcelowe. Strona pozwana nietrafnie wskazywata na brak normalnego zwiazku przyozynowego pomiedzy zachowaniem referendarza sqdowego a powstaniem szkody. Dla stwierdzeniaistnienia takiego zwiqzku wystarczy przeciez ustalenie, ze konkretny skutek danego dzia1ania lub zanieohania nie jest zjawiskiem tak odosobnionym i tak wyjatkowym, iz nie miesci sie w granicach zwykiego powiazania miedzy przyczyna i skutkiem nie mozna wyiapzyo uznania za normalne, takich nastepstw dziatania wyrzadzajaoego szkode, ktore moga wystapié tylko u pewnej nieokreélonej grupy osob, a nie u wszystkich lucizi (por. wyrok SN 2 dnia 12 listopada 1970 roku, I CR 468170, LEX nr 6819). W rozumieniu art. 361 k.c., nastepstwo ma charakter normatny wowczas, gdy w danym ukiadzie stosunkow i warunkow oraz w zwyozajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczegolnyoh okoiicznosci, szkoda jest zwykle nastepstwem okreslonego zdarzenia (wyrok SN z dnia 19 czerwca 2008 r., V CSK 18108, LEX nr 424431). W pizedmiotowej sprawie apelujaca poniosia szkode majatkowa wynikajaca z niedoreczenia jej nakazu zaptaty w postepowaniu upominawczym pized wydaniem wierzycielowi tytufu wykonawczego i wszczeciem egzekucji, a tym samym uniemozliwienia jej wniesienia sprzeciwu od tegoz nakazu. W konsekwencji poniosta koszty zwiazane z postepowaniem egzekucyjnym w kwocie 355,88 ztotych, prowadzonym na podstawie wadliwego tytutu wykonawozego. W tym miejscu trzeba wskazao na utrwalone stanowisko Sa_du Najwyzszego, zgodnie z ktorym, szkoda w majatku osoby dotknietej egzekucja wdrozona na podstawie wystawionego bezprawnie tytutu wykonawozego, pozostaje w normalnym zwiazku przyczynowym, w rozumieniu art. 361 § 1 k.c., z wystawieniem tego tytuéu (m. in. wyroki Sqdu Najwyzszego 2 dnia 25 kwietnia 1997 roku, I CKN 60197, OSNC 19971111173, z dnia 11 stycznia 2006 roku, III CK 325105, LEX nr 183597 i z dnia 09 marca 2007 roku V CSK 452106r LEX nr 253447), ' Zdaniem Sadu Okregowego, w pizedmiotowej sprawie, zosta1y spetnione wszystkie ustawowe pizestanki odpowiedzialnoéci, opartej na art. 417 § 1 k.c.' ' _
--- STRONA 6 ---
Majap na wzgiedzie ustalenia stanu faktycznego, w tym terminy dokonywanyoh przez Sad, komornika i wierzycielke czynnosci, Sad ll instancji uznaje, ze podnoszone przez strone pozwanq, zaniechania powodowej Spotki (niezaskarzenie orzeczenia w przedmiocie nadania klauzuii wykonalnoéci i postanowienia komornika o ustaieniu kosztow egzekucji i obciazeniu nimi dluznika) nie miaiy jakiegokolwiek wp1ywu na powstanie szkody tub tez nie stanowity jej wspotprzyczyny. Na marginesie tyiko nalezy zauwazyé, ze doreczony Spoice, w dniu 09 grudnia 2009 roku, nakaz zaptaty z dnia 31 lipca 2009 roku, sprostowany w dniu 11 sierpnia 2009 roku, w swej treéci rowniez zawierai omyike, poprawiona w dntu 08 stycznia 2010 roku, W nastepstwie postepowania toczacego sie po ziozeniu sprzeciwu od wspomnianego nakazu, od _ S.A. na rzecz A. L‘ zasadzono 90,00 ziotych. ‘ Majap powyzsze na uwadze Sad orzekt jak w sentencji na podstawie art 386 § 1 k.p.c., a o kosztach postepowania apelacyjnego na podstawie art. 98k.p.c. w zwia_zku z § 6 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie optat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (j.t. Dz. U. z 2013 roku, poz. 490).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa Praga#N Ca 539/12#art. 417 § 1 k.c.#art. 39822 § 1 k.p.c.#art. 361 § 2 k.c.#art. 361 k.c.#art. 361 § 1 k.c.