Wyrok ll CKN 60/97

--- STRONA 1 --- ?*_? ?* ? 0 IIICKN 427000tekst Wyrok  Sqdu Najwyzszego z dnia 28 wlzeénia 2001 r. " * Ill CKN 427100 Pojgcie "sumy odpowiedniej“ uzyte w art. 445 § 1 k.c. w istocie ma charakter niedookreélony. niemniej jednak w judykaturze wskazane sq kryteria, ktérymi ’na|e2yV sing kierowaé przy ustalaniu wysokoéci zadoééuczynienia. Zadoééuczynienie ma mieé przede wszystkirn charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokoéé nie maze stanowié zapiaty symboiicznej, lecz musi przedstawiaé jakqé ekonomicznie odczuwainq wartoéé. Jednoczeénie wysokoéé ta nie mote byé nadmiernq w stosunku do doznanej krzywdy, aie musi byé "odpowiednia" w tym znaczeniu, 2e powinna byé  przy uwzgiednieniu krzywdy poszkodowanego  utrzymana w rozsqdnych granicach, odpowiadajqcych aktualnym warunkom i przecietnej stopie zyciowej spoieczefistwa. LEX nr 52766 52766 : aJ:i.AAfi Sklad orzekajqcy Przewodniczqcy: SSN Tadeusz Wiéniewski. Sedziowie SN: Bronisiaw Czech (sprawozdawca), Marian Kocon. Protokolant: lwona Budzik. Uzasadnienie faktyczne .  W dniu 13 marca 1996 r. powéd jako pasazer samochodu osobowego, na skutek wypadku drogowego zawinionego przez kierowcgr autobusu MPK w Krakowie, doznai obrazen ciaia i byi feczony szpitainie. W zwiqzku z tym Sqd Wojewédzki w Krakowie wyrokiem z dnia 8 maja 1998 r.  1. zasqdzii od pbzwanego na rzecz powoda:  a) kwoty: 20.000 zi z tytuiu zadoééuczynienia pienigznego za doznanq krzywde, 2.710 zi z tytuiu kosztéw lepszego dozywiania w szpitalu, 3.230 2+ z tytuiu kosztéw dojazdu Zony powoda do szpitala, 1.680 zi z tytuiu wydatkéw na ieki, 802 zi miesiecznie jako rente na pokrycie kosztéw specjainej diety i zakupu iekarstw, 8.822 zi z tytuiu skapitaiizowanej renty za okres 11 miesiqcy oraz kwote 1.000 zi tytuiem zwrotu kosztéw procesu; . _ 2. oddalii powédztwo w pozostaiym zakresie; 3. orzeki 0 kosztach saidowych. Na skutek apeiacji obu stron Sad Apeiacyjny W Krakowie wyrokiem zaskarzonym kasacjq a) zmienii wyrok sqdu Wojewédzkiego przez: okreélenie daty, od ktérej zasqdzone zostaiy odsetki na dziefi doreczenia pozwanemu odpisu pozwu, obniienie kwoty zadoséuczynienia na 5.000 zi, ustaienie odpowiedziainoéci strony pozwanej za skutki wypadku jakiemu ulegi powéd w dniu 3 marca 1996 r., mogqce ujawnic sie w przyszioéci oraz odcialenie powédztwa w pozostaiym zakresie i wzajemne znieslenie miedzy stronami kosztéw postepowania; bf oddalii obydwie apeiacje w pozostalym zakresie, cl zniosi wzajemnie miedzy stronami koszty postepowania apeiacyjnego. Powéd w kasacji, zarzucajqc naruszenie art. 444 § 1 i 2 oraz art. 445 § 1 k.c. wniési 0 zmiang: zaskarzonego wyroku przez uwzgiednienie powbdztwa w caioéci i zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztéw procesu. albo 0 uchyienie zaskarzonego wyroku 1 przekazanie sprawy Se1dowiApeiacyjnernu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: A Skarzqcy zarzucii jedynie naruszenie prawa materiainego. W zwiazku z tym oceny tego zarzutu dokonuje Said Najwyzszy na podstawie ustalefi przyjgtych za podstawq; rozstrzygniecia przez Sad Apelacyjny (por. wyroki SN z dnia 7 marca 1997 r., il CKN 18197, OSNC 1997, nr 8, poz. 112 i z dnia 26 marca 1997 r., ll CKN 60/97, OSNC1997,nr 9, poz. 128). Pojqcie "sumy odpowiedniej" uzyte w an. 445 § 1.k.c. w istocie ma charakter nieclookreélony, niemniej jednak w judykaturze wskazane sq kryteria, ktérymi nalezy siq: kierowaé przy ustalaniu wysokoéci zadoééuczynienia. Zadoééuczynienie ma mieé przede wszystkim charakter kompensacyjny. wobec czego jego wysokoéé nie moze stanowié zapiaty symboiicznej, lecz musi przedstawiaéjakelé ekonomicznie odczuwalnq wartoéé. Jednoczeénie wysokoéé ta nie moze byé nadmiernq w stosunku do cioznanej krzywdy, ale musi byé "odpowiednia" w tym znaczeniu, Ze powinna byé  przy uwzglqdnieniu krzywdy poszkodowanego  utrzymana w rozsqdnych granicach, odpowiadajqcych aktualnym System 1nfcYrm§]i Prawnej Lex (Lax Ome§§j 33/20713 Stan prawny prograrnu: 20130903 if W "W7 W 2 WV V W f if V _ _ llł CKN 42?