Postanowienie l C 81/11 fe

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: l C 81/11 fe *P -.f J .' -[]"'-1.'_'T'":|u` Ł' źfreljeils il EE* 39::- |. _¿ ;_ *I I I. izsię 's WYROK r W |l\/llEN|U RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listcpada_2011 r Sąd Okręgowy w Bydgoszczy l Wydział Cywilny _- w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Hanna Rucinska Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Skrzypiec po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. w Bydgoszczy sprawy z powództwa przeciwko Gminie o zapłatę - 1 'r t 1! 'zasądza od pozwanej na rzecz powćdki kwotę 45.726,80 zł ( czterdzieści pięć tysięcy siedemset dwadzieścia sześć zł 80/100) od dnia 29 listopada 2011r do dnia zapłaty, . . 2! oddala powództwo w pozostałej części, _ 3! zasądza od pozwanej na rzecz powćdki kwotę 4.193,36 zł ( cztery tysiące sto dziewięćdziesiąt trzy zł 36!100) tytułem zwrotu kosztow procesu, 4/Ľ nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy: -powćdce kwotę 96,15 zł ` ' ¬ _ - pozwanej kwotę 85,30 zł tytułem nadpłaconej zaliczki na poczet opinii biegłego. ." --- STRONA 2 --- sygn. akt: I C 81/11 Uzasadnienie Powódka, osła o zasądzenie od pozwanej Gminy na jej rzecz kwoty-..85894,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 4 września 2010 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k.2-7/. _ _ _ Wuzasadnieniu powódka_ podała, iz od 22 stycznia 2005 roku do dnia 25 września 2009 roku, na podstawie umowy darowizny, była współwłaścicielką w 7/10 części nieruchomości stanowiącej działkę nr , położonej w przy ul dla której Sąd Rejonowy- w rowadzr księgę wieczystą KW nr iotowa nieruchomość od 1913 roku była własnością jej rodziny. Na gruncie tym, z uwagi na Wywłaszczenie w roku 1984 roku nieruchomości sąsiedniej na rzecz_Skarbu Państwa i wybudowarritt na niej ośrodka zdrowia wraz z apteka, wybudowano dwie studnie głębinowe, a następnie dobudowano część budynku wodociągowego i ogrodzono całą nieruchomość w celu wydzielenia stref ochrony sanitarnej. Od tego czasu właściciele nie mieli dostępu do tego gruntu. Powó dka wskazała, iz od chwili, gdy stała się 1-'współ`wł`a`ścicie1k-ą?--pi-zedrniotowej nieruchorności, ze względu na istni_enie na niej sieci wodociągowej i ujęcia wody, starała się skorzystać z roszczenia z art. 231 § 2 kc, lecz pozwana nie była tym zainteresowana. Jednocześnie powódka dodała, ze Sąd Rejonowy w S- postanowieniem z dnia 28 maja 2008 roku -oddalił wniosek pozwanej _o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa wskazanej nieruchomości. Od dnia 27 maja 1990 roku, na skutek konnrnalizacji mienia, grunt ten' wraz z budynkami był uzywany przez pozwaną ¬ Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Pozwana korzystając z gruntu od początku pozostawała w złej wierze. Wobec tego, na podstawie wyliczeń rzeczoznawcy, w ocenie powódki, zasadnyrn jest zasądzenie na jej rzecz kwoty dochodzonej pozwem tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowego gruntu, za okres kiedy było jego współwłaścicielką. 1 --- STRONA 3 --- Na.kaze.1:n .zapłaty w postępowaniu uporninawczym z' dnia 7 stycznia 2011.roku Sąd Okręgowy w rzekł zgodnie z żądaniem pozwu (sygn. akt: ll\ic 272/ 10) /k.55/.' W sprzeciwia do nakazu zapłaty pozwana Gmina wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów procesu /k.59-60/_ Pozwana w uzasadnieniu podała, iz powódka zrzekła się roszczenia o wypłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowego gruntu podpisując umowę jego sprzedazy na rzecz firmy deyeloperskiej. Zrzeszenie się tego roszczenia przez powódkę było elementern negocjacji prowadzonych pomiędzy pełnomocnikami stron. I W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2011 roku pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, iz z dniem sprzedazy przedmiotowej nieruchomości, czyli w dniu 25 września 2009 roku, nastąpił zwrot rzeczy rozumianej szeroko jako usunięcie istniejącego stanu bezprawności. Zatem roczny termin przedawnienia przewidziany* w art. 229 § 1 kc, w ocenie pozwanej, upłynął z dniem 25 września 2010 roku. _ Sąd ustalił, co następuje: Powódka _ na podstawie umowy darowizny z dnia 22 stycznia 2005 a się w ' ' ` ` c roku stał społwłascrcrelką w 7/ 10 zęści _nieruchomości położonej w przy nl. stanowiącej działkę nr o powierzchni 0.26.06 ha, dla której Sąd Rejonowy w rowadzr księgę wieczystą KW , odpis z księgi wieczystej' KW rirt urriowo' darowizny w formie aktu _rfiotorrmncgo z dnio.22.0].2005 roicii, Rap. A nr /1:. I]-]4vĹ Na przedmiotowym gruncie, po wywłaszczeniu na -rzecz Skarbu Państwa działki sąsiedniej _i wybudowaniu na niej ośrodka zdrowia, w 1984 roku wzniesiono dwie studnie głębinowe. Ponadto rozbudowane budynek wodociągowy w ten sposób, ze jego część dobudowano na działce nr; Następnie, na przełomie lat 1984-1985. grunt ten został ogrodzony w celu wydzielenia stref ochrony sanitarnej. Po dokonaniu kornunalizacji mienia państwowego, wskazany grunt był uzywany przez pozwana. Powyższy stan rzeczy nie uległ zmianie od momentu uzyskania przez powódkę współwłasności w tej nieruchomości. _ .- ' ofroíiczriość bezsporno, oporiodro ' - Dowód' postanowienie Sądu Rejonowego w 5.2 dnia 28. 05.2008 roirir wraz z irzosrrdnieriiern, INS 144/07/!r.i5~26/,' ' - --- STRONA 4 --- 'opi"nio"'biegłego"sądowego'~z' dziedziny .rzocowoniłr-rr-iernchorrrośei -mgr iriż.- Í09-]40Ä _ Umową z dnia 25 września _2009 roku powódka zbyła swój udziałlwe własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz firmy PI I-T1 sp. z o.o. w W toku negocjacji nad ostatecznym kształtern tej umowy powódka nie zrzekła się roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości Dowód: umowa sprzedaży 2: dniu 25. 09.2009 roku, Rep. A rir ;dc 47-50/¿ zezriosriio świofdko' /k. 841;'-85K ' Z uwagi na wymaganą strefę ochronną połowa działki-in.została wyłączona w sposób trwały ze współkorzystania przez współwłaścicieli tej nieruchomości. Zwaloryzowana wartość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchorności położonej w "Pl-'ZY U1- R- za okres od 1 stycznia 2005 roku do 25 września 2009 roku wyniosła łącznie kwotę 65.324 zł. . _ Dowód: opinia biegłego sądowego z dziedziny" szocowonio riiernchorności -mgr iriz. „rur-/i_r09-140/i Powyższy stan fatyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty oraz zeznania świadka P- S- a także na podstawie opinii sądowej sporządzonej przez biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości mgr inż. - ,Sąd _uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrerluw sp_rawie,-_-albowiem zostałysporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i jasne. ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Na wstępie wskazać należy, iż postanowienie Sądu dotyczące dopuszczenia dowodu z zeznań śwraarew og H-M- 1 s_s- na okoliczność, iż powódka przed dokonaniem sprzedaży nieruchomości zrzekła się roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, zostało zakwestionowane przez pełnomocnika powódki poprzez wpisanie do protokołu zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc. Uzasadniając swoje stanowisko, pełnomocnik powódki powołał się na treść art. 258 kpc i art. 3 ustawy o radcach prawnych." Wocenie Sądu, nie było przeszkód do przeprowadzenia dowodów że wskazanych świadków będących radcami prawnymi, którzy w każdej chwili mogli powołać się na obowiązującą ich tajemnicę zawodową odnośnie świadczonych usług. 3 --- STRONA 5 --- _ __ ___SEiCl__prZyZ11&ł _w3l0I_ wiarygodności zeznaniom. świadka__P- Sgoceniającje jako przejrzyste, logiczne i konsekwentne. Jego twierdzenia pozostają w zgodzie z dowodami z dokumentów zgrcmadzonymi w sprawie, w szczególności z treścią umowy sprzedaży udziału we własności nieruchomości. Z dokumentu tego nie wynika, aby powódka, w zamian za zawarcie wskazanej umowy, faktycznie zrzekła się roszczenia będącego 'przedmiotem niniejszego procesu. Zeznania tego świadka nie budziły wątpliwości Sądu. Tym samym Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków: -/k.83-810 /k.84-84v/, którzy twierdzili, że powódka zawierając umowę _sprzedaży zrzekła się roszczenia o wynagrodzenie za bezumcwne korzystanie z gruntu. Przede wszystkim ich twierdzenia nie znajdowały oparcia w treści dokumentów zgromadzonych w sprawie, a ponadto pozostawały w oderwaniu od praktyki zawierania umów, według której wszelkie istotne postanowienia powinny mieć swoje odzwierciedlenie _na piśmie. Niewątpliwie takim postanowieniem jest ewentualne zrzeczenie -się roszczenia i gdyby faktycznie do niego doszło, zarówno pozwana _jak i nabywca udziału, jako podmioty profesjonalne, dążyliby do tego, aby oświadczenie takie przybrało postać pisemną. Właśnie w kontekście profesjonalnej działalności pozwanego, twierdzenia jakoby zaufał on powódce i nie żądał takiego oświadczenia na piśmie, będąc usatysfakcjonowanym jedynie ustnym jej zapewnieniem, jawią się jako niewiarygodne i sprzeczne z logiką procesu negocjacji i zawierania umów. To samo dotyczy firmy, która nabyła udział powódkí w nieruchomości. Odnośnie dowodów ze świadków dla porządku wspomnieć należy, iż świadek l\/ß/l<;.83M odmówił składania zeznań powołując się na treść art. 3 ustawy z dnia 6 lipca _l982 roku o radcach prawnyclfgalbowiern _świa.dc_zył_cn na rzecz powódki uslugi prawne w związku z jej roszczeniami przeciwko pozwanej i z racji tego obowiązuje go w tym zakresie tajemnica zawodowa. - Sąd w swojej ocenie-cparł się na w pełni wiarygodnej opinii sądowej sporządzonej przez biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości mgr inż. 1 Wnioski tej opinii "były jasne, logiczne i wyczerpujące uzasadnione. Treść opinii oparta została na szerokim materiale dowodcwym, przy czym została ona sporządzona zgodnie z zasadami fachowej wiedzy i doświadczenia. Wskazane wyżej względy przemawiają za wiarygodnością opinii sądowej wydanej w sprawie, która kompleksowo pozwoliła ocenić wpływ użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez pozwaną na prawo własności pcwódki w okresie,-¬ gdy była ona współwłaścicielką tego gruntu. Co istotne, wskazana opinia, opró_cz pełnej aprobaty dla jej treści ze strony Sądu, nie budziła także wątpliwości stron postępowania, które nie wnosiłyo jej uzupełnienie. ' ` ' H 41 --- STRONA 6 --- Sąd- zważyl, co następuje-: - ¬ W pierwszej kolejności należy _poddać pod rozwagę zarzuty podniesione przez pozwaną, ktore zmierzały do zniweczenia- roszczenia powódki, a mianowicie zarzut "przedawnienia oraz zarzut zrzeczenia się roszczenia. Pozwana wskazała, iż z chwilą zawarcia umowy sprzedaży w dniu 25 września 2009 roku nastąpił zwrot rzeczy, o ktorym mowa w treści art. 229 kc. Wobec tego upłynął już roczny termin przewidziany tym przepisem do skutecznego dochodzenia roszczenia przeciwko samoistnemu posiadaczowi. Pogląd ten należało uznać _za całkowicie chybiony. W niniejszym stanie rzeczy roszczenie powodki nie ma charakteru uzupełniającego. Jest to. roszczenie odrębne, niezależne od roszczenia windykacyjnego lub negatoryj nego i jako takie podlega ocenie pod kątem przedawnienia na podstawie art. 118 kc, stosowanego łącznie z art. 229 kc. Oznacza to, że powyższe roszczenie przedawnia się z upływem 10 "lat, począwszy od dnia, w ktorym uprawniona mogła domagać się zaspokojenia, jednakże nie póżniej "-niż w ciągu roku od dnia zwrotu nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z dniu 24.02.2006 roku, U CSK 139/05, LEX nr' 201025). Tymczasem brak podstaw do przyjęcia, że zwrot rzeczy nastąpił w momencie sprzedazy udziału w przedmiotowej nieruclromości. Zawarcie tej umowy nie usunęło stanu niezgodnego z prawem, co jest niezbędne do uznania, ze nastąpił zwrot rzeczy rozumiany zgodnie z art. 229 kc. Pozwana nadal władała cudzym gruntem bez tytułu prawnego. Zmienił się jedynie wspołwłaściciel nieruchomości położonej przy ul. A zatem umowa sprzedaży z dnia 25 września 2009 roku nie n'1oże'b'yc traktowana jako czyrmo-ść',~-która zlikwidowała -_stan-_bezprawności-.--_Wobec tego. roszczenie powodki nie uległo przedawnieniu. - Nie zasługiwał rownież na uwzględnienie zarzut zrzeczenia się niniejszego roszczenia przez powodkę. Przede wszystkim wskazać należy, iż z treści umowy sprzedaży udziału w nieruchomości z dnia 25 września 2009 roku nie wynika, aby warunkiem jej zawarcia był fakt zrzeczenia się tego roszczenia. Rzekome oświadczenie powodki w tym zakresie nie ma swojego odzwierciedlenia na piśmie, co pozostaje w rażącej sprzeczności z praktyką prowadzenia negocjacji i zawierania umów, zgodnie _z którą wszelkie istotne postanowienia winny l3rZ3'braĆ Postać pisemną. Stwierdzenia świadków B` S- i l\/I. jakoby na tyle zaufali powodce, że poprzestali na jej ustnym zapewnieniu jawią się 'Ż ZEL I i i' i ` jako niewiarygodne zważywszy na fakt, 1 rowno pozwana, jak 1 nabywca udziału w nieruchomości przy ul. ą profesjonalistami. Zatem biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego odnośnie postępowania z należytą dbałością przez i 5 --- STRONA 7 --- -pod-mioty profesjonalne, z powyższych okoliczności niewątpliwie wynika, że powódka nie składała w formie ustnej oświadczenia o zrzeczeniu się roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ze wskazanej nieruchomości, co potwierdził swoimi zeznaniami świadek któremu Sąddał wiarę. -- Z przedstawionych względów obrona podjęta przez pozwaną okazała się nieskuteczna i z racji tego w kolejnym etapie należało przystąpić do analizy podstawy prawnej roszczenia powódki, Zgodnie z treścią art. 225 kc w zw. z art. 224 § 2 kc w sytuacji bezumownego korzystania z cudzej nieruchomości, posiadacz w złej wierze lub posiadacz w dobrejxwierze, który dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, zobowiązany jest do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że pozwana od 1984 roku korzystała z działki mi położonej przy ul. w I mając świadomość, iż nie jest do tego uprawniona. Wówczas wybudowano na tym gruncie dwie studnie głębinowe, a takżerozbudowano stojący na sąsiedniej działce 'budynek wodociągowy, wten sposób, że jego część została dobudowana na przedmiotowej nieruchomości. Następnie w celu wyznaczenia strefy ochronnej, ogrodzono wskazaną działkę. Tak zorganizowana infrastruktura związana z lokalnym ujęciem wody dla potrzeb miasta istniała w momencie uzyskania przez powódkę na podstawie umowy darowizny z dnia l stycznia 2005 roku prawa własności do. części tej nieruchomości. Powódka zbyła swój udział we własności działki w dniu 25 września 2009 roku. Bezspornym jest, że pomiędzy stronami nie doszło do uregulowania kwestii tytułu prawnego ani wynagrodzenia za korzystanie z działki w okresie, gdy powódka by-la współwłaścicielką tego gruntu. Fakt, iż pozwana -była posiadacz-em nieruchomości w złej. wierze. pozwalał na wytoczenie _niniejsze_go. powództwa w oderwaniu od roszczenia windykacyjnego lub negatoryjnego. Jednakże przepisy art. 224 § 2 kc i art. 225 kc w zakresie _wymienionych w nich roszczeń wyłączają inne podstawy odpowiedzialności posiadacza wobec właściciela (wyrok Sądu_Nny`wyż.rzcgo z dniu 09.06.2000 r., IV CK./V U59/00, LEXnr 52472). Żądanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy, które odnośnie swoich skutków o charakterze ekonomicznym i mechanizmów powstawania uszczerbku jest podobne do roszczeń odszkodowawczych, jest niezależne od faktu, czy właściciel rzeczy, nie korzystając z niej, poniósł faktycznie jakąkolwiek: stratę, a także niezależne od tego, czy posiadacz rzeczywiście korzystał z rzeczy odnosząc wymierną korzyść. _ _Ń Istotne dla określenia wysokości przysługującego powódce wynagrodzenia było ustalenie, w jakim zakresie była ona pozbawiona współkorzystania z przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na obciążenie gruntu infrastrukturą wodociągową wraz z wymaganą 6 --- STRONA 8 --- strefą ochronną, działka 'nr została w 'połowie wyłączona --w -sposób --trwały--ze współkorzystania. W ocenie biegłego sądowego z dziedziny szacowania nieruchomości mgr inż. A pozostałej części wskazana nieruchomość mogła być bez przeszkód wykorzystywana przez ówczesnych współwłaścicieli, zgodnie z przysługuj ącym irn prawem. W tym zakresie wysokość należnego wynagrodzenia, z uwagi na brak danych rynkowych określono sposobem pośrednim. Biegły w swojej opinii dokonał wnikliwej analizy transakcji rynkowych nieruchomości gruntowych niezabudowanych, jakie: miały miejsce w okresie objętym pozwem na terenie miasta Ł- Jednocześnie przeanalizował uchwały Rady Miejskiej Ł dotyczące stawek czynszu dzierżawnego za l mi nieruchomości --..|¬- . gruntowych-na cele produkcyjne. Zestawienie powyższych danych pozwoliło na ustalenie współczynnika określającego relację rynkową potencjalnego dochodu z czynszu najmu do wartości rynkowej nieruchomości. W ten sposób, do dokonaniu waloryzacjnotrzymano kwotę 65324 zł, która stanowi wartość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowej'nieruchomości w okresie od l stycznia 2005 roku do 25 września 2009 roku. Sądw pełni podzielił ten wniosek końcowy wypływający z treści opinii sporządzonej w sprawie. Zważywszy na fakt, iz powódce w powyższym okresie -przysługiwał udział o wielkości 7/10 części w prawie własności wskazanej nieruchomości, Sąd określił należne jej wynagrodzenie na kwotę 45.726,80 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 225 kc w zw. z art. 224 § 2 kc zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 45.726,80 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 29 listopada 2011 roku do dnia zapłaty (punkt l wyroku). Natomiast w pozostałej części powództwo oddalił' (punkt 2"wyr'okn) jako wygórowane i_.nieuzasadnionc_._' ._ _ ç Powódka wygrała niniejszy proces w 52 %. Zatem po zastosowaniu zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania' wyrażonej w art. 100 kpc, Sąd na mocy tego przepisu i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r., Nr l63, poz. 1349) zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 4193,36 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 3 wyroku). Sąd na podstawie art. 80 ust. l ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr 167, poz. 1398 ze zm.), przy jednoczesnym zastosowaniu art. 100 kpc, nakazał wypłacić ze Skarbu Panstwa Sądu Okręgowego w lāowódce kwotę 95,15 zł, zaś pozwanej kwotę 85,30 zł tytułem nadpłaconej zaliczki na poczet opinii biegłego (punkt 4 wyroku). 7