Postanowienie mi P 12198

--- STRONA 1 ---  v cm 1456100 ; teggg Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 30 paidziernika 2002 r. V CKN 1456100 Bezpoéredniosé stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjnoéci obowiqzujqcego ustawodawstwa przez sqdy i inne organy powoiane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli zostai bowiem wyrainie i jednoznacznie uksztaitowany przez samq Konstytuoje. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tyoh sprawach do vvyiqoznej kompetencji Trybunaiu Konstytucyjnego. Domniemanie zgodnoéci ustawy z Konstytucjq moze byé obaione jedynie wyrokiem Trybunaiu Konstytucyjnego. a zwiqzanie sedziego ustawq, przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiafzuje dopoty, dopoki ustawie tej przysiuguje moo obowiqzujqca. LEX nr 57237 ' 57237 8.483: all 8; ail ‘L78 ust 1; an. 188 Sktad orzekajqcy _ AA Przewodniczqcy: SSN Gerard Bieniek {sprawozdawca). Sedziowie SN: Maria Grzelka, Elzbieta SkowrofiskaBocian. Uzasadnienie faktyczne Powod  po ostatecznym sprecyzowaniu Zqdania  domagai sie zobowiqzania Rektora Politechniki W. do opublikowania w gablooie Rzecznika Dyscypiinarnego i trzeoh Wydziaiow Politechniki oéwiadczenia tej treéci, i2 wywieszenie odpisu orzeozenia Odwolawczej Komisji Dyscyplinarnej z 12 iistopada 1997 r. naruszyio jego dobra osobiste oraz zasqdzenie na jego rzecz kwoty 10.000 zi tytuiem zadoéouczynienia za doznanq krzywde moralnq. Sad Okregowy W W. powodztwo oddaiii, zaé Sa,d'Ape|acyjny wyrokiem z dnia 8.10.1999 r. zmienii ten wyrok w ten sposob. Ze hakazai stronie pozwanej ziozenie pisemnego  oéwiadozenia, i2 wywieszenie odpisu orzeczenia Odwolawczej Komisji Dysoypiinarnei dla studentow Politechniki W. z dnia 12.11.1997 r. naruszyio dobra osobiste powoda i byio bezprawne, a nadto zobowiqzai strone pozwanq do wywieszenia tego oéwiadczenia przez okres 1 miesiqca na tablicach ogioszefi: rzecznika dyscyplinarnego w gmachu giownym Politechniki oraz Wydziaiow: Podstawowych Problemow Techniki, Budowniotwa Lqdowego i Wodnego oraz Meohanicznego, oddalajqo daiej idégce Zadanie. W sprawie tej ustalono, 2e powod oizeczeniem z dnia 3.06.1997 r. Komisji Dyscypiinarnej dla studentow Politechniki W. uznany zostai winnym tego, izjako czionek Zarzqdu Komitetu Uczelnianego Samorzqdu Studenckiego Politechniki W., a nastepnie wicepizewodniczqcy zarzaidu tego Komitetu, éwiadomie dopuscii do powstania naduzyé finansowych na obozach adaptacyjnych dla studentow w Miedzyzdrojach w roku 1995 i w Ustce w 1996, zezwalajqo na niedopuszczainy obrot gotowkq przez komendantow tych obozow oraz nie Poczynii zadnych krokow majqcych na oeiu rozliozenie sie komendantow z pieniedzy pobranych od studentow, tj. o ozyn z art. 162 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyzszym. Za czyn ten wymierzono powodowi Kare dyscyplinarnq nagany z ostrzezeniem. Orzeozenie to utrzymaia w mooy Odwoiawcza Komisja Dysoyplinarna. Ustalono, ze postepowanie przed komisjami dyscyplinarnymi obu instancji odbywaio sie jawnie, z udziaiem iicznej grupy studentow.