Wyrok l C 94/11-

--- STRONA 1 --- 'Ł _'M |'-. L Sygn. o_'ktI C 94/11 . WYROK Ľ 'W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2011 r. - _ . Sąd Okręgowy W Przemyślu I Wydział Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący SSO Andrzej Klnz Protokolant : sekt. 'sądowy Aneta Ośmak-Banat ' po rozpoznaniu W dniu 28 grudnia 2011 r_ W Przemyślu na rozprawie- sprowy z powództwa H. D. . przeciwko (___) P (__.) . wJ. . o ochronę dóbr osobistych ' I.-' oddala powództwo, IL- przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego _ W P_ na rzecz pełnomocnik powódki z urzędu radcy prawnej B. K. ulica (___), P_- kwotę 442, 80 (czterysta czterdzieści dwa '80/100) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, IIL- pozostałe koszty procesu między stronanii wzajemnie znosi. ` - --- STRONA 2 --- J1 Sygn. aktl C 94/11 - _ . _ S W _ UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu ' ' z dnia 28 grudnia 2011 r. - ' W pozwie z dnia 11 lutego 2011 r. powódka H. D. wniosła 0 ochronę dóbr osobistych, a to dobrego' imienia i czci oraz wolności odwiedzin chorej córki i domagała się przeproszenia jej za niesłuszne posędzenie o robienie zdj ęóoraz trwający 6 dni zakaz kontaktowania sięi odwiedzin córki W szpitalu poprzez opublikowanie w gazecie (___) przepřosin o treści (___)w J. _przeprasza p. H. D. za naruszenie jej dóbr osobistych W czasie odwiedzin w dniu 16.10.2010 r_” oraz zadośću"czy¬nien.ia, 1.j_ zasądzenia kwoty 5.000 zł na rzecz organizacji („__) W J. ul. (___) KRS (___). . - W uzasadnieniu powódka wskazała, :ze W dniu 16 pażdziernika 2010 r. kiedy po zakończonejwizycie u chorej córki Z. B_ (1) chciała opuścić Szpital, pielęgniarka i salowy zabronili jej' Wyjścia mówiąc, że robiła zdjęcia pacjentom W sali operacyjnej i ma oddac im aparat fotograficzny. Powódka powiedziała im, że nie ma aparatu fotograficznego, nierobiła nikomu zdjęć i ma tylko przy sobie wyłączonytelefon komórkowy, pomimo to jednak wezwano na oddział funkcjonariuszy policji, którzy skontrolowali ją, jej telefon komórkowy, torebkę itp. . _ _ _ ` - Po zakończeniu czynności kontrolnych _funkcjonariusze policji stwierdzili, że powódka nie ma_ przy sobie aparatu fotograficznego i żadnych zdjęć z oddziału nie ma W pamięci swojej komórki, a podejrzenie personelu Szpitala było bezpodstawne i nie potwierdziło się. Z całego zajścia funkcjonariusze policji sporządzili notatkę służbowa i nakazali personelowi Wypuszczenie powódki ze Szpitala. _ _ - " . - _ Podniesiono dalej, że gdy następnego dnia powódka udała się do Szpitala, npokorzono ją odmawiając jej Wejścia na oddziałi odwiedzenia córki. Zakaz ten dotyczył powódki i jej syna, a lekarz dyżurny poinformował ją, że jest to zakaz Ordynatora Oddziału I. ` ' - - . ` Powódka podała, że pomimo oczyszczeniajej z zarzutów przez funkcjonariuszy policji, personel oddziału nie przeprosił jej i zastosowano Wobec niej karę według pomysłu Ordynatora Oddziału I, zabraniając jej do- dnia 20.10.2011 r. odwiedzać córkę, choć wcześniej robiła to przez 50 dni codziennie, wspierając córkę W chorobie i pomagając jej powrócić do równowagi. . . . Í - . - - Końcowo powódka argumentowała, że postawiony jej zarzut robienia zdjęć fotograficznych był dla niej krzywdzącyi upokarzający, a była ona do tej pory osobą szanowaną i nie zasłużyła- sobie na takie traktowanie. Zdaniem powódki powyższym zdarzeniem naruszono jej dobra osobiste,-była bowiem narażona na- podejrzliwe spojrzenia i plotki o wyprowadzeniu jej z oddziału przez policję. ' - ` ' ' - ' ' W tych okolicznościach powódka wniosła jak w zadaniu pozwu. _ _ W odpowiedzi _na pozew pozwany (___) J. wniósł o oddalenie powództwa W całości i zasądzenia od_powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych_ ` _ - _ - - . W uzasadnieniu pozwany wyjaśnił, iz córka powódki ZĹ B. (1) była leczona w pozwanym Szpitalu. W dniu zdarzenia jakie opisuje powódka w piśmie z dnia 20.10.2010 r. skierowanynl do (___) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia W R. Z.. B. (1) była W okresie zaostrzenia choroby psychicznej z dużym nasileniem objawów psychotycznych, pobudzona psychoruchowo i agresywna stosunkudo pielęgniarek. Kopała personel, szczypała i opluwała pielęgniarki i z tego Względuzostała zabezpieczona mechanicznie. n _ ` - ` --- STRONA 3 --- Podniesiono dalej, że W czasie pacjentkę odwiedziła- jej matka H. D., która Wyciągnęła aparat fotograficzny i robiła zdjęcia swojej córce i leżącej naprzeciw drugiej pacjentce_ Personel pielęgniarski nadzorujący salę obserwacyjną zauważył ten fakt i powódka została poproszona o zaprzestanie takiego zachowania i Wykasowanie już zrobionych zdjęć. Powódka zareagowała bardzo agresywnie, zaczęła obrażać personel słowami _,pielęgniarki tak dużo zarabiają, że można po nich pluć, bić je i to dobrze”. W związku z powyższym został wezwany lekarz dyżuruj ący, który po rozmowie z powódką, która W dalszym ciągu nie oddała aparatu, zadecydował o wezwaniu funkcjonariuszy policji. Przybyli policjanci nakazali wyjęcie wszystkich rzeczy przez powódkę, jednak sami nie dokonali przeszukania, stwierdzili bowiem, że zrewidować powódkę mogłabyjedynie kobieta-policj ant, a W danej chwili nie było z nimi takiej funkcj onariuszki. Wpokazanych funkcjonariuszom rzeczach aparatu nie było. . . ` ' _ '¿; Podkreślono następnie, _że na skutek agresywnego zachowania powódka została Wyprowadzona przez policję przy wsparciu pracowników z grupy interwencyjnej i lekarza dyżurnego. ' _ - Pon-adto, owydarzeniu mającym miejsce na Oddziale został powiadomiony _Ordynator Oddziału, który dla zachowania bezpieczeństwa innych pacjentówi porządku W Oddziale wstrzymał odwiedziny powódki u córki. ` W dalszej części uzasadnienia pozwany podniósł, iżnw szpitalu obowiązuje regulamin porządkowy wprowadzony zarządzeniem Nr (___) Dyrektora z dnia 21 stycznia 2010 r. określający organizację i porządek procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, prawa i obowiązki pacjenta, jak również zasady odwiedzin W _oddziałach szpitalnych. _ _ Zgodnie z zapisem §-14 pkt 6 regulaminu osoby odwiedzające nie mogą używać na terenie" Zespołu telefonów komórkowych i innych urządzeń służących do utrwalania obrazu i Nadto przy wejściu do_ szpitala widnieje znak zakazuj ący fotografowanie. ' _ _` - Podano również, że pozwany zobligowany jest przepisami prawnymi W szczególności ustawą z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 536 z póż`n_ zm.) o szczególną troskę i opiekę nad chorymi psychicznie pacjentami, o zapewnienie im poszanowania godności i intymności. - . _ - ` Pozwany argumentował, że wezWanie.Policji do agresywnie zachowuj ącej się powódki na Oddziale W czasie odwiedzin i robiącej zdjęcia, W żaden sposób nie narusza dóbr osobistych powódki, gdyż' nie ma charakteru bezprawnego 'rozumieniu art. 24 § 1 k_c. . - ` _ ' Naprowadzono także, że działanie pozwanego było zgodne `z prawem, jak również z obowiązkami 'jakie ciążą na zakładzie opieki zdrowotnej iw żadnej mierze pozwany nie przekroczył granic prawem przewidzianych, zawiadamiaj ąc Policję o Wyżej opisanych faktach maj ących miejsce na oddziale." “ i _ ' _ ' Wkonsekwencji zdaniem pozwanego jego działanie 'niema cech bezprawności, pozwany działał bowiem W ramach swoich obowiązków i uprawnień, a W jego działaniu brak obiektywnego elementu naruszenia. W myśl natomiast utrwalonego orzecznictwa sądów nie ma cech bezprawności działanie, które -mieści się W granicach kompetencji organów. ' ` ' _' ` . Jak wskazał pozwany, to sama powódka swoim agresywnym zachowaniem, łamiąc obowiązujący regulamin, doprowadziła powoda do sytuacji, W której broniąc dobra pacjentów jak również personelu musiał wezwać Policję. Pozwany nie wezwał osób niepowołanych, ani żadnych innych służb niekompetentnych, ale organ -który stoi na straży porządku i bezpieczeństwa. Nie można więc W tej sytuacji przyjąć, że działanie pozwanego nosi znamiona bezprawności. - _ - . _ _ _ _ - . _ ' - I -_k Podkreślono kolej no, iż powódka nie wskamje na istnienie jakiegokolwiek racjonalnego związku między zachowaniem pozwanego o doznaną przez nią utratą dobrego imienia i czci, a m`anifestoWan_ie przez powódkę subiektywnego poczucia pokrzywdzenia niejest wystarczające. W orzecznictwie sądowym iw doklżrynie przyjmuje się bowiem, że przy wyjaśnienia _istoty dobra osobistego i jego "naruszenia należy posługiwać się _kryterium obiektywnym, odwołuj ącym --- STRONA 4 --- się do przyjętych _norm (tak: A. Szpunar. Ochrona dóbr osobistych, Warszawa 1997 r. PWN, str. 10 i nast.) Z tego zaś punku widzenia wocenie pozwanegotrudno doszukiwać się W jego postępowaniu czegokolwiek o znamionach naruszenia' dóbr osobistych powódk_i_ ' " _ Odnosząc się do zarzutu powódki zabronienia jej odwiedzin córki, jak również nie wydania zaświadczenia o stanie zdrowia córki, pozwany podniósł, iż W stosunku do tych zachowań nie mają zastosowania przepisy o _ochronie dóbr osobistych po myśli art. 23 k.c_ "i art_24 k_c_ - " _ Pozwanyjednak wyjaśnił, że Wobec agresywnego zachowania powódki na Oddziale, Ordynator miał- prawo wstrzymać jej odwiedziny z uwagi na. bezpieczeństwo innych pacjentów i personelu oraz dla zapewnienia ładu i porządku na Oddziale. ` . _ ` .- _ _ _._ Ponadto, informacja o stanie zdrowia- córki, po sprecyzowaniu wniosku przez powódkę, została Wysłana zgodnie z wnioskie1'n_ ' - . - . Biorąc powyższe pod uwagę pozwany wniósł jak na wstępie. Sąd ustalił następujący stauƒokiyczny: . Córka powódki Z. B-_ (1) od dnia 27 sierpnia 2010 r. była leczona W Oddziale I W pozwanym (___) J _ z powodu zaostrzenia choroby psychicznej -- zaburzeń schizofrenicznych, na które cierpi od 1984 r. -W 2001 r. przebyła próbę samobój czą, wyskoczyła z III pietra, W związku z chorobą była pobudzona i agresywna wobec rodziny i odmawiała zażywania przepisanych leków. W dniu 27 sierpnia 2010 r. z związku z zachowaniem Z. B. (1), obawiając się o jej zdrowie i życie, rodzina Wezwała pogotowie i policję. Została ona przyjęta do szpitala W fazie maniakalnej choroby, W trakcie zaś późniejszego leczenia wystąpiły u niej objawy epizodu mieszanego. _ - _ (dowód: historia choroby Z. B. (1) W (___)w J. nr księgi głównej (___) - k. 32, epikryza Z. B. (1) z (___) W J. - k. 33) W sobotę W dniu 16 pażdziernika- 2010 r. Z. B. (1) znajdowała się W okresie zaostrzenia choroby psychicznej _z dużym nasileniem objawów psychotycznych_ Od rana była pobudzona psychoruchowo i agresywna W stosunku do pielęgniarek. Kopała personel, szczypała i opluwała pielęgniarki i z tego 'względu została zabezpieczona mechanicznie. W porze obiadowej Z. B. (1) jak co dzień odwiedziła _matka - powódka H. D.. Regulamin Szpitala co do zasady zakazuje odwiedzin pacjentów na salach chorych, gdyż leży tamnwięcej chorych, których godność i prawo do prywatności należy szanować. Co do zasady odwiedziny odbywają się na świetlicy lub na korytarzu oddziału ijedynie W uzasadnionych przypadkach mogą odbywać się W sali chorych. Powódkę Wpuszczono jednak na salę obserwacyjną, gdyż jej córka byla unieruchomiona_ ' - - _ - - 1 W samym czasie W sali chorych przebywała również E. Ż., która odwiedza swoją córkę i Widząc, że jej córka pozostaje W zabezpieczeniu mechanicznym i pampersie wszczęła awanturę i dornagała się rozwiązania córki, na co wezwany lekarz dyżurujący nie wyraził zgody. . - - . Gdy powódka zobaczył córkę przypiętą pasami do łóżka Wyciągnęła aparat fotograficzny i zaczęła robić zdjęcia swojej córce i-leżącej naprzeciwndrugiej pacjentce A. ' . _ __ ' E. Ż. widziała, że powódka rniała „jakieś urządzenie” i chyba „chciała nastraszyć” personel Szpitala, a z jej zachowania E. Ż. domyśliła się, że powódka chce zrobić zdjęcia. --- STRONA 5 --- Również personel pielęgniarski nadzorujący salę obserwacyjną zauważył robienie zdjęć przez powódkę, błysk ilesza i pstryknięcie migawki - a to B. B. przebywając w pokoju zabiegowym przez szybę zauważyła _błysk z aparatu fotograficznego, M. T. wchodząc na salę z _obiadem widziała „na własne oczy” jak powódka robiła zdjęcia swoj ej córce i A. Ż., K. K. również wjeżdżając z obiadem widział jak powódka trzymała aparat i robiła zdjęcia, słyszał klikniecie migawki i widział błysk flesza, zaś T. M. karmiąc pacjenta w izolatce męskiej zobaczyła błysk flesza - i powódka została poproszona o zaprzestanie takiego zachowania i wykasowanie już zrobionych zdjęć. Powódka zareagowała jednak agresywnie, zaprzeczyła _robieniu zdjęć, zaczęła obrażać personel szpitala, mówiła że pozwie ich do _sądu i zgłosi sprawę Rzecznikowi Praw Pacjenta. W związku z' powyższym został .wezwany lekarz dyżurujący J. P., który po rozmowie z powódką, która w dalszym ciągu nie oddała aparatu i nie chciała opuścić Oddziału, zadecydował .o wezwaniu funkcjonariuszy policji. - ` _ . .Ł _ Przed' przyjazdem policji do Szpitala przyjechał również syn powódki M. D.. ' ' - ` Funkcjonariusze policji G. K. i M. R. w oddzielnym pomieszczeniu nakazali powódce wyjęcie rzeczy z torebki i bagażu podręcznego, sprawdzilitorebkę izdjęcia umieszczone w telefonie komórkowym, nie dokonali jednak osobistego przeszukania powódki, gdyż zrewidować mogła ją jedynie kobieta, której z nimi nie było." Powódka zapewniła, że nie robiła zdjęć, 'a jedynie zadzwoniła po syna, aby po nią przyjechał, gdyż zasiedziała się u córki. W pokazanych funkcjonariuszom rzeczach nie było aparatu fotograficznego. Nie było go również w toalecie. Na skutek awanturniczego zachowania powódka i E. Ż. - która -nie chciała wylegitymować się i nadal się awanturowała - zostały wyprowadzone z oddziału przez policję przy wsparciu pracowników z grupyinterwencyjnej i lekarza dyżurnego. .n - ' _ - ` Następnie o wydarzeniu mającym miejsce na Oddziale został powiadomiony Ordynator Oddziału, który dla zachowania bezpieczeństwa innych pacjentówi porządku w Oddziale do poniedziałku wstrzymał odwiedziny powódki u córki. n -' ' . ' 'n ` W niedzielę w dniu 17 pażdziernika 2010 r. powódka wraz z synem przyjechała w odwiedziny do córki, opuściła jednak Szpital gdy nie wyrażono 'zgody na te odwiedziny. ' ' (dowód: odpis raportu pielęgniarskiego z dnia 16.10.201- r. -' k. 34-37, informacja dla pacjentów i osób ich odwiedzających tlmieszczona przy wejściu do szpitala i przy każdym oddziale ‹- k. 50, pismo Komendy "Powiatowej Policji w J. z dnia 03.08.2011 r. -_ k. 49, notatka urzędowe Komendy Miejskiej Policji w J. z dnia 16.10.2010 r._- k. 63, zeznania świadka K. M. - k. 104/2-105, zeznania świadka M. D. - k..1o5-105/2, zeznania' świadka E. - k. 105/2-106, zeznania świadka B; B. -106-¿106/2,.zez_nania świadka M. T. - k. 106”/2"-107, zeznania świadka-K. K. - k. 107/2, zeznania świadka B. C. - k." 107/2-108, zeznania świadka T. M. - k. 108, zeznania świadka M. R". - k. _122/2, 'zeznania świadka G. K. - k. 123, częściowe zeznania powódki - k. 123/2-124) ' _- . - Z W pozwanym (.. .J J. obowiązuje regulamin porządkowy Wprowadzony zarządzeniem weumętrzriyln Nr (...) Dyrektora Sp' ZOZ -w J. z dnia 21 stycznia- 2010 r. określający organizację i porządek procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, prawa i obowiązki pacjenta, jak również zasady odwiedzin w oddziałach- szpitalnych. - - Zgodnie z zapisem § 14 pkt 6 regulaminu _osoby odwiedzające nie mogą używać na terenie Zespołu- telefonów komórkowych i innych urządzeń służących do utrwalania obrazu 'i dźwięku, w tym aparatów fotograficznych. . Nadto przy wejściu do szpitala i- przy każdym oddziale widnieje znak i informacja o zakazie używania telefonów komórkowych przez personel i osoby odwiedz-ające. ' _ (dowódž odpis str. 17i 18 regulaminu porządkowego (...)w J. - k. 39'-40, odpis Zarządzenia Wewnętrznego Nr (__.) Dyrektora- `(.'..)w J. z dnia 21.01.2010 r. Š- k. 38, regulamin porządkowy (...) J.'- k. 66-86) _ - . _ N. --- STRONA 6 --- W dniu 12 października 2010 r. powódka wniosła do pozwanego (...)w J. 0 wydanie jej zaświadczenia o 'aktualnym stanie zdrowia córki. W odpowiedzi Dyrekcja (...)w J., pismem z dnia 18 pażdziernika 2010 r., poprosiła powódkę o doprecyzowanie dlajakiej instytucji ma być sporządzone powyższe zaświadczenie, gdyż inne wzory druków wymagane są np. dla ZUS czy KRUS. _- ' . W dniu 21 października 2010 -r. powódka wskazała, że zaświadczenie o stanie zdrowia córki potrzebuje dla dalszego leczenia córki w związku z jej innymi schorzeniami i w dniu 25 pażdziernika 2010 r. pozwany (...)w J. przesłał powódce żądane zaświadczenie. _ ' ` _ Ponadto, w dniu 20 pażdziernika 2010 r. powódka wystosowała pismo do (__.) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym opisała zdarzenie z dnia 16 pażdziernika 2010 r. oraz z dnia następnego, a także przebieg swojej korespondencji w sprawie wydania zaświadczenia o stanie zdrowia jej córki. W dniu 22 października 2010 r. na prośbę matki Z. B. (1) została przeniesiona z Oddziału I do Oddziału III. (dowód: pismo powódki do (...) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20.10.2010 r. - k. 3, historia choroby Z._ B. (2) w (...)w J. nr księgi głównej (...) - k. 32, epikryza Z. B._ (2) z (._'..] w.J. - k. 33, dwa pisma powódki do Dyrekcji- (...)z dnia 12.10.2010 r. i z dnia 21.10.2010 r. Š- k. '41-42, dwa pisma Dyrekcji (...)J. z dnia 18.10.2010 r. i z dnia 25.10.2010 r. skierowane do powódki ~_- k. 43-44) _ ' _ . _ _ n Powódka H. D. pobiera rentę rodzinną w kwocie 1.520,75 zł netto miesięcznie plus dodatek pielęgnacyjny w kwocie 181,10 zł miesięcznie. Nie figuruje w ewidencji podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości na terenie miasta J.. _ _ ' ' (dowód: zaświadczenie ZUS Inspektorat w J `. uz dnia 13.01.2011 r. 0 wysokości pobieranej przez powódkę renty rodzinnej - k. 6, zaświadczenie Burmistrza Miasta J. z dnia 13.01.2011r. - k. 7) ' - _ - Powyższy stonƒakiyezny Sąd ustalił na podstawie: dowód z dokumentów urzędowych, takich jak: pismo powódki do (...) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20.10.2010 r. - k. 3, zaświadczenie ZUS Inspektorat w J. z dnia' 13.01.2011 r. o wysokości pobieranej przez powódkę renty rodzinnej -- k. 6, zaświadczenie Burmistrza Miasta J. z dnia 13.01.2011 r. - k. 7, informacja dla pacjentów i osób ich odwiedzających umieszczona przy wejściu do szpitala i przy każdym oddziale - k. 50, historia choroby Z. _B. (1) w (...)w J. nr księgi głównej (...) _-_ k. 32, epikryza _Z. B. (1) z (...)w J. - k.-33, odpis raportu pielęgniarskiego z dnia 16.10 .2011 r. - r.' - k. 34-37, odpis Zarządzenia Wewnętrznego Nr (...) Dyrektora (.. .)w J. z dnia 21.01.2010 r.` - k. 38, odpis str. 17i 18 regulaminu porządkowego (...)w J. - k.- 39-40, dwa pisma powódki do Dyrekcji.(...)z dnia 12.10.2010 _r. i z dnia 21.10.2010 r. - k. 41-42, dwa pisma Dyrekcji (...)_ J-. z dnia 18.10.2010 r. i z dnia 25.10.2010 r. skierowane do powódki - k. 43-44, pismo Komendy Powiatowej Policji w J. z dnia 03.08.2011 r. - k. 49, notatka urzędowa Komendy Miejskiej Policji w J. z dnia 16.10.2010 r. - k. 63, regulamin porządkowy (...)J. - k. 66-86 - zeznań świadków K. M. _-- k. 104/2-105, M. D. - k. 105-105/2, E. Ż. - k. 105/2-106, B. B. - 106-106/2, M._T. - k. 106/2--107, K. K. -- k. 107/2, B. C. - k. 107/2-108, T. M. - k. 108, M. R. - k. 122/2, G. K - k. 123 oraz częściowych zeznań powódki - k. 123/2-124. ' - - . M Ń Odnośnie pierwszej grupy dowodów wskazać należy, iż żadna ze stron nie kwestionowała prawdziwości zawartych w dokumentach treści ani ich pochodzenia. Nie budziły one również wątpliwości Sądu, stąd uznane zostały za w całości wiarygodne, odnośnie dokumentów urzędowych w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 24.4 --- STRONA 7 --- k.p.c.), a odnośnie dokumentów prywatnych w zakresie faktu złożenia oświadczeń zawartych w dokumentach przez osoby je podpisujące (art. 245 k.p.c.). - ` Ł ' ` _ _ Za w całości polegające na prawdzie uznał Sąd zeznania świadków K. M. é lekarza medycyny w (._.-.)w J., E. Z. - matki pacjentki (...)w J., B. B. - pielęgniarki w (...)w J., M. T. - pielęgniarki w (...)w J., K. K. - sanitariusza w (...)w J., B. C. - pielęgniarki w (...)w J., T. M. - pielęgniarki w (...)w J., M. R. - ftmkcjonariusza policji, G. K. - funkcjonariusza policji, gdyż odnośnie przebiegu zdarzenia z dnia 16 pazdziernika 2010 r. korelują one ze 'sobą i wzajemnie się uzupełniają pozwalając Sądowi w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że w dniu tym powódka naruszyła obowiązujący w -pozwanym(...)w J. regulamin, pomimo tego, że-w drodze wyjątku z uwagi na tmieruchomienie córki została wpuszczona 'do sali chorych to awanturowała się, 'robiła zdjęcia swojej córce (choć z' uwagi na nie przeprowadzenie kontroli osobistej powódki aparatu tego nie znaleziono), telefonowała do syna i nie chciała. dobrowolnie opuścić Oddziału. Zeznania te znajdują także potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach z dokumentów a to odpisie raportu pielęgniarskiego z dnia 16.10.201- r. i notatce urzędowej Komendy Miejskiej Policji w J. z dnia 16.10.2010 r. Za wiarygodne uznał Sąd również zeznania świadka M. D. -- syna powódki, odnośnie nie znalezienia u powódki aparatu fotograficznego przez funkcjonariuszy policji, znajdują one bowiem potwierdzenie w/w zeznaniach- wiarygodnych świadków. Sąd dał wiarę również temu, iż w 'niedzielę 17 pażdziernika 2010 r. świadek razem z matką przyjechał w odwiedziny do siostry, znajduje to bowiem potwierdzenie w piśmie powódki do (...) Oddziału Wojewódzldego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20.10.2010 r., choć na rozprawie w dniu' 26 pażdziernika 2011 r. powódka przecząc swoim twierdzeniom zawartym w pozwie oświadczyła wyraźnie, że w niedzielę nie była w Szpitalu u córki. W konsekwencji -Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki, iż nie robiła zdjęć swojej córcei została niesłusznie posądzona o to przez personel Szpitala, w pozostałyin jednak zakresie - a to odnośnie unieruchornienia córki powódki i zdenerwowania powódki tym faktem, obecności na sali-obserwacyjnej E. Ż., kontroli.torebki i telefonu komórkowego powódki oraz nie znalezienia przedmiotowego aparatu fotograficznego, znajdują one potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. - . ' . _ ` Podkreśl-ić również należy, iż Sąd uwzględnił wszystkie wnioski dowodowe stron w niniejszej sprawie i nie znalazł podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego o dowody z urzędu.. Sąd zważył co następuje: - Podstawą materialno-'prawno roszczenia powódki jest przepis art. 23 i 24 § 1 kodeksu cywilnego. ` Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej winnych przepisach. _ . ` " _ " - - Z kolei art. 24 k.c. stanowi, iż ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności' potrzebnych do usunięcia jego skutków, _w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia.pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel' społeczny. Jak wynika z treści art. 24 k.c. niezbędną przesłanką dla dochodzenia ochrony dóbr osobistych jest to by działanie osoby naruszającej te dobra było bezprawne. Przesłanka bezprawności działania ujmowana jest w prawie cywilnym szeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiemprawnym oraz z zasadami współżycia społecznego. ` - ` | 'F --- STRONA 8 --- -u- Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z. dnia 19 pażdziernika 1989 r. (II CR 419/89, OSP 11-i2 Nr 90, poz. 377) za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy wskazał również, że do okoliczności wyłączaj ących bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się działanie w _ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. ' _ ' . Ponadto, o tym czy w konkretnym przypadku można mówić o naruszeniu dobra osobistego nie mogą decydować subiektywne odczucia osoby uważaj ącej się za pokrzywdzoną, leczdecydujące _znaczenie ma to, jaką reakcję naruszenie to wywołało w społeczeństwie. Sąd w świetle konkretnego stanu faktycznego ocenia, stosując kryteria obiektywne, czy doszło do naruszenia dobra osobistego i czy zachodzą przesłanki do zastosowania któregoś ze środków ochrony przewidzianychwart. 34 k.c. ' . - . Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, jakim jest stan uczuć, godnośćosobista i nietykalność cielesna (art. 24 § 1 k.c.) nie może być dokonana według rniary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego (ocena subiektywna) (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.03.1997 r., III CKN 33/97, OSNC 6-7 Nr 97, poz. 93). ` _ _ Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodow§,f'wykazał, iż działanie personelu pozwanego (...) J. odbywało się w granicach prawem przewidzianych. a' _ Co więcej, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że to działanie powódki było bezprawne i naruszało dobra osobiste pozostałych pacjentów oddziału psychiatrycznego. FI Na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994- r. o ochronie -zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 536 z pozn. zm.) personel pozwanego Szpitalazobowiązany jest do szczególnej troski i opieki nad chorymi psychicznie pacjentami, o zapewnienie poszanowania ich godności, intymności i prawa do prywatności. ` ' . - Z tego też powodu w pozwanym Szpitalu obowiązuje regulamin porządkowy wprowadzony ,zarządzeniem -Nr (...) Dyrektora (...)w J. z dnia 21-stycznia 2o1o r. określający organizację i porządek procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, prawa i obowiązki pacjenta, jak również zasady odwiedzin -w 'oddziałach szpitalnych, który w § 14 pkt 6 stanowi, iż osoby odwiedzające nie mogą używać na terenie Zespołu telefonów komórkowych i innych urządzeń służących do utrwalania obrazu i dźwięku. Nadto przy wejściu _do szpitala i -na oddziałach umieszczono znaki zakazujące telefonowania i fotografowania. - N - - ' Powódka nie dostosowała się do powyższego zakazu i - pomimo tego, iż jedynie w drodze wyjątfi z uwagi na unieruchomieníe córki została wpuszczona na salę obserwacyjną, gdzie oprócz jej córki 'znajdowali się jeszcze inni" chorzy pacjenci, również unieruchornieni' mechanicznie - zrobiła zdjęcia fotograficzne swojej córce. Fakt zachowywania się przez powódkę w sposób wskazujący na to, iż robiła ona przedmiotowe zdjęcia został niewątpliwie wykazany w sprawie zeznaniami przesłuchannych świadków w tymnm. in. E. Ż., która zeznała, że powódka miała „jakieś urządzenie” i--chciała nastraszyć personel Szpitala, a z jej zachowania świadek domyśliła się, że powódka chce zrobić zdjęcia. _ .. .. _ _ ' . To więc to powódka swoją postawą, robiąc zdjęcia pacjentom szpitala czy też nawet sy1nulując'-robienie zdjęć, zmusiła personel pozwanego 'Szpitala do podjęcia reakcji w sprawie i w celu ochrony dóbr osobistych a to wizerunku i prawa do prywatności pozostałych pacjentów na sali, domagania- się od niej' skasowania zrobionych zdjęć i opuszczenia Oddziału. ' ` _ ' ' ._ 1 ~. _ Ponadto ponieważ powódka nie. chciała dostosować się do powyższej prośby, koniecznym i uzasadnionym było również wezwanie na interwencję funkcjonariuszy policji. To j ednaknsama powódka swoim agresywnym zachowaniem, łamiąc obowiązujący regulamin zmusiła powoda do, tego, by broniąc dobra pacjentów oraz swojego personelu wezwał policję. - ` _ 'H --- STRONA 9 --- Również kontrola bagażu powódki przez funkcjonariuszy policji nie naruszała obowiązujących norm prawnych, kontroli tej bowiem dokonali, z poszanowaniem godności powódki, w oddzielnym pomieszczeniu, funkcjonariusze organu stojącego na straży porządku i bezpieczeństwa, a sam fakt przeprowadzenia takiej kontroli w sytuacji podejrzenia złamania obowiązujących w Oddziale zakazów jest jak najbardziej uzasadnionyi nie może być uznany za naruszaj ący godność czy dobre imię powódki.. ` ` _ _ -_ W konsekwencji uznać należy, że-działanie pozwanego było zgodne z prawem oraz obowiązkami jakie ciążą na zakładzie opieki zdrowotnej. Pozwany działał w ramach swoich obowiązków i uprawnień, a w jego działaniu brak elementu bezprawności, nie ma bowiem cech bezprawności działanie, które mieści się w granicach kompetencji . 1' _ . organów. ' . ' " 1' -'_- Nie nosi również znamienia bezprawności- zastosowany wobec powódki zakaz odwiedzin córki od soboty do poniedziałku, obowiązkiem pozwanego' Szpitala jest bowiem przede wszystkim zapewnienie spokoju i bezpieczeństwa oraz prawidłowych warunków- dla powrotu do zdrowia pacjentom tego szpitala. Wobec. agresywnego zachowania powódki' na Oddziale, Ordynator miał więc prawo wstrzymać odwiedziny powódki 'z uwagi na bezpieczeństwo innych pacjentowi personelu oraz dla zapewnienia ładu i porządku na oddziale, córka powódki znajdowała się bowiem na sali obserwacyjne razem z innymi chorymi pacjentami wymagającymi spokoju i zapewnienia im prywatności, czego powódka nie uszanowała. Tym samym zastosowanego przez Ordynatora Oddziału I pozwanego Szpitala zakazu wobec powódki nie można uznać za naruszającego jej dobre imię i cześć oraz wolności jej odwiedzin u córki, z wolności swojej można bowiem korzystać jedynie' z poszanowaniem wolności i praw innych osób, powódka zaśdziałała z naruszeniem powyższych zasad. . . n - 1 - _ _ Zrozumiałe i logiczne jest ponadto wezwanie powódki przez pozwanego do sprecyzowania dla jakiej' instytucji potrzebuje wydania zaświadczenia o stanie zdrowia córki, skoro inne druki zaświadczeń wymagane są np. przez ZUS czy KRUS. W takim działaniu pozwanego brak jakiejkolwiek szykanyczy nawet złej woli ze strony pozwanego. n Ponadto, powódka nie wykazała na' czym rzekome naruszenie jej' dóbr osobistych miałoby polegać i w jaki sposób zdarzenie z dnia '16 pażdziernika 2010 r., nałożony na nią zakaz odwiedzin u córki czy prowadzona przez nią korespondencja z pozwanym, miałyby zdyskredytować powódkę w oczach społeczeństwa jako osobę dotychczas szanowaną lub.w czym przej awiło się narażenie jej na podejrzliwe spojrzenia i plotki o wyprowadzeniu jej z Oddziału przez policję, a także jakie spotkały ją w związku z tym zdarzeniem konkretne nieprzyj emności. ' Tym samym powódka nie wskazała związku między zachowaniem pozwanego 0 doznaną przez nią utratą dobrego imienia i czci, a jak już wyżej podkreślono samo manifestowanie przez powódkę subiektywnego poczucia pokrzywdzenia nie jest wystarczające. _ ` ` - ` - W tych okolicznościach wniesione przez powódkę powództwo. nie może znależć uwzględnienia i w oparciu o treść. art. 23 k.c. i art. 24 k.c. podlega oddalenie. ` ' ` _ W przedmiotowej sprawie-powódka była zwolniona od uiszczenia opłaty stałej od pozwu w całości i koszty te poniósł za nią tymczasowo Skarb Państwa. -Ponadto dla powódki ustanowiono pełnomocnika- z urzędu. _ W tych okolicznościach na zasadzie art. 102 k.p.c. i § 10 ust 1 pkt 2 we zw. z § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 1ó3, poz. 1349 ze zm.) Sąd przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Przemyślu na rzecz pełnomocnika powódki z urzędu radcy prawnej B. K. ulica (...),. P. kwotę 442,80 złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. ' . ` Ponadto, na zasadzie art. 102 k.p.c. stosownie do którego w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, Sąd zniósł wzajemnie między 'Wu _' --- STRONA 10 --- |-- stronami pozostałe koszty procesu, a 'to nie obciążył powódki kosztami zastępstwa adwokackiego pozwanego przez profesjonalnego pełnomocnika. _ - _ -` Przepis art. 102 k.p.c. wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach procesu, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, szczególne .zaś znaczenie dla możliwości jego zastosowania ma ocena sytuacji życiowej stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Wyraża on bowiem tzw. zasadę słuszności przy rozstrzyganiu o kosztach procesu. n n Zasada słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedziahiości za wynik procesu jest rozwiązaniem szczególnym i nie podlegającym wykładni rozszerzającej. Wyklucza .zatem -stosowanie wszelkich uogólnień, wyrnagającjnn do swego . zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Powołany przepis w żaden sposób nie konkretyzuje pojęcia wypadku „szczególnie uzasadnionego”_ pozostawiając jego. kwalifikacje, 'przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej" sprawy, Sądowi orzekaj ącemu, który rozważa istnienie tej przesłanki w okolicznościach konkretnej sprawy. Jak się przyj muje powszechnie w doktrynie i orzecznictwie, chodzi tu nie tylko o okoliczności związane z przebiegiem procesu, ale również pozostające poza jego obszarem (np. stan majątkowy stron, ich sytuacja życiowa). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z punktu widzenia zasad współżycia spolec_znego (wyroki Sądu" Najwyższegofz dnia 3 lutego 20101 r., II PK 192/09, Lex nr 584735 i z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09, Lex nr 603828 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2011 rĹ, I CZ 13/1 1, LEX nr 848131 i z dnia 20 grudnia 1973 r., II CZ 210/73, LEX nr 7366). . ` " Również doktr'yna do okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowania _dyspozycji omawianego przepisu, zalicza nie tylko te związane z samym przebiegiem postępowania, ale również dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony (przesłanki pozaprocesowe). _ W ocenie Sądu „wypadek szczególnie uzasadniony”, umożliwiający odejście od ogólnej reguły odpowiedzialności za wynik procesu z art. 98 k.p.c., zachodzi w niniejszej sprawie. ' _ . ` - _ ' - W przedmiotowej sprawie to powódka zainicjował postępowanie sądowe, jednak w jego subiektywnym odcniciu zgłoszone żądanie było zasadne, zaś żądana kwota była adekwatna do okoliczności, które przedstawiła, a to doznanej w jej ocenie obrazy czci i dobrego imienia. . ` _ ' ' W wytoczonym procesiepowódka żądała' wyjaśnienia swoich żywotnych interesów, czuła się urażona działaniem pozwanego, a to wezwaniem policji na interwencję oraz zastosowanym wobec niej zakazem odwiedzania córki i nie przyjmowała do wiadomości prawnej dopuszczalności takiego działania ze strony pozwanego. - . ' . ` W subiektywnej ocenie powódki dzialanie pozwanego było bezprawne i uwłaczające jej czci, zaś niecodzienne okoliczności a to widok chorej córki unieruchomionej mechanicznie na sali z innymi chorymi, nakazanie jej opuszczenia Oddziału, wezwanie interwencji policji i zakaz odwiedzin córki, wjej subiektywnym odczuciu był szykaną wobec niej i skłonił ją do-wniesienia. przedmiotowego powództwa. - W tych okolicznościach biorąc również pod uwagę szczególne okoliczności będące przedmiotem niniejszej sprawy, podeszły wiek powódki oraz trudną sytuację rodzinną i majątkową powódki, która opiekuje się chorą na schizofrenię córką i utrzymuje się z renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie około- 1.700 zł miesięcznie, Sąd uznał, że obciążenie powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej byłoby sprzeczne z_zasadami współżycia społecznego. _ ' __ - _ Dlatego też w ocenie Sądu najbardziej pożądanym rozwiązaniem' przy rozstrzyganiu o kosztach procesu w niniejszej sprawie było zastosowanie zasady słuszności wyrażonej w art. 102 k.p.c. _ __ (...) Ľ---J ¬'\