Wyrok Ł C 361

--- STRONA 1 --- Sygn. al<t1C 361)09 '\"(,},r' st‘: \c ff 1‘ /£3‘ 1/ ‘.5;‘ J ) WYROK I W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 Iistopada 2010 r. Sad Okrggowy W Czqstochowie I Wydzizfl Cywilny w sldadzie nastqpuj acym: Przcwodniczacy SSO Krystyna Mieszkowska P1‘O€Ol(O1%]J1’[ Magdalena Adamus p0 1‘0'.'/,p02.na11iu W dniu 17 listopada 2010 r. W Czqstochowie na rozprawie _prz.eciwk0 Skarbowi Palistwa Dyrektorowi Zaldadu Karnego W i Dyrektorowi Aresztu §ledczeg0 W _ _ ' 0 zaplatc3 1. oddaia powédztwo 2. zasadza 0d powoda —na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Paxistwa kwotq 3.600 z1‘(trzytysiacce szeééset ziotych ) tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego. Sygn. akt Ł C 361)09 `\'(,},r' sf: s. ff 1' /Ü Ĺ/ '. ý~¿_ J D WYROK Z W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy W Częstochowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Krystyna Mieszkowska Protokolant Magdalena Adamus po rozpo2.r¬1aniu W dniu 17 listopada 2010 r. W Częstochowie na rozprawie _przeciwko Slśarbowi Państwa Dyrektorowi Zakładu Karnego w -i Dyrektorowi Aresztu Śledczego w _ _ " o zapłatę 1. oddała powództwo 2. zasądza od powoda _na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 361/ 09 . Uzasadnienie Pow5d _  W pozwie 2 dnia“ 1 gruclnia 2009r. (data zloienia W administracji Zakladu Karnego W wnosil o zasadzenie na jego rzecz. od pozwanego Skarbu Pazistwa kwoty 93000 Z1 tytulem zadoééuczynienim zz W ’ uzasadnieniu pozwu powéd podniésl, ii dochodzi zadoscuczynienia za odbywa1"|ie kary pozbawienia Wolnoéci W Areszcie Qledczym W — (W okresie od marca do Wrzeénia 2005r. i od marca do czerwca 2008r.} oraz W Zakladzie Karnym W _ (W okresie od gruddnia 20051 do iutego 2007r. i od czerwca do grudnia 2OU9r.) W Warunkach uciailiwych. Powod Wskazai, éze W okresie tym pozwany nie zapewnial mu Warunkow bytowych, ktore p_raWo nakazuje zapewnié osobie izolowanej, bowiem by} przetrzymywany W nadmiernie przeludnionych celach, przy braku gwarantowanych 3 m2 na osobe, braku zabudowanych kacikow sanitarnych. Powod zarzucfl, Ze ogolne Wyposaienie celi mieszkalnej moina przyréwnaé do zagraconej komorki z opalem, W ktorej okna sa zastawione Ioikami, jest duchota i brak Wentylacji. Okolicznoéci te maja Wplyw na Stan zdrowia fizycznego i psychicznego, zwlaszcza Ze powod leczy sie psychiatrycznie i jest osoba uzaleiniona. Powod stwierdzil, it administracja jednostek penitencjarnych, W ktoxych plzebywal, naruszyla jego dobra osobiste W postaci godnoéci i prawa do intymnoéci W szerokim pojeciu, co powoduje ocipowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa. Pozwany Skarb Pa1fistwa  .Dyrektor Aresztu §1edczego W _ i Dyrektor Zakiadu Karhego W _ zastepowany przez Prokuratorie Generalna Skarbu Pafistwa Wniosi o oddalenie powédztwa i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania Wedlug norm przepisanych, W tym kosztow zastepstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafxstwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa W kwocie 7 ZOO Z1. W odpowiedzi na pozew pozwany zaprzeczyl, Ze W Wyniku dzialafi funkcjonariuszy pozwanego doszio do naruszenia débr osobistych powoda. Pozwany wskazal, 2e zasada odpowiedzialnoéci wynjkajaca Z art. 24 § 1 k.c§ oparta jest na bezprawnoéci dzialania; zatem nie ma naruszenia dobra osobistego jeieli dzialanie nie jest bezprawne. Do okolicznoéci Wyiaczajacych bezprawnoéé naruszenia clobra osobistego zaliczyé na1eZy dzialanie W rarnach piorzadku prawnego, dz_ia1’anie dozwolone przez obowiazujace przepisy praWa. Powéd sWoje roszczenie Wywodzi z faktu odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W jednostkach penitencjarnych, W ktorych  jak twierdzi  ,,1<acfl<i sanitarne byiy niezabudowane oraz Cele mieszkalne byly niewlaéciwie wyposaione”. Iednakze powod nie Sy gn. akt IC 361/ 09 . Uzasadnienie Powód _ _ W pozwie z dnia 1 grudnia 2009r. (data złożenia w admirdstracji Zakładu Karnego W wnosił o zasadzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa kwoty 93000 zł tytułem zadośćuczynienia zł W ' uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż dochodzi zadoscuczyníenia za odbywanie kary pozbawienia wolności W Areszcie Śledczyrn W _ (W okresie od marca do września 2005r. i od marca do czerwca 2008r.} oraz W Zakładzie Karnym w _ (w okresie od grudnia 2005r. do łutego 2007r. i od czerwca do "grudnia 2009r.) w warunkach uciążliwych. Powód wskazał, że w okresie tym pozwany nie zapewniał mu warunków bytowych, które prawo nakazuje zapewnić osobie izolowanej, bowiem był przetrzymywany W nadmiernie przeludníonych celach, przy braku gwarantowanych 3 m2 na osobę, braku zabudowanych kącików sanitarnych. Powód zarzucił, że ogólne wyposażenie celi mieszkalnej można przyrównać do zagraconej komórki Z opałem, w której okna są za-stawione łóżkami, jest duchota i brak wentylacji. Okoliczności te mają wpływ na stan zdrowia fizycznego i psychicznego, zwłaszcza" że powód leczy się psychiatrycznie i jest osobą uzależniona. Powód stwierdził, iż administracja jednostek penitencjarnych, w których przebywał, naruszyła jego dobra osobiste w postaci godności i prawa do intymności w szerokim pojęciu, co powoduje odpowiedzialność Skarbu Panstwa. Pozwany Skarb Państwa - .Dyrektor Aresztu Śledczego w _ i Dyrektor Zakładu Karnego w _ zastępowany przez Prokuratoríę Generalna Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych, W tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w kwocie 7 200 zł. W odpowiedzi na pozew pozwany zaprzeczył, że w wyniku działań funkcjonariuszy pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwany wskazał, że zasada odpowiedzialności wynikająca z art. 24 § 1 k.cÅ oparta jest na bezprawności działania; zatem nie ma naruszenia dobra osobistego jeżeli działanie nie jest bezprawne. Do _okoliczności wyłączających bez-prawność naruszenia dobra osobistego zaliczyć należy działanie w rarnach porządku prawnego, działanie dozwolone przez obowiązujące 'przepisy prawa. Powód swoje roszczenie wywodzi z faktu odbywania kary pozbawienia wolności w jednostkach penitencjarnych, w których - jak twierdzi - „kąciki sanitarne były niezabudowane oraz cele mieszkalne były niewłaściwie wyposażone”. Iednakże powód nie --- STRONA 3 --- Wykazai W jakikolwiek sposob, aby doszto do bezprawnego dzialania funlmjonariuszy Sh12by Wieziennej Wobec niego oraz Ze takie dzialania doprowadziiy do powstania u niego szkody (rule Wykazat na czym ta szkoda mialaby polegaé). Pozwany podimiosl, ii" cele mieszkaniowe W jednostkach penifencjarnych Wskazanych przez powoda byly Wyposaéone W sprzet kwaterunkowy oraz urzadzenia sanitarne zgodnie a przepisarni Ministra Sprawiedliwoéci Z dnia 17 paidziernika 20031‘. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zakladach karnych i varesztach‘ éledczych. W jednostkach penitencjarnych Wszyscy osadzeni maja zapewnionez bezplatnq opieke medyczna adekwatna ‘do dolegliwoéci, kegpie1,»dostep do zimnej i cieplej wody, moiliwoéé korzystania 2 zajeé kulturalno  oéwiatowych i sportowych Aoraz moiliwoéé do utrzymywania Wiezi z rodzina i innymi bliskimi osobami poprzez Widzenia, kontakt telefoniczny badi listowny. Remonty budynkow sa przeprowadzane na bieizgco, W celach jest zapewniona Wentylacja oraz dostateczne oéwietlenie naturalne, jak i sztuczne. Pozwany Wskazal takie, Ze samo niezadowolenie powoda ze standardow pomieszczefi nie daje jeszcze podstaw do przyjecia uchybiefi W funkcjonowaniu jednostek penitencjarnych. Natomiast sam fakt przeludnienia jednostek nie skutkuje przeludnieniem Wszystkich cel mieszkalnych We Wszystkich jednostkach penitencjarnych. Pozwany Wskazal, ii osadzenie skazanego W celi W Warunkach, W lctofych poWierz.chnia'11a jedna osobe Wynosila mniej nii m2, przy spelnieniu pr_zesianeI< okreélonych W art. 248 § 1 k.1<.W.,jest zgodne 2: prawem. Zgodnie zaé Z Wyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 20[}8r., sygn. akt SK 25/ 07, przepis ten traci rnoc obowiazujaca dopiero Z uplywem 18 miesiecy od dnia ogloszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw.' ' ' Ponadto} odnoénie pobytow powoda W jednostkach Wieziermych W okresie od 3 Iutego 2005r. do dnia 3 grudnia 2006r. podniosl na podstawie art. 442‘ §1 1<.c. zarzut przedawnienia roszczenia. ' Sad ustalii nastepujacy stan faktyczny: Powod  — przebywal W'Areszcie Qledczym W  W okresie od 4 lutego 20051’. do 26 Wrzeénia 20O5r.0oraz od 5 marca 20081". (10023 czerwca 2008r. ; W jednostce tej powod przebywal takie od 31 grudnia 20091 do grudnia 2010r. W czasie pobytu W Areszpie§1edc2.ym W  powod by} zakwaterowany W celach: nr 16 o powierzchni 16,97 mi przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywato tam czasoWo od 6 do 9 osob _ .