‘ Powod  mimo sprzeciwu i upomniefi skladu orzekajqoego Odwoiawczej Komisji Dysoyplinarnej, rejestrowai przepisy posiedzenia na taémie magnetofonowej. Doprowadziio to do powstania napietej atmosfery i przeniesienia Posiedzenia do gabinetu Rektora bez udziaiu powoda i publicznoéci. Mimo to powod i osoby towarzyszqce wtargneli na sale obrad, zachowujqc sie wyzywajqco i niegrzecznie. Koficowe posiedzenie Komisja odbyia w gabinecie prorektora, zaé orzeczenie ogioszono publicznie. Ustalono tez, Ze Odwoiawcza1Komisja Dysoyplinarna w protokole 2 6.11.1997 r. postanowiia, i2 §ej orzeczenie wmz z uzasadnieniem zostanie wywieszone na tablicy ogioszeh Politechniki. Istotnie, orzeczenie Komisji zostaio wywieszone na tablicy ogioszefl rzecznika dysoyplinarnego oraz w dziekanatach trzech wydzifaiow, wokresie od grudnia 1997 r. do poczqtku lutego 1998 r. O wywieszeniu orzeczenia powod dowiedziai sie od studentow, ktorzy pytaii go, "jakiego przekretu’u2y4". W lutym 1998 r. powod zawiadomii Prokurature o popeinieniu pizestepstwa przez rzeoznika dyscyplinarnego, lecz postepowanie zostaio umozzone wobec niestwierdzenia pxzestepstwa. Ustalono takze, 2e w marcu 1998 r. opublikowany zostal w gazecie "F." artykui, w oparciu o wywiad udzielony przez powoda, w ktorym opisano  z podaniem nazwiska powoda i czionkow Komisji Dyscypiinarnej  przebieg postepowania dysoyplinarnego. W artykule tym zawarto tez pomowienia w stosunku do Rektora Politechniki. Powod zgodzii sie z treéciq tego artykuiu. Dokonujqc oceny prawnej tego stanu faktycznego said I instancji uznai, 12 postepowanie sirony pozwanej pozbawione byio cech bezprawnoéoi. Odmiennej oceny dokonai Sqd Apelacyjny przyjmujqc, 2e podanie do publicznej wiadornoéoi System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712014 Stan prawny programu: 2014C922 - v oku Mssroo 1 łekş; Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 pażdziernika 2002 r. V CKN 1456ł'00 Bezposredníośc stosowania- Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został bowiem wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekania w tych sprawach do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obałone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, przewidziane w art, 178 ust. 1 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. LEX nr 57237 ' 57237 8.483: 311 8; arl 'U8 ust. 1; afi. 188 Skład orzekający _ ¿ Przewodniczący: SSN Gerard Bieniek {sprawozdawca). Sędziowie SN: Maria Grzelka, Elżbieta Skowrońska-Bocian. Uzasadnienie faktyczne Powód - po ostatecznym sprecyzowaniu żądania - domagał się zobowiązania Rektora Politechniki W. do opublikowania w gablocie Rzecznika Dyscypłinarnego i trzech Wydziałów Politechniki oświadczenia tej tresci, iz wywieszenie odpisu orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscypiinarnej z 12 listopada 1997 r. naruszyło jego dobra osobiste oraz zasądzenie na jego rzecz kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę moralną. Sąd Okręgowy W W. powództwo oddalił, zas Sąd`Ape|acyjny wyrokiem z dnia 8.10.1999 r. zmienił ten wyrok w ten sposób, że nakazał stronie pozwanej złożenie pisemnego - oświadczenia, iż wywieszenie odpisu orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscypiinarnej dla studentów Politechniki W. z dnia 12.11.1997 r. naruszyło dobra osobiste powoda i było bezprawne, a nadto zobowiązał stronę pozwaną do wywieszenia tego oświadczenia przez okres 1 miesiąca na tablicach ogłoszeń: rzecznika dyscyplinarnego w gmachu głównym Politechniki oraz Wydziałów: Podstawowych Problemów Techniki, Budownictwa Lądowego i Wodnego oraz Mechanicznego, oddalając daiej idące żądanie. W sprawie tej ustalono, że powód orzeczeniem z dnia 3.06.1997 r. Komisji Dyscypiinarnej dla studentów Politechniki W. uznany został winnym tego, iz jako członek Zarządu Komitetu Uczelnianego Samorządu Studenckiego Politechniki W., a następnie wiceprzewodniczący zarządu tego Komitetu, świadomie dopuścił do powstania nadużyć flnansowych na obozach adaptacyjnych dla studentów w Międzyzdrojach w roku 1995 i w Ustce w 1996, zezwalając na niedopuszczalny obrót gotówką przez komendantów