Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
sygn. aktl c 1378/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 wrzeénia 2012 r. Sqd Okrqgowy we Wrodawiu, Wydzia1 I Cywilny w sldadzie : Przewodpiczqcy: SSO Monika Kuiniar Protokolanta Agata Sad0wska Sagne po rozpoznaniu w dniu 18 wrzeénia 2012 r. we Wroclawiu na rozprawie sprawy 2 powédztwa P. P. przeciwko Skarbowi Pafistwa (...) w W. 0 zaplatng I . powédztwo oddala; I I . zasqdia 0d powoda na rzecz strony pozwanej kwotq 3.600 zl tytulem zwrotu kosztéw zastr.=;pstwa procesowego; . " " III. przygnaje 0d Skarbu Pafistwa na rzecz adw. M. S. kwote; 4428 zl {w tyrn podatek VAT 828 21) IIYUJIEI11 kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzqdu; IV. ' kosztami sqdowymi obciqia Skarb Pafistwa.
--- STRONA 2 ---
IC 1378/11 UZASADNIENIE Powod P. P. domagal sig zasqdzenia od Skarbu Pafistwa — (...) w W. kwoty 75 100 zf, w tym: kwoty 20 000 zl tytuiem odszkodowania za doznany rozstroj zdrowia, bqdqcy ‘oezpoérednim skutkiem jego wypadku z dnia 21.04.2009 r i nie zapewnienia mu odpowiedniej opieki rnedycznej, kwoty 20 000 Z! tytuiem zadoééuczynienia za doznanq krzywde; w zwiqzku z dolegliwoéciami i cierpieniarni fizycznymi zwiqzanymi z pogorszeniem sic; jego zdrowia po wypadku 2 dnia 21.04.2009 1", kwoty 35 100 2! tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych. Ponadto, iqdai zasgdzenia od pozwanego kosztéw pomocy prawnej udzielonej mu z urzodu. W uzasadnieniu wskaza}, is w okresie od lutego 2009 roku do paidziernika 2009 roku przebywai w {...)w W., gdzie — z powodu warunkow panujqcych w(...} oraz w celi, w ktorej przebywal by} pozbawiony prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Poczqtkowo przebywai w celi na oddziale (...), gdzie wraz z nim przebywalo 7 oséb na powierzchni 20 m2. Dodatkowo, elementy wyposaienia celi uniemoiliwialy swobodne przernieszczanie sir; po celi. W celi panowal brud 2. uwagi na brak dostopu do érodkow czystoéci, éciany i kqcik sanitarny byiy zagrzybione, panowala plaga karaluchow. Przez pewien czas kqcik sanitarny pozbawiony by} kratki wentylacyjnej, ktéra zostaia zainstalowana dopiero po jego interwencji. Dalej twierdzil, 2e w okresie letnim temperatura w celach przekraczaia 30 stopni C. W zimie natomiast temperatura spadala do ok. 14 stopni C, co bylo powodem jego czrgstych zachorowafi i przeziobiefi. Poda} réwniei, Ze eleinenty wyposaienia celi nie spelniaiy wymogow bezpieczefistwa. Osadzeni spaii na piqtrowych léikach, ktére nie posiadaiy odpowiednich drabinek siuiatcych wejéciu na gorne loiko. Kaidorazowo wchodzqc i schodzqc z Ioika musia} korzystaé ze znajdujqcego sic; W celitaboretu Iub innych przedmiotow, co wymagaio sporego wysilku i sprawnoéci fiwcznej, wiqzalo sie; z ryzykiem doznania uszczerbku na zdrowiu. W dniu 21 kwietnia 2009 roku powod, schodzqc z loika, wskutek utraty stabilnoéci taboretu, spowodowanej jego wadliwq konstrukcjq, ulegi powaznemu wypadkowi. W wyniku wypadku doznal (...). Powod podal, fie po wypadku przez okres 6 dniprzebywa1w(...) Opieki Zdrowotnej Szpitala (...)we W. z rozpoznaniern (...). Nastrgpnie, zostai umieszczony w celi (...)w oddziale (...). Warunki panujqce w tej celi nie roiniiy sis; od warunkow panujqcych w poprzedniej celi. Dodai, fie zaczqiy nasilaé sis; u niego dolegliwoéci zwiqzane z odniesionymi urazami (...), a zglaszane przez niego dolegliwoéci byiy ignorowane przez administracjt; (...) i nie udzielono mu specjalistycznej pomocy. Twierdzii, fie na skutek przebytego w (...) wypadku oraz zaniechafi pozwanego W procesie leczenia, doznai szkody zwiqzanej z uszczerbkiem i pogorszeniem zdrowia. Dochodzona przez niego z tego tytuiu kwota odszkodowania stanowi odpowiednik kosztow leczenia jakie bqdzie musiai ponieéé p0 wyjiéciu na wolnoéé w oelu powrotu do stanu zdrowia sprzed wypadku. Dochodzona kwota zadoééuczynienia stanowi rekompensate; za doznane krzywdy zwiqzane 2 doznanym urazem. Powod podkreélil, is uchybienia w postaci nie speinienia wymogu odpowiedniej powierzchni celi przypadajqcej na jednego osadzonego, odpowiedniej temperatury w celi, dopiywu éwiatla dziennego, oddzielenia urzqdzefi sanitarnych 0d reszty celi naruszaiy jego dobra osobiste — zdrowie, godnoéé, prawo do intymnoéci. Dochodzona przez niego kwota zadoé<':uczynienia tytulem naruszenia dobor osobistych stanowi adekwatne odzwierciedlenie stopnia i skali doznanych przez niego naruszefl dob! osobistych i krzywd z tym zwiqzanych. W odpowiedzi na pozew pozwany wniési 0 oddalenie powodztwa. Domaga} sin} rowniei zasqdzenia kosztow postegpowania, w tym kosztéw zastgpstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazal, ie powéd przebywa} w (...) w W. od dnia 10 Iutego 2009 roku do dnia 24 kwietnia 2009 roku oraz 0d dnia 20 maja 2009 roku do dnia 8 paédziernika 2009 roku. Jak poda}, ,,niedobor,, powierzchni w stosunku do normy standardowéj na jednz; osobo, by} znikomy. Ponadto, powocl przez znacznq czqéé czasu przebywa} poza celq, gdyi by} uczniem Centrum (...)