éredni metrai przypadajacy na jedna osobe Wynosil od 2,82 mg do 1,88 1111 , wykazał w jakikolwiek sposób, aby' doszło do bezprawnego działania funkcjonariuszy Służby Więziennej wobec niego oraz że takie działania doprowadziły do powstania u niego szkody. (nie wykazał na czym ta szkoda miałaby polegać). Pozwany podniósł, iż- cele "mieszkaniowe W jednostkach penitencjarnych wskazanych przez powoda były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy oraz urządzenia sanitarne zgodnie z przepisami Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 200312 w sprawie warunków bytowych osób osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych. W jednostkach penitencjarnych wszyscy osadzeni mają zapewnione: bezpłatną opiekę medyczną adekwatna do "dolegliwości, kąpiel, »dostęp do zimnej i ciepłej Wody, możliwość korzystania 2 zajęć kulturalno - oświatowych i sportowych oraz możliwość do utrzymywania więzi z rodzina i innymi bliskimi osobami poprzez widzenia, kontakt telefoniczny bądź listowny. Remonty budynków są przeprowadzane na bieżąco, W celach jest zapewniona wentylacja oraz dostateczne" oświetlenie naturalne, jak i sztuczne. Pozwany wskazał także, że samo niezadowolenie powoda ze standardów pomieszczeń nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia uchybień w funkcjonowaniu jednostek penitencjarnych. Natomiast sam fakt przeludnienia jednostek nie skutkuje przeludnieniem wszystkich ceł mieszkalnych we wszystkich jednostkach penitencjarnych. Pozwany wskazał, iż osadzenie skazanego W celi W warunkach, w których powierzcl'1nia"na jedną osobę wynosiła mniej niz m2, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 248 § 1 k.k.w., jest zgodne z prawem. Zgodnie zaś z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/ 07, przepis ten traci moc obowiązującą dopiero z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw." ' " Ponadto, odnośnie pobytów powoda W jednostkach więzíennych w okresie od 3 lutego 2005r. do dnia 3 grudnia 2006r. podniósł na podstawie art. 4421 §1 k.c. zarzut przedawnienia roszczenia. ` Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód _ _ przebywał w'Areszcie Sledczym W _ w okresie od 4 lutego 2005r. do 26 września 2005r.ioraz od 5 marca 2008r. do 23 czerwca 2008r. ; w jednostce tej powód przebywał także od 31 grudnia 2009r. do grudnia 2010r. W czasie pobytu w Areszcie-Śledczym w _ powód był zakwaterowany w celach: nr 16 o powierzchni 16,97 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 6 do 9 osób -_ średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 2,82 m2 do 1,88 m2 , --- STRONA 4 --- ni" 56 o powierzchni 55,70 mi przeznaczonej dla 18 osadzonych, przy ozym przebywaio tarn czasowo od 22 do 27 osob  éredni metrafi przypadajacy na jedna, osobe Wynosil od 2,53 mi do 2,06 mi , nr 34 o powierzchni 15,47 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywaio tam czasowo od 4 do 8 osob " éredni metrai przypadajacy na jedna osobe Wynosil od 3,86 ml do 1,93 m2 nr 49 0 poWierzChni14,53 1112 przeznaczonej dla 4 osadzonyoh, przy czym przebywaio tam czasowo od 5 do 8 osob  Sredni rnetrai przypadajacy na jedna osobe wynosil od 2,90 m2 do 1,81 m2. Podczas pobytu W Areszcie W 20101 powod by} zakwaterowany W icelachz nr 65 0 powierzchni 14,53 mg przeznaczonej dla 4 osadzonych, przy czym przebywaio tam czasowo od 3 do 5 osob  éredni metrai przypadajqcy na jedrla osobe WYBOS11 od 4,84 mi do 2,90 m2 nr 18 o powierzchni 16,97 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywalo tam czasowo do 8 osob  éredni metrai przypadajacy na jedna; osobe Wynosfl od 2,12’ m2 (przy 8 osobach), nr 69. 0 powierzchni 15,03 mi przeznaczonej dla 5 osadzonych, pray czym przebywaio tam czasowo od 4 do 5 osob  .éredr|i metraZ przypadajacy na jedna osobe Wynosil od 3,75 m2 do 3 mi 111' 38 o powierzchni 36,03 m2 przeznaczonej dla 12 osadzonych, przy czym przebywalo tam czasowo od 11 do 12 osob  éredni metrari przypadajacy na jedna osobe Wynosil od 3,27 mi do 3 mi . _ _ W uczasie pobytu powoda W Areszcie Sledczym W — zaludnienie tej jedhost1<i Wahato sie od 95% do 149%. ~ Umieszczanie osadzonych na czas okreélony W Warunkach, W ktorych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosila mniej nit 3 m2, odbywaio sie W trybie art. 248 § 1 k.1<.W., o czym byl informowany sedzia penitencjarny. _ W Areszcie Qledczym W _ wykorzystano tei inne pomieszczenia na cele mieszkalne. W 2005. roku zamieniono éwietlice osadzonych na cele mieszkalna nr 30A zyskujac W ten sposob 11 dodatkowych miejsc zal<WateroWania. _ ' _ Podczas pobytu W Areszcie powod mial zapewnione do Wlasnego uiytkuz Ioiko, szafke, materac, poScie1,vmiejsce przy stole oraz innego rodzaju sprzet i wyposaienie, ktore jest potrzebne kazdemu czlowiekowi do normalnego Zycia. Ponadto, W celach Aresztu znajdowaiy sie rowniei érodki czystoéci i sprzet niezbedny do utrzymania porzadku. We Wszystkich celach mieszkalnych Aresztu Qledczego w  kaoiki sanitarne sa Wydzielone, W niektorych sq one obmurowane, W innych Wydzielone plytami paidzierzowymi Iub plytami PCV W sposob umoiliwiajacy nieskrepowane korzystanie. .W tych 'ce1ach, gdzie jest jedna kratka Wentylacyjna, kaciki sanitarne nie sa zabudowane do sufitu z uwagi na zapewnienie odpowiedniej Wentylacji. Do 20091‘. nie bylo Zadnych og1"a11icze1i W zakresie dostepu do cieplej Wody, osadzeni mogli z niej korzystaé od godzin nr 56 o powierzchni 55,70 m2 przeznaczonej dla 18 osadzonych, przy czym przebywało tarn czasowo od 22 do 27 osob - średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 2,53 in? do 2,06 m2 , nr 34 o powierzchni 15,47 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 4 do 8 osób -" średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 3,86 m2 do 1,93 m2 nr 49 0 powierzchni 14,53 1112 przeznaczonej dla 4 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 5 do 8 osób - średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 2,90 m2 do 1,81 m2. Podczas pobytu W Areszcie W 2010r. powód był zakwaterowany w celach: nr 65 o powierzchni 14,53 m2 przeznaczonej dla 4 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 3 do 5 osób - średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 4,84 m2 do 2,90 m2 nr 18 o powierzchni 16,97 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo do 8 osób - średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 2,122 m2 (przy 8 osobach), nr 69. o powierzchni 15,03 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 4 do 5 osób - średni metraz przypadający na jedną osobę wynosił od 3,75 m2 do 3 m2 nr 38 o powierzchni 36,03 m2 przeznaczonej dla 12 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 11 do 12 osób - średni metraż przypadający na jedna osobę wynosił od 3,27 m2 do 3 m2 . _ _ W "czasie pobytu powoda W Areszcie Śledczym W _ zaludnienie tej jednostki wahało się od 95% do 149%. ~ Umieszczanie osadzonych na czas określony W warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m2, odbywało się w trybie art. 248 Š 1 k.k.w., o czym był informowany sędzia penitencjarny. _ W Areszcie Śledczyrn w _ wykorzystano też inne pomieszczenia na cele mieszkalne. W 2005. roku zamieniono świetłicę osadzonych na celę mieszkalną nr 30A zyskując W ten sposob 11 dodatkowych miejsc zakwaterowania. _ ' _ Podczas pobytu W Areszcie powod miał zapewnione do własnego użytku: łóżko, szafkę, materac, pościel, miejsce przy stole oraz innego rodzaju sprzęt i wyposażenie, które jest potrzebne każdemu człowiekowi do normalnego życia. Ponadto, W celach Aresztu znajdowały się również środki czystości i sprzęt niezbędny do utrzymania porządku. We wszystkich celach mieszkalnych Aresztu Śledczego W _ kąciki sanitarne są wydzielone, w_ niektórych są one obmurowane, W innych wydzielone płytami paździerzowymi lub płytami PCV W sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. .W tych "celach, gdzie jest jedna kratka wentylacyjna, kąciki sanitarne nie są zabudowane do sufitu z- uwagi na zapewnienie odpowiedniej wentylacji. Do 2009r. nie było Żadnych ograniczeń w zakresie dostępu do ciepłej Wody, osadzeni mogli z niej korzystać od godzin --- STRONA 5 --- porannych do godzin popoludniowych. Natomiast jesienia 20091‘. Wprowadzono W ramach oszczednoéci ograniczenia polegajace na tym, Ze dostep do cieplej Wody jest przewidziany W dwoch turach," po éniadaniu i po obiedzie, przez 3, 4 