tych obozów oraz nie Poczynił żadnych kroków mających na celu rozliczenie się kcmendantów z pieniędzy pobranych od studentów, tj. o czyn z art. 162 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Za czyn ten wymierzono powodowi karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem. Orzeczenie to utrzymała w mocy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna. Ustalono, że postępowanie przed komisjami dyscyplinarnymi obu instancji odbywało się jawnie, z udziałem iiczrrej grupy studentów; Powód - mimo sprzeciwu i upomnień składu orzekającego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, rejestrował przepisy posiedzenia na taśmie magnetofonowej. Doprowadziio to do powstania napiętej atmosfery i przeniesienia Posiedzenia do gabinetu Rektora bez udziału powoda i publiczności. Mimo to powód i osoby towarzyszące wtargnęli na salę obrad, zachowując się wyzywająco í niegrzecznie. Końcowe posiedzenie Komisja odbyła w gabinecie prorektora, zas orzeczenie ogłoszono publicznie. Ustalono też, że Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w protokole z 6.11.1997 r. postanowiła, iż jej orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostanie wywieszone na tablicy ogłoszeń Politechniki. istotnie, orzeczenie Komisji zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń rzecznika dyscyplinarnego oraz w dziekanatach trzech wydziałów, w-okresie od grudnia 199? r. do początku lutego 1998 r. O wywieszeniu orzeczenia powód dowiedział się od studentów, którzy pytali go, "jakiego przekrętr.rużył". W lutym 1998 r. powód zawiadomił Prokuraturę o popełnieniu przestępstwa przez rzecznika dyscyplinarnego, lecz postępowanie zostało umoizone wobec rriestwierdzenia przestępstwa. Ustalono także, że w marcu 1998 r. opublikowany został w gazecie "F." artykuł, w oparciu o wywiad udzielony przez powoda, w ktorym opisano - z podaniem nazwiska powoda i członków Komisji Dyscypłinarnej - przebieg postępowania dyscyplinarnego. W artykule tym zawarto też pomówienia w stosunku do Rektora Politechniki. Powód zgodził się z treścią tego artykułu. Dokonując oceny prawnej tego stanu faktycznego sąd I instancji uznał, iż postępowanie strony pozwanej pozbawione było cech bezprawnosci. Odmiennej oceny dokonał Sąd Apelacyjny przyjmując, że podanie do publicznej wiadomosci System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 37r'2014 Stan prawny programu: 2014-09-22 --- STRONA 2 --- ,_ __ V CKN_145_6100 _tekst orzeczenia komisji dyscyplinarnej nastapito z naruszeniem przepisow ustawy z dnia 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyzszym. Przepisy tej ustawy nie przewiduja bowiem stosowania wobec osoby ponoszacej odpowiedzialnoéé dyscyplinarna dodatkowej dolegliwoéci w postaci rozpowszechniania orzeczenia o ukaraniu. Postepujac odmiennie strona pozwana naruszyta dobra osobiste powoda, co uzasadnia jego zadanie usuniecia skutkow tego dziaiania. Nie stwierdzono natomiast uzasadnionych podstaw do przyznania powodowi zadoséuczynienia na podstawie art. 448 k.c., biorac pod uwage naganne zaohowanie sie powoda w trakcie i po zakofiozeniu postepowania dyscyplinarnego. Wyrok Sadu Apelacyjnego powod zaskarzyi kasaoja. Jako podstawy kasacyjne wskazat naruszenie przepisow postepowania, t}. art. 233 § 1, 316 § 1, 328 § 2 i 378 § 1 k.p.c. oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji, co rnogto mieé istotny wpiyw na wynik sprawy, a takze naruszenie przepisow prawa materialnego, tj. art. 5, 24 § 1 i 448 k.c., art. 2, 8, 80, 37 ust. 1, 47, 51 ust. 1 i2, 77 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytuoji, a