ł00 -tekst Wyrok . Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2001 r. " " lll CKN 427l`Ü0 Pojęcie "sumy odpowiedniej" użyte w art. 445 § 1 k.c. w istocie ma charakter niedookreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazane są kryteria, którymi ,należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwałną wartość. .Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. .LEX nr 52?66 52?86 Ifiü„Aśfi Skład orzekający Przewodniczący: SSN Tadeusz Wiśniewski. Sędziowie SN: Bronisław Czech (sprawozdawca), Marian Kocon. Protokolant: Iwona Budzik. Uzasadnienie faktyczne . - W dniu 13 marca 1996 r. powód jako pasażer samochodu osobowego. na skutek wypadku drogowego zawinionego przez kierowcę autobusu MPK w Krakowie, doznał obrażeń ciała i był łeczony szpitainie. W związku z tym Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 8 maja 1998 r. - 1. zasądził od pozwanego na rzecz powoda: ~ a) kwoty: 20.000 zł z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, 2.?10 zł z tytułu kosztów lepszego dożywiania w szpitalu, 3.230 zł z tytułu kosztów dojazdu żony powoda do szpitala, 1.680 zł z tytułu wydatków na leki, 802 zł miesięcznie jako rentę na pokrycie kosztów specjalnej diety i zakupu lekarstw, 8.822 zł z tytułu skapitaiizowanej renty za okres 11 miesięcy oraz kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; . I 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 3. orzekł o kosztach sądowych. Na skutek apelacji obu stron Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem zaskarżonym kasacją aj zmienił wyrok sądu Wojewódzkiego przez: określenie daty, od której zasądzone zostały odsetki na dzien doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, obniżenie kwoty zadośćuczynienia na 5.000 zł, ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku jakiemu uległ powód w dniu 3 marca 1996 r., mogące ujawnić się w przyszłości oraz oddalenie powództwa w pozostałym zakresie i wzajemne zniesienie między stronami kosztów postępowania; bł oddalił obydwie apeiacje w pozostałym zakresie, cr' zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. Powód w kasacji, zarzucając naruszenie art. 444 § 1 i 2 oraz art. 445 § 1 k.c. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, albo o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: _ Skarżący zarzucił jedynie naruszenie prawa materialnego. W związku z tym oceny tego zarzutu dokonuje Sąd Najwyższy na podstawie ustalen przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd Apelacyjny (por. wyroki SN z dnia 7 marca 199? r., il CKN 18."97, OSNC 1997, nr 8, poz. 112 i z dnia 26 marca 1997 r., II CKN 60r'97, OSNC 1997*, nr 9, poz. 128) Pojęcie "sumy odpowiedniej" użyte w art. 445 § 1.k.c. w istocie ma charakter niedookreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazane są kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symboiicznej, lecz musi przedstawiaćjakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym System"lnformacjiF'rawnej Lez (Lex ÜmeÍ¿Íaj"33ƒ201"3 Stan prawny programu: 2013-00-03 I _ _ _ __ _ __ --- STRONA 2 --- __ _7 _ _ __ ill CKN 427100  tekst warunkom i przeciatnej stopie Zyciowej spoieczefistwa. Doznane pmez powoda na skutek wypadku obrazenia i ich skutki, cierpienia oraz diugi okres Ieczenia, szczegéiowo opisane w uzasadnieniach wyroktfiw Sacl6w_obu instancji, uzasadniaja ~ zdaniem Sadu Najwyzszego  pizyznanie powodowi zadoééuczynienia pieniaznego za doznana krzywda w iacznej wysokoéci 40.000 zi, jako odpowiedniej w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Jest w sprawie niesporne, 2e w postapowaniu likwidacyjnym powéd otizymai ju2 z tego tytuiu kwota 20.000 zi, dlatego w sprawie hiniejszej nalezy mu siege jeszcze kwota 20.000 2%. W tym przeto zakresie zaskarzony wyrok podlega zmianie. Oddaieniu podlega kasacja w pozostaiym zakresie. Sad Apelacyjny ustalit bowiern, Ze powéd nie wykazai, by poniési daisze szkody zwiazane z leczeniem w kwotach przekraczajacych to, co z tego tytuiu otrzymai juz od pozwanego oraz 2e doznai szkody, dia ktérej naprawienia uzasadnione byioby zasadzenie renty. Powéd nie zarzucii naruszenia przepiséw postapowania, mogace mieé wpiyw na wynik sprawy i w konsekwencji mogace prowadzié do podwazenia poczynionych ustaiefi. Z tego wzgiadu zarzut naruszenia art. 444 § 1 i 2 k.c. nie moze byé uznany za zasadny. Nie jest réwniez zasadny  pomijajap kwestia niewskazania w kasacji przepisu,~kt<5ry miatby zostaé naruszony zdaniem skaizacego  zarzut dotyczacy rozstizygniacia 0 kosztach procesu, skoro powéd utrzymai sie jedynie z czaécia zadania. Rozstrzygniacie w tym zakresie odpowiada przepisowi art. 100 k.p.c. ‘ Z powyzszych przyczyn i zasad Sad Najwyzszy orzekijak w sentencji (art. 39312, 39315 E 100 k.p.c. w zw. z art. 391 i 39319 k.p.c. oraz art. 11 ust. 1 i 3 ustawy 0 kosztach sadowych w sprawach cywilnych). . A System lnformacji Prawnaj Lax (Lex Omega) 3312013 Stan prawny programu: 20130903 _ _ _ łll CKN 4270210 - tekst warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Doznane przez powoda na skutek wypadku obrażenia i ich skutki, cierpienia oraz długi okres leczenia, szczegółowo opisane w uzasadnieniach wyroków Sądówobu instancji, uzasadniają - zdaniem Sądu Najwyższego - przyznanie powodowi zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w łącznej wysokości 40.000 zł, jako odpowiedniej w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Jest w sprawie niesporne, że w postępowaniu likwidacyjnym powód otrzymał już z tego tytułu kwotę 20.000 zł, dlatego w sprawie niniejszej należy mu się jeszcze kwota 20.000 zł. W tym przeto zakresie zaskarżony wyrok podlega zmianie. Oddalerriu podlega kasacja w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny ustalił bowiem, że powód nie wykazał, by poniósł dalsze szkody związane z leczeniem w kwotach przekraczających to, co z tego tytułu otrzymał już od pozwanego oraz że doznał szkody, dla której naprawienia uzasadnione byłoby zasądzenie renty. Powód nie zarzucił naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji mogące prowadzić do podważenia poczynionych ustaleń. Z tego względu zarzut naruszenia art. 444 § 1 i 2 k.c. nie może być uznany za zasadny. Nie jest również zasadny - pomijając kwestię niewskazania w kasacji przepisu,-który miałby zostać naruszony zdaniem skarżącego - zarzut dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach procesu, skoro powód utrzymał się jedynie z częścią żądania. Rozstrzygnięcie w tym zakresie odpowiada przepisowi art. 100 k.p.c. ' Z powyższych przyczyn i zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39312, 39315 i 100 k.p.c. w zw. z art. 391 i 39319 k.p.c. oraz art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). . _ .- System Informacji Prawnej Lez (Lex Ümegaj 33i2013 Stan prawny programu: 2013-00~03