godziny. Ponadto, raz W tygodniu osadzeni maja zapewniona mozliwoéé kapieli W Iaini. ' _ ' '1/V Areszcie W czasie pobytu powoda do 2005 roku znajdowaia sie éwietlica. W’ éwietlicy znajdowal sie 5:01 do tenisa stoiowego, telewizor. Po Iikwidacji éwietlicy stol zostal usytuowany na korytarzu. W Areszcie funkcjonowala ‘i funkcjonuje nadal biblioteka, silowania, kantyna, sieé radiowezlowa. W kaidej celi nadawany jest sygnal stacji telewizyjnych i radiowych, emitowane sa audycje profilaktyczne, audycje Wtasne, pogadanki, dostarczana jest osadzonym prasa. W kaidej celi osadzeni mogai mieé, _za zgoda Dyrektora, jeden. odbiornik teiewizyjny, praktycznie W kaidej ceii jest telewizor. Moga tea posiadaé odbiorniki radiowe. Osadzeni maja moiliwoéé uczestniczenia W organizowanych W Areszcie Zajeciach kulturalnooéwiatowych, o czym powod zostal poinformowany przy przyjeciu. . Osadzeni W czasie pobyto powodao mieli tei moiliwoéé 1<o1'zystania Z posing religijnych. Powod zadeklarowai sie jako osoba niewierzaca. ' Powod W okresie pobytu W Areszcie Qledczym W — nie zglaszal s1<arg zWia,zanych z Warunkarni bytowyrni panujacymi W jednostce. PoWod pozostawai W kontakcie z Wyehowawca, pomagal przy pracaeh porzadkowogospodarczych. Zloiyl tei do Dyrektora jednostki kilka proéb dotyczagych widzexi, spacerow i przyznania mu do'datkoWej odziezy. Powod utrzymywat kontakt z bliskimi osobami, W tym z matka i dziewczyna. W marcu 201 Or. — W okresie pobytu W Areszcie  powod zawarl zwiazek maizeriski. Powod byl zatrudniony W kotlowni jako palaez, ze sWoich obowiazkow Wywiazywai sie praWid1oWo. Powod pracowal na 3/4 etatu, a zatem przez 6,5 do 7 godzin dziennie przebywal poza cela. W zwiazku z praca powod mogl korzystaé z dodatkowych kapieli. ' W Areszciie powod miai dostep do bezplatnej opieki medycznej. W ramach oddziaiu mieszkalnego i cel funkcjonowai bezkonfliktowo. Nie stwarzal problemow natury wychowawczej, staral sie przestrzegaé zasad wyiiikajacych z regulaminu i porzadku Wewnetrznego obowiazujacego W Areszcie. Powod czas wolny spedzai 11a Wlasnych zajeciach, grze W karty, W koéci, ogladaniu telewizji. ' ~ " porannych do godzin popołudniowych. Natomiast jesienią 2009r. wprowadzono w ramach oszczędności ograniczenia polegające na tym, ze dostęp do ciepłej wody jest przewidziany w dwóch turach, po śniadaniu i po obiedzie, przez 3, 4 godziny. Ponadto, raz w tygodniu osadzeni mają zapewnioną możliwość kąpieli W łaźni. " _ " "W Areszcie W czasie pobytu powoda do 2005 roku znajdowała się Świetlica. 'VV świetlicy znajdował się stół do tenisa stołowego, telewizor. Po likwidacji świetlicy stół został usytuowany na korytarzu. W Areszcie funkcjonowała `i funkcjonuje nadal biblioteka, siłowania, kantyna, sieć radiowęzłowa. W każdej celi nadawany jest sygnał stacji telewizyjnych i radiowych, emitowane są audycje profilaktyczne, audycje własne, pogadanki, dostarczana jest osadzonym prasa. W każdej celi osadzeni mogą mieć, _za zgodą Dyrektora, jeden. odbiornik telewizyjny, praktycznie W kazdej celi jest telewizor. Mogą też posiadać odbiorniki radiowe. Osadzeni mają możliwość uczestniczenia w organizowanych w Areszcie zajęciach kulturalno-oświatowych, o Czym powód został poinformowany przy przyjęciu. . Osadzeni w czasie pobytu powoda, mieli też mozliwość korzystania z posług religijnych. Powód zadeklarował się jako osoba niewierząca. " Powód w okresie pobytu w Areszcie Śledczym w _ nie zgłaszał skarg związanych z warunkami bytowymi panującymi W jednostce. Powód pozostawał w kontakcie z wychowawcą, pomagał przy pracach porządkowo-gospodarczych. Złozył też do Dyrektora jednostki kilka próśb dotyczących Widzen, spacerów i przyznania mu dodatkowej odzieży. Powód utrzymywał kontakt z bliskimi osobami, w tym z matką i dziewczyną. W marcu 201 01'. - w okresie pobytu w Areszcie - powód zawarł związek małżeński. Powód był zatrudniony W kotłowni jako palacz, ze swoich obowiązków wywiązywał się prawidłowo. Powód pracował na 3/4 etatu, a zatem przez 6,5 do 7 godzin dziennie przebywał poza celą. W związku z pracą powód mógł korzystać z dodatkowych kąpieli. " W Areszcie powód miał dostęp do bezpłatnej opieki medycznej. W ramach oddziału mieszkalnego i cel funkcjonował bezkonfliktowo. Nie stwarzał problemow natury wychowawczej, starał się przestrzegać zasad wynikających z regulaminu i porządku wewnętrznego obowiązującego w Areszcie. Powód czas wolny spędzał na własnych zajęciach, grze w karty, w kości, oglądaniu telewizji. ' ~ ' --- STRONA 6 --- 0 l /dowéd: ir'1j'0r11zacja DyrekforcI Areaztu Sledczego 111 z drain 8 czerwca 20101’. 96100), odpisy myicazciw pomieszczeri w budynkach mieszkalnych Aresztu §!edczeg0 to  (k. 101109), kopie pism do Sqdu Okreggowego w : HI Wydzia? Penitencjamy (k. 110 116), odpisy dokzmzentéw 2 teczki osobopoznnwczej pmuodn dot. pobytu 70 Areszcie filedczym in — (czgéé B), w iym: notatek z rozméw 2 wychowmvcq, wniosku wychowawcy 0 umieszczeme powoda z osobami dorosfymi 0 niskim stopniu demorafizacji, notatki psychoioga z dnia 6.03.2008r., jJis.e1m1,ych prciéb 1' podmi powoda; zeznarmi éwiadkn —(1<. so81), czgréciowo zezrzania éwiadka _(k. 7879)," czrgéciotvo zezrmnirz pomoda (k. 5659, 220 221)/. 5 W’ Zaldadzie Kamym W _ powéd   zostal osadzony W dniu 21 listopada 2005r. i przebywal tam do dnia 8 lutego 2007r., tj. do dnia przetransportowania go do Zakladu Karnego N1" 1 We Wroclawiu celem odbycia terapii. W okresie pierwszego pobytu W Zaldadzie Karnym W _ powod byl zakwaterowany W celachz nr 24 o powierzchni 17,66 ml przeznaczonej dla 5 osadzonych, nr 34 o powierzchni 11 m2 przeznaczonej dla 3' osadzonych, 111' 33 o powierzchni 17,6 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, nr 26 o poWierzchni 18,73 mi przeznaczonej dla 6 osadzonych, nr 37 o powierzchni 10,56 mg przeznaczonej dla 3_0sadzonych, nr 99 o powierzclmi 11,06 m2 przezrlaczonej dla 3 osadzonych, nr 73 o powierzchni 24,77 m2 pI‘Z9Z1‘l&CZOI‘l€j dla 8 osadzonych, nr 80 o powierzchni 18,02 mg przeznaczonej dla 6 osadzonych, nr 75 o powierzchni 24,09 mg przeznaczonej dla 8 osadzonych, nr 85 o powierzchni 18,23 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonyclri i nr 96 o powierzchni 5,2 ml’ przeznaczonej dla 1 osadzonego. Po ponownym aresztowaniu W 2008r., powod zostal po raz drugi osadzony W Zaldadzie Karnym W  i pfzebywal tam W okresie od dnia 18 czerwca 20091‘. do dnia 31 grudnia 20091‘. Powéd by} Zakwaterowany W celachz nr 39 o powierzchni 7,15 mi przeznaczonej dla 1 osadzonego, przy czym przebywal tam sam ' éredni metraz przypadajagy na jedna osobe Wynosil 7,15 'm2 , nr 30 0 powierzclmi 19,81 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonych, przy czym przebywalo tam czasowo przez 5 dni 7 osob  éredni metrai przypadajacy na jedna osobe Wynosil wéwczas 2,83 m2 , nr 19 0 powierzchni 26,32 mi przeznaczonej dla 8 osadzonych, przy czym przebywalo tam czasowo przez 6‘dni 9 osob  éredni metrai przypadajacy na jedna osobe wynosifwowczas 2,92 mi , ru‘ 78 o POW1E1‘ZChfli 19,48 mg przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywaio tam czasowo od 5 do 6 osob  81‘8C1111 metraz przypadajacy na‘jedna osobe wynosil od 3,90 m2 do 3,25 m2 , nr 21 o powierzchni 19,81 ml’ przeznaczonej dla 6 osadzonych, przy ciym pfzebywalo tam ezasowo I I /dowód: iri_formocj`o Dyrektora Aresztu Śledczego ro _ Z dnia 8 czerwca 2010?. 96-100), odpisy mylcozóro pomieszczeń ru budynkach mieszkalnych Aresztu Śledczego to _ (k. 101-109), kopie pism do Sądu Okręgowego w _ Ill Wydział Penitencjorny (k. 110- 116), odpisy cłokumentów z teczki osobopoznmvczej powoda dot. pobytu iv Areszcie Śledczym ,ro _ (część B), Yu iym.' notatek z rozmów 2 wychowawcą, wiuosicu wychoworvcy o Łmzieszczeme powoda z osobami dorosłym' 0 niskim stopniu demoralizocji, notatki psychologa z dnia 6.o3.20o8f., pi5.‹f„„1.y@iz próśb 1' pasma pozvoaa; zezmmfzi śzvfaaa _(rz 80-81), częściowo zeznania świadka _(lc 78-79); częściowo zezrmnirz powoda (k. 56-59, 220- 221)/. 