takze art. 5 Prawa prasowego. Wskazujac na powyzsze, wniost o uchylenie zaskarzonego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi Apelaoyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyt, co nastepuje: ‘ 1. Sformutowanie podstaw kasacji i ich uzasadnienie pozwala stwierdzié, iz na czoto zarzutow wysunieto ptaminiecie przepisow Konstytucji, a w szczegolnosci przepisow art. 2, B, 30 37 ust. 1, 47, 51 ust. 1 i2, 77, 176 i 178'. Uzasadnia to potrzebe rozwazenia tego zarzutu w pierwszej koiejnoéci. W tym zakresie punktem wyjscia musi byé niewatpiiwie przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji, w ktorym stwierdzono, it przepisy Konstytucji stosuje sie bezposrednio, chyba 2e Konstytucja stanowi inaczej. Problem bezpoeredntego stosowania przez sady przepisow Konstytucji znalazt pizede wszystkim wyjasnienie w orzecznictwie Trybunatu Konstytucyjnego. W tym przedmiocie zostaia juz ustalona i utawalona linia orzeoznicza, ktora znalazta wyraz w orzeczeniach Trybunatu wycianych w sprawach oznaczonyoh sygnaturami P 12198, P 8199, P 8100, U 4197, Sk 19199. Najlepiej jednak zostata wyrazona w wyroku Peinego Skiadu Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 31.01.2000 r. P 4199. Stwierdzono tam, 2e w zadnym przypadku podstawa odmowy zastosowania przez sad przepisow ustawowych nie moze byé zasada bezpoéredniego stosowania Konstytucji. To podstawowe stwierdzenie Trybunaiu Konstytucyjnego oznacza przede wszystkim, 2e bezpoérednioso stosowania Konstytucji nie ozhaoza K0mpetenCjE do kontroli konstytucyjnoéci obowiazujacego ustawodawstwa przez sady 1 inne organy powotane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli zostai bowiem wyratnie i jednoznaoznie uksztattowany przez sama Konstytucje. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tych sprawach do wytqcznej kompetencji Trybunatu Konstytucyjnego. Domniemanie zgodnosci ustawy z Konstytucja moze bye obalone jedynie wyrokiem Trybunatu Konstytuoyjnego, a zwiazanie sedziego ustawa, przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiqzuje dopoty, dopokt ustawie tej przystuguje moo obowiazujqca (tak m.in. wyrok SN z 23.08.1994 r., I PRN 53194, OSNPiUS 1994, nr 11, poz. 179). To ostatnie stwierdzenie ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie. Jest poza dyskusja, i2 nie ma orzeczenia Trybunatu Konstytucyjnego, w ktorym stwierdzono by niezgodnoéo z Konstytucja przepisu art. 448 k.c. Jesli tak, to przepis ten nie tytko obowiezuje, ale co wazniejsze, sady orzekajace w niniejszej sprawiebyty nim zwiazane. Nie tylko mogty, lecz musiaty uczynié ten przepis podstawa prawa materialnego dtaooeny roszczert powoda odnosnie jego Zadafi dot. majatkowej ochrony ddbr osobistych. Jednoozesnie na|e2y zauwazyo, i2 nie pojawita sie w sprawie Zadna watpliwoéé co do zgodnoéoi przepisu art. 448 k.c. z przepisami Konstytucji. dedynie w tym przypadku mogioby wohodzié "w rachube zastosowanie przepisu art. 193 Konstytucji. Rozwaienia wymaga wreszcie zarzut naruszenie przepisow Konstytucji wskazanych w kasacji w aspekcie wykladni przepisu art. 448 k.c. sprzecznej z dyrektywami ptynacymi z powotanych w kasaoji przepisow Konstytucji. Uwazna lektura tyoh przepisow w zaden sposob nie pozwala stwierdzit’: owej sprzecznosci. Zdecydowana wiekszoéé powotanych w kasacji przepisow nie ma bowiem zwiazku wzglednie ma jedynie posredni zwiazek z pzzepisem art. 448 k.c. Taki bezposredni zwiazek maja natomiast przepisy art. 30 i 47 Konstytucji. Pierwszy z nioh stanowi, i2 przyrodzona i niezbywalna godnoéo cztowieka stanowi Zrodto wolnosci I praw cztowieka