Wyrok l ACa S76E06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2006 r Sqd Apelacyjny W Poznan

--- STRONA 1 --- 1 Sygn. aktl ACa S76E06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2006 r Sqd Apelacyjny W Poznaniu, Wydziall Cywilny w skladziez Przewodniczqcyz SSA Waldemar Kxyélak Segdziowie: SSA Bogdan Wysocki SSA Karol Ratajczak /spr./ Protokolant: st.sekr.sqd0Wy Agnieszka IIeintze p0 rozpoznaniu W dniu 29 grudnia 2006 r. W P02naniu na rozprawie sprawy 2 powédztwa W. J. przsciwko Skarbowi Pa1'1stwa Dyrektorowi ....... .. W .... .. iDyrekt0r0wi .... .. we 0 zapiatr; na skutek apclacji powoda V/,_ od wyroku Sqdu Okrfiggowego W Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I C 2209/04 1) oddala apelacjcg, 2) przyznaje od Skarbu Pafistwa (Sqd Okrggowy W Poznaniu) adwokatowi S. W. kwotq 3.294 zl (z podatkiem VAT) tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzgdu. //K.Rataj czak //W.Kryélak //B.Wys0cki 1 Sygn. aktl ACa 876„›'06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2006 r Sąd Apelacyjny W Poznaniu, Wydział] Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Waldemar Kxyślak Sędziowie: SSA Bogdan Wysocki SSA Karol Ratajczak /spr./ Protokolant: st.sekr.sadoWy Agnieszka Heintze po rozpoznaniu W dniu 29 grudnia 2006 r. W Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa W. J. przeciwko Skarbowi Państwa- Dyrektorowi ....... .. W .... .. iDyrektorowi .... .. we o zapłatę na skutek apelacji powoda „_ od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r., Sygn. akt I C 2209/04 1) oddala apelację, 2) przyznaje od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy W Poznaniu) adwokatowi S. W. kwotę 3.294 zł (z podatkiem VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowí z urzędu. /-/K.Rataj czak /-!W.Kryś1al< /~/B.Wysocki --- STRONA 2 --- 2 UZASADNIEN IE Powod W. J. wystqpfl o zasadzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa, reprezentowanego przez Dyrektora w i Dyrektora we ...., kwoty 70.000,00 2% tytulrem zadoséuczynienia za doznany uszczerbek na zdrowiu w postaci schorzenia dziaseir (paradontoza), schomenia dermatologicznego na obu rekach i stopach oraz pogiebienia choroby serca, ktéry powsta+ w trakcie pobytu powoda w .... .. we i w na skutek stosowania wobec niego niew+asciwej diety oraz srodkow higieny (pasta do zabow i krem do goienia) nie posiadajacych atestéw. W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa — Dyrektor w wnic':s+ o oddalenie powédztwa oraz zasadzenie od powoda kosztéw procesu. Podkresli+, it paradontoze" rozpoznano u niego w 1995 roku, kiedy to przebywa+ w ...... .. we ...., zas dermatologicznie 2 powodu grzybicy powod Ieczylr sis; w okresie od 20 kwietnia 1999 roku do 29 lutego 2000 roku 2 pozytywnym skutkiem. Pozwany zapmeczyi, aby kiedykolwiek mia+o miejsce zaniianie podawanych do spoiycia porcji jedzenia. Dyrektor .... .. wniosi rowniei 0 oddalenie powodztwa. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 roku Sad Okrqgowy w Poznaniu odda|i+ powodztwo, zasadzajqc od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa  Dyrektora .... .. w i Dyrektora ...... .. we .... .. kwotq 3.600,00 2% tytulrem zwrotu kosztow procesu oraz przyznajac adwokatowi S. W. koszty nieop%aconej pomocy prawnej udzieionej powodowi z urzedu w kwocie 2.196,00 2%. Podstawe; rozstrzygniocia stanowfly nastopujace ustalenia faktyczne i wnioski. W okresie od 17 kwietnia 1997 roku do 4 sierpnia 1998 roku, a nastapnie od 9 wrzesnia 1998 roku do 17.maja 2000 roku W.__J.»pmebywa+ w w .... .. Zostalr do niego przewieziony 2 ‘we W ktorym wczeshiej W Iatach'90tych by} osadzohyl W czasie pobytu W we zostalry stwierdzone 11 hiego nastapujace schorzenia: kardiologiczne, takie jak niedomykalnosé zastawki aortalnej oraz zastawki mitralnej, stomatologiczne w postaci paradontozy i stanu zapalnego dziaise% oraz schorzenia dermatologiczne w postaci linijnego pegkania skory stopy prawnej, zmianvuczuleniowych skow rak i stop, swiadu skéry bez wykwitow patologicznych. Schorzenia te byiy leczone. Niewydolnoéé dwoch zastawek rozpoznano u powoda w 1995 roku. W zwiqzku z tym powod pr2eszed+ operacjq. Ze wzglqdu na stwierdzone schorzenia kardiologiczne zalecono mu stosowanie diety ...'.", ktérajjest normq szpitaina, nieprzewidujaca ograniczefi w stosowaniu roinych produktéw spoiywczych. _ Paradontoza zostaia rozpoznana u powoda w 1995 roku i od tego czasu by%a leczona. Nie odnotowano poiniej iadnego nasilenia tego schorzenia. Po przybyciu w dniu 9 wrzeénia 1998 roku do ..... .. w .... .., w zwiazku ze schorzeniami kardiologicznymi, lekarz przepisa+ powodowi norme, iywieniowq tzw. lecznicza ogolna ,,...”. Jest to dieta lekkostrawna, obejmujaca potrawy gotowane, duszone, bez zawartoéci t+uszczu, przygotowywane z chudych mie,s i we,dlin. Jad+ospisy w Areszcie byh/ sporzadzane przez dietetyka E. C., a nastepnie zatwierdzane przez zaste,pcq dziaiu kwatermistrzowskiego P. P.. E. C. sprawdza+a éwieiosé podawanych posilrkow oraz to, czy diety zalecane osadzonym przez lekarza sq rzeczywiscie stosowane. Sposob wydawania posflkow nadzorowa% P. P.. Sprawdzalr on, czy jedzenie nadaje siq do spoiycia, czy poszczegolnoporcje Zywnosciowe majq wlraéciwa wage. Osoba, ktora decydowaia o sporzadzaniu posiflgéw z konkretnych produktéw, sprawdza+a date; ich wainoéci, by} szef kuchni. Jakoéé podawanej iywnosci byia ponadto kontrolowana przez lekarzyi innych pracownikow slruiby zdrowia. W. J. czosto skariylr sio, 2e podawane potrawy sq niesmaczne, niedoprawione} wegdliny nieswieie, a porcje o zaniionej wadze. Skargi te z regu%y nie koficzyly sis 2 UZASADNIENIE Powód W. J. wystąpił o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Dyrektora w i Dyrektora we ...., kwoty 70.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznany uszczerbek na zdrowiu w postaci schorzenia dziąseł (paradontoza), schorzenia dermatologicznego na obu rękach i stopach oraz pogłębienia choroby serca, który powstał w trakcie pobytu powoda W .... .. we i w na skutek stosowania wobec niego niewłaściwej diety oraz środków higieny (pasta do zębów i krem do goienia) nie posiadających atestów. W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa - Dyrektor w wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu. Podkreslił, iż paradontozę" rozpoznano u niego w 1995 roku, kiedy to przebywał W ...... .. we ...., zaś dermatologicznie 2 powodu grzybicy powód leczył się w okresie od 20 kwietnia 1999 roku do 29 lutego 2000 roku z pozytywnym skutkiem. Pozwany zapizeczył, aby kiedykolwiek miało miejsce zaniżanie podawanych do spożycia porcji jedzenia. Dyrektor .... .. wniósł również 0 oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora .... .. w i Dyrektora ...... .. we .... .. kwotę 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz przyznając adwokatowi S. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udziełonej powodowi z urzędu w kwocie 2.196,00 zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i wnioski. W okresie od 17 kwietnia 1997 roku do 4 sierpnia 1998 roku, a następnie od 9 września 1998 roku do 17.maja 2000 roku W.__J.›pmebywał w W .... .. Został do niego przewieziony 2 'we w którym wcześniej w latach"90-tych był osadzonyl W czasie pobytu W we zostały stwierdzone 13 niego następujące schorzenia: kardiologiczne, takie jak niedomykalność zastawki aortałnej oraz zastawki mitralnej, stomatologiczne w postaci paradontozy i stanu zapalnego dziąseł oraz schorzenia dermatologiczne w postaci iinijnego pękania skóry stopy prawnej, zmianiuczuleniowych skóry rąk i stóp, świądu skóry bez wykwitów patologicznych. Schorzenia te były leczone. Niewydolność dwóch zastawek rozpoznano u powoda w 1995 roku. W związku z tym powód przeszedł operację. Ze względu na stwierdzone schorzenia kardiologiczne zalecono mu stosowanie diety ...'.", którajjest normą szpitalną, nieprzewidującą ograniczeń w stosowaniu różnych produktów spożywczych. _ Paradontoza została rozpoznana u powoda w 1995 roku í od tego czasu była leczona. Nie odnotowano później żadnego nasilenia tego schorzenia. Po przybyciu W dniu 9 września 1998 roku do ..... .. W .... .., W związku ze schorzeniami kardiologicznymi, lekarz przepisał powodowi normę żywieniową tzw. lecznicza ogólną ,,...”. Jest to dieta Iekkostrawna, obejmująca potrawy gotowane, duszone, bez zawartości tłuszczu, przygotowywane z chudych mięs i wędlin. Jadłospisy w Areszcie były sporządzane przez dietetyka E. C., a następnie zatwierdzane przez zastępcę działu kwatermistrzowskiego P. P.. E. C. sprawdzała świeżość podawanych posiłków oraz to, czy diety zalecane osadzonym przez lekarza są rzeczywiście stosowane. Sposób wydawania posiłków nadzorował P. P.. Sprawdzał on, czy jedzenie nadaje się do spożycia, czy poszczególneporcje żywnościowe mają właściwą wagę. Osobą, która decydowała o sporządzaniu posiłków z konkretnych produktów, sprawdzała datę ich ważności, był szef kuchni. Jakość podawanej żywności była ponadto kontrolowana przez lekarzyi innych pracowników służby zdrowia. W. J. często skarżył się, że podawane potrawy są niesmaczne, niedoprawione, wędliny nieświeże, a porcje o zaniżonej wadze. Skargi te z reguły nie kończyły się --- STRONA 3 --- 3 dodatkowymi kontrolami, gdyi poza powodem nikt inny z osadzonych nie skariyi sio na jakosé podawanych potraw, zas skargi zgiaszane byiy po spoiyciu danego posiiku. W czasie pobytu W .... .. w .... ..p0W6d nie skariyi siq, ie stosowana Wobec niego dieta jest niewiasciwa z uwagi na jego schorzenia kardiologiczne. Nie zgiaszai rowniei doiegliwoéci ukiadu krqienia. W dniu 2 marca 1999 roku zasygnaiizowai jedynie, 2e dokuczaja mu bole serca. Lekarz zalecii wtedy podanie nitrogliceryny. W 1998 roku osadzeni w ..... .. W uiywaii wyrobow kosmetycznych firmy ..... .. W iatach 19992001 stosowano wyroby kosmetyczne firmy ,,.... ..”, ktora W styczniu 1999 roku Wygraia zorganizowany przez Centralny przetarg na dostawe; kosmetykow. Wsrod wyrobéw tej ostatniej firmy dostapna byia pasta do zqbow W dwéch asortymentach, krem do golenia W dwoch asortymentach oraz krem do rak W jednym asortymencie. Wszystkie produkty posiadaiy atest .... .. i nie stanowiiy zagroienia dia zdrowia cziowieka.  Osadzeni W ...... .. W mogli korzystaé w miare; potrzeb z wizyt u stomatologa. Procedure przyjmowania do tego iekarza przedstawiaia siq w ten sposob, Ze kaidy pawiion miai swoj dziefi przyjeé, w okreélonych dniachi przyjmowani byii pacjenci z okreslonych pawilonow. Pacjent, ktory odczuwai jakiekolwiek doiegliwosci, zgiaszai je i zapisywai je W ksiaice zgiaszajacych sio do stomatologa, do ktérego byi nastepnie doprowadzany. Ponadto kazdy osadzony, przyjmowany do ...... .., poddawany byi badaniu profilaktycznemu. Podczas pobytu W .... .. W powéd tyiko jeden raz korzystai z pomocy stomatologa, tj. W dniu 23 maja 2000 roku. Zostai mu wtedy usuniqty zab. Poza tym nie zgiaszai on Zadnych doiegliwosci stomatologicznych. W. J. zgiaszai natomiast doiegiiwoéoi. natury dermatoiogicznej, ktore dotyczyiy pokania skow na stopach, swiqdu, iuszczenia siq skory oraz zmian W obrobie paznokci. Dermatolog rozpoznai grzybica i za|ecii__stos9wne do tego rozpoznania leczenie. W jego Wyniku stan zdrowia powoda ulegi poprawie.  . . i _.';’ 1» .  W tak ustalonym stanie faktycznym,._;po pizepijqwadzeniu oceny zgromadzonych W sprawie dowodow, Sad Okrogowy uznai, 2e powgiciztwo Winno byé oddalone. Podstawe, rozstrzygniocia sta'noWii_a|fié.’4i4S § 1 k.c., zgodnie z ktorym w wypadkach przewidzianych w art. 444 k.c. (W razie uszkodzenia ciaia lub wywoiania rozstroju zdrowia) sad" moie pmyznaé poszkodowanemu odpowiecinia sumo tytuiem zadoééuczynienia pienioinego za doznana krzywdeg (§ 1). Do powstania odpowiedzialnoéci odszkodowawczej konieczne so _%a1cznie trzy przesianki (art. 361 § 1 k.c.): zdarzenie, z ktorym system prawny iaczy czyjs obowiazek naprawienia szkody, szkoda w rozumieniu uszczerbku na dobrach osoby poszkodowanej oraz normainy zwiazek przyczynowy porfiiZ=.;dzy zdarzeniem a szkoda. Sqd Okregowy wskazai, ii sporne pomiqdzy stronami byio to, czy zaniedbania we ....,. a w giownej mierze ..... .., w tym zarzucane przez powoda podawanie posiikow nie odpowiadajqcych zaleconej mu diecie, stosowanie niewiaéciwych érodkow higieny osobistej, biodne rozpoznanie dermatologiczne, a w konsekwencji podawanie niewiaéciwych iekow, przyczyniio sis do powstania schorzeri, ich rozwoju, no i co za tym idzie, rozstroju zdrowia. Z zebranego rnateriaiu procesowego wynika, 2e powéd jut W trakcie pobytu W ..... .. we dotknioty byi schorzeniami kardioiogicznymi, wystopowaiy u niego zmiany dermatologiczne skory, a takie objawy paradontozy. W zwiqzku z tym W. J. byi leczony i pozostawai pod opieka lekaizy specjaiistéw. W ...... .. w ze wzgiodu na jego dolegiiwosci kardiologiczne stosowana byia wobec niego odpowiednia dieta. Powéd miai takie same jak inni osadzeni zapewnione érodki higiefiy osobistej, W razie jakichkoiwiek dolegliwosci dermatologicznych czy stomatologicznych mégi korzystaé 2 wizyt u lekarzy specjalistow. Jak wynika 2 ustalefi faktycznych powod nie’ uskariai sis; na doiegliwosci stomatologiczne i tylko jeden raz korzystai z wizyty u stomatoioga. Przebywai natomiast pod regularna kontrola dermatoioga W zwiazku 2 rozpoznana u niego grzybica, a potem alergia. _ " 3 dodatkowymi kontrolami, gdyż poza powodem nikt inny z osadzonych nie skarżył się na jakość podawanych potraw, zaś skargi zgłaszane były po spożyciu danego posiłku. W czasie pobytu w .... .. w .... _.powód nie skarżył się, że stosowana wobec niego dieta jest niewłaściwa z uwagi na jego schorzenia kardiologiczne. Nie zgłaszał również dolegliwości układu krążenia. W dniu 2 marca 1999 roku zasygnaiizował jedynie, że dokuczają mu bóle serca. Lekarz zalecił wtedy podanie nitrogliceryny. W 1998 roku osadzeni w ..... .. w używali wyrobów kosmetycznych firmy ..... .. W latach 1999-2001 stosowano wyroby kosmetyczne flrmy ,,.... ..”, która w styczniu 1999 roku wygrała zorganizowany przez Centralny przetarg na dostawę kosmetyków. Wśród wyrobów tej ostatniej flrmy dostępna była pasta do zębów w dwóch asortymentach, krem do golenia w dwóch asortymentach oraz krem do rąk w jednym asortymencie. Wszystkie produkty posiadały atest .... .. i nie stanowiły zagrożenia dia zdrowia człowieka. - Osadzeni w ...... .. w mogli korzystać W miarę potrzeb z wizyt u stomatologa. Procedura przyjmowania do tego lekarza przedstawiała się w ten sposób, że każdy pawilon miał swój dzień przyjęć, w określonych dniach przyjmowani byli pacjenci z określonych pawilonów. Pacjent, który odczuwał jakiekolwiek dolegliwości, zgłaszał je i zapisywał je w książce zgłaszających się do stomatologa, do którego był następnie doprowadzany. Ponadto każdy osadzony, przyjmowany do ...... .., poddawany był badaniu profllaktycznemu. Podczas pobytu w .... .. w powód tylko jeden raz korzystał 2 pomocy stomatologa, tj. W dniu 23 maja 2000 roku. Został mu wtedy usunięty ząb. Poza tym nie zgłaszał on zadnych dolegliwości stomatologicznych. W. J. zgłaszał natomiast dolegliwości. .natury dermatologicznej, które dotyczyły pękania skóry na stopach, świądu, łuszczenia się skóry oraz zmian w obrębie paznokci. Dermatolog rozpoznał grzybicę i zalecił__stoş9wne do tego rozpoznania leczenie. W jego wyniku stan zdrowia powoda uległ poprawie. - . . ł _.';' 1. . - W tak ustalonym stanie faktycznym-,._;po przeprowadzeniu oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, Sąd Okręgowy uznał, że powództwo winno być oddalone. Podstawę rozstrzygnięcia sta`nowił_a|ft§fa_4S § 1 k.c., zgodnie z którym w wypadkach przewidzianych W art. 444 k.c. (w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia) sąd' może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (§ 1). Do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej konieczne są _łącznie trzy przesłanki (art. 361 § 1 k.c.): zdarzenie, 2 którym system prawny łączy czyjś obowiązek naprawienia szkody, szkoda w rozumieniu uszczerbku na dobrach osoby poszkodowanej oraz normalny związek przyczynowy porñiędzy zdarzeniem a szkodą. Sąd Okręgowy wskazał, iż sporne pomiędzy stronami było to, czy zaniedbania we ...., a W głównej mierze ..... .., w tym zarzucane przez powoda podawanie posiłków nie odpowiadających zaleconej mu diecie, stosowanie niewłaściwych środków higieny osobistej, błędne rozpoznanie dermatologiczne, a w konsekwencji podawanie niewłaściwych leków, przyczyniło się do powstania schorzeń, ich rozwoju, no i co za tym idzie, rozstroju zdrowia. Z zebranego materiału procesowego wynika, że powód już w trakcie pobytu w ..... .. we dotknięty był schorzeniami kardiologicznymi, występowały u niego zmiany dermatologiczne skóry, a także objawy paradontozy. W związku 2 tym W. J. był leczony i pozostawał pod opieką lekarzy specjalistów. W ...... .. w ze względu na jego dolegliwości kardiologiczne stosowana była wobec niego odpowiednia dieta. Powód miał takie same jak inni osadzeni zapewnione środki higieny osobistej, W razie jakichkolwiek dolegliwości dermatologicznych czy stomatologicznych mógł korzystać 2 wizyt u lekarzy specjalistów. Jak wynika 2 _ustaleń faktycznych powód nie uskarżał się na dolegliwości stomatologiczne i tylko jeden raz korzystał z wizyty u stomatologa. Przebywał natomiast pod regularną kontrolą dermatologa w związku 2 rozpoznaną u niego grzybica, a potem alergią. _ ' --- STRONA 4 --- 4 Ze sporzadzonych W sprawie opinii jednoznacznie wynika, 2e dieta, 2 ktorej powinien korzystaé powod, zostaia uioiona prawidiowo. Nie ma te2 podstaw do stwierdzenia, 2e dieta przepisana W ...... .. W mogia pmyczynié sie do rozwoju jego schorzefi kardioiogicznych. W swietle opinii brak jest réWnie2 podstaw do przyjecia, aby warunki pobytu W .... .. w miaiy Wpiyw na powstanie i rozwijanie sie schorzefi dermatologicznych." To samo dotyczy paradontozy zdiagnozowanej u powoda ju2 dawniej, zanim trafii do ..... .. Zdaniem opiniujacych brak podstaw do wiazania choréb powoda (ich nasiienia) z Warunkami pobytu W ...... .. W Zatem rozstréj zdrowia, na ktory powoiuje sie W. J., W tym zaburzenia kardioiogiczne, dermatologiczne i stomatologiczne, nie zostai spowodowany jakimkolwiek bezprawnym postepowaniem pozwanego czy to W ...... .. we czy to W Przede wszystkim wiec powéd nie wykazai zdarzenia, z ktérego wynika jakié uszczerbek na jego zdrowiu, nie wykazai tal<2e zwiazku przyczynowego miedzy zachowaniem pozwanego (jego funkcjonariuszy) a szkoda W postaci utraty zdrowia, ponadto nie wykazai jakiejkolwiek bezprawnoéci postepowania funkcjonariuszy ..... .., koniecznej ze wzgledu na zasade odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa, Wynikajaca z art. 417 k.c. Majac to Wszystko na uwadze Sad Okregowy powédztwo oddaiii. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasada odpowiedziainosci stron za Wynik sporu, o ktorej stanowi art. 98 § 1 k.p.c. I Jeéli chodzi o koszty pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzedu, to Sad przyznai je adwokatowi S. W. w kwocie 1.800,00 2i, powiekszonej o podatek od towarow i usiug. Wyrok apeiacja W caioéci zaskaiiyi powéd, zarzucajac mu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 445 § 1 k.c. w 2W. 2 art. 444 § 1 k.c. W 2W. 2 art. 361 § 1 k.c. poprzez uznanie, 2e i'T"1i‘edzy szkoda doznana przez powoda a dziaianiem powoda nie zachodzi zwiazek przyczynowjfi ' 2. naruszenie przepisu postepowania, tj'.‘art. _2_33'§" 1 k.p.c. poprzez sprzecznosé orzeczenia Sadu 2 2ebranyfi1 materiaiem doWodoW'y_m."=“' ' ' ' Wskazujac na poWy2s2e zarzuty powod Wniosi o zmiane zaskarionego Wyroku poprzez zasadzenie od Skarbu Pafistwa — Dyrektora .... .. W .... .. i We kwoty 70.000,00 2i tytuiem zadoséuczynienia 2a do_znany' rpirzez powoda uszczerbek na zdrowiu oraz przyznanie od Skarbu Pafistwa na rzecz adwokata S. W. kosztow nieopiaconej 2aroWno'W caioéci jak i czeéci pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzedu Wediug norm przepisanych. Sad Apeiacyjny zwaiyl, 1‘:/Q nastqpuje: Apelacja okazaia sie niezasadna. ‘ Sad Apelacyjny podzielii stanowisko Sqdu Okregowego, 2e nie zostaiy speinione okreélone prawem przesianki, uzasadniajace wypiate zadoééuczynienia na rzecz powoda. Tym samym zarzuty przedstawione przez skarzacego W apelacji okazaiy sie nietrafne 'i z tego wzgledu nie zasiugiwaiyna uwzglednienie. Na wstepie naie2y podkreélié, 2e Sad Okregowy, W oparciu o zgromadzone dowody, prawidiowo ustalii stan faktyczny, stanowiacy podstawe do merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem Sad Apelacyjny za Wiasne przyjai te ustalenia faktyczne. Sad Apeiacyjny podzieiié rownie2 ocene prawna, dokonana przez Sad Okregowy w oparciu o ustalony stan faktyczny. ' A  Bezzasadny okazai sie zarzut naruszenia art. 233 k.p.c., ktéry Sad Apeiacyjny, jako zarzut naruszenia prawa procesowego, zbadai W pierwszej kolejnosci, aibowiem stwierdzenie jego zasadnosci Wyiacza potrzebe dalszego badania prawdziwosci zarzutow, dotyczacych naruszenia prawa materialnego. Postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie mo2e 4 Ze sporządzonych W sprawie opinii jednoznacznie wynika, że dieta, 2 której powinien korzystać powód, została ułożona prawidłowo. Nie ma też podstaw do stwierdzenia, ze dieta przepisana w ...... .. W mogła przyczynić się do rozwoju jego schorzeń kardiologicznych. W świetle opinii brak jest również podstaw do przyjęcia, aby warunki pobytu w .... .. W mialy wpływ na powstanie i rozwijanie się schorzeń ciermatologicznych. To samo dotyczy paradontozy zdiagnozowanej u powoda już dawniej, zanim traflł do ..... .. Zdaniem opiniujących brak podstaw do wiązania chorób powoda (ich nasilenia) z warunkami pobytu w ...... .. W Zatem rozstrój zdrowia, na który powołuje się W. J., W tym zaburzenia kardiologiczne, dermatologiczne i stomatologiczne, nie został spowodowany jakimkolwiek bezprawnym postępowaniem pozwanego czy to W ...... .. we czy to W Przede wszystkim więc powód nie wykazał zdarzenia, z którego wynika jakiś uszczerbek na jego zdrowiu, nie wykazał tal<że związku przyczynowego między zachowaniem pozwanego (jego funkcjonariuszy) a szkodą W postaci utraty zdrowia, ponadto nie wykazał jakiejkolwiek bezprawności postępowania funkcjonariuszy ..... .., koniecznej ze względu na zasadę odpowiedzialności Skarbu Państwa, wynikającą z art. 417 k.c. Mając to wszystko na uwadze Sąd Okręgowy powództwo oddalił. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik sporu, o której stanowi art. 98 § 1 k.p.c. I Jeśli chodzi o koszty pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzędu, to Sąd przyznał je adwokatowi S. W. w kwocie 1.800,00 zł, powiększonej o podatek od towarów i usług. Wyrok apelacją W całości zaskarżył powód, zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 445 § 1 k.c. W zw. 2 art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. poprzez uznanie, że mi`ędzy szkodą doznaną przez powoda a działaniem powoda nie zachodzi związek przyczynowy? ' 2. naruszenie przepisu postępowania, -tj'.`-art. _2_33'§' 1 k.p.c. poprzez sprzeczność orzeczenia Sądu 2 zebranym materiałem dowodow`ym."“*' ` ` ` Wskazując na powyższe zarzuty ‹powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora .... .. w .... .. i we kwoty 70.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznany' przez powoda uszczerbek na zdrowiu oraz przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata S. W. kosztów nieopłaconej zarównow całości jak i części pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzędu wedlug norm przepisanych. Sąd Apeiacyjny zważył, c/o następuje: Apelacja okazała się niezasadna. ` Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że nie zostały spełnione określone prawem przesłanki, uzasadniające wypłatę zadośćuczynienia na rzecz powoda. Tym samym zarzuty przedstawione przez skarżącego W apelacji okazały się nietrafne 'i z tego względu nie zasługiwały. na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że Sąd Okręgowy, W oparciu o zgromadzone dowody, prawidłowo ustalił stan faktyczny, stanowiący podstawę do merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem Sąd Apelacyjny za własne przyjął te ustalenia faktyczne. Sąd Apelacyjny podzielił również ocenę prawną, dokonaną przez Sąd Okręgowy w oparciu o ustalony stan faktyczny. ' A - Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 233 k.p.c., który Sąd Apelacyjny, jako zarzut naruszenia prawa procesowego, zbadał W pierwszej kolejności, albowiem stwierdzenie jego zasadności wyłącza potrzebę dalszego badania prawdziwości zarzutów, dotyczących naruszenia prawa materialnego. Postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie może --- STRONA 5 --- 5 poiegaé na zaprezentowaniu p|2e2 skar2acego stanu faktycznego, ustalonego pmez niego na podstawie Wiasnej oceny dowodow (wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 9 Wrzesnia 2004 roku, II CK 483/03, LEX nr 137575). Kodeks postepowania cywiinego w art. 233 § 1 stanowi, 2e sad ocenia wiarygodnosé i moc doWodc'>W Wediug Wiasnego przekonania, na podstawie Wszechstronnego rozwaienia zebranego materiaiu. Nie wskazujac sposobow dokonania oceny dowodow Wymieniony art. 233 § 1 k.p.c. zawiera po pierwsze, jednoznaczny i nie doznajacy wyjatku nakaz, aby ocena Wyraiana W aspekcie wiarygodnoéci dokonana byia na podstawie Wszechstronnego rozwaienia zebranego w sprawie materiaiu, po drugie nakazuje uwzglednienie Wszystkich dowodow przeprowadzonych w postepowaniu, po tizecie wymaga skonkretyzowania okolicznosci towarzyszacych przeprowadzeniu Doszczegolnych dowodow, majacych znaczenie dia oceny ich mocy i wiarygodnoéci, po czwarte zas Wymaga przytoczenia jednoznacznego kryterium oraz mewtorycznych i rzeczowych argumentow, majacych w sposob przekonujacy potwierdzaé trafnoéé dokonanej oceny W przedmiocie uznania zeznaifi za wiarygodne lub ich zdyskwaiifikowanie. W niniejszym postepowaniu Sad prawidiowo i wnikliwie ocenii zebrany W sprawie materiai dowodowy, W sposob zgodny 2 przedstawionymi powyiej zasadami, a co za tym idzie prawidiowo przyjai, i2 nie zachodza przesianki uzasadniajace zasadzenie powodowi zadoééuczynienia. Nie zasiuguje na uwzglednienie zarzut powoda, i2 posiiki podawane W areszcie sledczym nie odpowiadaiy diecie uioionej przez specjaliste dietetyka. Przecza temu przede Wszystkim zeznania éwiadkow, a W szczegoinoéci dietetyka,E. C. i P. P., peiniacego u pozwanego funkcje zastepcy dziaiu kwatermistrzowskiego. Swiadkowie ci W sposob nie budzacy Watpliwosci Wyjasniii okoiic2nosci._ towarzyszace przygotowaniu posiikow. Brak podstaw do przyjecia,' aby te zeznania u2naY:..2a niewiarygodne, 2Wias2cza 2e znajduja oparcie W innym zgromadzonym W sprawiejnateriale dowodowym. Natomiast twierdzenia powoda, Wobec braku dowodow na ich poparcie,...nale2y uznaé za goiosiowne. To; 2e W odczuciu poWoda posiiki byiy niesmaczne, __i1j.sl__<;i,_ej" jakoéti i niedoprawione stanowi jedynie przejaw subiektywnych ocen powoda i be; poparcia konkretriym dowodem nie mo2e stanowié podstawy do orzekania na jegoikoriyéé. Nie mo2na roWnie2 pominaé, 2e Wobec poWoda stosowana byia poczatkowo dieta ,,....”,.a nastepnie dieta ,,....", ktora jak wynika 2 opinii sporzadzonej przez Zakiad im. W (k. 300302), charakteryzuje sie niska podaia tiuszczow, choiesterolu, cukréw prostych, ' a stosunkowo Wysokiej bionnika pokarmowego. Jak podaje éwiadek E. C. potrawy W ramach tej diety sa gotowane, duszone bez tiuszczu, przygotowywane sq 2 chudych mies i Wedlin. To Wiasnie sposob przygotowania posiikow, zgodnie z zaleceniami stosvowanej diety, mogi rodzié Wra2enie u powoda, 2e posiiki sa nienaleiycie doprawione czy niesmaczne. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, 2e jak wynika 2 2eznar'1 W/W éwiadkow, inni osadzeni nie kwestionowali jakoéci oraz wartoéci wydawanych posiikéw. Nieuprawniony jest réwniei Wniosek powoda, 2e nie byi on Zywiony zgodnie z norma dietetyczna .. albowiem takie twierdzenie, podobnie jak poprzednie, nie znajduje oparcia W zgromadzonym w sprawie materiaie dowodowym. Tym samym niezasadne jest stanowisko, 2e wydawane powodowi posiiki mogiy mieé negatyvvny wpiyw na jego zdrowie i mogiy przyczynié sie do rozwoju schorzerfi kardiologicznych. Z akt sprawy Wynika, 2e Wszystkie schorzenia, na ktére uskariai sie powod, miaiy charakter przewiekiy i ujawniiy sie jeszcze przed przeniesieniem powoda do ..... .. w ..... .. Biegli potwierdzili, i2 na chorobe serca powoda mégi mieé wpiyw (i najprawdopodobniej miai) Wypadek, jakiemu powod uiegi W 1979 roku. Biegiy K. K. zaznaczyi, i2 stosowanie takich czy innych kosmetykow nie ma Wpiywu na grzybice, stwierdzona u powoda. Grzybica mo2na zarazié sie jedynie przez kontakt zgrzybem. Biegli wykluczyii tak2e zwiazek pomiedzy stosowaniem pasty do zebow a paradontoza. Przesiuchiwany _w charakterze swiadka A. P. podkreéiii, i2 najczestsza przyczyna powstawania paradontozy sa ziogi i kamiefi na zebach. 5 polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego, ustalonego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 roku, II CK 483/03, LEX nr 137575). Kodeks postępowania cywilnego w art. 233 § 1 stanowi, że .sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Nie wskazując sposobów dokonania oceny dowodów wymieniony art. 233 § 1 k.p.c. zawiera po pierwsze, jednoznaczny i nie doznający wyjątku nakaz, aby ocena wyrażana W aspekcie wiarygodności dokonana była na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego W sprawie materiału, po drugie nakazuje uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, po trzecie wymaga skonkretyzowania okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dia oceny ich mocy i wiarygodności, po czwarte zaś wymaga przytoczenia jednoznacznego kryterium oraz merytorycznych i rzeczowych argumentów, mających w sposób przekonujący potwierdzać trafność dokonanej oceny w przedmiocie uznania zeznań za wiarygodne lub ich zdyskwalirikowanie. W niniejszym postępowaniu Sąd prawidłowo i wnikliwie ocenił zebrany W sprawie materiał dowodowy, w sposób zgodny z przedstawionymi powyżej zasadami, a co za tym idzie prawidłowo przyjął, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające zasądzenie powodowi zadośćuczynienia. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut powoda, iż posiłki podawane w areszcie śledczym nie odpowiadały diecie ułożonej przez specjalistę dietetyka. Przeczą temu przede wszystkim zeznania świadków, a w szczególności dietetyka,E. C. i P. P., pełniącego u pozwanego funkcję zastępcy działu kwaterrnistrzowskiego. Swiadkowie ci w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnili okoliczności ._ towarzyszące przygotowaniu posiłków. Brak podstaw do przyjęcia, aby te zeznania uznaY:Ĺ.za niewiarygodne, zwłaszcza że znajdują oparcie w innym zgromadzonym w sprawięjnatęriale _dowodowym. Natomiast twierdzenia powoda, wobec braku dowodów na ich poparcie,.., należy uznać za gołosłowne. To, że w odczuciu powoda posiłki byly niesmaczne, __|1i„şl__‹¿-i,_e_}'" jakości í niedoprawione stanowi jedynie przejaw subiektywnych ocen powoda i bez "poparcia konkretnym dowodem nie może stanowić podstawy do orzekania na jegokořzyść. Nie można również pominąć, że wobec powoda stosowana była początkowo dieta ,,...`.",.a następnie dieta ,,....", która jak wynika z opinii sporządzonej przez Zakład im. W (k. 300-302), charakteryzuje się niską podażą tłuszczów, cholesterolu, cukrów prostych, ' a stosunkowo wysokiej błonnika pokarmowego. Jak podaje świadek E. C. potrawy W ramach tej diety są gotowane, duszone bez tłuszczu, przygotowywane są z chudych mięs i wędlin. To właśnie sposób przygotowania posiłków, zgodnie z zaleceniami stosowanej diety, mógł rodzić wrażenie u powoda, że posiłki są nienależycie doprawione czy niesmaczne. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że jak wynika z zeznań w/w świadków, inni osadzeni nie kwestionowali jakości oraz wartości wydawanych posiłków. Nieuprawniony jest również wniosek powoda, że nie był on żywiony zgodnie z normą dietetyczną .. albowiem takie twierdzenie, podobnie jak poprzednie, nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Tym samym niezasadne jest stanowisko, że wydawane powodowi posiłki mogły mieć negatyvvny wpływ na jego zdrowie i mogły przyczynić się do rozwoju schorzeń kardiologicznych. Z akt sprawy wynika, że wszystkie schorzenia, na które uskarżał się powód, miały charakter przewlekły i ujawniły się jeszcze przed przeniesieniem powoda do ..... .. w ..... .. Biegli potwierdzili, iż na chorobę serca powoda mógł mieć wpływ (i najprawdopodobniej miał) wypadek, jakiemu powód uległ w 1979 roku. Biegły K. K. zaznaczył, iż stosowanie takich czy innych kosmetyków nie ma wpływu na grzybicę, stwierdzona u powoda. Grzybicą można zarazić się jedynie przez kontakt zgrzybem. Biegli wykluczyii także związek pomiędzy stosowaniem pasty do zębów a paradontozą. Przesłuchiwany _w charakterze świadka A. P. podkreśiił, iż najczęstszą przyczyną powstawania paradontozy są złogi i kamień na zębach. --- STRONA 6 --- 6 Wielokrotnie podkreslano, i2 powod tylko jeden raz podczas pobytu W ..... .. W korzystai z usiug stomatologa. Nie sposob Wykluczyé zatem, i2 takie zaniedbanie mogio doprowadzié do pogiebienia paradontozy. ' Wobec braku dowodéw potwierdzajacych twierdzenia powoda, siusznie przyjai zatem Sad Okregowy, i2 pomiedzy dziaianiem pozwanych a zaistniaia szkoda nie zachodzi 2aden 2Wia2ek przyczynowy. Na marginesie jedynie naleiy zaznaczyé, i2 jak Wynika 2 zeznafi éwiadka P. P. (k. 116v117v) |<a2dy z osadzonych mogi nabywaé Wszeikie srodki higieny osobistej W kantynie, znajdujacejsie na terenie ..., 2a Wiasne srodki pienieine. Powod W toku postepowania nie Wykazai, i2 nie posiadai funduszy na zakup tych érodkow, a tym samym mo2na przyjaé, 2e mogi stosowaé inne érodki ni2 te, ktdre zostaiy mu zapewnione przez Majac na uwadze powi/2sze Sad Apelacyjny podzielii poglad, it w niniejszej sprawie nie wystapiiy przesianki.odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwanych, a tym samym Sad Okregowy nie naruszyi, Wbrew twierdzeniom skariacego, przepiséw art. 445 § 1 k.c. w 2w. z art. 444 § 1 k.c. i art. 361 § 1 k.c. Materiai dowodowy, zgromadzony w niniejszej sprawy W sposob jednoznaczny wykiucza mo2|iWoéé przyjecia, 2e istniai jakikolwiek zwiazek przyczynowy pomiedzy dziaianiami pozwanych a szkoda W postaci uszczerbku na zdrowiu powoda (paradontoza, grzybica, schorzenia kardioiogiczne). ' O kosztach postepowania odwoiawczego orzeczono na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2) Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. W sprawie opiat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Parfistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzieionej 2 urzedu (D2. U. 2 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), przyznajac od Skarbu Pafistwa na rzecz obroficy z urzedu 4 adW. S. W., 75% stawki minimalnej, okreélonej W § 6 ust. 6 W/W Rozporzadzenia, powieiszonejgo na|e2ny podatek VAT. /—/W. Kryslak //B. Wysocki //K. Ratajczak 6 Wielokrotnie podkreślano, iż powód tylko jeden raz podczas pobytu w ..... .. w korzystał z usług stomatologa. Nie sposób- wykluczyć zatem, iż takie zaniedbanie mogło doprowadzić do pogłębienia paradontozy. ' Wobec braku dowodów potwierdzających twierdzenia powoda, słusznie przyjął zatem Sąd Okręgowy, iż pomiędzy działaniem pozwanych a zaistniałą szkodą nie zachodzi żaden związek przyczynowy. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, iż jak wynika z zeznań świadka P. P. (k. 116v-117v) każdy z osadzonych mógł nabywać wszelkie środki higieny osobistej W kantynie, znajdującejsię na terenie ..., za własne środki pieniężne. Powód W toku postępowania nie wykazał, iż nie posiadał funduszy na zakup tych środków, a tym samym można przyjąć, że mógł stosować inne środki niż te, które zostały mu zapewnione przez Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny podzielił pogląd, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki.odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, a tym samym Sąd Okręgowy nie naruszył, wbrew twierdzeníom skarżącego, przepisów art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. i art. 361 § 1 k.c. Materiał dowodowy, zgromadzony w niniejszej sprawy W sposób jednoznaczny wyklucza możliwość przyjęcia, że istniał jakikolwiek związek przyczynowy' pomiędzy działaniami pozwanych a szkodą w postaci uszczerbku na zdrowiu powoda (paradontoza, grzybica, schorzenia kardiologiczne). ` O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), przyznając od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu -A adw. S. W., 75% stawki minimalnej, określonej w § 6 ust. 6 w/W Rozporządzenia, powięlœzonejąo należny podatek VAT. /-/W. Kryślak /-/B. Wysocki /-/K. Ratajczak