2 W Zakładzie Karnym W _ powód 1 - został osadzony W dniu 21 listopada 2005r. i przebywał tam do dnia 8 lutego 2007r., tj. do dnia przetransportowania go do Zakładu Karnego l\?r 1 _We Wrocławiu celem odbycia terapii. W okresie pierwszego pobytu W Zakładzie Karnym W _ powód był zakwaterowany W celach: nr 24 o powierzchni 17,66 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, nr 34 o powierzchni 11 m2 przeznaczonej dla 3' osadzonych, nr 33 0 powierzchni 17,6 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, nr 26 o powierzchni 18,73 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonych, nr 37 o powierzchni 10,56 m2 przeznaczonej dla 3_osadzonych, nr 99 o powierzchni 11,06 m2 przeznaczonej 'dla 3 osadzonych, nr 73 o powierzchni 24,77 m2 przeznaczonej dla 8 osadzonych, nr 80 o powierzchni 18,02 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonych, nr 75 o powierzchni' 2-1,09 m2 przeznaczonej dla 8 osadzonych, nr 85 o powierzchni 18,23 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonych i nr 96 o powierzchni 5,2 m2 przeznaczonej dla 1 osadzonego. Po ponownym aresztowaniu W 2008r., powód został po raz drugi osadzony W Zakładzie Karnym W _ i przebywał tam W okresie od dnia 18 czerwca 2009r. do dnia 31 grudnia 2009r. Powód był zakwaterowany W celach: nr 39 o powierzchni 7,15 m2 przeznaczonej dla 1 osadzonego, przy czym przebywał tam sam -" średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił 7,15 'm2 , nr 30 o powierzchni 19,81 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo przez 5 dni 7 osób - średni metraz przypadający na jedną osobę wynosił wówczas 2,83 m2 , nr 19 o powierzchni 26,32 m2 przeznaczonej dla 8 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo przez 6 dni 9 osób - średni metraz przypadający na jedną osobę wynosił.Wówczas 2,92 m2 , nr 78 o powierzchni 19,48 m2 przeznaczonej dla 5 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo od 5 do 6 osób - średni metraz przypadający na'jedną osobę wynosił od 3,90 m2 do 3,25 m2 , nr 21 o powierzchni 19,81 m2 przeznaczonej dla 6 osadzonych, przy czym przebywało tam czasowo --- STRONA 7 --- od 7 do 8 osob  sredni metrai przypadajacy na jedna osobe Wynosii od 2,83 mi do 2,48 m2 , nr. 34 o" powierzchni 12,8 mi przeznaczonej dla 3 osadzonych, przebj/Waiy tam 3 osoby  sredni metrai przypadajacy na jedna osobe Wynosil od 4,27 mi. Umieszczanie osadzonych na czas okreslony W Warunkach, W ktérych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosiia mniej nii 3 mg, odbywaio sie W trybie art. 248 § 1 1<.1<.W. i o kaidym takim przypadku informowany byl sedzia penitencjarny. _ _ Podczas pobytu W Zakladzie Karnym w _ powod j _ mial zapewnione do wiasnego uiytkuz 1oz1<o, miejsce przy stole, taboret lub krzesio, miejsce W szafce na artykuiy ispoiywcze i artykuly higieniczne, srodki czystosci. dia siebie na swoje potrzeby. W kaidej celi znajduje sis; kacik sanitarny oddzielony na stale od celi W sposob mhoiliwiajacy nieskrepowane korzystanie. Powierzchnia kacika sanitarnego Wynosi o.k. 1,8 mi (nie jest Wliczana do powierzchni celi). W kaciku tym znajduje sie muszla 1<1ozetoWa, umywalka, polka na srodki czystosci. Osadzeni W kaidej celi maja bieiaca Wode. Kafidy osadzony raz na dWa tygodnie ma dokonywana, wymiam; poscieli na czysta, raz na tydziefi jest kapiel, iaénia, Wylniana odzieiy i bielizny osobistej. _ W Zakiadzie Karnym W _ przeplfowadzane sa o1<re_soWe kontrole przez Pafistwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (kilka rocznie); kontrole nie Wykazywaly nieprawidiowosci. Raz W roku dokonywane sa; p1zegiady budowlane i kominowe, co 4 lata przeprowadzane sa remonty cei. Na skutek skarg Wieiniow, dokonywano okresowych napraw centralnego ogrzewania, W 2008r. Wybudowanno nowa kotiownie i noWa instalacje, co przyczynilo sie do ustapienia aWarii. Skazani maja zapeWr|iony_ staly kontakt z Wychowawcanli, psychologami, kierownictwem jednostki penitencjarnej. Ponadto dyrektor i kierownicy dziaiow raz W rniesiacu Wizytuja C818 mieszkalne, a wychowawcy W dniach roboczych codziennie. Na terenie Zakiadu Karnego W _ prowadzona byla i jest izntensywna dziaialnosfi kuituralnooswiatowa, orgarlizowane sa imprezy sportowe, kursy specjalistyczne i zawodowe, koiaizaimeresowafl dla osadzonych, m.in.: kolo modelarskie, historyczne, jezyka angielskiego, klub filmowy i inne. Sq realizowane programy resocjalizacyjne, do udzialu W ktorych osadzeni mega sie zglaszaé, np.: program aktywizacji zawodow ', zachowafi aser Wn Ych, za' é so 'otera eu czn ch, r0zwo'u zamteresowafi, B1 1 1‘? P nauki kaligrafii. ' ' _ ' _ Na kaidym oddziale mieszkalnym Zakladu sa swietiice, Z kto1"§/ch korzystaja osadzeni i na ktorych sa rowniei organizowane zajecia kulturahiooswiatowe. Swietlice sa Wyposaione W sprzet audiowizualny, stoly do tenisa stoiowego, gryf Osadzeni moga tam od 7 do 8 osób - średni metraż przypadający na jedną osobę wynosił od 2,83 m2 do 2,48 m2 , nr. 34 o' powierzchni 12,8 m2 przeznaczonej dla 3 osadzonych, przebywaiy tam 3 osoby - średni metraz przypadający na jedną osobę wynosił od 4,27 1112. Umieszczanie osadzonych na czas określony W warunkach, w ktorych powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła rnniej niż 3 m2, odbywało się W trybie art. 248 Š 1 k.k.w. i o każdym takim przypadku informowany był sędzia penitencjarny. _ -_ Podczas pobytu W Zakładzie Karnyrn W _ powód 2 _ miał zapewnione do własnego użytku: łóżko, miejsce przy stole, taboret lub krzesło, miejsce w szafce na artykuły 'spożywcze i artykuły higieniczne, środki czystości. dla siebie na swoje potrzeby. W każdej celi znajduje się kącik sanitarny oddzielony na stałe od celi w sposob Lunożliwíający níeskrępowane korzystanie. Powierzchnia kącika sanitarnego wynosi ok. 1,8 m2 (nie jest wliczana do powierzchni celi). W kąciku tym znajduje się muszla klozetowa, umywalka, półka na srodki czystości. Osadzeni W każdej celi mają bieżącą wodę. Każdy osadzony raz na dwa tygodnie ma dokonywana, wymianę pościeli na czystą, raz na tydzien jest kapiel, łaźnia, wyiniana odzieży i bielizny osobistej. _ W Zakładzie Karnym W _ przeprowadzane są okresowe kontrole przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (kilka rocznie); kontrole nie wykazywały nieprawidłowości. Raz w roku dokonywane są przeglądy budowlane i kominowe, co 4 lata przeprowadzane są remonty ceł. Na skutek skarg więźniów, dokonywano okresowych napraw centralnego ogrzewania. W 2008r. wybudowano nową kotłownie i nową instalację, co przyczyniło się do ustąpienia awarii. Skazani mają zapewniony stały kontakt z wychowawcaini, psychologami, kierownictwem jednostki penitencjarnej. Ponadto dyrektor i kierownicy działów raz W miesiącu wizytują cele mieszkalne, a wychowawcy W dniach roboczych codziennie. Na terenie Zakładu Karnego W _ _prowadzona była i jest intensywna działalność kulturalno-oświatowa, organizowane są imprezy sportowe, kursy specjalistyczne i zawodowe, kołaizainteresowań dla osadzonych, min.: koło modelarskie, historyczne, języka angielskiego, klub filmowy i inne. Są realizowane programy resocjalizacyjne, do udziału w których osadzeni mogą się zgłaszać, np.: program aktywizacji zawodow `, zachowań aser wn fch, za' Ć so `otera eu czn ch, rozwo'u zainteresowań, el 3 ię P nauki kaligrafíi. ' ' _ ` _ Na każdym oddziale mieszkalnym Zakładu są świetlice, z których korzystają osadzeni i na których są rownież organizowane zajęcia kulturalno-oświatowe. Świetlice są wyposażone w sprzęt audiowizualny, stoły do tenisa stołowego, gry." Osadzeni mogą tam --- STRONA 8 --- oglqdaé te1eWizj§:, graé W tenisa, szachy, Warcaby, grg: tzW. ,,pi11<arzyki”. Organizowane sq hunieje gier komputerowych. W celach mieszkalnych osadzeni réwniez mega} posiadaé jeden telewizor. Gdy dopisuja} warunki pogodowe sq organizowane zajegcia sportowe, mecze pflkarskie z udzialem osadzonych. _ W Zakladzie Karnym W _ dziala radiowegzel, przez ktéry nadawane sq programy radiowe i audycje wlasne. Udziai osadzonego W zajegciach uzaleiniony jest tylko od jego chgci. Osadzeni zostajq zawiadomieni 0 organizowanej imprezie kulturalno " oéwiatowej poprzez radiowgzei oraz ogloszenia wywieszone na tablicy W oddziale mieszkahxym. Achninistracja Zakladu Karnego W  stara sig, aby wszyscy osadzeni, ktérzy Wyrazq take; chgé mogli braé udzial W organizowanej W jednostce dzialalnoéci 1<u11:ura]n0oéwiatowej. ' '  Osadzeni w Zakladzie Karnym W — maja, moiliwoéé korzystania z udzialu W nabozefistwach reiigii rzymskokatolickiej odprawianych kflka razy W.iIygOd.ni1.1 W kapiicy W Zakladzie Karnym W , a takie W spotkaniach 2 przedstawicielarni innych Wyznafi. Osadzeni maja; moZ1iW0éé telefonowania, widzenia sir; z najblizszymi. Powéd W Zakladzie Karnym w I mial zapewniony dostgp do bezplatnej opieki medycznej; korzystal z uslug meclycznych W zakresie ogélnego stanu zdroWia [pi*zezi§:bie11ia), pomocy dermatologa (iupiei) i pomocy psychiatry. 