i obywateli: jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i oohrona jest obowiazkiem wtadz publicznych. Natomiast w art. 47 Konstytucji stwierdzono, iz kazdy ma prawo do ochrony prawnej zycia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do deoydowania o swoim zyciu osobistym. Realizacja tych postanowien Konstytucji  gdy chodzi o cywilnoprawna ochrone czci  zawarta test w art. 24 i 448 k.c. Nikt nie twierdzt, E2 przepisy te pozostaja w sprzeoznosci z Konstytucja. Nie sposob tez zarzucio, aby sad ll instancji dokonat wyktadni tych przepisow sprzecznie 2 dyrektywami ptynacymi z art. 30 i 47 Konstytucji, jesli zwazyé, iz uwzglednit roszczenie powoda zwiazane z naruszeniem jego dobr osobistych w sferze niemajatkowej, zas w okolicznosciach sprawy odmowii przyznania ochrony w sferze majatkowej. Jedynie zatem zarzut niewtasciwego zastosowania art. 448 k.c. podiegao moze rozwazeniu. 2. Rozwazenie tego probtemu naleiy jednak poprzedzié ustosunkowaniem sie do zarzutu naruszenie przepisow postepowania, co mogto mieo istotny wptyw na wynik sprawy. Powod wskazat tu na naruszenie przepisow art. 233 § 1, 316 § 1, 328 § 2 i 378 § 1 k.p.c. Jezeli chodzi o naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c., to podnoszony jest zarzut, i2 sad ll instancji przypisujac powodowi nagannezachowanie sie podczas postepowania dyscyplinarnego, nie rozwazyi wszystkich okoiicznosci sprawy. W szczegolnosci nie uwzglednit faktu, iz owo zachowanie sie byto spowodowane odmowa dopuszczenia do udziatu w tym postepowaniu obrortcy. Nie mozna takiego zarzutu uznaé za usprawiedliwiony. W kasacji ceiowo pomija sie inne okolioznosci zwiazane z zachowaniem sie powoda, ktore daiy podstawe do przyjecia, it byto to zachowanie "wyzywajace i niegrzeczne". Chodzi tu System lnforiifiatzji Prawnej Lex [Lex Omega) 3712014 Stan prawnyiprogramiji(20140922 W i" ' y, __ V CKN_145,6ł'00 -_tekst orzeczenia komisji dyscyplinarnej nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym. Przepisy tej ustawy nie przewidują bowiem stosowania wobec osoby ponoszącej odpowiedzialność dyscyplinarną dodatkowej dolegliwości w postaci rozpowszechniania orzeczenia o ukaraniu. Postępując odmiennie strona pozwana naruszyła dobra osobiste powoda, co uzasadnia jego żądanie usunięcia skutków tego działania. Nie stwierdzono natomiast uzasadnionych podstaw do przyznania powodowi zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., biorąc pod uwagę naganne zachowanie się powoda w trakcie i po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego. Wyrok Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył kasacją. Jako podstawy kasacyjne wskazał naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1, 316 § 1, 328 § 2 i 378 § 1 k.p.c. oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5, 24 § 1 i 448 k.c., art. 2, 8, 30, 37 ust. 1, 47, 51 ust. 1 i2, 77 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji, a także art. 5 Prawa prasowego. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: ` 1. Sformułowanie podstaw kasacji i ich uzasadnienie pozwala stwíerdzić, iż na czoło zarzutów wysunięto pbminięcie przepisów Konstytucji, a w szczególności przepisów art. 2, 8, 30 37 ust. 1, 47, 51 ust. 1 i2, 77, 176 i 178". Uzasadnia to potrzebę rozważania tego zarzutu w pierwszej kolejności. W tym zakresie punktem wyjścia musi być niewątpliwie przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji, w którym stwierdzono, iż przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Problem bezpośredniego stosowania przez sądy przepisów Konstytucji znalazł przede