(...)przy (...). Dodatkowo, powéd codziennie miai moiliwoéé uczestniczenia W spacerze oraz zajqciach k0 i sportowych. Pozwany wskazal, 2e obowiqzujqce wowczas przepisy art. 248 k.k.w. dopuszczaiy umieszczenie skazanych w celach, gdzie na jednq osobo przypadaio mniej nii 3 m2, lecz nie mniej nii 2 m2. Dodai, ie zawiadomil sqdziego penitencjarnego 0 stanie zaludnienia jednostki, a fcen nie uchylil jego decyzji 0 umieszczeniu osadzonych w celach przeludnionych. Tak wiqc, umieszczenie powoda w celi przeiudnionejrnie mialo cech bezprawnoéci. Zaprzeczal temu, jakoby w (...)pan0wa1y zle warunki bytowe. Twierdzii, is to skazani sq obowiqzani dbaé 0 porzqdek w celach i zgiaszaé administracji (...) zapotrzebowanie na érodki czystoéci, ktorych iloéé W (...) nie jest ograniczona. Dodai, ie wspolpracuje ze specjalistycznq firmq zajmujqcq sir; dezynsekcja; i w czasie pobytu powoda z (...) firma ta dokonywaia na wezwanie dezynsekcji pomieszczexi , w tym celi powoda. Dalej podniés}, fie osadzeni épiq na typowych rnetalowych Iofikach pigtrowych. Nie zgodzii sis; ze stanowiskiem powoda, fie warunki w (...) byiy niehumanitarne podal, is w kaidej wieloosobowej celi ubikacje sq zamykane na drzwi, ponadto, skazani korzystajq z codziennych spaceréw, widzefi, zajoé kulturalnych i sportowych, biblioteki, majq moiliwoéé uczestniczenia w nabofiefistwach, nauki w szkole przyzaldadowej. Odnoénie wypadku
--- STRONA 3 ---
powoda z dnia 21 kwietnia 2009 roku, pozwany twierdzi}, fie bylo to zdarzenie przypadkowe, wywolane wyiqcznie nieostroinoscis samego powoda. Zaprzeczyl temu, ie powod zgiaszai to zdarzenie, twierdzsc, is to funkcjonariusze w czasie apelu zauwaiyli, fie powod ma posiniaozone oko i wszczeli z urzedu postepowanie wjjasniajsce, ktére wykazalo, fie powod poslizgnql sis na koou, ktory leis} na taborecie. Zaprzeezy} tei twierdzeniom powoda, fie nie otrzymal on pomocy lekarskiej, jak rowniei temu, jakoby powod doznal jakichko1w1'ek zlamafi. Sad ustaiif w sprawfe nastspujqcy stan faktyczny: P0w0d P. P.: ‘I . od wrzesnia 2004 roku do marca 2005 roku oraz 2. od maja 2005 roku do 24 lutego 2012 roku odbywai kary pozbawienia wolnosci orzeczone za przestepstwa kladzieiy. W okresie od: 1. 10 lutego 2009 roku do 24 kwietnia 2009 roku oraz 2. 20 maja 2009 roku do 8 paidziernika 2009 roku przebywed w (...) w W./ bezsporne/. W (...)w W. powod przebywal w celi mieszkalnej nr (...)na oddziale (...) 0 powierzchni 15,42 m2. Nastepnie umieszczony zostal w celi nr (...) na oddziale (...) o powierzchni 15,94 m2. Byly to cele piecioosobowe. Razem z powodem w celach tych przebywalo lqcznie 7 osob. Powod przebywal rownieé w jednoosobowej celi nr (...)na oddziale (...) 0 powierzchni 4,7 m2. Cele wieloosobowe posiadajq kagzik sanitarny, stanowiqcy wyodrebnione éciankami dziaiowymi pomieszczenie zamykane na drzwi. Pomieszczenie to jest oéwietlone. Powierzchni kgcika sanitarnego nie wlicza sic; do powierzchni mieszkalnej celi. W celi jednoosobowej kqcik sanitarny nie jest zabudowany. W kqciku sanitarnym znajduje sie muszla klozetowa, sprzegt do utrzymania jej w czystosci. W celi skazani majq dostep do umywalki i bieigcej wody. Cele sq wyposaione standardowo. Znajdujs sie w nich ioika pietrowe, typu wojskowego, nie posiadajqce zamontowanych drabinek, a ponadto, taborety, stoiiki, szafid na ubrania, wieszaki na odziei, lustro. Sprzet ten jest wymieniany w razie jego zuiycia. Skazani rnajq zapewniony dostep do radiowezla, do radia i teiewizji, w tym telewizji satelitarnej. W eeli skazani za zgods dyrektora (...) mogq mieé wiasne radio, telewizor, video, zestawy komputerowe. Cele posiadajs okna zapewniajsce dostep éwiatia dziennego oraz oswietlenie eiektryczne. W celach jest centralne ogrzewanie — w okresie zimowym jest mofiliwosé regulacji temperatury i utrzymywania jej na staiym poziornie. W celach funkojonuje system wentylacji grawitacyjnej — jeden w ksciku sanitarnyrn, drugi w samej eeli. W okresie letnirn skazani mogq regulowaé temperature otwierajoc iub zdejrnujqc okna, otwierajsc drzwi. Osadzeni obow1'szani so dbaé 0 czystoéé w ceiach. Skazani — stosownie do potrzeb otrzymujs od administracji (...) érodki chemiczne oraz sprzet do utrzymania czystosci W celi. W ezasie pobytu w (...) w W. powod nie by} karany dyscyplinarnie za nie zachowywanie czystosci w ceii. Zdarza sie (np. W zwiqzku z przechowywaniem w celach artykuiow Zywnosciowych), ie w celach pojawiajs sie insekty. W takich wypadkach cele sq opréiniane i poddawane dezynsekeji. (...) wspolpracuje w tym zakresie ze speojalistycznq firmq. Cela, w ktorej przebywa} powod (ceia 278), byia poddawana dezynsekcji. ' Dowod: przesfuchanie w charakterze strony pozwanej S. O. k. 148150, zeznania swiadka M. H. k. 107'108, zeznania éwfadka R. C. k. 108109, sprawdzanie z wizytacji k. 4491, protokof 2 dezynsekcji ' k. 28, przesfuchanfe powoda, k.130 — 131, k. 133. W (...) w W. sukcesywnie remontowane sie poszczegolne oddzialy. Co roku w okresie jesiennym sq przeprowadzane przeglsdy i planowane sq prace remontowe i