'POWéd_ by} 1<onsu1toWa1"1y psychiatrycznie Z powodu bezsennoéci i zaburzefl nastroju; korzystai takie z pomocy psychologicznej, gléwnie z powodu izolacji i oczekiwarnia na Wynjld kolejnych spraw karnych. P0 zakoficzeniu terapii Odwykowej W 2UU7r. zaprzestal zaiywania nar1<0ty1<c'>W. W ramach Oddzialu mieszkalnego i cel funkcjonowal bezkonfliktowo. Nie stwarzal probleméw natury wychowawczej, staral sis; przestrzegaé zasad Wynikajqcych z regulaminu i porzqdku Wewnegtrznego obowviqzujqcego W Zakladzie, za Wyjqtldem sytuacji, gdy po chorobie odméwii wyjécia do laini, ktéra znajdowala sis; poza budynkiem placéwki. W okresie pobytéw W Zakladzie powéd pornagal przy pracach porzz;dkowogospodarczych, brai udzial w imprezach sportowych, turniejach szachowych, za co zostawal nagradzany. Nie zgiaszai skarg zwiqzanych z warunkami panujqcymi W jednostce; W okresie pierwszego pobytu powéd zostal zaklasyfikowany do grupy ,,M” — mlodociany i posiadai Plprawnienia (oraz obowiqzki) zgoclne z dyspozycj:3 norm prawnych dla tej grupy ' /dbwcid: i:y‘0rnza_cja Dyrektora Znkiadu Karnego 10  z dnia 1 Iipca 2010:/. (k. 146 151), odpisy dokumentém z teczki osobopoznawczej powoda dot. pobym Z0 Zakfadzie Kamyni TU _ fczgéé B), w iym: notatek z rozméw z wychowawcq, z'psych0lOgiem, rvnioskdw 0 przyznanie oglądać telewizję, grać w tenisa, szachy, warcaby, grę tzw. ,,piłkarzyki”. Organizowane są turnieje gier komputerowych. W celach mieszkalnych osadzeni również moga posiadać jeden telewizor. Gdy dopisuja warunki pogodowe są organizowane zajęcia sportowe, mecze piłkarskie z udziałem osadzonych. _ W Zakładzie Karnym w _ działa radiowęzeł, przez który nadawane są programy radiowe i audycje własne. Udział osadzonego w zajęciach uzależniony jest tylko od jego' chęci. Osadzeni zostają zawiadomieni 0 organizowanej imprezie kulturalno "- oświatowej poprzez radiowęzeł oraz 'ogłoszenia wywieszone na tablicy w oddziale mieszkalnym. Administracja Zakładu Karnego W _ stara się, aby wszyscy osadzeni, ktorzy wyraża taką chęć mogli brać udział w organizowanej W jednostce działalności kulturalno-oświatowej. " ' - Osadzeni W Zakładzie Karnym w _ mają możliwość korzystania z udziału w nabożeństwach religii rzymskokatolickiej odprawianych kilka razy W .tygodniu w kaplicy w Zakładzie Karnym w -, a także w spotkaniach 2 przedstawicielami innych wyznań. Osadzeni mają możliwość telefonowania, widzenia się z najbliższymi. Powód W Zakładzie Karnym W _ miał zapewniony dostęp do bezpłatnej opieki medycznej; korzystał z uslug medycznych W zakresie ogólnego stanu zdrowia (przeziębienia), pomocy dermatologa (łupież) i pomocy psychiatry. 'Powód był konsultowany psychiatrycznie z powodu bezsenności i zaburzeń nastroju; korzystał także 2. pomocy psychologicznej, głównie z powodu izolacji i oczekiwania na wyniki kolejnych spraw' karnych. Po zakończeniu terapii odwykowej W 2007r. zaprzestał zażywania narkotyków. W ramach oddziału mieszkalnego i cel funkcjonował bezkontliktowo. Nie stwarzał problemów natury wychowawczej, starał się przestrzegać zasad wynikających z regulaminu i porządku wewnętrznego obowiązującego W Zakładzie, za wyjątkiem sytuacji, gdy po chorobie odmówił wyjścia do łaźni, która znajdowała się poza budynkiem placówki. W okresie pobytów W Zakładzie powód pomagał przy pracach porządkowo-gospodarczych, brał udział w imprezach sportowych, turniejach szachowych, za co zostawał nagradzany. Nie zgłaszał skarg związanych z warunkami panującymi w jednostce; w okresie pierwszego pobytu powód został zaklasyfikowany do grupy „M” - młodociany i posiadał uprawnienia (oraz obowiązki) zgodne z dyspozycją norm prawnych dla tej grupy ` /dowod: iiy“0rnia_cja Dyrektora Zakładu Karnego 10 _ z dnia 1 lipca 2010r. (lc. 146- 151), odpisy dolcumentóm z teczki osobopoznawczej powoda dot. pobytu Iv Zakładzie Kariiyni To _ (część B), to tym: notatek z rozmów z wychowawcą, zpsychologiem, tvníosków o przyznanie --- STRONA 9 --- nagréd, pisemnych prcisib 1' podmi pomoda; ksiqika zdrowia powodn (k. 160), zeznrmia émrzdfm — :(k. 218220); zeznmiia émiadka —flc. 8182); czg§cz'0w0.zeznnn1'a powodrz (k. 5659, 22022.1)/. '  ' Oceniajqc material dowodowy Sqd uznal za Wiarygodne zeznania éWiad1<oW — _i — bowiem tworza one logiczna spéina caioéé i znajclujq potwierdzenie W zgromadzonej dokumentacji. Powod nie przedstawil W toku procesu Zadnych dowodow podwaiajqcych twierdzenia éwiadkow. Dowodow z dokumentéw Zadna ze stron nie kwestionowala zarowno co do ‘autentycznoéci jak i zgodnoéci ich treéci 2; prawdeg. Sqd zwaZy1,ic0 nastrgpujez 'POW6d _ _ W pozwie sformuiowai dwa zarzuty pod adresem pozwanego Skarbu Pafistwa, zarzut dotyczqcy przeludnienia We Wskazanych jedhostkach penitencjarnych, a 1<o11l<retnie zakwaterowania W Warunkach, W ktérych n_a jeclnego osadzonego przypuadaia powierzchnia mniejsza nié: 3 mi oraz zarzut dotyczqcy Wystegpowania nienaleiytych _W jego ocenie  Warun1<oW sanitamych, przede wszystkim zwiqzanych z funkcjonowaniem kqcikow sanitarnych. Z tym faktem powod Wiqzai naruszenie jego dobr osobistych W postaci godno:Qci i prawa do inty11'moéci. Powod nie zarzucai, aby W czasie pobytu W ktorejkolwiek z _jednostek penitencjarnych brakowaio mu jakiegoé Wyposaienia niezbagdnego do zaspokajania normalnych potrzeb czlowieka, ani tei aby brakowaio mil jakié zajegé czy programow resocjalizacji. Powod W pozwie i W toku procesu podkreélal generalnie problem dotyczzlcy przeludnienia, z ktorym boiykaiy sis; i borykajq — W mniejszym lub Wimgkszym stopniu — zakiadjf karne czy areszty éledcze W Polsce, nie Wykazfljqc jednoczeénie, aby W jego konkrefnym przypadku doznal jakiejé szkody.(I<rzyWc1y) ze strony pozwaiiego. Pozwany Skarb Paiistwa natomiast W toku procesu przedstawii szereg dowodow, z ktorych Wynika niezasadnoéé zarzutow powoda co do Wyrzqdzenia mu przez pozwanego krzywdy niemajegtkowej. Powod W toku procesu nie dostarczyi Zadnych dowodéw, ktore podwaialyby twierdzenia przesiuchanych W sprawie éwiadkow i freéé przedioionych przez pozwanego dokumentow, ani nawet nie zaprzeczal faktom wynikajqcym Z tych cioWodoW. Naleiy podkreélié, ii S1<a1'b_Pa.zistWa nie ponosi odpowiedzialnoéci za sam fakt stosowania do dnia 6 grudnia 2009r. Wobec osadzonych, W tym powoda, przepisu art. 248 k.l<.“’., tj. nagród, pisemnych próśb i podań powoda; książka zdrowia powoda (k. 160), zeznania świrzfllrri _ :Uc 218-220), zezrmnia świadka _UŁ 81-82); częściowo.zezimnin powoda (k. -56-59, 220-221)/. " - ` Oceniając materiał dowodowy Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków _ _i _ bowiem tworzą One 10810/Zna spójną całość i znajdują potwierdzenie W zgromadzonej dokumentacji. Powód nie przedstawił w toku procesu żadnych dowodów podważających twierdzenia świadków. Dowodów z dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała zarówno co do 'autentyczności jak i zgodności ich treści z prawdą. Sąd zważył,co następuje: "Powód _ _ w pozwie sformułował dwa zarzuty pod adresem pozwanego Skarbu Państwa, zarzut dotyczący przeludnienia We wskazanych jednostkach penitencjarnych, a konkretnie zakwaterowania w warunkach, W których na jednego osadzonego przypadała powierzchnia mniejsza niż 3 m2 oraz zarzut dotyczący występowania nienależytych _w jego ocenie - warunków sanitarnych, przede wszystkim związanych z funkcjonowaniem kącików sanitarnych. Z tym faktem powód wiązał naruszenie jego dóbr osobistych w postaci godności i prawa do intymności. Powód nie zarzucał, aby W czasie pobytu w którejkolwiek z _jednostek penitencjarnych brakowało mu jakiegoś wyposażenia niezbędnego do zaspokajania normalnych potrzeb człowieka, ani też aby brakowało mu jakiś zajęć czy programów resocjalizacji. Powód w pozwie i w toku procesu podkreślał generalnie problem dotyczący przeludnienia, z którym borykały się i borykają - w mniejszym lub większym stopniu - zakłady karne czy areszty śledcze W Polsce, nie Wykazując jednocześnie, aby w jego konkretnym przypadku doznał jakiejś szkody (krzywdy) ze strony pozwanego. Pozwany Skarb Panstwa natomiast W toku procesu przedstawił szereg dowodów, z których wynika niezasadność zarzutów powoda co do wyrządzenia mu przez pozwanego krzywdy niemajątkowej. Powód w toku procesu nie dostarczył Żadnych dowodów, które podważałyby twierdzenia przesłuchanych w sprawie świadków i treść przedłożonych przez pozwanego dokumentów, ani nawet nie zaprzeczał faktom wynikającym Z tych dowodów. Należy podkreślić, iż Skarb _Państwa nie ponosi odpowiedzialności za sam fakt stosowania do dnia 6 grudnia 2009r. wobec osadzonych, w tym powoda, przepisu art. 248 k.k.w., tj. --- STRONA 10 --- umieszczenia czasoWo W Wafunkach, gdy powierzchnia na jednego osadzonego byia nmiejsza 11iZ 3 m2. ' . Skarb Pafistwa nie ponosi bowiem odpowiedzialnoéci za szkody Wyrzqdzone przez Wydanie aktu normatywnego W