wszystkim wyjaśnienie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. W tym przedmiocie została już ustalona i utłwalona linia orzecznicza, która znalazła wyraz w orzeczeniach Trybunału wydanych w sprawach oznaczonych sygnaturami P 12198, P 8.199, P 8!00, U 4797, Sk 19r'99. Najlepiej jednak została wyrażona w wyroku Pełnego Składu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31.01.2000 r. P 4299. Stwierdzono tam, że w żadnym przypadku podstawa odmowy zastosowania przez sąd przepisów ustawowych nie może być zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji. To podstawowe stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza przede wszystkim, że bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został bowiem wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucja. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tych sprawach do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związania sędziego ustawą, przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca (tak m.in. wyrok SN z 23.08.1994 r., I PRN 53/94, OSNPiUS 1994, nr 11, poz. 179). To ostatnie stwierdzenie ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie. Jest poza dyskusją, iż nie ma orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono by niezgodność z Konstytucją przepisu art. '448 k.c. Jeśli tak, to przepis ten nie tylko obowiązuje, ale co ważniejsze, sądy orzekające w niniejszej sprawiebyły nim związane. Nie tylko mogły, lecz musiały uczynić ten przepis podstawą prawa materialnego dia-oceny roszczeń powoda odnośnie jego żądań dot. majątkowej ochrony dóbr osobistych. Jednocześnie należy zauważyć, iż nie pojawiła się w sprawie żadna wątpliwość co do zgodności przepisu art. 448 k.c. z przepisami Konstytucji. ,Jedynie w tym przypadku mogłoby wchodzić "w rachubę zastosowanie przepisu art. 193 Konstytucji. Rozważenie wymaga wreszcie zarzut naruszenia przepisów Konstytucji wskazanych w kasacji w aspekcie wykładni przepisu art. 448 k.c. sprzecznej z dyrektywami płynącymi z powołanych w kasacji przepisów Konstytucji. Uważna lektura tych przepisów w żaden sposób nie pozwala stwierdzić owej sprzeczności. Zdecydowana większość powołanych w kasacji przepisów nie ma bowiem związku względnie ma jedynie pośredni związek z przepisem art. 448 k.c. Taki bezpośredni związek mają natomiast przepisy art. 30 i 47 Konstytucji. Pierwszy z nich stanowi, iż przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywateli: jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Natomiast w art. 47 Konstytucji stwierdzono, iz każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania 0 swoim życiu osobistym. Realizacja tych postanowień Konstytucji - gdy chodzi o cywilnoprawną ochronę czci - zawarta jest w art. 24 i 448 k.c. Nikt nie twierdzi, iz przepisy te pozostają w sprzeczności z Konstytucją. Nie sposób też zarzucić, aby sąd Il instancji dokonał wykładni tych przepisów sprzecznie z dyrektywami płynącymi z art. 30 i 47 Konstytucji, jesli zwazyć, iż uwzględnił roszczenie powoda związane z naruszeniem jego dóbr osobistych w sferze niemajątkowej, zas w okolicznościach sprawy odmówił przyznania ochrony w sferze majątkowej. Jedynie zatem zarzut niewłaściwego zastosowania art. 448 k.c. podlegać może rozważeniu. 