konserwacyjne. Kuohnia, Eainia i rnagazyny odzieiy zostaly oddane do uiytku w 2008 roku. W razie braku elektiyeznosci, uruchamiany jest agregat prqdotwérozy. V Dowod: przesluchanie w charakterze strony pozwanej S. O.k. 148150, sprawdzanie z wizytacji ()1 ' k. 4491. Na kaidym oddziale znajduje sis telefon samoinkasujqcy. Kaidy ze skazanych mote korzystaé z telefonu nie rzadziej nii co trzy dni przez 5 minut. W wyjqtkowych sytuacjach administracja (...) zezwala skazanemu na skorzystanie nieodplatnie z aparatu sluibowego. Skazani majq prawo do widzefi z bliskimi. Dowc'>o': przesfuchanie w charakterze strony pozwanej S. O.k. 148150, sprawdzanie z wizytacji ‘ k. 4491 Kaidy ze skazanyeh otrzymuje od administracji (...) komplet poscieli, recznik, komplet sztuécow, odziei i obuwie.'P1zy przyjeciu do jednostki, a nastepnie raz w miesiqcu osadzony otrzymuje srodki do utrzymania higieny osobistej (min. szczotka, proszek do prania, szczoteczka i pasta do zebow). Osadzeni raz w tygodniu korzystajq z kqpieli w laini z cieplq wodq. Osadzeni zatrudnieni przy pracach brudzqcych majq moiliwoéé korzystanie z takiej kspieli codziennie po zakoficzonej pracy. Do czestswoh kspieli majo prawo skazani, co do ktorych lekarz wyda takie zalecenie. W celu codziennej higieny skazanym wydawana jest miska. , Dowod: przesluchanfe w charakterze strony pozwanej S. O. k. 148150, zeznania swiadka M. 2
--- STRONA 4 ---
H. k. 107108, zeznania swiadka R. C. k. 108109, sprawdzanfe z wizytacji k. 4491, czgsciowo przesfuchanie powoda, k. 130 131, k. 133. Skazani otrzyrmija trzy posiiki dziennie tj. sniadanie, obiad, kolaeje (W tym jeden posilek goraey). Posilki przygotowywane sa w kuchni wiqgziennej przez osadzonych zatrudnionyeh na stanowiskach kueharzy. Tresé posiikow, rodzaj potraw, skiad chemiczny oraz wartosé kaiorii okresla jadiospis sporzadzany przez szefa sluiby Zywnosciowej dla kaidej z norm oraz diet oddzielnie, z uwzglednieniem uwag i zalecefl lekarza. Powod skladai _d0 Pafistwowej Inspekcji Sanitarnej skargi dotyczace nieprawidlowej jakoéci posiikow wydawanych w (...)w W., na skutek ktorych zostaia przeprowadzona kontrola sanitarna w bloku zywienia (...) w W.. Kontrola nie stwierdziia nieprawidiowosci co do jakosci wydawanych produktow tj. pieczywa, miesa i przetworéw miesnych. Stwierdzono, ze jadiospis jest maio urozmaicony, nie uwzglednia sezonowoéci wystepowania produktow i kolorystyki posiikow, brak dodatkow owocowo warzywnych do sniadafi ikolacji. Stwierdzono, is wartosé energetyczna i odfiywcza dziennej normy wyiywienia ,,P ,, jest zgodna z przepisami. Dowod: pismo lnspektora Sanitarnego k. 13, sprawdzanfe z wizytacji k. 4491, czeéciowo przesluchanie powoda, k.130 — 131, k. 133. W (...) w W.funkcjonuje Zakiad Opieki Zdrowotnej, zatrudniajqcy lekarzy i pielegniarki. Kaidy skazany ma zapewniony dostep do lekarza pierwszego kontaktu wedlug ustalonego grafiku oraz na podstawie skierowania do Iekarza specjalisty (kardiologa, okulisty, dermatologa, specjalisty medycyny pracy, neurologa, radiologa, laryngologa, psychiatry). W wypadkach nagiych skazani sq przyjrnowani przez lekarza poza kolejnoscia, a w razie koniecznosci wzywane jest pogotowie ratunkowe. W ramach wieziennej siuiby zdrovda funkcjonuja gabinety lekarskie z poczekainia, gabinet stomatologiczny, gabinety zabiegowe, apteka, laboratorium, izba chorych. Dowod: przesluchanie w charakterze strony pozwanej S. O. k. 148150, zeznania éwiadka M. H. k. 107108; zeznania swiadka R. C. k. 108109 sprawdzanie 2 wizytacji k. 4491. . . Powéd odbywai kare pozbawienia wolnoéci na tzw. oddziale szkolnym, by} uczniem Centrum (...). Oskariony okoio 8 godzin dziennie spedza} poza ceiq, uczestniczac w zajeciaeh lekcyjnych i warsztatowych. Po powrocie ze szkoiy — okolo godziny 15 powod spoiywai obiad i szedl na spacer. Dowod: przesluchanie w charakterze strony pozwanej S. O. k. 148150, zeznania swiadka M. H. k. 107108, czeéciowo przesluchanie strony powodowej k.130 1_31, k. 133. Osadzeni w (...) w W. maja roine moiliwosci spedzania wolnego ezasu, W tym poza cela mieszkaina. Raz na dwa tygodnie moga korzystaé z biblioteki. Moga uczestniczyé w zajqciach ku1tura1no oswiatowych i sportowych organizowanych w swieflicy centralnej (co najmniej raz w tygodniu po 60 minut), braé udziai W kursach podnoszqoych kwalifikacje zawodowe. Maja prawo uczestniczyé w praktykach religijnych tj. w naboiezistwaeh w kaplicy, w spotkaniach innych zwiazkow wyznaniowyeh. Codziennie ' skazani maja prawo korzystaé z godzinnego spaceru na polach spacerowych, na ktorych znajduja sis rowniei boiska oraz orzadzenia do éwiozefi sportowo rekreacyjnych. Dla osadzonych organizowane so rowniei zawody sportowe, imprezy kulturalno — rozrywkowe. Skazani maja do dyspozycji studio telewizyjne, w ktoiym moga nagrywaé programy telewizyjne. . Dowod: przesfuchanie w charaktexze strony pozwanej S. O. k. 148150, zeznania swiadka M. H. k. 107108, sprawdzanie z wizytacji k. 4491, czgéciowo przesfuchanie strony powodowej 11.130 131, k. 133. ' W celi mieszkalnej powod zajmowai gome Iéiko, znajdujace sis na wysokosci, 1,5 rn, na ktore wchodzii i schodzii wykorzystujac taboret Wiezienny. W dniu 21 kwietnia 2009 roku w godzinach wieczornych, powod, schodzac z gornego loika, stanai na taborecie, na ktorym umieszczony by} koc. Powod poslizgna} sie na kocu, sped} z taboretu i uderzy} sie; w Iewa czeéé twarzy. O wypadku powod nie zawiadomil administracji (...). Nastepnego dnia w trackie porannego apelu funkcjonariusze siuiby wieziennej zauwaiyli, fie powod ma zsiniaia twarz. Powod zostai zaopatrzony medycznie, otrzyrna} srodki przeciwbolowe. Przewieziono go do szpitala przy (...](...) we W. celem obserwacji. Wykonano u niego RTG twarzy, ktore nie wykazalo fiadnych zlamafi. Rozpoznano u niego stan po urazie giowy, (...). Ponadto, stwierdzono, éze powod cierpi na (...). W szpitalu powod przebywai od 24 29 kwietnia 2009 roku. W stanie ogolnym dobrym zostal wypisany z oddziaiu. Po powrocie do (...)w W. korzystai Z konsultacji stomatologicznej. ' Dowod:przes1uc_hanie w charakterze strony pozwanej S. O. k. 148150, ksiqieczka zdrowia powoda , akta osobowe cz. B, dokument z Ieczenia powoda k. 14, karta Ieczenia szpitalnego k. 16, oswiadczenia k. 29, 30, czeéciowo przesfuchanfe strony powodowej k.130 131, k. 133. Nastepnie powod dopuscii sie przewinienia dyscyplinarnego polegajqcego na posiadaniu w celi telefonu komorkowego. W zwiazku z powyzszym, decyzja komisji penitenejarnej, zostal uycofany z nauczania i przetransportowany do (...) w S.. W (...)w S. wykonywa} pracs w oharakterze pracownika fizyoznego. Do pracy zostai dopuszezony przez lekarza z zakresu medycyny pracy. 3
--- STRONA 5 ---
Dowod: przesfucharfle w charakterze strony pozwanej S. O. 11. 148150, zeznanfa éwiadka M. H. k. 107108, ksiqfieczka zdrowia, akta osobowe cz. B, przesluchanie powoda, 11.130 131, k. 133. W (...)w W. W okresie przebywania tam powoda utrzymywalo sis prfieludnienie — liczba osadzonych przekracfiala nornlatywna pojemnosé jednostki. Powod co najrnniej prfiez cfissé czasu, jaki spsdzii W tym (...), prfiebywai W celi, W ktorej powierzchnia przypadajaca na jednego osadzonego wynosiia mniej nifi 3 m 2. O przeludnieniu (...) W W. systematycznie informowai Sad Okrsgowy we Wroclawiu Wydziai V Penitencjarny. Nigdy nie doszlo do uchylenia przez sedziego penitencjarnego decyzji dyrektora (...) W W. o umiesficzeniu osadzonego w warunkach przeludnienia. Administracja jednostki wykorzystaia wszelkie rnozliwosei W zakresie tworzenia cel dodatkowych. Dowod: sprawdzanfe z wizytacji k. 4491, czssciowo przesfuchanfe strony powodowej 11.130 131, ' k. 133. Sad zwafiyl, co nastspuje: . Powodztwo podlegaio oddaieniu w caloéci. Ustalefi stanu faktycznego w sprawie Sad dokona} na podstawie dowodow w postaci dokumentow akta osobowych powoda, dokumentacji medycznej powoda, sprawozdania z wizytacji, pisma Inspektora Sanitarnego, protokolu z dezynsekcji, oéwiadczefi, zeznafi éwiadkow R. C. i M. H., jak rowniefi przesluchania stron. Powéd, domagajac sis odszkodowania za dofinany rofistroj zdrowia oraz zadoséuczynienia za doznana z tego tytuiu krzywds, podstaw faktyoznyoh swojego fiadania upatrywal W zdarzeniu, do jakiego doszio w dniu 21 kwietnia 2009 roku, kiedy to schodfise z iéfika Wisziennego, poélizgnal sis na kocu, ktéry lefiai na taborecie, oraz W rzekomych nieprawidlowoéciach personelu (...) w W.w ’zakresie jego ileczenia w zwiqzku z tym Wypadkiem. Zadanie pozwu powod opiera} na postanowieniach przepisow art. 444 § 1 k.c. W fiw. z art. 417 § 1 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c. W zw. z art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 417 § 1 kc. Zgodnie z uregulowaniem prfiepisu art. 417 § 1 k.c. za szkods wyrzadzona przez. niezgodne z prawem dfiiaianie lub fianieehanie przy wykonywaniu wladzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Pafisiwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna Wykonuj sea ts Wladfis z mocy prawa. Przeslankarni odpowiedfiialnosci W myél postanowiefi cytowanego prfiepisu art. 417 § 1 k.c. sa: 1/szkoda, 2/fakt jej wyrfiadfienia przez niezgodne z prawem dfiiaianie lub zaniechanie przy wykonywaniu wiadzy pubiicznej, 3/iaczacy te zdarzenia normalny zwiszek przyczynowy. Z kolei, jak stanowi prfiepis art. 444 § 1 k.c., w razie uszkodzenia ciaia __111b wywoiania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje Wszelkie Wynikie fi tego powodu kosfity. Na fiadanie poszkodowanego zobowiazany do naprawienia sfikody powinien wyiofiyé z gory sums potrfiebna na koszty lecfienia, a jefieli posfikodowany stai sis inwalids, takfie sums potrfiebna na koszty przygotowania do innego zawodu. Jak natomiast stanowi przepis art. 445 § 1 k.c. W razie uszkodzenia oiala lub wywolania rozstroju zdrowia sad rnofie przyfinaé poszkodowanemu odpowiednia, sums tytuiern zadoséuczynienia pienisfinego za doznana krfiywds. W swietle okolicznosci prfiedmiotowej sprawy, Sad ufinai, fie nie spelniiy sis przewidfiiane W cytowanych powyfiej przepisach przesianki odpowiedzialnosci odszkodowawczej pofiwanego tak W zakresie fiadanego odszkodowania, jak i W zakresie fiadanego zadoséuczynienia. W pierwszej kolejnosci wskazaé nalefialo, fie wypadek jakiemu ulegl powod W dniu 21 kwietnia 2009 roku W (...) W W., nie by} nastspstwem niefigodnych z prawem, nieprawidlowych fiachowali personelu pozwanego, W szczegolnosci wyposafienia celi mieszkalnych W (...) W W. W sprfisty i meble nie fiapewniajace podstaw bezpieczefistwa osadzonyeh. Z poczynionych W sprawie ustaleri stanu faktycfinego Wynikaio bowiem — wbrew twierdzeniom powoda — fie pozwany nie dopuscil sis jakiehkolwiek nieprawidiowosci w zakresie wyposafienia cel miesfikalnych. Cele, W ktorych powod prfiebywai W (...) W W. wyposazone byiy — zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Sprawiedliwosci W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych w zakiadach karnych i aresztach éiedczych (Dz.U.2oo3.186.1820) w dwupistrowe Iofika tzw. ,,koszarowe”, ktore z definicji nie posiadajs drabinek. Jak W sprawie ustalono, przyczyn wypadku, jakiemu powod ulegi w dniu 21 kwietnia 2009 roku, dopatrywaé sis moina tylko i wylscznie W nieostrofinym zachowaniu powoda, nie zaé Wadliwosei eiementéw wyposafienia celi Wisziennej (braku drabinki przy pistrowym léfiku, niestabilnosci taboretu wisziennego). Jak sam zezna} powod, schodzac z gomego lézka, stanai na taborecie, na ktorym umieszczony by} koc i zeslizgnai sis. Tak wise, pozwanemu nie mofina bylo przypisaé odpowiedzialnosci za obrafienia ciaia, jakich powod doznal W tym wypadku. Nie mofina podzielié pogladu powoda, jakoby pofiwany dopuéci} sis jakichkolwiek nieprawidiowosci i zaniechari rowniefi W procesie leczenia powoda W zwiazku z obrafieniami ciaia doznanymi przez niego wypadku. Warto przy tym zauwafiyé, fie ewentualnie mogioby to byé postrzegane w kategorii przyczynienia sispozwanego do pogorsfienia sis stanu zdrowia powoda, bsdacego wynikiem wypadku. Pozwany, niezwiocznie po powfiiseiu informacji o tym, fie powéd doznal obrafiefi ciaia, Zostai przewieziony na oddzial szpitalny, gdfiie poddano go odpowiedniej diagnostyce (np. wykonano RTG twarzy, ktore nie wykazaio fiadnych zlamaii) i obserwacji. Powéd, ktory by} reprezentowany przez fachowego pelnomocnika, nie powolai innych dowodow na poparcie swoich twierdzefi w tym zakrssie. W szczegolnosci, poWod nie wykazai, fie dofina} (...), ktory to uraz nie fiostal prawidlowo zaopatrzony medycznie, a ponadto, fie na skutek nie wdrofienia odpowiedniego, specjalistycfinego leczenia po wypadku doznai nastspstw fidrowotnych, ktore utrzymuja sis do dnia dzisiejsfiego i wymagaja dalszego leczenia. Miarodajnym dowodem W tym fiakresie byiaby opinia biegiego. W tym miejscu na marginesie jedynie zasygnalifiowaé nalefiaio, fie W
--- STRONA 6 ---
czasie pobytu powoda po Wypadku W szpitalu Wisfiiennym, stwierdzono u (...). Takie rozpoznanie wskazyWa}o zas na to, fie zamiany ehorobowe W zakresie (...) u powoda mia}y charakter d}ugotrwa}y i istniaiy jufi przed wypadkiem. Zaznaczyé rowniefi nalefiaio, fie poW6d nie wykaza}, aby urazy, jakich dozna} W wypadku, nie z.osta}y wyeliminowane W procesie jego leefienia W (...) i Wywo}a}y trwa}e nastspstwa zdrowotne, ktore utrzymuja sis 11 niego do dnia dfiisiejszego i wymagaja obeenie skomplikowanego leefienia (W szczegolnoéci nie wykaza}, fie dozna} W wypadku (...), ktora ulegia nieprawidiowernu zrosnisciu, a z tego powodu odczuwa (...)), jak tefi nie Wskaza} ewentualnyeh kosztow tego Ieezenia. Reasumujac, nie zachodzily podstawy odpowiedzialnoéci cywilnej pozwanego za skutki zdrowotne wypadku, jakiernu powod uleg} w celi mieszkalnej (...) W W. W dniu 21 kwietnia 20 09 roku. Powéd fiada} rowniefi zadoséuczynienia za narusfienie dobr osobistych, ktore to fiadanie Wywodzi} z uregulowafi art. 23 w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c. Zgodnie z art. 23 }<.c. dobra osobiste czlowieka, jak w szczegéinosci zdrowie, wolnoéé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajernnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezalefinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Przepis art. 24 k.c. okreéla z kolei érodki ochrony dobr osobistych, wskazujac fie ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrofione cudzym dzialaniem, mofie fiadaé zaniechania tego dzialania, chyba fie nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mofie on ‘takfie fiadaé, afieby osoba, ktora dopuécila sis naruszenia, dopeiniia czynnoéci potrzebnych do usuniscia jego skutkow, W szczegolnosci afieby z}ofiy}a oéwiadczenie odpowiedniej tresci i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie mofie on nowniefi fiadaé zadoséuczynienia pienisfinego lub zap}aty odpowiedniej sumy pienisfinej na wskazany cel spoleczny. W zakresie zqdania zadoséuczynienia z tytuhi naruszenia dobr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsy}a wise do przepisow o czynach niedozwolonych, W szczegolnoéci do art. 448 k.c., W mysl ktérego w razie naruszenia dobra osobistego sad mofie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, m.in. odpowiednia sums tytuiem zadoééuczynienia pienisfinego za doznana krzywds, a podstaws odpowiedzialnosci Skarbu Paristwa stanowi W tym zakresie art. 417 kc. Spoérod okolicznosci, ktore zgodnie z treéoia pozwu, mialy powodowaé naruszenie d6br osobistych powoda, za udowodniony mofina .by}o uznaé fakt umieszczania powoda W ceiach, W ktorych powierzchnia przypadajaca na jednego osadzonego wynosiia mniej nifi 3 m 2. Strona pozwana przyzna}a bowiem, fie powod odbywajqc kars pozbawienia W (...) W W. przez zdecydowana wiskszosé czasu przebywa} w celach wieloosobowych, W ktorych gsstosé fialudnienia przekraczaia dozwoione ~ co do zasady normy. Jak sis przyjmuje W orzeefiniotwie, osadzenie skazanego odbywajaoego kars pofibawienia wolnosci w przeludnionych celach, mofie stanowif: naruszenie dobr osobistychr godnosci i prawa do intymnosci, i rodzié odpowiedzialnosf: Skarbu P8.ftSiWEI. na podstawie art. 24 i art. 448 11.0. Cisfiar dowodu, fie Warunki W (...) odpoWiada}y obowiszujaoym normom spoozywa na stronie pozwanej (art. 6 W zwiazku z art. 24 11.0.) ~ tak Sad Najwyfiszy w wyroku z dnia 28 Iutego 2oo7r., V CSK 431/2006, OSNC 2008/ 1, poz. 13. Prfiepisy praWa karnego Wykonawczego przewiduja jako zasads, fie powierzchnia W celi Wisziennej powinna wynosié nie mniej nifi 3 111 2 na jedna osobs (art. 110 § 2 k.k.W.), a obowiqzuj soy Wowozas (tj. W czasie pobytu powoda W (...)w W.) przepis art. 248 § 1 k.k.w., przewidywa} odstspstwo od tej normy ,,W szezegélnie uzasadnionych wy'padka1:h”. Przepis art. 248 § 1 }<.k.W. mia} Wise charakter Wyjatkowy, a przy tym zosta} uznany fia niekonstytucyjny (vide wyrok Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 20081., SK 25/07, Dfi.U. nr 96, poz. 620). Tym samym przepis ten nie még} legitymizowaé ani usprawiedliwié dziaiania strony pozwanej polegajacego na umieszczeniu powoda W przeludnionej eeli. Nie u}ega}o fiatem watpliwosci, fie stan przeludnienia celi, w ktorych powod osadzony by} W (...)w W., by} stanem bezprawnosci W rozumieniu art. 417 k.c., jak i art. 24 11.0. Przesianki bezprawnosci nie wyiaczaiy rowniefi dzia}ania administracji (...)w W., polegaj ace na informowaniu sadu penitencjarnego o aktualnym stanie przeludnienia, a takfie dzialania fimierzajace do wyeliminowania stanu przeludnienia jednostki. Pozwany Skarb Pafistwa, ponosi bowiem odpowiedzialnosé za dopusficzenie do powstania sytuacji przeludnienia i brak wymiernych pod Wzgisdem skutkow dzia}afi zmierzaj acych do zlikwidowania owego stanu, tak w ska1ikraju,jak i w odniesieniu do poszczegolnych (...). W swietle dyspozycji art. 417 k.c. przeslanka ochrony débr osobistych za pornoca srodkow majatkowych oprocz bezprawnosci naruszenia dobra osobistego pokrzywdzonego jest takfie skutek w postaci szkody niemateriainej (krzywdy). Na gruncie niniejszej sprawy powod obowiazany by} wise wykazaé, fie fakt umieszczenia go w przeludnionej celi wyrzadzai mu szkods W rozumieniu krzywdy (np. fie dozna} cierpiefi moralnych, negatywnych skutkow w sferze emocjonalnej, opokorzefi, dolegliwosci zdrowotnych). Istota zadoééuczynienia jest bowiem zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnych doznafi psychicfinych lub fizycznych bsdacych nastspstwem ‘ dzia}ania lub zaniechania sprawcy. Powyfiszej okolicznosci powod jednak nie wykaza}. Dodaé przy tym nalefialo, fie ewentualny dyskomfort powoda zwiazany z przebywanism w warunkach przeludnienia W dufiym stopniu umniejsza}o to, fie Wisksza czssé dnia mog} on przebywaé poza cela, ksztalcac sis W przywisziennej szkole, a takfie mia} mofiliwosé spsdzania czasu poprzez korzystanie z dostspnych W (...) zajsé (biblioteka, zajscia sportowe, zajsciakulturalne). Na marginesie jedynie zasygnalizowaé na1efia}o, fie sam fakt odbywania przez powoda kary 0 charakterze izolacyjnym Wiafie sis z pewnymi dolegliwosciami i ograniczeniami W sferfie prywatnosci, brakiem swobody dokonywania wyborow, konieoznoscia przebywania W towarzystwie innych, przypadkowych osob, swiadomoscia izoiaeji i 5
--- STRONA 7 ---
perspektywe dalszego jej trwania. Dolegliwoéci wynikajqce z tego tytulu nie moge byé przy tym etoisamiane z dolegliwoéciami wynikaj qcymi z faktu pxjzebywania w przeludnionej oeli. Ponadto, samo stwierdzenie naruszenia dobr osobistych skazanego, /brak minimum przestrzeni ruchowej/, nie uzasadnia jednak zasqdzenia na jego rzecz zadoééuczyrlienia. Sqd nie ma obowiezku zasqdzenia zadoééuczyrlienia pienieinego w kaidym przypadku naruszenia débr osobistych, co Wynika zarowno z redakcji art. 448 kc. ("sad moie przyznaé”), jak i z funkoji Z3.dO§é1lCZyI'1iB1"1i3. za naruszenie dobr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sqd bierze pod uwage oaloksztalt okolicznoéci faktycznych, w tym wine sprawcy naruszenia dob!" osobistych (odpowiedzialnoéé na podstawie art. 448 k.c. oparta jest na zasadzie winy) i jej stopiefi oraz rodzaj naruszonego dobra (tak Sqd Najwyiszy w wyroku z 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05, OSNP 2007 Nr 78, poz. 101, a poglqd ten Sad orzekajqcy podziela). Istotnym kryterium jest rozmiar krzywdy, zadoééuozynienie ma bowiern na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnych doznafi psychicznych lub fizycznych bedecyoh nastepstwem zawinionego dziafania lub zanieohania sprawcy. Ponadto wedlug orzecznictwa Europejskiego Trybunalu Praw Czlowieka cierpienie i upokorzenie zwiqzane z odbywaniem kary witgzienia tylko wowczas stanowiq naruszenie art. 3 Konwencji 0 ochronie praw cziowieka i podstawowych wolnoéci, gdy przekraczajq nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolnoéci (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 2 paidziernika 2007 r., II CSK 269/07). Reasumujec, zdaniem Sqdu, sam fakt namszenia débr osobistych powoda (jego godnoéci, prawa do intymnoéci) na skutek odbywania przez niego kary pozbawienia wolnoéci w warunkach przeludnienia nie mégl stanowié podstawy zasqdzenia na jego rzecz odpowiedniej kwoty tytulem zadoééuczynienia. Przeprowadzone postepowanie dowodowe obalilo zarzut powoda, ie (...)w W.nie zapewnial mu warunkow do utrzymywania higieny i czystoéci W celach. Powéd mia} bowiem w zasadzie nieograniczony dostep do érodkow higieny i érodkow czystos.Zci, a za utrzymanie czystoéci w celi odpowiedzialni byli sami osadzeni. Wprawdzie w sprawie ustalone zostalo, fie W celach pojawiaiy sic; insekty, niemniej — zdaniem Sqdu nie powodowalo to naruszenia dobr osobistych osadzonych, w tym powoda, gdyi obecnoéé insektow w celi nie miaia charaktem stalego i niezwiocznie po zgloszeniu personelowi (...) faktu pojawienia sie insektéw w celi, byiy one zwalczane przez wyspecjalizowanzg firme. Przyczyna rozprzestrzeniania sie w (...) insektéw leiala z kolei po stronie osadzonych, ktorzy w celach mieszkalnyoh w sposébniewlaéciwy przechowywali artykuly Zywnoéciowe. W toku procesu nie zostal rowniei potwierdzony zarzut niezapewnienia w celach mieszkalnych odpowiednich temperatur. Jak bowiem ustalono, w okresie zimowym cele byly ogrzewane, p_r2.y czym osadzeni mieli moiliwoéé regulacji temperatury. Postepowanie dowodowe nie potwierdzflo przy tym prawdziwoéci twierdzefi powoda odnoénie tego, ie okna w celach byly nieszczelne. W okresie letnim cele byiy natomiast systematycznie wietrzone, osadzeni uzyskiwali zgode dyrektora (...) na rotacyjne otwieranie drzwi. Wprawdzie cele nie by}y zaopatrzone W system klimatyzacyjny, niemniej takie braki nie stanowiiy brakow skutkujqoych niezaspokojeniem niezbednych potrzeb osadzonyoh, w szczegélnoéoi powoda. Ponadto, jak ustalono, wyposaienie celi mieszkalnych bylo standardowe i odpowiadalo wymogom wynikajegoym z rozporzqdzenia (np. umieszczenie w celach mieszkalnych Ioiek pitgtrowych nie posiadajqcych drabinek). Dodatkowo, nie zostalo wykazane przez powoda, aby elementy wyposaienia celi (np. taborety) byly zuiyte, niestabilne. Niemniej, W tym wzgledzie wskazaé naleialo, rte w razie zuiycia sprzetow, mebli, byly one kaidorazowo wymieniane. Powod nie udowodnil ponadto, aby posflki podawane w (...) byly z}ej jakoéci. Wyniki przeprowadzonej przez Inspekcje Sanitarnq kontroli nie potwierdzaly nieprawidlowoéci w tym zakresie. Nie uIega§o przy tym wgtpliwoéci, Ze skazani mieli zaspokojone potrzeby Zywieniowe. W tym wzgledzie bez znaczenia byly twierdzenia powoda, ie posilki _by1y niesmaczne. Oceniajqc walor dowodowy przesluchania powoda, wskazaé naleialo, ie Sqd uznal ten dowod za wiarygodny jedynie w tym zakresie W jakim by} on zgodny z innymi dowodami, a wiec dokumentami i przesluchaniem strony pozwanej oraz zeznaniami éwiadkow ~ miqdzy innymi w kwestii pobierania przez powoda naukiw (...) w W. i form spedzania przez niego woinego ozasu, w kwestii tego, Ze powéd przebywal w przeludnionej celi, is W celach pojawialy sie insekty, oraz ie uleg} Wypadkowi w dniu 21 kwietnia 2009 roku. Sod krytycznie odnios} sie jednak do twierdzefi powoda w tej ozeéci, w jakiej podnosil, ie posilki byiy niejadalne, éciany w celi byiy zagrzybione, is okna byly nieszczelne i nie gwarantowady utrzymania odpowiedniej temperatury. W tym zakresie twierdzenia powoda byiy bowiem odosobnione i nie znajdowaly potwierdzenia w pozostalym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sad nie uwzgledni} rowniei twierdzefi powoda w tym zakresie, w jakim utrzymywa}, fie do wypadku, jakiemu uleg}, doszlo z powodu nie zapewniania przez pozwanego odpowiedniego wyposaienia celi. Powod zarzucal, 2e Ioika pietrowe nie posiadady drabinek, a w zwiezku z tym, ieby dostaé sie na gorne loiko, musial korzystaé z taboretéw wieziennych, ktére z kolei byly rozchwiane, niestabflne. Ponadto, powéd twierdzil, Ze proces jego leczenia po wypadku nie by} prawidlowy, a w szczegélnoéci, fie nie wdroiono leczenia odpowiedniego do doznanego przez niego urazu tj. (...), co skutkowado zlym jego stanem zdrowia — (...) i w przyszloéci koniecznoéoiq skompiikowanego leczenia, w tym operacyjnego. W przekonaniu Sqdu, we wskazanym powyiej zakresie twierdzenia powoda stanowily jedynie wyraz jego subiektywnej i nie majqcej poparcia w innych obiektywnych dowodach oceny zaistnia}ej sytuacji. Odnoszqc sie natorniast do waloru dowodowego przesluchania strony pozwanej (w charakterze sfrony shlchana byla osoba powolana do reprezentowania pafistwowej jednostki organizacyjnej, z ktorej dziadalnoéciag wiqie sie dochodzone roszczenie — dyrektor (...) w W.), Sqd uznal ten dowéd za wiarygodny i prawdziwy. Twierdzenia . 6
--- STRONA 8 ---
pozwanego, w szczegolnoéci w kwestii warunkow, w jakich powod obywai kare pozbawienia wolnoéci w (...)w W., w tym warunkow panuj acych w celaoh mieszkalnych, oraz w kwestii procesu jego leczenia po wypadku, byiy bowiem precyzyjne. Ponadto, wspolgraiy one tak z zeznaniarni éwiadkow, jak i dokumentami (przede wszystkim sprawozdaniem z wizytacji, dokumentacja medyozna powoda), a czeéciowo rowniei z twierdzeniami sarnego powoda. Sad uznai przy tym, fie walor dowodowy przesluehania strony pozwanej Wydatnie wzmacniai fakt, ie pozwany nie zaprzeczai pewnym okolicznoéciorn, ktére niewatpliwie byly cila niego niekorzystne (np. okolicznoéé przeludnienia (...) w W.). Sad uznai réwnieé; za wiarygodne w caloéci zeznania przesiuchiwanych éwiadkow, ktorzy zeznawali przede wszystkim na okolicznoéci wamnkow higienicznych i sanitarnyoh oraz stanu osobowego eel, w ktorych przebywa} powéd. W przekonaniu Sadu, zeznania powoianych éwiadkow byly rzeezowe. Ponadto, korespondowaly one z innymi przeprowadzonymi w sprawie dowodami (przesluchaniem strony pozwanej, dokumentami i czeéciowo przesluohaniem strony powodowej). Istotne znaczenie w sprawie miaiy rowniei dowody w postaci dokumentow (akta osobowe powoda, dokumentacja medyczna powoda, sprawozdanie z wizytacji, pismo Inspektora Sanitarnego, protokoi z dezynsekcji, oéwiadczenia). Dowody te Sad uznal za wiarygodne, gdyi ich autentycznoéé w toku postepowania nie byia kwestionowana przez iadnq ze stron, jak réwniei Sad nie znalazl podstaw, by czynié to 2 urzedu. Sad oddalil wniosek dowodowy pelnomocnika powoda o przesluchanie w charakterze éwiadkow osadzonych wspéinie z powodem w (...) w W. na okolicznoéé warunkow bytowych panujaoych w (...) w W. oraz na okolicznoéé wypadku, jakiemu ulegl powod, poniewai okolicznoéci te zostaiy jui dostatecznie wyjaénione za pomoca innych érodkow dowodowych. W zwiazku z powyiszym, Sad uzna}, fie brak by}0 podstaw do udzielenia powodowi ochrony z tytuiu naruszenia dobr osobistych i zasadzenia na jego rzecz zadoééuczynienia. Nie sposéb jeszcze nie dodaé, Lie warunki, w jakich powod mieszkai w (.;.) w W., dotyczyly wielu osadzonych. Mimo, ii fakt przeludnienia by} bezprawnyln dziaianiem ze strony pozwanego Skarbu Pafistwa, to jednak okolicznoéé ta, zdaniem'Sadu nie naruszaia jego dobr osobistych w postaci godnoéci czlowieka, albowiem stopiefi tych naruszefi nie przybral takiej formy, aby moina przyjaé, Ze powéd zosta} osadzony w niegodziwyeh czy nieludzkich warunkach. Powyisze okolicznoéci i sposob realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego pozwalaja roumiei wypowiedzieé twierdzenie, ie powodztwo jest sprzeczne z zasadami wspéliycia spolecznego, a zatem i 2 tych przyczyn nie zasluguje na uwzglednienie, na oo wskazuje treéé art. 5 k.c. Majac na uwadze powyésze wzgledy powodztwo naleizalo odda1i_<':, o ezym Sad orzeld w pnnkcie I wyroku. ‘ W punkcie II wyroku ~ na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéei W sprawie opiat za czynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu /Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./ — Sad zasqdzil od powoda na rzecz strony pozwanej kwote 3 600 2} tytulem zwrotu kosztow procesu. Koszty te niesa naleine (...), lecz stronie pozwanej (I ACa 1268/ 10). W punkoie HI wyroku, na podstawie § 19 w zw. z § 6 pkt 6 i § 2 ust. 3 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci w sprawie oplat za czynnoéoi adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaeonej pomocy prawnej udzielonej z urzedu /Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./, Sad przyznal od Skarbu Panstwa na rzecz adw. M. S. kwote 4428 zl (W tym podatek VAT 828 2:1) tytulern kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu. ' Orzeezenie o kosztach sqdowych zawarte w punkcie IV wyroku oparto o przepis art. 113 ust.4 ustawy o kosztach sadowyoh w sprawach cywilnych. W zwiazku z tym, ie powod, ktory przegral sprawe, by} zwolniony od kosztéw sadowych, a nie zaehodzily podstawy do obciaéenia tymi kosztami strony przeoiwnej, nieuiszczonymi kosztami sadowymi w lacznej kwocie 3 755 z} (opiate sadowa od pozwu) Sad obciqiyi Skarb Panstwa. 7
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Wrocław#l c 1378/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 wrze#art. 248 k.k.w.#art. 444 § 1 k.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 445 § 1 k.c.#art. 417 § 1 kc.#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 417 kc.#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 417 k.c.#art. 448 kc.#art. 3 Konwencji#art. 5 k.c.#art. 113 ust.4 ustawy