czasie, gdy przépisy tego aktu, pomimo stwierdzenia ich sprzecznoéci z Konstytucjq czy ustawq zwyklq przez Trybunal Konstytucyjny, dalej obowiqzywaly. Stwierdzenie niezgodnoéci aktu normatywnego z Konstytucjeg, umowq migdzyna1'odoWq Iub ustawq, nie Wystarcza jeszcze do przypisania Skarbowi P8flS’CWE:1 odpoWiédzia1nos;ci»za szkody spowodowane wydaniem takiego aktu normatywnego. Sama Konstytucja W art. 190 pozostawia bowiem Trybunalowi ostatecznq decyzjg co do tego, jakie skutki ma pociqgaé za sobq jego orzeczenie. To wiaénie Trybunal jest obowiqzany do Wywafzenia Wszystkich Wartoéci chronionych Konstytucyjnie i podejmowania decyzji, czy W konkretnej sytuacji, naleiy pozbawié akt normatywny mocy i pozostawié seldom oceng s1<utl<oW, jakie szkody Wyrzqdzilo obowiqzywanie tego aktu, czy tei Wyeliminowaé Wprost 1'"no:§:liwoéé dochodzenia odszkodowania lub oclraczajqc Wejécie swojego orzeczenia W czasie, daé szansg ustaWodaWcy, aby usunql z obrotu okreélony akt normatywny, a tym samym uniknqi swojej odpowiedzialnoéci zaszkody spowodowane jego obowiqzywaniern. ' Uznanie, Zia saxno stwierdzenie niekonstytucyjnoéci akfu normatywnego jest Wysta1'czajap:e do przypisania Skarbowi Paflstwa. odpowiedzialnoéci za bezprawie Iegalizacyjne, a odroczénie Wejétia W Zycie orzeczenia Trybunalu nie ma Zadnego znaczenia, musialoby prowadzié do dysfunkcjonalnoéci w dzialalnoéci organow Pafistwa. Z jednej sttony 2 orzeczenia Trybunaiu wynikaloby bowiem jednoznacznie, ie okreélony przepis pomimo jego sprzecznoéci z ustawq, umowq migdzynarodowq lub Konstytucje; nadal obowiqzuje. Organy pafistwa powinny siq: wiegc do niego, W czasie ociroczenia uiraty jego mocy obowiqzujqcej, stosowaé. Z drugiej strony gdyby przyjqé, Ze Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnoéé odszkodowawczq zwiagzanq 2 obowiegzywaniem takiego przepisu, iaden racjonalrnie dzialajqcy organ nie powinien go stosowaé, gdyi naraia W ten sposob Skarb Pafistwa, czyli siebie samego, _na koniecznoéé ponoszenia nieraz dotkliwej odpowiedziainoéci odszkodowawczej. ]e2e1i wigc Trybunai Konstytucyjny, biorqc pod uwagcg Wszystkie chronione Konstytucjq wartoézci, decyduje sig na utrzymanie W mocy przepisu sprzecznego z ustawq, umowq migdzynarodowq lub Konstytucjq,_ oznacza to, 2e tak dlugo jak on obowiqzuje, Zadnemu zaéhowaniu,‘ do ktorego ten przepis _si<=; odnosi, nie moina codo zasady, przypisaé cechy bezprawnoéci. Prowadzi to do wniosku, 2e nie moina uznaé W rozumieniu art. 77 Konstytucii i art. 4171 § 1 k.c., aby dzialania organow Pafzstwa, dla ktorych przepis ten stanowi podstawg, byly niezgodrie z prawem, a tyin samym umieszczenia czasowo w warunkach, gdy powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m2. " _ Skarb Państwa nie ponosi bowiem odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez wydanie aktu normatywnego w czasie, gdy przepisy tego aktu, pomimo stwierdzenia ich sprzeczności z Konstytucją czy ustawą zwykłą przez Trybunał Konstytucyjny, dalej obowiązywały. Stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, nie wystarcza jeszcze do przypisania Skarbowi Panstwa odpowiedzialności za szkody spowodowane wydaniem takiego aktu normatywnego. Sama Konstytucja w art. 190 pozostawia bowiem Trybunałowi ostateczną decyzję co do tego, jakie skutki ma pociągać za sobą jego orzeczenie. To własnie Trybunał jest obowiązany do wyważenia wszystkich wartości chronionych Konstytucyjnie í podejmowania decyzji, czy w konkretnej sytuacji, należy pozbawić akt normatywny mocy i pozostawić sądom ocenę skutków, jakie szkody wyrządziło obowiązywanie tego aktu, czy też wyeliminować wprost możliwość dochodzenia odszkodowania lub oclraczając Wejście swojego orzeczenia w czasie, dać szansę ustawodawcy, aby usunął z obrotu określony akt normatywny, a tym samym uniknął swojej odpowiedzialności zaszkody spowodowane jego obowiązywaniern. " Uznanie, że sanio stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego jest wystarczające do przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności za bezprawie legalizacyjne, a odroczenie wejścia W życie orzeczenia Trybunału nie ma żadnego znaczenia, musiałoby prowadzić do dysfunkcjonaluości W działalności organów Państwa. Z jednej strony z orzeczenia Trybunału wynikałoby bowiem jednoznacznie, że określony przepis pomimo jego sprzeczności z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją nadal obowiązuje. Organy państwa powinny się więc do niego, w czasie odroczenie utraty jego mocy obowiązującej, stosować. Z drugiej strony gdyby przyjąć, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą związaną z obowiązywaniem takiego przepisu, żaden racjonalnie działający organ nie powinien go stosować, gdyż naraża w ten sposób Skarb Państwa, czyli siebie samego, na konieczność ponoszenia nieraz dotklíwej odpowiedzialności odszkodowawczej. Ieżeli więc Trybunał Konstytucyjny, biorąc pod uwagę wszystkie chronione Konstytucją wartości, decyduje się na utrzymanie W mocy przepisu sprzecznego z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją, oznacza to, że tak długo jak on obowiązuje, żadnemu zachowaniu; do którego ten przepis się odnosi, nie można co-do zasady, przypisać cechy bezprawności. Prowadzi to do wniosku, że nie można uznać w rozumieniu art. 77 Konstytucji i art. 4171 Š 1 k.c., aby działania organów Panstwa, dla ktorych przepis ten stanowi podstawę, były niezgodne z prawem, a tym samym --- STRONA 11 --- pociqgaiy za soba odpowiedzialnoéé odszkodowawcza Skarbu Pafrstwa, roWnie2 W okresie gdy Trybunai odroczyi utrato jego mocy obowiazujacej (par. uchwafa Sqdu Nnjraiyiszegri z dnirr 7 grudnia 200711, HI CZP I25/07, opublikowrma w zbiorze LEX nr 322105). Przepis art. 248 k.1<.W. uznany wyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego Z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/ O7, za niezgoclny z Konstytucja RP utracil moc dopiero z dniem 6 grudnia 200912, a zatem nie moina pozwanernu Skarbowi Pafistwa zarzucié naruszenia tego przepisu, czy bezprawnoéci z powodu postgpowania w zgodzie z powyzszym uregulowaniem, albowiem do 6 grudnia 2009r. norma ta obowiazywala W polskim porzadku prawnym (port wyrok Trjbunaiu Konsiytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., ASK 25/O7, OTKA 2008/4/62, Dzll. N1‘ 96, p02. 620). Ponadto, zauwaiyé nalezy, 2e powierzchnia celi przyslugujaca osobie pozbawionej W_o1noéci nie jest bowiem samoistna przesianka do oceny, czy doszlo do naruszenia dobr osobistych osadzonego badz naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci sporzadzonej W Rzymie 4 listopada 19501‘. (Dz.U. 19931, nr 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z ktorym nikt nie rnoie byé poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniiajaoemu traktowarniu albo karaniti. r Traktowanie jest u2;naWane za ,,r1ie1udz1<ie”, jeieli migdzy irmymi bylo zamierzone, dokonyvvane. z premedytacja, stosowane przez Wiele godzin bez przerwy, rna charakter ciagly oraz powodujacé badi urazy cielesne, badfi glgbokie fizyczne i psychicznen cierpienie, a takie jest ,,poni2ajace”, gdy mialo takie natcgézenie, fie spowodowalo u ofiar uczucie strachu, cierpienia i upokorzenia W stopniu bodacym W stanie je poni2';yé. Aby traktowanie czy karanie moina b Io uznaé za ,,nie1udzkie” lub ,, oni:§;a' ce”, cier ienie i u okorzenie z nirni Y zwiazane musi W kaidym Wypadku wykraczaé daleko poza niezbgdny element dolegliwoéci, stopiefi nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, ktore pociaga za soba stosowanie zgodnych z prawern form traktowania lub karania. (port: wyrok E"u1'opejskiego Trybzmafu Pmw Cziowieka z dnia 6 Iavietnia 200011, nr 26772/95, LEX nr 76872; wyrok Europejskiego Tr}/bunah: Pmw Czfowieka z dnia. 26 paédzieriiflcn 20001/., nr 30210/96, LEX' nr 42804; wyrok Europejskiego Trjbunahz Prmv Czfowieka z dnia 15 Zistopadn. 2 O01 r., nr 25196/94, LEX nr 49822; wyrok Europejskiego Trjbunaiu Pram Czfowieka zi dnin .29 kzvietnin 2003r., 111' 38312/97, LEX M79498). . . Dokonujac oceny, czy kara lub traktowanie jest ,,poni2ajace” W rozumieniu art. 3 Konwencji, naleiy Wziaé pod uwagg, czy W zamierzeniu ma poniiyé i upokorzyé dana osobe; oraz czy, W odniesieniu do nastgpstw, Wywarlo negatywny Wplyw na jej osobowoéé W sposob sprzeczny z art. 3 Konwencji (port: myrok Europejskiego Trjbunahz Pram Czfowiekn 2 dmh pociągały za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa, rowniez w okresie gdy Trybunał odroczył utratę' jego mocy obowiązującej (por. 