2. Rozważenie tego problemu należy jednak poprzedzić ustosunkowaniem się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powód wskazał tu na naruszenie przepisów art. 233 § 1, 316 § 1, 328 § 2 i 378 § 1 k.p.c. Jeżeli chodzi o naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c., to podnoszony jest zarzut, iż sąd ll instancji przypisując powodowi naganne' zachowanie się podczas postępowania dyscyplinarnego, nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności nie uwzględnił faktu, iż owo zachowanie się było spowodowane odmową dopuszczenia do udziału wtym postępowaniu obrońcy. Nie można takiego zarzutu uznać za uśprawiedliwiony. W kasacji celowo pomija się inne okoliczności związane z zachowaniem się powoda,_ które dały podstawę do przyjęcia, iż było to zachowanie "wyzywające í niegrzeczne". Chodzi tu System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712014 Stan prawnyýprogramü:32014-09-22 " Í" ' --- STRONA 3 --- _ _ V CKN 1456100  tekst nie tytko o rejestrowanie przebiegu posiedzenia komisji dyscyplinarnej wbrew zakazowi przewodniczacego sktadu, lecz wtargnieoie na sale posiedzefi, riieprzestrzeganie poleoefi przewodniczacego sktadu. Sad ll instancji nie przekroczyt jednak w tym przypadku granic swobodnej oceny dowodow przyjmujao, iz zachowanie powoda w toku postepowania dyscyplinarnego byto naganne. Nie miesci sie natomiast w zarzucie naruszenie art. 233 § 1 k.p.o. twierdzenie powoda, iz sad dokonat ustalefl faktyoznyoh w sprawie, mimo it formainie nie wszystkie dowody zostaty objete postanowieniem dowodowym. Odnosnie zarzutu naruszenia plzeptsu art. 328 § 2 k.p.c. nalezy zauwazye, i2 pominiecie przez sad ll instancji w uzasadnieniu kwestii bezposredniego stosowania przepisow Konstytucji nie miato zadnego wptywu na wynik sprawy. Uzasadnienie zas zarzutu naruszenie przepisu art. 378 k.p.o. polega na pewnym nieporozumieniu. Przepis ten okresla tormalne granice rozpoznania apelacji, ktére wyznaczaja przede wszystkim grantee zaskarienia. Tych granic nie naruszono, jesli zwazyé nato, jak w uzasadnieniu kasacji motywuje sie zarzut naruszenia art. 378 k.p.c. Przekroozenie granic zaskarzenia ma miejsce wowczas, gdy sad ll instancji rozpoznat sprawe ponad te granioe. W kwestii zarzutu roszczenia przepisu art. 316 § 1 k.p.c. nalezy jedynie podnieéé, iz w przepisie tym chodzi o stan sprawy w chwtli zamkniecia rozprawy, a nie w dacie rozpoznawania wniosku 0 uzupeinienie orzeozenia. Nalezy przy tym zatgwazyo, i2 powod zrnienii roszczenie po wydaniu wyroku przez sad ll instancji, co jest niedopuszczalne. W kazdym razie E: zadnym naruszeniu przepisu art. 316 § 1 k.p.c. nie moze byé mowy. Reasumujac, podstawa kasacyjna dotyczaca naruszenia przepisow postepowania nie jest usprawiediiwiona. 3. Odnosnie podstawy kasacyjnej w postaci naruszenie przepisow prawa materialnego rozwazenia wymaga w istooie zarzut niewtasciwego zastosowania przepisu art. 448 k.c. Przede wszystkim podniesé naiezy, Ze kwestionowanie stanowiska sadu ll instancji, iz przyznanie zadoséuczynienia na podstawie tego przepisu ma oharakter fakuitatywny, pozostaje w jawnej sprzecznosoi 2 trescia tego przepisu ("Sad moze"). Juz ta okoticznosé niewatpliwie utrudnia kwestionowanie stanowiska sadu ll instancji 0 odmowie przyznania tego zadoséuczynienia powodowi. Nalezy wszakze zauwazyé, ze odmowa ta zostata uzasadniona okoiicznosciami faktycznyrni sprawy, a wieo nie byla dowolna. Wskazane przy tym okolicznosci, w szczegolnoéci naganne zachowanie sie powoda jako nauozyciela akademiokiego, zarowno w czasie trwania postepowania dyscyptinarnego, jak i po jego zakoficzeniu, nie tylko znalaziy potwierdzenie w zebranych dowodaoh, lecz co wazniejsze zostaty prawidtowo ocenione przez sad ll instanoji. Niezaleinie bowiem od faktu, iz dobra osobiste powoda zostaiy naruszone, jego postawa i zachowanie w trakcie postepowania dyscyplinarnego i po jego zakoficzenia nie moze byé obojetne przy ooenie przesianek z art. 448 k.c. Tak tez prawidiowo postapit sad tl instancji. Z tych wzgledow, wobeo braku usprawiediiwionyoh podstaw, kasacje nalezato oddalié (art. 39312 k.p.c.). ~ System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega} 3712014 Stan prawny programu: 201409~22 _ 7 V CKN 14§6!Ü0 - tekst nie tylko o rejestrowanie przebiegu posiedzenia komisji dyscyplinarne] wbrew zakazowi przewodniczącego składu, lecz wtargníęcie na salę posiedzeń, nieprzestrzeganie poleceń przewodniczącego składu. Sąd ll instancji nie przekroczył jednak w tym przypadku granic swobodnej oceny dowodów przyjmując, iż zachowanie powoda w toku postępowania dyscyplinarnego było naganne. Nie mieści się natomiast w zarzucie naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. twierdzenie powoda, iż sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie, mimo iż formalnie nie wszystkie dowody zostały objęte postanowieniem dowodowym. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. należy zauważyć, iż pominięcie przez sąd ll instancji w uzasadnieniu kwestii bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Uzasadnienie zaś zarzutu naruszenia przepisu art. 378 k.p.c. polega na pewnym nleporozumieniu. Przepis ten określa formalne granice rozpoznania apelacji, które wyznaczają przede wszystkim granice zaskarżenia. Tych granic nie naruszono, jeśli zważyć nato, jak w uzasadnieniu kasacji motywuje się zarzut naruszenia art. 378 k.p.c. Przekroczenie granic zaskarżenia ma miejsce wówczas, gdy sąd II instancji rozpoznał sprawę ponad te granice. W kwestii zarzutu roszczenia przepisu art. 316 § 1 k.p.c. należy jedynie podnieść, iż w przepisie tym chodzi o stan sprawy w chwili zamknięcia rozprawy, a nie w dacie rozpoznawania wniosku o uzupełnienie orzeczenia. Należy przy tym zauważyć, iż powód zmienił roszczenie po wydaniu wyroku przez sąd ll instancji, co jest niedopuszczalne. W każdym razie Er żadnym naruszeniu przepisu art. 316 § 1 k.p.c. nie może być mowy. Reasumując, podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania nie jest usprawiedliwicna. 3. Odnośnie podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów prawa materialnego rozważania wymaga w istocie zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 448 k.c. Przede wszystkim podnieść należy, że kwestionowanie stanowiska sądu ll instancji, iż przyznanie zadośćuczynienia na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny, pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią tego przepisu ("Sąd może"). Już ta okoliczność niewątpliwie utrudnia kwestionowanie stanowiska sądu ll instancji o odmowie przyznania tego zadośćuczynienia powodowi. Należy wszakże zauważyć, że odmowa ta została uzasadniona okolicznościami faktycznymi sprawy, a wiec nie była dowolna. Wskazane przy tym okoliczności, w szczególności naganne zachowanie się powoda jako nauczyciela akademickiego, zarówno w czasie trwania postępowania dyscyplinarnego, jak i po jego zakończeniu, nie tylko znalazły potwierdzenie w zebranych dowodach, lecz co ważniejsze zostały prawidłowo ocenione przez sąd ll instancji. Niezależnie bowiem od faktu, iż dobra osobiste powoda zostały naruszone, jego postawa i zachowanie w trakcie postępowania dyscyplinarrrego i po jego zakończenia nie może być obojętne przy ocenie przesłanek z art. 448 k.c. Tak też prawidłowo postąpił sąd il instancji. Z tych względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, kasację należało oddalić (art. 39312 k.p.c.). t System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3772014 Stan prawny programu: 2014-09~22