Wyrok LC 2652/10 ZN oska WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ PO LSKIEJ

--- STRONA 1 --- L Sygn. akt LC 2652/10 ZN oska WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ PO LSKIEJ € Dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Agnieszka Wieczorek Protokolant: st. sekr. sąd. Maria Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. w Poznaniu sprawy z powództwa R.G. przeciwko Skarbowi Państwa — Dyrektorowi Aresztu Śledczego w P. Skarbowi Państwa — Dyrektorowi Zakładu Karnego we W. A o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa Dyrektora Zakładu Karnego we W. na rzecz powoda R.G. kwotę 2.000 zł (dwa tysiące zł) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13.09.2011 r. do dnia zapłaty, 2. w pozostałym zakresie oddala powództwo, 3. nie obciąża powoda kosztami postępowania, 4. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R.G. tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 8856 zł. SSO A. Wieczorek --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 2625/10 1 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 30 września 2010 roku powód R. sprecyzowanym przez pełnomocnika powoda pismem z dnia 13 lipca 2011 roku powód R.G. domagał się zasądzenia od pozwanego - Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Aresztu śledczego w P. oraz Dyrektora Zakładu Karnego we W., łącznie kwoty 360 000 zł tytułem: a) zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem przez pozwanego dóbr osobistych powoda w postaci godności oraz € prawa do intymności, w związku z osadzeniem w Areszcie Śledczym w P. i Zakładzie Karnym we W., w warunkach sprzecznych z minimalnymi standardami wyznaczonymi przez obowiązujące prawo w kwocie w wysokości 160 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty; b) zadośćuczynienia za rozstrój zdrowia jakiego doznał powód w Areszcie Śledczym w P. i w Zakładzie Karnym we W. w kwocie 200 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu, sa Nadto powód domagał się zasądzenia od pozwanego renty w wysokości 1200 zł miesięcznie począwszy od dnia wyrokowania, płatnej do dnia 10-ego każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek ( raty, z uwagi na utratę zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenie potrzeb powoda i zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość. Jednocześnie powód wniósł o ustalenie, że pozwany będzie ponosić odpowiedzialność za wszelkie dalsze, mogące ujawnić się w przyszłości następstwa schorzeń, których nabawił się powód w trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w P. i Zakładzie Karnym we W. jak również tych, które uległy pogłębieniu w następstwie nieprawidłowego leczenia w/w jednostkach. W uzasadnieniu powód wskazał, że żądania związane są z naruszeniami jego dóbr osobistych tj. godności, prawa do intymności i zdrowia oraz utrudnianiem powodowi prawa do opieki zdrowotnej - w szczególności poprzez osadzanie go W przeludnionych celach, niezapewnienie odpowiedniej wentylacji i oświetlenia celi oraz --- STRONA 3 --- Sygn. akt IC 2625/10 2 4 poprzez brak prawidłowego leczenia - powód wskazał, że nie zapewniono mu właściwej opieki medycznej, nie dokonano właściwego rozpoznania chorób na jakie zapadł i nie zastosowano właściwego leczenia. W odpowiedzi na pozew z dnia 10 października 2011 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczeń powoda za okres przed 30 września 2007 roku. Pozwany wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Ć W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany wskazał, że nie ulega wątpliwości, że w chwili wytoczenia powództwa upłynęły trzy lata od zajścia tak umiejscowionych wczasie okoliczności, na których rzekome zajście powołuje się powód. Nadto pozwany wskazał, że w jego ocenie powództwo jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie - powód w żadnym wypadku nie udowodnił wystąpienia szkody, winy pozwanego, związku przyczynowego oraz-bezprawnego działania sprawcy ewentualnej szkody. Pozwany zakwestionował także pozostałe wnioski dowodowe powoda dotyczące zwrócenia się przez sąd ze zobowiązaniem do przedłożenia wskazanych przez powoda instytucji. Co więcej, pozwany powołał również wnioski dowodowe w postaci przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy Zakładu Karnego we W. oraz Aresztu Śledczego w P. T Ć Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest kilkakrotnie odbywał karę pozbawienia wolności przebywając m. in. w Areszcie Śledczym w P. i Zakładzie Karnym we W. . W okresie od 27 sierpnia 2007 roku do 15 kwietnia 2009 roku, od 6 maja 2009 roku do 10 marca 2010 roku i od 21 kwietnia 2010 roku do 17 lutego 2011 roku był osadzony w Zakładzie Karnym we W. Karę pozbawienia wolności w celi przeludnionej tj. w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m? odbywał w okresie od 1 października 2007 roku do 8 Kwietnia 2009 roku (18 miesięcy), od 19 sierpnia 2009 roku do 31 sierpnia 2009 roku (13 dni), od 14 września 2009 roku do 16 września 2009 roku (3 dni), od 20 października 2009 roku do 16 listopada 2009 roku (27 dni), od 28 kwietnia 2010 roku do 14 maja 2010 roku (17 dni). We wszystkich celach, w których przebywał powód, była zamontowana kratka wentylacyjna, zapewniająca wymianę grawitacyjną HO ęąęeęeeęeęęę6eEEEEEEEEEEEEURRERZRREEEEI=—==E=R=NU =—UI5—- UE ggg] --- STRONA 4 --- Sygn. akt I C 2625/10 r 3 | powietrza i gwarantująca parametry jakości powietrza dostosowane do funkcji mieszkalnych tych pomieszczeń, choć zdarzały się sytuacje nieprawidłowego działanie sytemu wentylacyjnego. W dniu 27 maja 2011 roku przeprowadzana była okresowa kontrola przewodów kominowych, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości. W dniu 25 maja 2011 r. dokonano sprawdzenia stanu technicznego sprawności elementów narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, przydatności do użytkowania, estetyki obiektu i jego otoczenia. Podczas kontroli okresowej w tym zakresie również nie stwierdzono nieprawidłowości. Administracja Zakładu Karnego we W. wydawała powodowi środki higieny osobistej stosownie do uregulowań C rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych dla osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.03.186.1820). Powód stosownie do art. 30 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno- porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności powód raz w tygodniu miał zapewnioną ciepłą kąpiel. Co więcej, kąpiele odbywały się w oddzielnym pomieszczeniu z zachowaniem poszanowania zasad godności ludzkiej, jedno sitko prysznicowe przeznaczone jest dla jednego kąpiącego się osadzonego, a podłogi wyłożone są wykładziną antypoślizgową o właściwościach antybakteryjnych i antygrzybicznych. Bezsporne, a nadto dowód: zeznania powoda (k. 273-277), G notatka służbowa z dnia 19 września 2010 roku notatka służbowa z dnia 12 września 2011 roku, (k. 180-184) notatka służbowa z dnia 7 kwietnia 2015 r. (k. 790-793), decyzje dyrektora ZK we W. wydane od dnia 16.10.2008 r. do dnia 13.11.2009 r. (k. 795 -807), je zeznania świadków D. O. (k. 478) i A.Z. (k. 475-476). Podczas odbywania kary u powoda ujawniły się dolegliwości układu krążenia, w tym problemy z sercem. Choroba niedokrwienia kończyn dolnych rozwijała się u powoda bardzo stopniowo, a początkowo była maskowana przez inne dolegliwości, takie jak zmiany zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa. Odczuwał osłabienie, bóle w klatce piersiowej i duszności. Po jednorazowym zasłabnięciu powód był hospitalizowany w oddziale Chorób Wewnętrznych Aresztu Śledczego w P. w dniach Hee QT EEE EEEE ERRNNNNNNNNNNNNNNNNONO—<©€(©C NCT --- STRONA 5 --- Sygn. akt I C 2625/10 4 ! 11-30 stycznia 2007 roku i wypisany z rozpoznaniem zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo - krzyżowego, niewydolnością tętnic kręgowych zarostowym zwężeniem tętnic kończyn dolnych. Ponownie hospitalizowany był w dniach 24 kwietnia - 22 maja 2007 roku, kiedy to wykonano koronarografię, w której stwierdzono graniczne (50% ) zwężenie tętnicy zstępującej przedniej, niedrożną tętnicę diagonalną I i 40% zwężenia w dominującej gałęzi okalającej. Został wypisany z rozpoznaniem dławicy piersiowej stabilnej, zarostowym zwężeniem tętnic kończyn dolnych i zaleceniem pobierania leków. W latach 2007 -2010 powód był kilkukrotnie konsultowany przez kardiologa. W wykonywanym podczas odbywania kary w dniu 23 grudnia 2008 roku badaniu echokardiograficznym stwierdzono brak zaburzeń (7 kurczliwości odcinkowej EF 67%, zaburzenia relaksacji ścian lewej komory, a próba | wysiłkowa wykonanaw tym dniu była niediagnostyczna. W dniu 16 grudnia 2010 roku wynik echokardiografii obciążeniowej był ujemny nie wskazujący na ograniczenie rezerwy wieńcowej. Ostatnia konsultacja w zakładzie karnym miała miejsce w dniu 16 grudnia 2010 roku z rozpoznaniem dławica piersiowej CCS II. W dniach 21-24 lutego 2011 roku powód był hospitałizowany w Oddziale Chirurgii Naczyń w Szpitalu Klinicznym P. i wypisany z rozpoznaniem miażdżycy tętnic kończyn, przewlekłą chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami przemian lipidów i innymi lipidemami. Podczas hospitalizacji był konsultowany przez kardiologa z zaleceniem wskazania koronarografii i z tego powodu czasowo zdyskwalifikowany do zabiegu operacyjnego. W dniach 3 marca 2011 r - 10 marca 2011 r. powód był hospitalizowany na skutek zawału serca w Szpitalu Wojewódzkim w P. na Oddziale Kardiologiczno - Internistycznym z Pododdziałem Intensywnej Opieki Kardiologicznej. Został Ć wypisany z rozpoznaniem zawału serca i inplantacja stentu, pozawałowej dysfunkcji skurczowej lewej komory, miażdżycą zrostowa tętnic kończyn dolnych i nieprawidłową tolerancją glukoży oraz subkliniczną nadczynnością tarczycy. Podczas hospitalizacji wykonano koronarografię, w której stwierdzono zwężenia krytyczne w gałęzi przedniej zstępujące, niedrożność gałęzi okalającej i 30% zwężenia w recesywnej prawej tętnicy wieńcowej. Wykonano jednoczasowo plastykę gałęzi okalającej i inplantację stentu metalowego. W dniu 1 czerwca 2011 roku powodowi wykonano kontrolną koronarografię i planowaną plastykę gałęzi zstępującej przedniej z inplantacją stentu. Następnie w dniach 28 czerwca do dnia 15 lipca 2011 r. powód przebywał w Szpitalu Wojewódzkim w P., na Oddziale Rehabilitacji Kardiologicznej, gdzie rozpoznano u powoda uszkodzenie mięśnia sercowego w przebiegu choroby niedokrwienia serca z przebytym zawałem serca STEMI z NZK PTCA LCx stan po a si --- STRONA 6 --- Sygn. akt IC 2625/10 5 A PTCA LAD+BMS w stadium B niewydolności serca wg ACC/AHA, a ponadto zwyrodnienie wielostanowe, rwę kulszową, miażdżycę tętnic kończyn dolnych i hiperlipidemię. W dniach 7-12 czerwca 2012 roku powód był ponownie hospitalizowany Oddziale Chirurgii Naczyń w Szpitalu Klinicznym P. w celu wykonania wszycia protezy aortalno-dwuudowej. Ostatnia hospitalizacja w powodów kardiologicznych miała miejsce w dniach 23-25 maja 2013 roku z rozpoznaniem dławicy piersiowej CCS II, stanu po zawale serca STEMI, stanu po NZK, miażdżycy tętnic kończyn, stanu po wszyciu protezy aortalno-dwuudowej, subklinicznej nadczynności tarczycy, nieprawidłowej tolerancji glukozy, dyskopatii odcinka szyjnego kręgosłupa, dyskopatii odcinka lędźwiowo-krzyżowego | kręgosłupa i (7) zapaleniem błony śluzowej żołądka. Dowód:: zeznania powoda (k. 272-281), opinia z dnia 5 listopada 2013 roku (k. 589-591), przesłuchanie biegłego sądowego J.K. (k. 649-652), opinia z dnia 2 grudnia 2014 r. (706-710), opinia z dnia 28 sierpnia 2012 r. (k. 500), orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr akt 3015779 z dnia 1 września 2006 roku (k. 119-120) opinia z dnia 14 listopada 2012 r. (k. 514-524), przesłuchanie biegłego sądowego A.B. (k. 571). ( Opinia z dnia 2 grudnia 2014 roku (k. 706-710). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty urzędowe i prywatne zgromadzone w niniejszej sprawie, w oparciu o zeznania powoda, w oparciu o zeznania świadków: A.Z. oraz D.O, a także w oparciu o opinie sporządzone przez biegłego sądowego lekarza medycyny JK, biegłego sądowego lekarza medycyny A.B. biegłego sądowego doktora nauk medycznych J.B. oraz biegłego doktora nauk medycznych A.B.- K. s Zgromadzone w sprawie dokumenty urzędowe i prywatne należało uznać za w pełni wiarygodne. Zgodnie z treścią art. 244 k.p.c. dokumenty urzędowe stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zgodnie natomiast z treścią ZA A onek SA e do ie A ia dek io odnie b a An a --- STRONA 7 --- Sygn. akt IC 2625/10 Ę: 6 : art. 245 k.p.c. dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Zgromadzone w sprawie dokumenty nie były kwestionowane przez strony. Również Sąd nie znalazł podstaw aby kwestionować zgromadzone w sprawie dokumenty urzędowe i prywatne z urzędu. Za wiarygodne, choć mało przydatne, jako zbyt ogólnikowe należy uznać zeznania świadka A.Z. oraz D.O. w zakresie stanu zdrowia powoda oraz świadczonej wobec niego opieki medycznej w zakładach karnych. Za nieprzydatne w całości uznać należało zeznania Pana D.M., Pana R. 8. oraz Pana M.P. - świadkowie nie mieli wiedzy dotyczącej stanu zdrowia powoda oraz Ć wskazywali jedynie na pobieżną znajomość z powodem. Za przydatne w niniejszej sprawie uznać należało opinie sądowo - lekarskie. W opinii tych wskazano, jak przedstawiał się stan zdrowia powoda, czy były wskazania do leczenia operacyjnego powoda. Zarówno opinie pisemna jak i przesłuchania biegłych sądowych na rozprawach były wyczerpujące, w sposób jasny określające sytuację i stan powoda. Podkreślenia wymaga fakt, iż opinie wszystkich biegłych okazały się spójne jeśli chodzi o końcowy wniosek co do prawidłowego procesu leczenia powoda podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Ć Z treści uzasadnienia pozwu, a także dalszych oświadczeń powoda można wywieść, iż dochodził on swych roszczeń z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, której przyczyną były zaniechania pozwanego w stosunku do powoda w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w P. oraz Zakładzie Karnym we W. . To zaniechania doprowadziły do naruszenia jego dóbr osobistych: zdrowia, godności osobistej i prawa do intymności poprzez niezgodne z prawem, nieludzkie i poniżające traktowanie, wynikające z umieszczenia go w celi, której powierzchnia kształtuje się na poziomie niższym od 3 m2, a także niezapewnienia godziwych warunków bytowania, tj. odpowiednich urządzeń sanitarnych i wentylacji w celach, wyposażenia cel, a także brak zapewnienia powodowi odpowiedniej opieki-medycznej. Podstawą prawną żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr EE UUWNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNN NN --- STRONA 8 --- Sygn. akt I C 2625/10 7 | osobistych jest art. 24 $ 1 kc w zw. z art. 448 kc Poszkodowany (powód) aby uzyskać zadośćuczynienie pieniężne musi, stosownie do postanowień art. 6 kc i art. 232 kpc., wykazać: | 1) naruszenie dobra osobistego, 2) winę sprawcy (przy czym w wypadku odpowiedzialności Skarbu Państwa za bezprawne zachowania jego funkcjonariuszy wystarczające jest wykazanie przesłanki bezprawności), 3) powstania krzywdy w określonych rozmiarach, s 4) istnienia związku przyczynowego pomiędzy zawinionym naruszeniem dobra [' osobistego a powstałą krzywdą. W świetle powyższego, rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi rozważyć, czy działanie pozwanego było bezprawne. Przepis art. 23 kc zawiera ogólną zasadę, że dobra osobiste, wymienione: w, nim jedynie przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z treścią art. 24 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej r formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Możliwość taką ustawodawca przewidział w art. 448 kc Przepis art. 24 kc statuuje domniemanie bezprawności działania naruszającego czyjeś dobro osobiste. Domniemanie bezprawności, które ustanowił ustawodawca w art. 24 kc zwalnia jedynie stroną domagającą się ochrony dobra osobistego od wykazania, że działanie naruszające cudze dobro osobiste było bezprawne. Nie zwalnia natomiast takiej osoby od wykazania, że do naruszenia jej dobra osobistego doszło na skutek działania czy też zaniechania sprawcy. Innymi słowy, w realiach niniejszej sprawy na powodzie spoczywał ciężar www --- STRONA 9 --- Sygn. akt I C 2625/10 8 : udowodnienia, że nie zapewniono mu odpowiedniej opieki zdrowotnej oraz prawa do godnego i humanitarnego traktowania, że był poniżany i źle traktowany, natomiast na pozwanym ciążył obowiązek wykazania, iż organizując odbywanie kary pozbawienia wolności, działał zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 30 Konstytucji, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona stanowi obowiązek władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim wszędzie tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu < zastosowanego środka represji. W judykaturze (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06,OSNC 2008, nr 1, poz. 13; z dnia 2 października 2007 r., IL CSK 269/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 75, a także z dnia 17 marca 2010 r., II CSK 486/09, LEX nr 599534) trafnie zwrócono uwagę, że wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych obowiązków demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z norm prawa międzynarodowego. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr38, poz. 167i 169) każda osoba pozbawiona wolności musi być traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Zasady powyższe zostały recypowane do polskiego porządku prawnego i wyrażone w art. 40,41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji. ( W z tym związku w ocenie Sądu odbywanie kary pozbawienia wolności w ? przeludnionych celach może stanowić przejaw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia godności osób pozbawionych wolności. Na gruncie prawa polskiego może uzasadniać żądanie zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 24 w związku z art. 448 k.c. jako naruszające dobra osobiste skazanego: godność i prawo do intymności. Takich warunków nie można uznać za uzasadniony i normalny element kary pozbawienia wolności. W art. 110 $ 2 zdanie 2 k.k.w. ustawodawca określił minimalną powierzchnię celi mieszkalnej, jaka powinna przypadać na jednego skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności, na poziomie 3 m2. Przepis ten wyznacza więc jeden z elementów służących zapewnianiu humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Tylko zaś w takich warunkach możliwe jest zagwarantowanie, że wykonywanie tej kary odbywać się będzie przy poszanowaniu A a o] --- STRONA 10 --- Sygn. akt I C 2625/10 9 godności osób, wobec których jest stosowana. Naruszenie tego przepisu poprzez umieszczenie powoda w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w celi przeludnionej, w której powierzchnia na jednego skazanego jest mniejsza niż 3 m2, niewątpliwie godzi w jego dobra osobiste, a w szczególności jego godność i prawo do intymności. 4 Rozpoznając zgłoszone przez powoda roszczenie o zadośćuczynienie Sąd w pierwszej kolejności rozważył jednak podnoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Do przedawnienia roszczenia majątkowego powoda znajduje zastosowanie (CC przepis art. 4421 $ 2 Ke, regulujący kwestię "przedawnienia roszczeń o naprawienie | szkody wyrządzonejczynem niedozwolonym. Wskazuje na to usytuowanie art. 445 Kc. w tytule VI księgi trzeciej K.c. „Czyny niedozwolone”. Zgodnie z tym uregulowaniem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się oszkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Według twierdzeń powoda do wyrządzenia krzywdy doszło w trakcie jego pobytu w Areszcie Śledczych w P. oraz Zakładzie Karnym we W. . Odnosząc się do poszczególnych zarzutów powoda pod adresem pozwanego to działania tego ostatniego musiały ustać najpóźniej z chwilą opuszczenia przez powoda konkretnej jednostki penitencjarnej. Wnosić bowiem należy, że powód opuszczając Aresztu Śledczego w P. miał świadomość bezprawności zachowań funkcjonariuszy pozwanego, ( na skutek których dochodziło do naruszeń dóbr osobistych. Dlatego też Sąd uznał, iż A przedawniły się roszczenia powoda zgodnie ze złożonym zarzutem pozwanego tj. na trzy lata przed wytoczeniem niniejszego powództwa, to jest przez dniem 30 września 2007 roku. I tym zarzutem i taką datą wskazaną przez pozwanego Sąd był związany. Sąd nie podzielił zarzutu pełnomocnika pozwanego, aby skorzystanie przez stronę pozwaną z zarzutu przedawnienia stanowiło nadużycie prawa i aby było to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powód nie wskazał, aby zaszły jakieś nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające mu skuteczne wytoczenie powództwa w okresie wcześniejszym, w szczególności by miało to miejsce z winy pozwanego, który następnie skorzystał z zarzutu przedawnienia. Dlatego też rozpoznając zgłoszone przez powoda roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych Sąd skoncentrował się na okolicznościach O OOEEEERRRRRRURRERRRRNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNH --- STRONA 11 --- Sygn. akt IC 2625/10 10 i dotyczących warunków, w jakich odbywał on karę pozbawienia wolności w okresie, za który domagał się rekompensaty, przy uwzględnieniu podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia co do roszczeń sprzed 30 września 2007 roku , z więc okresu dawniejszego niż trzy lata przed wytoczeniem powództwa. Co oznaczało, iż przedmiotem rozpoznania przez Sad był jedyne okres, w którym powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym we W.. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w aktach sprawy brak dowodów potwierdzających część zarzutów kierowanych przez powoda pod adresem administracji Zakładu Karnego we W. . Tym niemniej, jak wynika z akt sprawy, powód w omawianym okresie był zakwaterowany w celach przeludnionych, w których na (1 jednego skazanego przypadało mniej niż 3 m? powierzchni celi. Z dokumentacji przedłożonej przez pozwanego wynika jednoznacznie, że powód przebywał w przeludnionych celach, łącznie przez okres ok 20 miesięcy. Dodatkowo cele, w których przebywał powód nie były odpowiednio oświetlone, i występowały problemy z prawidłowym funkcjonowaniem wentylacji. Przesądziwszy fakt naruszenia sfery dóbr osobistych powoda do rozważenia pozostała kwestia, czy doszło do tego z powodu bezprawnych zachowań pracowników pozwanego Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 417 $ 1 k.c. Skarb Państwa odpowiada jedynie za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa w oparciu o art. 417 $ 1 k.c. jest bezprawne działanie lub zaniechanie danej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, szkoda i ( związek przyczynowy pomiędzy danym zachowaniem a szkodą. Skoro powód zdołał udowodnić, że na skutek zaniedbań administracji Zakładu Karnego we doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, to - zgodnie z tym, co już wyżej zasygnalizowano - na pozwanym spoczywał ciężar_wykazania, iż zaniedbanie te nie nosiły cechy bezprawności. W toku postępowania pozwana wywodziła, że podejmowane przez administrację jednostki penitencjarnej działania mieściły się w ramach obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności znajdowały usprawiedliwienie w treści art. 248 $ 1 kk.w. Powołany przepis stanowił, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2. O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Przepis art. 248 k.kw. został uznany wyrokiem Trybunału OREW ZWWNWNNNNNNNNNNNNNNNNNNNN --- STRONA 12 --- Sygn. akt IC 2625/10 1 3 Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. (sygn. aktSK 25/07) za niezgodny z Konstytucją RP, jednakże Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę przez niego mocy obowiązującej o osiemnaście miesięcy. W związku z tym stracił on moc dopiero z dniem 6 grudnia 2009 r. Do tego czasu stanowił element porządku prawnego i mógł znaleźć zastosowanie w stosunku do powoda. Pozwany, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, że Państwo ma obowiązek zapewnienia godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, niemniej nie można z tego wywieść usprawiedliwionego wniosku, że w każdym wypadku przeludnienia celu poniżej 3 m? na jedną osobę - w okresie obowiązywania art. 248 $ 1 kkw - w razie spełnienia przesłanek z tego przepisu Ć występuje odpowiedzialność pozwanego. W ocenie Sądu pozwany jednak nieprawidłowo zastosował przepis art. 248 k.k.w. Tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach określonych w art. 248 k.k.w. i przy zachowaniu trybu postępowania wskazanego w tym przepisie oraz w przewidzianych w nim przepisach wykonawczych, może dojść do ograniczenia wielkości powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3 m?, jednakże jedynie na czas określony. Musi to być czas ściśle określony i nie nadmiernie długi, chodzi bowiem o wyjątek od zasady. Wskazać należy, że artykuł 248 k.k.w. znajduje się w przepisach przejściowych k.k.w. Przepis ten (oraz akty wydane na jego podstawie) tworzą lex specialis wobec art. 110 k.k.w. Normuje więc sytuację szczególną, która powinna mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy trzeba odstąpić od reguły. Przewidziane odstępstwo ma zatem charakter wyjątku, zatem dla jego zastosowania należy dochować wszelkich wymogów wynikających z art. 248 k.k.w. Wynika stąd, że do C każdego odstępstwa od najniższej normy należy podać, czy i jakie „szczególnie uzasadnione wypadki" zaistniały oraz określić czas ich trwania (por. wyrok SA w Katowicach z 22 maja 2009r. I ACa 284/09.). Pod pojęciem "szczególnie uzasadniony wypadek" należało rozumieć przypadek nadzwyczajny, szczególny, a nie każdą, dowolną sytuację (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, SK 25/07). Pod pojęcie to mogły podpadać takie sytuacje jak np. wzrost liczby przestępstw i wyroków skazujących na bezwzględne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu wojennego, wyjątkowego lub klęski żywiołowej, wystąpienie stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego-w zakładzie karnym (por. art. 110 $ 2a i 2b k.k.w. w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 grudnia 2009 r.). Ciężar dowodu co do okoliczności wyjątkowych obciąża tego, kto z wyjątku tego wyprowadza dla siebie WWR NNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNN HOW --- STRONA 13 --- Sygn. akt I C 2625/10 12 : korzyści. Skoro pozwany zastosował art. 248 k.k.w., powinien wykazać, że umieszczenie powoda w celach poniżej 3 m? miało charakter wyjątkowy oraz nastąpiło jedynie na czas określony (por. K. Czerwińska- Karolak Przegląd Prawa Publicznego 2008/11/59, zob. też N. Pawłowska PiP 2007/6/76). Do stwierdzenia wystąpienia "szczególnie uzasadnionego wypadku", a także do spełnienia przez Zakład Karny innych wymogów formalnych umożliwiających legalne zastosowanie normy wynikającej z art. 248 k.k.w., nie wystarcza ogólnikowe powołanie się na istniejący w kraju stan przeludnienia zakładów karnych (por. wyrok SN z 17.03.2010 r., II CSK 486/09, Lex nr 599534). Do tego zaś sprowadzała się jedynie obrona pozwanego, który - poza ogólnym stwierdzeniem o zaistnieniu przesłanek do zastosowania wyjątkowej Ć normy - nie przedłożył nie tylko żadnych dowodów, wskazujących na występowanie takich obiektywnych okoliczności, czasu ograniczenia powierzchni cel, ale również dokumentów potwierdzających fakt zawiadomienia o wprowadzonych ograniczeniach właściwego sądu penitencjarnego. Reasumując, w ocenie Sądu część działań pozwanego polegająca na osadzeniu powoda przez okres 20 miesięcy w celach, które nie spełniły wymogu określonego przez art. 110 $ 2 k.k.w. tj. miało charakter bezprawny i nie znajdowało oparcia w art. 24881k.kw. Wskazać jednak należy, że po utracie mocy omawianego przepisu, tj. po dniu 6 grudnia 2009 roku Dyrektora Zakładu Karnego we W. wydawał zarządzenia sprawie umieszczania osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m”. Jednak nie miało to wpływu na zwolnienie pozwanego z ( odpowiedzialności. Jak już wcześniej wskazano, do przypisania odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa nie ma konieczności wykazywania winy w działaniu bądź zaniechaniu jego funkcjonariuszy. Art. 417 $1 k.c. wymaga jedynie bezprawności działania bądź zaniechania pozwanego. Sąd stosując art. 417 k.c. ocenia całokształt działalności państwa w tej sferze. Jest oczywiste, że represyjna polityka państwa przy niezapewnieniu podstawowych warunków dla jej realizacji (wykonywania kary pozbawienia wolności) nie może usprawiedliwiać naruszania dóbr osobistych skazanego (godności i intymności) przez umieszczenie go przez długi czas w celach przeludnionych oraz z zawsze prawidłowo działającą wentylacją. Państwo bowiem, na mocy przytoczonych wyżej przepisów prawa międzynarodowego i Konstytucji ma obowiązek takiego zorganizowania systemu penitencjarnego, aby skazani odbywali 0 eee EEEEEEEEEEEEEIEEZRERMKEERĘEREIEKmIDEIIIENIKXŹEIRERĘNMNJJEEEMUM'UDRODDDDDDDDJ. |] --- STRONA 14 --- Sygn. akt IC 2625/10 13 | karę w warunkach humanitarnych. Jeśli tego nie czyni, mamy do czynienia co najmniej z winą organizacyjną po Stronie najwyższych organów władzy publicznej odpowiedzialnych za funkcjonowanie i finansowanie więziennictwa. Oczywiście mogą zdarzyć się sytuacje wyjątkowe, niespodziewane i niemożliwie do przewidzenia, kiedy w krótkim czasie następuje tak poważny wzrost liczby więźniów, że możliwe do podjęcia działania (np. na podstawie art. 248 k.k.w.) nie pozwalają szybko zaradzić powstałej sytuacji. W takich okolicznościach nie może być mowy o winie organizacyjnej. W niniejszej sprawie nie zostały jednak przedstawione żadne dowody, które by taką wyjątkową sytuację potwierdzały oraz wskazywały na podjęcie przez odpowiednie organy władzy publicznej adekwatnych działań, które w rozsądnej (perspektywie czasowej pozwolą rozwiązać problem. Przeciwnie, z odpowiedzi na pozew wprost wynika, że w pozwanej jednostce występowało zjawisko przeludnienia. Pozwany nie wykazał więc ani sytuacji nagłej, ani odpowiedniego przeciwdziałania jej. Naruszenie godności człowieka z natury rzeczy rodzi u niego negatywne przeżycia psychiczne. Doznanie przez powoda krzywdy było więc oczywiste. Także istnienie normalnego związku przyczynowego (art. 361 $ 1 k.c.) pomiędzy bezprawnym zachowaniem pozwanego, a naruszeniem godności osobistej powoda i odniesioną przez niego z tego tytułu krzywdą było niewątpliwe. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że w sprawie zachodziły wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego za krzywdę powoda (art. 448 k.c.). W tej sytuacji należało jeszcze przesądzić, czy w okolicznościach sprawy żądana przez powoda forma rekompensaty krzywdy jest uzasadniona. Prawo cywilne bowiem Ć kładzie nacisk przede wszystkim na naprawienie krzywdy przez zastosowanie środków ochrony niemajątkowej, które są ukierunkowane na usunięcie jej skutków. Wynika to z brzmienia art. 24 k.c, w którym w razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych wskazuje się przede wszystkim na możliwość żądania, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła niezbędnych czynności, w szczególności złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Natomiast możliwość żądania zadośćuczynienia pieniężnego wskazana jest w tym przepisiejako dodatkowe, uzupełniające roszczenie, stanowiące formę dodatkowego zrekompensowania krzywdy. W ocenie Sądu najwyższa waga naruszonego dobra osobistego (godności i intymności - jednych z najważniejszych dóbr osobistych człowieka), stosunkowo długi i nieprzerwany czas utrzymywania się stanu go naruszającego, oczywista przewaga pozycji pozwanego i jego funkcjonariuszy nad powodem, która czyniła każde He EEEE EEEE c c | --- STRONA 15 --- Sygn. akt I C 2625/10 l 14 : naruszenie praw tego ostatniego boleśniejszym oraz fakt, że przeproszenie powoda przez pozwanego stanowiłyby dla niego w tej sytuacji tylko niewielką satysfakcję, przemawiały za przyznaniem powodowi zadośćuczynienia pieniężnego. Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i długość okresu doznawania przez pokrzywdzonego ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Jednocześnie przypomnieć należy, że zakres krzywdy należy oceniać nie według subiektywnego odczucia pokrzywdzonego, ale według miar zobiektywizowanych, odwołujących się nie tylko do tych odczuć, ale przede wszystkim do obiektywnego (O postrzegania tej krzywdy w odbiorze społecznym. Odnosząc się do wskazanych wyżej przesłanek, należy przypomnieć, że w przypadku powoda zostało naruszone jedno z najistotniejszych dóbr osobistych. Naruszenie to miało charakter-długotrwały - skarżący był nim dotknięty przez okres 20 miesięcy. Jednocześnie jednak charakter doznawanej przez powoda krzywdy nie był szczególnie przykry, nie była ona też bardzo intensywna. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że powód odbywa karę pozbawienia wolności i już przez to znalazł się w niezwykle niekomfortowej sytuacji, wywołanej jego własnym zachowaniem, a stanowiącej element kary. | 7 Nadto powód wiele lat odbywał karę pozbawienia wolności, przywyknął więc do trudnych warunków egzystencji. Wskazać też należy, że warunki panujące w jednostkach penitencjarnych nie powstrzymały powoda od popełniania kolejnych Ć przestępstw, co może prowadzić do przekonania, że niedogodności, które wskazywał powód nie są dla niego tak bardzo uciążliwe, aby były wstanie odstraszyć go od popełniania kolejnych czynów. Zadośćuczynienie ma zaś na celu jedynie naprawienie tej części krzywdy, która związana jest z niezgodnym z prawem zwiększeniem uciążliwości odbywania kary pozbawienia wolności. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że za czas przebywania powoda w warunkach urągających jego godności należy mu się rekompensata. W takim stanie rzeczy Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, (pkt 1 wyroku). O roszczeniu odsetkowym Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. Powód domagał się zasądzenia odsetek za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu, co miało OREW NNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNH --- STRONA 16 --- Sygn. akt I C 2625/10 15 | miejsce w dniu 12 września 2011 roku. Dlatego Sąd zasądził odsetki za opóźnienie, od dnia następnego po tej dacie, czyli od 13 września 2011 roku (pkt 1 wyroku). W niniejszej sprawie powód podnosił także, że był leczony w sposób nieprawidłowy. Mianowicie zgodnie z twierdzeniami powoda jego stan zdrowia podczas przebywania w Zakładzie Karnym we W. i Areszcie Śledczym w P. uległ znacznemu pogorszeniu, głównie ze względu na brak należytej diagnozy i nieprawidłowości w leczeniu, a szczególne skutki tych działań uwidoczniły się po opuszczeniu przez niego Zakładu Karnego we W., bowiem wówczas doznał zawału mięśnia sercowego. Powód wskazuje, że ze względu na zgłaszane przez niego osobom sprawującym opiekę medyczną w zakładach karnych dolegliwości bólowe, powinien (7 zostać skierowany na specjalistyczne badania, które dałyby obraz jego stanu zdrowiai pozwoliły na rozpoczęcie odpowiedniego leczenia. Powód zarzuca również brak całodobowej opieki zdrowotnej zarówno w Areszcie Śledczym w P. jak i Zakładzie Karnym we W. . Zdaniem powoda następstwem nieprawidłowej diagnozy oraz leczenia jest obecnie konieczność nieustannej kontroli medycznej i poddania się przez powoda operacji tętnic kończyn dolnych. Powód wskazuje również na brak wystarczającego sprzętu medycznego w Zakładzie Karnym we W., co uniemożliwiało prowadzenie wymaganych badań i stałej kontroli stanu zdrowia powoda. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że opinie biegłych sądowych sporządzone w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują, że opieka medyczna w Zakładzie Karnym we W. oraz Areszcie Śledczym w P. była na odpowiednim poziomie. W opiniach biegli wskazali również, że możliwe jest, iż złe warunki A jednostkach penitencjarnych w zakresie sprzętu medycznego mogły przyczynić się do szybszego postępowania choroby powoda, ale wpływały na to również inne czynniki takie jak wcześniejsze palenia przez powoda tytoniu, niewydolność serca i niewydolność oddechowa powoda oraz jego styl życia i warunki dziedziczne. Również biegły sądowy wskazał jednoznacznie w opinii z dnia 14 listopada 2012 r., że wobec powoda zastosowane w zakresie chirurgii ogólnej, traumatologii i ortopedii adekwatne leczenie do schorzeń powoda oraz we właściwym czasie dokonano diagnozy i wdrożono leczenia w czasie jego pobytu zarówno w Areszcie Śledczym w P. jak i Zakładzie Karnym we W. T Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż zarzuty powoda dotyczące nieodpowiedniej opieki medycznej okazały się chybione, co zostało wskazane z opinii biegłych oraz w toku przesłuchania biegłych na rozprawach zatem powództwo FS R R SPRA PIR PO OSO POZ OPORY ROEE ZPO CE RE POR] --- STRONA 17 --- Sygn. akt IC 2625/10 16 : ulegało więc oddaleniu jako niezasadne (pkt 2 wyroku). Powód domagał się też zasądzenia od pozwanego renty wyrównawczej w kwocie po 1200 zł miesięcznie, z uwagi na utratę zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenie potrzeb powoda i zmniejszenie się jego widoków powodzenia na przyszłość. Zgodnie z art. 444 $ 1 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także „sumę potrzebną na koszt przygotowania do innego zawodu. Paragraf 2 tego artykuł : precyzuje, że jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Z kolei art. 445 $ 1 kc wskazuje, że w wypadkach przewidzianych wartykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Ubiegając się o rentę należy wykazać zdarzenie sprawcze powodujące szkodę na osobie, a także związek między tym zdarzeniem a szkodą, trzeba także wykazać samą szkodę. W niniejszej sprawie powód w żaden sposób nie wykazał zasadności dochodzonego przez siebie roszczenia. G Zgodnie bowiem z treścią art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przesłanką wymaganą do przyjęcia odpowiedzialności deliktowej poza wystąpieniem zdarzenia jest zaistnienie szkody powstałej w jej wyniku. Przez szkodę rozumie się nie tylko szkodę majątkową, ale także i szkodę niematerialną. Szkody majątkowej nie można utożsamiać ze szkodą na mieniu. Postacią bowiem szkody majątkowej jest także tzw. szkoda na osobie. Polega ona na takim naruszeniu dóbr określonej osoby, w następstwie którego dochodzi obok lub wespół z wyrządzeniem krzywdy w sposób pośredni do negatywnych następstw w majątku tej osoby. Z reguły ze szkodą na osobie mamy do czynienia, gdy w następstwie spowodowanego uszkodzenia ciała doszło do potrzeby pokrycia kosztów leczenia. --- STRONA 18 --- | Sygn. akt I C 2625/10 17 |! Kolejną przesłanką konieczną dla przyjęcia odpowiedzialności deliktowej jest także występowanie związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem, a szkodą. Zgodnie z teorią przyczynowości adekwatnej związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy gdy w zestawie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jako takiego, wymagane bowiem jest stwierdzenie, że chodzi o następstwo normalne, Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, że zadaniem powoda było wykazanie, że powód doznał uszczerbku na zdrowiu, że utracił zdolność do pracy zarobkowej (dodatkowo powinien wykazać, że zarabiał, lub był w stanie C zarabiać na poziomie 1200 zł miesięcznie - bo renty w takiej wysokości domagał się powód), oraz że za ten uszczerbek na zdrowiu odpowiada pozwany. W ocenie Sądu powód nie wykazał też, jakoby doznał szkody, związanej z pobytem w zakładzie karnym, jeśli zaś chodzi o ogólne stwierdzenie, że pobyt w jednostce penitencjarnej zmniejsza szansę na atrakcyjne zatrudnienie w warunkach wolnościowych, to niedopuszczalnym jest twierdzenie, że odpowiedzialność za to ponosi pozwany. Fakt, że na rynku pracy skazanym trudniej o satysfakcjonujące zatrudnienie i wynagrodzenie jest konsekwencją wcześniejszych działań skazanych - tj. gdyby nie dopuścili się oni popełnienia czynów niedozwolonych nie byliby osobami skazanymi, w konsekwencji nie-doprowadziliby do sytuacji, w której na rynku pracy postrzegani są jako kandydaci mniej atrakcyjni. Dlatego też Sąd żądanie w tym zakresie powoda (punkt 2. wyroku). o O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. i art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.05.167.1398 ze zm.). Mając na uwadze sytuację finansową i życiową powoda, która była podstawą do zwolnienia go od obowiązku opłacenia pozwu Sąd uznał, iż zasadnym jest nieobciążanie powoda kosztami procesu. Sąd przede wszystkim wziął pod uwagę to, że powód nie posiada takich dochodów ani oszczędności, z których mógłby ponieść koszty procesu. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, obciążanie powoda kosztami procesu pozwanego, a także wydatkami poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa, byłoby nadmiernym obciążeniem fiskalnym dla powoda, dlatego należało orzec jak w pkt 3 wyroku. W związku z powyższym Sąd w punkcie 4 wyroku na podstawie $ 2 ust. 3, $ 6 NE --- STRONA 19 --- | Sygn. akt I C2625/10 18 H pk17, $ 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniu na rzecz adwokat R.G. kwotę 8856 zł tytułem nieuiszczonych przez powoda kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. 7200 zł powiększone o podatek VAT w wysokości 23%), w brzmieniu z daty wniesienia pozwu. ę SSO Agnieszka Wieczorek ( 1: PS OO CNA ROWER |