'uchioata Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007r., Ill CZP 125/07, opublikowana ro zbiorze LEX nr 322105). Przepis art. 248 k.k.w. uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/ O7, za niezgodny z Konstytucją RP utracił moc dopiero z _dniem 6 grudnia 2009r., a zatem nie można pozwanemu Skarbowi Państwa zarzucić naruszenia tego przepisu, czy bezprawności z powodu postępowania W zgodzie z powyższym uregulowaniem, albowiem do 6 grudnia 200912 norma ta obowiązywała W polskim porządku prawnym (por. wyrok 'Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., ASK 25/O7, OTK-A 2008/4/62, Dzll. Nr 96, poz. 6.20). Ponadto, zauważyć należy, że powierzchnia celi przysługująca osobie pozbawionej wolności nie jest bowiem samoistną przesłanką do oceny, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego bądź naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej W Rzymie 4 listopada 19501". (Dz-.U. 195_i3r., nr 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z którym nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającernu traktowaniu albo karaniu. > Traktowanie jest uznawane za „nieludzkie”, jeżeli między innymi było zamierzone, dokonywane. z premedytacją, stosowane przez wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciągły oraz powodujące bądź urazy cielesne, bądź głębokie fizyczne i psychiczne cierpienie, a także jest „poniżające”, gdy miało takie natężenie, że spowodowało u ofiar uczucie strachu, cierpienia i upokorzenia w stopniu będącym W stanie je poniżyć. Aby traktowanie czy karanie można b ło uznać za ,,nie1udzi<ie" lub ,, oniża` ce”, cier ienie i u okorzenie z nimi Y związane musi w każdym wypadku wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, stopień nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, które pociąga za sobą stosowanie zgodnych z prawem form traktowania lub karania. (por; wyrok Em'opejsiciego Trybtmału Praw Człowieim z dnia 6 Icrvietnio 2000r., nr 2677.2/95, LEX ur 76872,' wyrolc Europejsldego Trylmrzału Praw Człowieka z dnia. 26 października 2000r., nr 30210/96, LEX' iii' 42804,' wyrok Europejskiego Trybunabz Praw Człowieka z dnia 15 listopada, 2 O01 r., m' 25196/94, LEX nr 49822,' wyrok Europejslciego Trybunału Praw Człowieka zł dnia 29 lcwietrzin 2003r., iir 38812/97, LEX m'_7s498). _ . Dokonując oceny, czy kara lub traktowanie jest „poniżające” W rozumieniu art. 3 Konwencji, należy wziąć pod uwagę, czy w zamierzeniu ma poniżyć i upokorzyć daną osobę oraz czy, w odniesieniu do następstw, wywarło negatywny wpływ na jej. osobowość w sposób sprzeczny z art. 3 Konwencji (port: wyrok Eztropejskięgo Trybunału Prrmi Człowieka z rlnirz --- STRONA 12 --- 19 kwiet_m'a 2001:/., nr 28524/95, LEX m’ 7621'5;wy1*0k ETPC z dnin 3 kwietnia 20011:, nr 27229/95, LEX nr 76211). . " Chodzi o to, by Pafistwo realizujac swoje zadania represyjne, nie poWodoWa1o W'1Q1<SZEgO ograniczenia praw czlowieka ijego godnoéci, nii to wynika z zadafi ochronnych i celu zastosowanego érodka. Trybuna1Praw Cziowieka dokonujac Wykladni art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Czlowieka stwierdzal, Ze cierpienie i upokorzenie musza W kaidym razie przekraczao nieunikniony element Cierpienia wpisanego W pozbawienie Wolnoéci, aby stanowily naruszenie tego przepisu. (pox: wyrok Sqdu Nczjwyzszego z dnia 2 paédziernika 2007?. z uznsndnienienz, H CSK 269/O7, LEX mf3I5849). Podkreélié zatem nalezy, ii przy ocenie Warunkow pozbawienia Wolnoéci oprocz 1<Westii przeludnienia W celach, naleiy braé pod‘ uwago infrastruktureg zdrowotna, 1<a11a1izacyj11a, Warunki spania, sposoby spegdzania wolnego czasu, kontakty ze éwiatem zewnegtrznym, dosttgp do opieki medycznej. Oceniajac war1ir|l<i pozbawieniahwohloéci trzeba rozpatrzyé powyzsze okolicznoéci kumulatywnie (pox: wyrok Europejsidego Trybunafu Pmw Czfowieka z dnia 6 mare.1 200111, nr 40907/98, LEX nr 76229; zvyrok Europejskiego Trjbunatu Praw Cziowiekrz z dnin. 29 kiUi€fi'£ifl 2003r., nr 50390/99, LEX '11?‘ 79555; wyrok Europejskiego Tfljbllflflhi Pram Cziowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 38812/97, LEX nr 79498 ). Wystopomranie przeludnienia W jednostkach penitencjarnych, W ktorych przebywal powod _ — jest faktem bezspornym. Z przedstawionych inforrnacji przez jooszczegolne jednostki organizacyjne pozwanego Skarbu Paflstwa Wynika jednak W sposob oczj/Wisty, Ze iloéé osob osadzonych W celach Z powodern byia zrnjerma, przeludnienie nie Wystopowalo W sposob ciagiy, byiy dlugie okresy, gdy powodu rnial zapewnione normatywne 3 ml, a nawet powierzchnig przekraczajaca to normg. Bezsporna okolicznoéé, ii W jednostkach penitencjarnych, w ktorych przebywai powod, Wystrgpowalo przeludrdenie, nie oznacza jednak samo przez sit; przesadzenia 0 odpowiedzialnoéci z art. 448 k.c. W zwiazku z "art. 23 1<.C. pozwarlego Skarbu Pafistwa Wobec powoda. Pozwany Wykazai bowiem, ii W przypadku’ powoda nie wystapiio skumulowanie negatywnych skutkow przéludnienia prowadzace do naruszenia jego dobr osobistych W postaci godnoéci osobistej, prawa do intymnoéci, czy naruszenia art. 3 powolanej Konwencji. Nadmienié naleiy, ii fakt timieszczania powoda W przeludnionych celach nie rniat W zarnierzeniu poniiyé czy upokorzyé powoda, ale Wynikal z ogolnej syfuacji W kraju dotyczacej przeludnienia W jednostkach penitencjarnych i Wiazai sitg z faktem, i2 pomjmo przeludnienia poszczegolne jednostki nie mogiy jednak odmdwié przyjgcia osoby tymczasowo aresztowanej, doprowadzonej czy zglaszajacej sieg do odbycia kary. 19 kwiet_m`a 2001r., nr 28524/95, LEX nr 7621'5,'wy1'ok ETPC z dnia 3 lcwietuia 2001r., ni' 27229/95, LEX ni* 76211). . ' Chodzi O to, by Państwo realizując swoje zadania represyjne, nie powodowało większego ograniczenia praw człowieka ijego godności, niz to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka stwierdzał, że cierpienie i upokorzenie muszą W kazdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu. (poz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007?. z uznsadnienieni, H CSK 269/07, LEX mf3I5849). Podkreślić zatem należy, iż przy ocenie Warunków pozbawienia wolności oprocz kwestii przeludnienia W celach, należy brać pod' uwagę infrastrukturę zdrowotną, kanalizacyjną, warunki spania, sposoby spędzania wolnego czasu, kontakty ze światem zewnętrznym, dostęp do opieki medycznej. Oceniając warunki pozbawieniahwolnoścí trzeba rozpatrzyć powyższe okoliczności kumulatywnie (pon: wyrok Europejslfiego Trybunału Praw Człowieka z dnie 6 ifiarcs 2001?., nr 40907/98, LEX m' 76229,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia. 29 kroiet."¿io 2003r., nr 50390/99, LEX nr 79555,' wyrok Europejskiego Trylmnełu Praw Człowieka z .dnia 29 kwietmri 2003r., m' 38812/97, LEX nr 79498 ). Występomfaiiie przeludnienia w jednostkach penitencjarnych, w których przebywał powód _ _ jest faktem bezspornym. Z przedstawionych informacji przez poszczególne jednostki organizacyjne pozwanego Skarbu Państwa wynika jednak w sposob oczywisty, że ilość osób osadzonych w celach z powodem była zmienna, przeludnienie nie występowało W sposób ciągły, były długie okresy, gdy powód" miał zapewnione normatywne 3 m2, a nawet powierzchnię przekraczającą tę normę. Bezsporna okoliczność, iż W jednostkach penitencjarnych, W ktorych przebywał powód, występowało przeludnienie, nie oznacza jednak samo przez się przesądzenia 0 odpowiedzialności z art. 448 k.c. w związku z art. 23 k.C. pozwanego Skarbu Państwa wobec powoda. Pozwany wykazał bowiem, iż W przypadku' powoda nie wystąpiło skumulowanie negatywnych skutków przeludnienia prowadzące do naruszenia jego dóbr osobistych W postaci godności osobistej, prawa do intymności, czy naruszenia art. 3 powołanej Konwencji. Nadmienić należy, iż fakt umieszczania powoda W przeludnionych celach nie miał W zamierzeniu poniżyć czy upokorzyć powoda, ale wynikał z ogólnej sytuacji W kraju dotyczącej przeludnienia w jednostkach penitencjarnych i wiązał się z faktem, iż pomimo przeludnienia poszczególne jednostki nie mogły jednak odmówić przyjęcia osoby tymczasowo aresztowanej, doprowadzonej czy zgłaszającej się do odbycia kary. --- STRONA 13 --- _ Pozwany W toku procesu udowodniii Ze powod _ dysponowai odpowieclnim Wy'posaZeniem podczas pobytu W jednostkach penttencjarnych, miai zapewniona Wystarczajaca iloéé zajegé kulturalno — _oéWiatoWych, rozryW1<oWy<:h, sportowych, nie dochodzilo do konfliktow rniegdzy nim a innynli osadzonymi. Relacje ze Wspoiosadzonymi oceniai jako dobre. Z uwagi na Wiek powoda, urnieszczono go W ceii o specjahiie dobranym skiadzie osobowym ze Wspoiosadzonymi charakteryzujacynmi sit; niskim stopniem demoralizacji (por. wniosek wychowawcy z dnin 12 maja 20051'.z1mjd1zjrgcy sig w nktach osobowych czegéé ,,B”). Powod W czasie pobytu W jednostkach penitencjarnych pozwanego byl zakwaterowany W celach majacych wydzielone i zabudowane kaciki salwitarne. Wprawdzie W niektorych celach kaciki nie byiy caikowicie Wydzieione (tzn. éciana oddzielajaca nie byia. poiaczona z sufitem), co powodowaio, Ze wspoiwigziefi mogi Wstaé i zajrzeé do czgéci sanitarnej, ale sam powod przyznai, Ze witgzniowie nie zagladali tam, gdy przebyWa1a'W tej czcgéci irma osoba (k. 56); ,,() Popefniajqckoiejne przestgpstwa wiedziaferii do jakich warunkdw TU Zaidadzie Kamym mogg tmfié, ale chciafem misc’ trrtwe pieniqdze (...)” ~ zeznania powoda (1<. 59). Powod, jak Wskazano Wczeéniej, okresowo przebywai takie W ceiach, W ktorych powierzchnia na osobt; Wynosiia ponad 3 m2. Nadmienié naleiy, i2 przy obrniarach col W jednostce riie bierze sis; pod uwagég powierzchni Wrgzia sanitarnego, Wnok okiennych i podokiermych, ktore powiokszaja cel2;. l _  ' Wymaga podkreélenia, i2 przebywanie W grupie, nie tylko W Warun1<ach_zaI<tadu karnego lub aresztu éledczego, ale nawet W kilkuosobowych rodzinach Wymusza Wspoidzialanie, Wzajemne ustgpstwa i koniecznoéé uwzglgdniania potrzeb innych ludzi, W tym niejednokrotnie tei znoszenia pewnych uciqziiwoéci z tym zwiazanych. Powod nie Wykazai, aby sam fakt przeludnienia W jednostkach penitencrjarnych spowodowai u niego jakieé negatywne skutki W postaci krzywdy riiernajatkowej. Powod Wprawdzie zéznai, ii zgiaszai sio do psychiatry i psychologa W zwiazku ze ziym samopoczuciem. Iednakze bezspornym jest, ii jui sam fakt pozbawienia W011Loéci rnoze powodowaé zie samopoczucie, przygngbienie czy nawet depresjg. W kaidym przypadku uciazliwoéci zwiazane 2 izolacja stanowiq nieunikniony element cierpienia Wpisanego W pozbawienie Woinoéci Wynikajacy z charakteru tej kary. Z adnotacji psychologow i "psychiatry Wynika, 2e fakt izolacji oraz oczekiwania na Wyniki kolejnych spraw 1<ai"nych sa czyrmikiem stresogennym u powoda, takie tosknota za bliskirni. Ponadto, zauwaiyé naleiy, Ze niewatpliwie rowniei fakt 2aiywania przez powoda érodkow odurzajacych, ktore jak twierdzi zaiywai ta1<2e W jnednostkach penitencjarnyctr (k. 58), Wpiynai na jego Zdrowie _ Pozwany w toku procesu udowodnił, że powód _ dysponował odpowiednim wyposażeniem- podczas pobytu W jednostkach penitencjarnych, miał zapewnioną wystarczającą ilość zajęć kulturalno - oświatowych, rozrywkowych, sportowych, nie dochodziło do konfliktów między nim a innyini osadzonymi. Relacje ze współosadzonymi oceniał jako dobre. Z uwagi na wiek powoda, umieszczono go w celi O specjalnie dobranym składzie osobowym ze współosadzonymi charakteryzującynii się niskim stopniem demoralizacji (por. wniosek wychowawcy z dnia 12 moja 20051'.z1mjd1¿jący się w aktach osobowych część ,,B”). Powód W czasie pobytu W jednostkach. penitencjarnych pozwanego był zakwaterowany W celach mających wydzielone i zabudowane kąciki sanitarne. Wprawdzie w niektórych celach kąciki nie były całkowicie wydzielone (tzn. ściana oddzielająca nie była połączona z sufitem), co powodowało, że współwięzień mógł wstać i zajrzec do części sanitarnej, ale sam powod przyznał, że więźniowie nie zaglądali tam, gdy przebywała "w tej części inna osoba (k. 56); „() Popełniojąc_l‹olejne przestępstwo ioiedzisłifi-1: do jsídch wanmlców w Zakładzie Ksrnym mogę trafić, ale chciałem mieć łatwe pieitiądzs (...)” ~ zeznania powoda (k. 59). Powód, jak wskazano wcześniej, okresowo przebywał także- w celach, w których powierzchnia na osobę wynosiła ponad 3 m2. Nadmienić należy, iż przy obmiarach cel w jednostce nie bierze się pod uwagę powierzchni węzła sanitarnego, wnęk okiennych i podokiennych, które powiększają celę. I _ - " Wymaga podkreślenia, iż przebywanie W grupie, nie tylko W warunkachzakładu karnego lub aresztu Śledczego, ale nawet W kilkuosobowych rodzinach wymusza współdziałanie, wzajemne ustępstwa i konieczność uwzględnienia potrzeb innych ludzi, w tym niejednokrotnie też znoszenia pewnych uciążliwości z tym związanych. Powód nie wykazał, aby sam fakt przeludnienia w jednostkach penitencjarnych spowodował u niego jakieś negatywne skutki W postaci krzywdy niemajątkowej. Powód wprawdzie zeznał, iż zgłaszał się do psychiatry i psychologa W związku ze złym samopoczuciem. Jednakże bezspornym jest, iż już sam fakt pozbawienia wolności może powodować złe samopoczucie, przygnębienie czy nawet depresję. W każdym przypadku uciążliwości związane z izolacją stanowią nieunikniony element cierpienia wpisanego _w pozbawienie Wolności wynikający z charakteru tej kary. Z adnotacji psychologów i 'psychiatry wynika, że fakt izolacji oraz oczekiwania na wyniki kolejnych spraw karnych są czynnikiem stresogennym u powoda, także tęsknota za bliskimi. Ponadto, zauważyć należy, że niewątpliwie również fakt zażywania przez powoda środków odurzających, które jak twierdzi zażywał także w jednostkach peniłencjarnych (k. 58), wpłynął na jego zdrowie --- STRONA 14 --- psychiczne i fizyczne. Powod nie mote ewentualnymi skutkami naduiywania narkotykow obciaiaé pozwanego; zwiaszcza, Ze to W jednostce penitencjarnej zostaia mu zapewniona stosowna opieka terapeutyczna. Z zebranego materiaiu dowodowego wynika W sposob niewatpiiwy, 2e W przypadku powoda  — nie doszio do Witgkszego og1'an'iczenia praw cziowieka i jego godnoéci, nii to Wynika Z zadafi ochroniiych i celu zastosowania érodka w postaci tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia Wolnoéci. Mozna stwierdzié, ze uciazliwoéci zwiqzane z izolacja W przypac11<u powoda nie przekraczaiy nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego W pozbawienie Wolnoéci. . Niezaieinie od powyiszego roszczenia powoda odnoszace sis; do pobytu W Areszcie Qledczym W _ od 4 lutego 2005r. do .26 wrzeénia 2005r. oraz pobytu W Zakiadzie Karnym W  od 21 Iistopada 2[}O5r. do 30 listopada 2006r. sa przedawnione. _W myél art. 442 § 1 k.c. (art. 4421 § 1 1<.c.  W brzmieniu obowiazujacym od dnia 10 sierpnia 2UO7r.) roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sig o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Charakter roszczenia éwiadczy, i2 0 ewenttialnej krzywdzie i osobie obowiazanej do jej naprawienia powod Wiedziai W momencie zaistnienia poszczegolnych zdarzefi osadzenia W przeludnionych celach. PoWodztWo zostaio natorniast Wytoczzone W dniu 1 grudnia 20{}9r. (data ziozenia pozwu W administracji Zakiadu Karnego 1<. 7). Roszczenie za okres do 30 listopada 20061‘. jest zatem przedawnione. ' ' Majac powyisze na uwadze, Sad oddaljl powodztwo W caioéci. _ Na podstawie art. 98 i<.p.c. Sad obciaiyl powoda kosztami zastopstwa procesowego poniesionymi przez zastopcs; procesowego Skarbu Pafistwa  Prokuratorit; Generalna Skarbu Pafisiwa. psychiczne i fizyczne. Powód nie może ewentualnymi skutkami nadużywania narkotyków obciążać pozwanego; zwłaszcza, ze to w jednostce penitencjarnej została mu zapewniona stosowna opieka terapeutyczna. Z zebranego materiału dowodowego wynika W sposób niewątpiiwy, że W przypadku powoda _ _ nie doszło do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowania środka W postaci tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia Wolności. Można stwierdzić, że uciążliwości związane z izolacją W p1'zypad1<u powoda nie przekraczały nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego W pozbawienie Wolności. _ Niezależnie od powyższego roszczenia powoda odnoszące się do pobytu W Areszcie Śledczym W _ od 4 lutego 2005r. do A26 września 2005r. oraz pobytu W Zakładzie Karnyrn w I od 21 listopada 2005r. do 30 listopada 2006r. są przedawnione. _W myśl art. 442 Š 1 k.c. (art. 4421 § 1 k.c. - W brzmieniu obowiązującym od dnia 10 Sierpnia 2007r.) roszczenie o naprawienie szkody Wyrządzonej czynern niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Charakter roszczenia świadczy, iż o ewentualnej krzywdzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia powód wiedział W momencie zaistnienia poszczególnych zdarzeń osadzenia w przeludnionych celach. Powodztwo zostało natomiast wytoczzone w dniu 1 grudnia 2039r. (data złożenia pozwu w administracji Zakładu Karnego k. 7). Roszczenie za okres do 30 listopada 2006r. jest zatem przedawnione. " ` Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo w całości. _ Na podstawie art. 98 k.p.c. Sąd obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego poniesionyrni przez zastępcę procesowego Skarbu Państwa - Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa.