Wyrok l ACa 780l10

--- STRONA 1 --- Sygn. aktl ACa 780l10 ‘ £5 '/2  §\ _K 0 0 ' VVYROK 4 < POLSKIEJ A A Dnia 18 listopada 2010 roku Sag! Apelacyjny w todzi I Wydziai Cywitny w sldadzie: ,0   Przewodniczqcy: SSA Hanna Segdziowiez SSA Boiena Wikiak h SSO (deI.) Ew_a Kulesza . Protokolant: st.sekr.sqd. Ma%g0rzata Gaiiriska p0 rozp0z%an§§“'w dniu 18 listopada 2010 roku w Lodzi na rozprawie _ sprawy z powédzlwa l A przeciwko Skarbowi Pafistvva Zakfadowi Karnemu w F 0 zadoééuczynienie _ na skutek apelacji obu stron _ »—/ od wyroku Sa_du Ovkr§:gowego W Plrocku z dnia 28 maja 2010 roku sygn. akt I C 2626/08  . I.  z apelacji powodaxzmienia zaskariony wyrok w punktach 1 i 2 w ten tylko sposéb, fie zasqd;onq wpunkcie 1 na rzecz powoda [ A_ kwlotg 1.500 { jeden tysia_c pigéset) ziotych podwyisza do kwoty 4.000 ( cztery tysiagze) ziotych; . Sygn. akt! ACa 780/10 ' åř `/Ż - Š\ _K › ' ' VVYROK « « POLSIGEJ r A Dnia 18 iistopada 2010 roku Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: _ o - - Przewodniczący: SSA Hanna Sędziowie: SSA Bożena Wikłak Ł SSD (del.) Ewa Kulesza _ Protokolant: st.sekr.sąd. Małgorzata Gałińska po rozpozñanāřw dniu 18 'listopada 2010 roku W Łodzi na rozprawie _ sprawy z powództwa I- A- przecíwko Skarbowi Państwa- Zakładowi Karnemu w F- o zadośćuczynienie _ na skutek apelacji obu stron _ »-' od wyroku Sądu Okręgowego W Płocku z dnia 28 maja 2010 roku śygn. akt I C 2626/O8 - _ I. -- z apelacji powoidaoczmienia zaskarżony wyrok w punktach 1 i 2 w ten tylko sposób, że zasądzoną wypunkcíe 1 na rzecz powoda [_ ß_ kwotę 1.500 { jeden tysiąc pięćset) złotych podwyższa do 'kwoty 4.000 ( cztery tysiące) złotych; _ --- STRONA 2 --- IL I‘! V. 2; oddaia apelacjeg powoda w pozostaiej czegéci oraz w caioécf apeialcjg pozwanego; . ' nie obciajav powoda kosztami postcgpowania apelacyinego, w tym kosztami zastsgpstwa procesowego na rzecz pozwanego; przyznaje .i nakazuje wypfacié z funduszu Skarbu Pafistwa  Sqdu Okreggowego w Piocku adwokatowi  .k\;|;:)tQ 31;;gm pww:<z4. =4**4 prowadzqcemu Kancelarnq Adwokackq w F— kosztéw tysiqce dwieécie dziewigédziesiafc cztery} ztote brutto tytulem nieopiaconej pomocy prawnej éwiadczonei z urzqdu powodowi D— A='w postgpowaniu apelacyjnym. " ' A»~“"“‘£“f‘“11 . , . 0 ~. A 1* ;.‘% >*‘:'\1,__1~;',_.k.:.._f ../a/V ‘*=_ ' = 1... » . , 3 x /' R,‘ “\__‘ ',.=, 1‘  I In » ,}. '\_ \ . _ ?.'\'=~§;:'‘?€“1." \ 1‘ ' .(J.j,..r'».="..l :_ —' ‘ . L ' ‘.=. in _ ,.. ‘ h.... £_,‘\»_,_,> W}, _. $2 4’. V 1193; §‘.;,hadczvy *'  = £—‘.‘‘=‘1.~_@§1’\‘"’~\*>'.= 1WE ?‘*”=—"" ‘ 0 . _ ’ 3?@531? $0? {Emm .'1/ ““‘m”“%h *5 ;¢~'1>,;;"~» | 7\\xi 45%;’ ._ ‘rv ' 0, . cg ‘M5, vi, .‘*" ma‘ J3 Ck. ;!'"'?3"'15:; _..s ' :  14. 1:.¢..w u,..5gsg:._;,;q;e pgC;p§5.¥, 1'“ in » I »*._~ ,.  3 .. , . Eu. .= .==;>m= _ Q,“ .::  "rd. .1 §'§ifiq.'::_?'w,;_:_E~__;;;|=!"¢ ??»?Z¥'¥£=fi=»£1i~*??‘ =%i¢”§"¥§r*l'l;'1%v'?;¢‘'=.;,, " H. >52.9' . . €"'.'?z$= IL III- V. 2; oddaia apelację 'powoda w pozostałej części oraz w całości' apełację pozwanego; . V nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego, w tym kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego; przyznaje _i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Płocku adwokatowi - _krat 3;¿;;i¿t.z, pwwz±:¿-_ =,‹-für prowadzącemu Kancelarie Adwokacką w F_ kosztów tysiące dwieście dziewięćdziesiąt cztery) złote brutto tytułem níeopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu powodowi D- A:'w postępowaniu apelacyjnym. ' " „-›~°°'“'“ÍÍ'“f`"'~« _ ,‹ . ',. »_ A 1' -_et -=¬':"-.¿,__1«;',_-~.k.:.._f ../Ć/V "=_ ` = ¬-___ › . , ą. x ,/' ,M "\__“ ',.=„- 1 - I FA › ,ja -'\_ \ . _ Ÿ".`\'›~¿,:'-1Ê:{“`1."' 'r 1*' ' .'q,'_ś,..f'›."="..L :_ -' j _ -L ' '¬=. ;A „ „_ , L,... ā_,`\»_,_,> „_.,„ .. aā zi „, jj@¿¬,›; gfiiradczu, =' ' = Ę--‹-'.-'-'=~1.~_eå“"~~*s'.= 1--„Š “Ä-'-¬ * ¬ _ _ ' çfi"`§-315512* Ŝ'.'=-15" řeíam- -:4 “"'m""%„ 'Í __:::~'1>,age | ¬¬-\.`,- ąşąf' ._ 're ' 0„ _ Q ¿_.,¿ vi, _`*`-` wa' .JJ CK. ƒ='"'Êz¬-¬ă:= __,~§ ' : - _¿,. ‹z_'«_.„_. ‹_›,..5,2s¿:.;;,=,›,„fe pgaşpşä, .fl'“ En .›' I »...~ „.- - -5 .. . _- ă\,„. .= -.'-=;›:'«_ _ q,__ .zz ' °'.'4_ .Ą ¿¿'§-ŻŠ.-':=_?'w,¿_:\'5~_-_-;¿;I=¬"@ ??Yfš¿ë¿=fi=»ź1í~*"?' ¬ai„”ā-§r~:";-'='v'P¬;=¿„ ' H. =¿f_-.Ê _ _ śçaşşe --- STRONA 3 --- 3..  = Z A§A D l*\1_I__oE N l_§ Zaskarzonym wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r. Sap Okreggowy w F’1ocku w sprawie z powodztwa przeciwko Skarbowi Parfistwa  Dyrektorowi Zaktadu Karnego w _ o zadoééuczynienie, zasqdzfl od pozwanego na rzecz powoda kwoto 1500 z% tytufem zadoééuczynienia, oddalfl powodztwo w pozostaiej czoéci, 0dda1i¥ wniosek 0 nadanie wyrokowr rygoru natychmiastowej wykonalnoéci oraz orzek1o kosztach procesu. < Powyiszy wyrok zosta1‘ wydany na podstawie nastopujapych ustaleri faktycznych: l A przebywafl w Zaklradzie Karnym w 1 od 23 paidziernika 2007 r. do 12 stycznia 2010 r. (2 lata i 2 i poi miesiapa). W momencie osadzenia go tylko przez jeden dziefi byl w celi 0 znacznym zagoszczeniu  w celi 4 osobowej umieszczono 8 osob. Od 24 paidziernika 2007 r. do 19 marca 2008 r. ceie, W ktorych przebywa% powod, nie byly przeludnione. »  _ Od 21 marca 2008 r. do grudnia 2009 |_'. (1 rok i 8 miesiocy) powod umieszczany by? w ceiach, w ktorych powierzchnia, przypadajapa na osobo, by+a znacznie nizsza niz 3 m kw.,_ siogajqc w niektfnlych okresach do zmniejszenia tej hormy 0 poiowo lub niewieie wiocej (w celi 8 osobowej przebywaflo przez blisko osob 21 marca  17“ kwietnia 2008 r., 11 osob, 21 Iistop/ada  24 grufinia 2008 r., w oeii 7 osobowej  14 oséb, 11  13 osob). Zazwyczaj w celach przebywaly 23 osoby ponad ustawowy normatyw. ‘ _ Od 3 grudnia 2009 r; do czasu zwolnienia po; Zaldadu Kamego w Ftj. do 12 stycznia 2010 r. przeludnienie nie wystopoweko. O fakci,e;,¢;a;yzeIudhienia i wydaniu decyzji zmniejszajqcej normo powierzchni Q*:;;=." “' . V . mieszkalnej przypadajqcej na’ osadzonego Dyrektor Zaldadu Karnego informowa+ Sad Okrogowy w P%ocku, Wydziaé Pehitencjarny, obejmujqc caly w/w wskazany okres. . » ’  ~ _ Ka2da_cela w pozwanym zaklradzie karnymi wyposazona jesthw kapik sanitarny. Pomieszczenie to jest przeznaczone dla jedne] osoby, w ktorym umiejscowiono sedes i umywalko. Jest dopfyw biezqcy zimnéj wody. O czystoéé kqcika sanitarnego dbajq sami wioiniowie. W Zakfadzie Karnym od jakiegoé czasu trwa przebudowa kapikow sanifarnych na pomieszczenia odgrodzone od reszty murowanq écianq, z pemymi drzwirami, W1/10Z9110;_'j.§1|8ZUIQ i terakotq. W pozos1a'rych celach,w ktorych powod przebywah kqci_k'i's;anitarne by1y odgrodzone parawanem z blachy bapli dykty, 3.. - = Z A'_S,A D l¶_I__,E N [Ę Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r. Sąd Okręgowy W Płocku w sprawie 2 powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w _. o zadośćuczynienie, zasądził od pozwanego n_a rzecz powoda kwotę 1500 zł tytułem zadośćuczynienia, oddalił powództwo w pozostałej części, oddalił wniosek o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności oraz orzekł o kosztach procesu. « Powyższy wyrok został wydany na podstawie następujących ustaleń faktycznych: I. A- przebywał w Zakładzie Karnym w 1- od 23 pażdziernika 2007 r. do 12 stycznia 2010 r. (2 lata í 2 i pół miesiąca). W momencie osadzenia go tylko przez jeden dzień był w cell o znacznym zagęszczeniu - w celi 4 osobowej umieszczono 8 osób. Od 24 pażdziernika 2007 r. do 19 marca 2008 r. cele, w których przebywał powód, nie byly przeludníone. › - _ Od 21 marca 2008 r. do grudnia 2009 r. (1 rok i 8 miesięcy) powód umieszczany był w celach, w których powierzchnia, przypadająca na osobę, była znacznie niższa niż 3 m kw., sięgając w niektórych okresach do zmniejszenia tej normy o połowę lub niewiele więcej (w celi 8 osobowej przebywało przez blisko osób 21 marca - 173 kwietnia 2008 r., 11 osób, 21 listop/ada - 24 grudnia 2008 r., w celi 7 osobowej - 14 osób, 11 - 13 osób). Zazwyczaj w celach przebywaly 2-3 osoby ponad ustawowy normatyw. , _ Od 3 grudnia 2009 r; do czasu zwolnienia poz Zakładu Karnego w F-tj. do 12 stycznia 2010 r. przeludnienie nie występowała. O fakcieåaprzeludnienía i wydaniu decyzji zmniejszającej normę powierzchni Gfcfw' “V -_ „ _ mieszkalne] przypadającej na' osadzonego Dyrektor Zakładu Karnego informował Sąd Okręgowy w Płocku, Wydział Penitencjarny, obejmując caly w/W wskazany okres. _ › i - 1 _ Każdacela W pozwanym zakładzie karnym, wyposażona jestjw kącik sanitarny. Pomieszczenie to jest przeznaczone dla jednej osoby, W którym umiejscowione sedes i umywalkę Jest dopływ bieżący zimnej wody. O czystość kącika Sanitarnego dbają sami więźniowie- W Zakładzie Karnym od jakiegoś czasu trwa przebudowa kącików sanitarnych na pomieszczenia odgrodzone od reszty murowaną ścianą, z pełnymi drzwiami, wyłożg‹n"ę_-¿-_Ęglazurą i terakota. W pozostałych celach,-w których powód przebywał, kącikisanitarne były odgrodzone parawanem z blachy bądź dykty, --- STRONA 4 --- 4 ktory koficzyi sie na pew:"iej wysokoéci. Wejécie odgradzane byio kocem, nie' byio natomiast drzwi. Nie gwarantowaio to petnej irityinnoéci w tym miejscu, poniewaz z gérnych iozek kqcik ten byi widoczny. _ Do wyposazenia celi nalezqz stoly, w zaleznoéci od iiczby osadzonych, koszarowe iézka pietrowe podwéjne lub Kazdy z osacizonych ma wiasne iézko. Liczba taboretéw powinna odpowiadaé liczbie osadzonych H w przypadku przeludnienia ozesto odmawiajq oni przyjecia kolejnego wyposazenia, motywujap to brakiem miejsca w celi. W takiej sytuacjisiedzq na iozkach, afe tylko na tych na najnizszym poziomie mozna swobodnie usiqéé  a takie irézko powod zawsze otrzymywai. Spozywanie posiikéw z koniecznoéci rowniez odbywa sie na iéiku. Powod w ciqgu doby wyjéé na godzinny 2: bibiioteki oddziaiowej bqdicentralnej. Raz w tygodniu mote wyjéé na éwietlice w celu ogiqdania telewizji, siuchania radia, grania w gry towarzyskie etc. l Kazdy z osadzonych ma mozliwoéé uzyskania porady lekarsikiej, w tym celu naieiy zapisaé sie na wizyte, na ktorqjaikié czas oczekuje sie. W wypadkach nagiych pomoc udzielana jest niezwiocznie. I Powod cierpi na niedokrwiennq chorobe serca, zaburzenia gospodarki tiuszczowej oraz zmiany zwyrodnieniowe kregosiupa. Jest inwaiidqdrugiej grupy z ogolnego stanu zdrowia. Przebywajap w pozwanym zakiadzie wielokrotnie korzystai z porad lekarskich, nadto wieie razy byi konsultowany l<ardio_Iogicznie przez karcliologow z Oddziaiu Kardiologii Wojewédzkiego Szpitala Zespolonego w F~ jeéli tyiko zgiaszai doiegiiwoéci. Tvam wykonano mu koronarografie/na podstawie ktfnrej ustalono, Ze wysfarczy Ieczenie zachowawcze. Byi rowniez na obseiwacji w szpitaiu wieziennym w t  potwierdzone ‘zostaio jako wystarczajqce ieczenio czego nie uczynii. W maju 2008 r. odmowii leczenia szpitalnego W D W ramach leczenia zachowawczego powod otrzymywat Ieki nasercowe i obnizajape cholesterol oraz diete lekkostrawnq  niskotiuszezowq, opaitab na chudyrn miesie drobiowym, iybach, olejach roélinnych, odtiuszczonym mleku etc. Powod nie ekorzystai z propozycji pozwanego w zakresie przejécia na diete jarskq. Natomiast zdarzaiy mu sine okresy, kiedy oficjalnie odmawiai spoiywainia posiikéw, albo udajap giodowke wybierai tylko chieb i herbate. H W 23 czerwca 2008 r. powod Zle sie poczui. Udzielono mu natychmiastowej pomocy lekarskiej  w celu peinej diagnozy przewieziono go do Szpitalnego Oddziaiu Ratunkowego Szpitala Wojewodzkiego Zespolonego w F Podczas tego pobytu powod skarzyi sie na"bc'>Ie klatki piersiowej w okolicy zamostkowej, brak natomiast w :1? zachowawcze, ale zuzobowiqzaniem powoda do zaprzestania paienia papiero*@é'W%é+» 4 który kończył się na pewnej wysokości. Wejście odgradzane było kocem, nie' było natomiast drzwi. Nie gwarantowało to pełnej intymności W tym miejscu, ponieważ z górnych łóżek kącik ten był widoczny. _ Do Wyposażenia celi należą: stoły, W zależności od liczby osadzonych, kosżarowe łóżka piętrowe podwójne lub Każdy z osadzonych ma własne łóżko. Liczba taboretów powinna odpowiadać liczbie osadzonych -H W przypadku przeludnienia często odrnawiają oni przyjęcia kolejnego wyposażenia, motywując to brakiem miejsca W celi. W takiej sytuacjisiedzą na łóżkach, ale tylko na tych na najniższym poziomie można swobodnie usiąść - a takie łóżko powód zawsze otrzymywał. Spożywanie posiłków z konieczności również odbywa się na łóżku. Powód W ciągu doby wyjść na godzinny 2: biblioteki oddziałowej bądżcentralnej. Raz W tygodniu może wyjść na świetlicę w celu oglądania telewizji, słuchania radia, grania W gry towarzyskie etc. I Każdy z osadzonych ma możliwość uzyskania porady lekarskiej, W tym celu _należy zapisać się na wizytę, na którą jakiś czas oczekuje się. W wypadkach nagłych pomoc udzielana jest niezwłocznie. I -Powód cierpi na niedokrwienną chorobę serca, zaburzenia gospodarki tłuszczowej oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jest inwalidądrugiej grupy z ogólnego stanu zdrowia. Przebywając W pozwanym zakładzie wielokrotnie korzystał z porad lekarskich, nadto wiele razy był konsultowany kardiológicznie przez kardiologów z Oddziału Kardiologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego W F-~ je_śli tylko zgłaszał dolegliwości. Tam wykonano mu koronarografię/na podstawie której ustalono, że wystarczy leczenie zachowawcze. Był również na obserwacji W szpitalu- więziennym w Ł- - potwierdzone zostało jako wystarczające leczenie czego nie uczynił. W maju 2008 r. odmówił leczenia szpitalnego W Ĺ W ramach leczenia zachowawczego powód otrzymywał leki nasercowe i obniżające cholesterol oraz dietę Iekkostrawną - niskotłuszczową, opartą na chudym mięsie drobiowym, rybach, olejach roślinnych, odtłuszczonym mleku etc. Powód nie skorzystał z propozycji pozwanego W zakresie przejścia na dietę jarską. Natomiast zdarzały mu się okresy, kiedy oficjalnie odmawiał spożywania posiłków, albo udając głodówkę wybierał tylko chleb i herbatę. M W 23 czerwca 2008 r. powód źle się poczuł. Udzielono mu natychmiastowej pomocy lekarskiej - W celu pełnej diagnozy przewieziono go do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Szpitala Wojewódzkiego Zespoloneg_o W F- Podczas tego pobytu powód skarzył się nallbóle klatki piersiowej W okolicy zamostkowej, brak natomiast W :il zachowawcze, ale zzobowiązaniem powoda do zaprzestania paienia papiero*'¿`.»'_-i"ł;=Ÿ?"iŠi›1;¿-r.. --- STRONA 5 --- 5 dokumentacji skarg na boie kregosiupa. Tym samym _nie wyk'onano wowczas rig kregosiupa piersiowego ani nie zalecono konsultacji ortopedycznej. Zapis ekg oceniono jako prawidiowy, ale w celu wykiuczenia zawaiu miai dwukrotnie oznaczany poziom troponiny oraz wykoneny rtg klatki piersiowej. W wyniku tego ustaiono, Ze sylwetka serca w normie, pozostaie wyniki mieszczqce sie w granicach normy. Wobec powyzszego stwierdzono, Ze pacjent moze wracaé do zakiaclu karnego, co nastapiio o godzinie 22.30. . Kiika dni po powrocie do piacowki powéd zaczqi skarzyé sie na dolegliwoéci ze strony kregosiupa, 01 lipca 2008 r. w ksiageczce powoda odnotowanolwpis o zwyrodnieniu kregosiupa  z tejprzyczyny zaczaj dostawaé ieki przeciwbolowe. W dniu 9 Iipca ponownie zgiosii bole miediyiopatkowe ,zaiecono wykonanie rtg kregosiupa piersiowego, ktore wykonano 4 wrzeénia 2008 r. Stwierdzono na nim kiinowe ziamanie trzonu Th 5 z zageszczeniami jego struktury kostnej, znieksztaicenie trzonu Th 4  nieréwny zarys blaszek granicznych. Po konsuitacji ortopedy rozpozriano wygojone ziamanie kregosiupa Th 5. ' Opierajqc sie o wyzej ustaiony stan faktyczny, po dokonaniu ooeny zebranego w sprawie materiaiu dowodowego, Sqd Okregowy doszedf downiosku, Ze polwodztwo jest zasadne jedynie w czeéci. Sqd wskazai, Ze choé nie ulega wajpiiwoéci, Ze powod w przeszioéci doznai urazu kregosiupa,to jednak do tego urazu nie doszio na skutek dziaiania ze strony Eekarzy wieziennyqth ani na skutek innych dziaiafi ze strony funkcjonariuszy pozwanego. Postepowanie dowodowe nie wykazaio, by powod byi reanimowany, a tym bardziej nie wykazaio, by doszio do jakiekoiwiek zdarzenia, wywo%u}apego u powoda wlw uraz. ' ' Said pierwszej instancji wywiodi nadto, Ze choé dziaianie pozwanego zakiadu karnego, w ktorym umieszczano wieiniow w celach, w ktorych powierzchnia mieszkalna przypadajapa na jednego osadzonego byéa mniejsza aniieli 3 m2, nie byio co do zasady bezprawne, gdyz Dyrektor w/w zaktadu karnego zachowai tn/b okreéiony w art. 248 § 1 kkw, informujqclx 0 przeludnieniu sedziego penitencjarnego w Sqdzie Okregowym w Piocku oraz wskazujap okreéiony czas, w ktorym die zostanie zachowany normatyw mieszkaniowy, fO*j6dI’18k w ocenie Sqdu przeludnienie w ceiach, spowodowane wfw przyczynami, "w indywidualnie rozpatrywanych okoiicznoéciach, moze bye potraktowane jako naruszenie dobra osobistego wieinia w postaci uchybienia jego prewa do dodnoéci oraz do humanitarnego traktowanie. Przechodzqc do oceny .zarzutu powoda, zwiqzanego z przeiudnieniem, Sqd wywiodi, ze miaio one miejsce a czas nadmiernego zageszczenia w celach zajmowanych przez powoda istotnie przekroczyi okres, ktory mozna byioby okreélié 5 -dokumentacji skarg na bóle kręgosłupa. Tym samym _nie wykonano- wówczas ng kręgosłupa piersiowego ani nie zalecono konsultacji ortopedycznej. Zapis ekg oceniono jako prawidłowy, ale w celu wykluczenia zawału miał dwukrotnie oznaczany poziom troponíny oraz wykonany rtg klatki piersiowej. W wyniku tego ustalono, że sylwetka serca w normie, pozostałe wyniki mieszczące się w granicach normy. Wobec powyższego stwierdzono, że pacjent może wracać do zakładu karnego, co nastąpiło o godzinie 22.30. . Kilka dni po powrocie do placówki powód zaczął skarżyć się na dolegliwości ze strony kręgosłupa, 01 lipca 2008 r. w książeczce powoda odnotowanowpis o zwyrodnieniu kręgosłupa - z tejprzyczyny zaczął dostawać leki przeciwbólowe. W dniu 9 lipca ponownie zgłosił bóle międzyłopatkowe ,zaiecono wykonanie rtg kręgosłupa piersiowego, które wykonano 4 września 2008 r. 'Stwierdzono na nim klinowe _złamanie trzonu .Th 5 z zagęszczeniami jego struktury kostnej, zniekształcenia trzonu Th 4 - nierówny zarys blaszek granicznych. Po konsultacji ortopedy rozpoznano wygojone złamanie kręgosłupa Th 5. ' Opierając się o wyżej .ustalony stan faktyczny, po dokonaniu oceny zebranego w- sprawie _materiału dowodowego, Sąd _Okręgowy doszedł downiosku, że powództwo jest zasadne jedynie w części. Sąd wskazał, że choć nie ulega wątpliwości, że powód w przeszłości doznał urazu kręgosłupa,-to jednak do tego urazu nie doszło na skutek działania ze strony iekarzy- więziennych ani na skutek innych działań ze strony funkcjonariuszy pozwanego. Postępowanie dowodowe nie wykazało, by powód był reanimowany, a tym bardziej nie wykazało, by doszło do jakiekolwiek zdarzenia, wywołującego u powoda wrw uraz. ' ` Sąd pierwszej instancji wywiódł nadto, że choć działanie pozwanego zakładu karnego, w którym umieszczano więźniów w celach, w których .powierzchnia mieszkalna przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza aniżeli 3 mz, nie było co do zasady bezprawne, gdyż Dyrektor W/w zakładu karnego zachował tryb określony w art. 248 § 1 kkw, informując o przeludnieniu sędziego penitencjarnego w Sądzie Okręgowym w Płocku oraz wskazując określony czas, w którym nie zostanie zachowany normatyw mieszkaniowy, to-jednak w ocenie Sądu przeludnienie w celach, spowodowane wlw przyczynami, `w indywidualnie rozpatrywanych okolicznościach, może być potraktowane jako naruszenie dobra osobistego więźnia w postaci uchybienia jego prawa do godności oraz do humanitarnego traktowania. Przechodząc do oceny .zarzutu powoda, związanego z przeludnieniem, Sąd wywiódł, że miało ono miejsce a czas nadmiernego- zagęszczania w celach zajmowanych przez powoda istotnie przekroczył okres, który można byłoby określić --- STRONA 6 --- 6 mianem tymczasowoéci. Powod przebywai w pozwanym zakiadzie 2 iata i 2"i"poi miesiapa  od 23 paidziernika 2007 r. do 12 stycznia 2010 r., z czego w warunkach przeludnienia spedzii iqcznie 1 rok i 8 miesiegcy. W tym czasie byiy okresy, w ktowch powierzchnia na jednego skazanego zmniejszona byia radykalnie w stosunku do nakazanych 3 m2. Poza tym Sajd Okregowy stwierdzii, 2e samo przeiudnienie wiqze sie nie tyiko z ograniczonq moziiwoéciq poruszania sie po ceii, aie itym, Ze osadzeni nie dysponujq wystarczajapq iioéciq sprzetu (np. stoikow), bo nie ma na niego niiejsca. Zmusza ich to do specizania wiekszoéci czasu na iozku. choé w przypadku 088108608 02’ faicji priyinewefiie mu zawsze ioiikei no najhiiisizjfm pbiiiaiiiiéiiniiaii oh moiiiwoéé swobodnego siadu. Przeludnienie powoduje, 2e zwykie ozynnoéci  np. skorzystanie z kqcika sanitarnego niezmiennie iapzy sie z wydiuionym oczekiwaniem nai swojq kolej, zaé spoiywanie posiikéw z koniiecznoéci odbywa sie takze na ioiku. Nadto w czeéci cei kapiki sanitarne oddzieione byiy tyiko parawanem, co" nie zapewniaio peinej intymnoéci, zwiaszcza przy tak duiej iiczbie osadzonych. Te wszystkie okoiicznoéci w ocenie Sa_du potegowaiy nieunikniony element doiegliwoéci wpisany w odbywanie kafy pozbawienia wolnoéci.  Dlatego tez Sqd uznai, ze krzywda powoda, wywoiana diugotrwaiym, o znacznych rozmiarach przeludnieniem W _ce|i, doprowadziia u_ niego do doéwiadczania przediuzajapego sie stresu, zwiekszonego poczuciem caikowitej bezsilnoéci i wywofywanej tym zioéci. Odbywanie zaé kary pozbawienia wolnoéci w takich warunkach narusza jego prawa osobiste w postaci godnoéci. Biorajc pod uwage okolicznoéci sprawy Sa_d uznai, ie sires ten nie by’: jednak zbyt intensywny, bo nie kumuiowal six3 z innymi naruszeniami jego praw, a‘ powod nie doéwiadczai przy tym Zadnych szykan ze strony funkcjonariuszy pozwanej jednostki. Nie wykazai ponadto  poza niewqtpliwym faktem dyskomfortu ~ by przeiudnienie miaio negatywny wpiyw na jego zdrowie. Biorap pod uwage wszystkie przytoczone okolicznoéci Sqd uznai, ze kwotq odpowjedniq zadoééuczynienia jest kwota 1500 2+ i taka kwota zostaia zasqdzona. W pozostaiym zakresie Sa_d oddaiii powodztwo jako bezzasadne. O kosztach procesu orzek% na podstawie art. 102 k.p.C. . Apelacje od powyzsizego wyroku wniosiy obie stronyi   powdd zaskariyi wyrok w czeéci dotyczapej wysokoéci zadoééuczynienia, zarzucajqc sprzecznoéé ustaiefi Sqdu z treéciq zebranego w sprawie materiaiu dowodowego poprzez przyjecie, Ze zasqdzona kwota zadoééuczynienia jest adekwatna do naruszenia dobr osobistych jakiego doznai powod. Skarzapy wniosi o zmiane zaskarzonego wyroku i zasqdzenie zadoééuczynienia _____~ 6 mianem- tymczasowości. Powód przebywał w pozwanym zakładzie 2 lata i 2'i'pół miesiąca - od 23 pażdziernika 2007 r. do 12 stycznia 2010 r., z czego w warunkach przeludnienia spędził łącznie t rok i 8 miesięcy. W tym czasie byly okresy, w których powierzchnia na jednego skazanego zmniejszone była radykalnie w stosunku do nakazanych 3 mz. Poza tym Sąd Okręgowy stwierdził, że samo przeiudnienie wiąże się nie tylko z ograniczoną możliwością poruszania się po celi, aie i tym, że osadzeni nie dysponują wystarczającą ilością sprzętu (np. stołków), bo nie ma na niego miejsca. Zmusza ich to do spędzania większości czasu na łóżku, choć w przypadku lpowodna »zł racji przyznawania mu zawsze łóżka na najniżsizyrn poziomliienmialłl on możliwość swobodnego siadu. Przeludnienie powoduje, że zwykłe czynności - np. skorzystanie z kącika sanitarnego niezmiennie łączy się z wydłużonym oczekiwaniem na swoją kolej, zaś spożywanie posiłków z konieczności odbywa się. także na łóżku. Nadto w części cei kąciki sanitarne oddzielone były tylko parawanem, co' nie zapewniało pełnej intymności, zwłaszcza przy tak dużej liczbie osadzonych. Te wszystkie okoliczności W ocenie Sądu potęgowaly nieunikniony element dolegliwości wpisany w odbywanie kary pozbawienia wolności. - Dlatego też Sąd uznał, że krzywda powoda, wywołana długotwvałym, o znacznych rozmiarach -przeludnieniem w celi, doprowadziła' u_ niego do doświadczenia przedłużającego się stresu, zwiększonego poczuciem całkowitej bezsilności i wywolywanej tym złości. Odbywanie zaś kary pozbawienia wolności w takich warunkach narusza jego prawa osobiste w postaci godności. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd uznał, że stres ten nie był jednak zbyt intensywny, bo nie kumulował się z innymi naruszeniami jego praw, a' powód nie doświadczał przy tym żadnych szykan ze strony funkcjonariuszy pozwanej jednostki. Nie wykazał ponadto - poza niewątpliwym faktem dyskomfortu ~ by przeiudnienie 'miało negatywny wplyw na jego zdrowie. Biorąc pod uwagę wszystkie przytoczone okoliczności Sąd uznał, że kwotą odpowiednią zadośćuczynienia jest kwota 1500 zł i taka kwota została zasądzona. W pozostałym zakresie Sąd oddaiił powództwo jako bezzasadne. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. . Apelacja od powyższego wyroku wníosly obie strony: - - powód zaskarżył wyrok w części dotyczącej wysokości zadośćuczynienia, zarzucając sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jest adekwatna do naruszenia dóbr osobistych jakiego doznał powód. Skarżący wniósł o zmianę .zaskarżonego wyroku i zasądzenie zadośćuczynienia ¬-¬____` --- STRONA 7 --- 0 W kwocie 17000021.  pozwany zaskarzyi wyrok w czesci zasadzajacej od niego na rzecz powoda kwote 1.500 zi oraz nie obciazajacej ‘powoda kosztami procesu, zarzucajac: naruszenie przepisow orawa materialnego w postaci art. 23, 24 i 448 k.c. w zwiazku z art. 110 § 2 k.k.w. oraz aft. 3 Konwencji 0 ochronie praw cziowieka i podstawowych wolnosci z dnia 04 Iistopada 1950 r. przez biedna wykiadnie poiegajapa na przyjeciu, Ze odbywanie kary pozbawienia wolnoéci w warunkach przepeinionej celi narusza dobra osobiste powoda w postaci humanitarnego traktowania z poszanowaniem godnosci iUd£iZTej;0 anarfisiswé 1§>8<=;;§'i‘s50 paws néiaiefiainsga, 1;.1 44; 20210805100 140510.004 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 19.04.2006 r. w sprawie trybu postepowania wiasciwych organow w wypadku, gdy Iiczba osadzonych w zakiadach karnychlub aresztach siedczych przekroczy w skali kraju ogolna pojemnosé tych zakiadow (Dz. U. Nr 65, poz. 459) poprzez Aprzyjecie przez Sad, ze dziaianie pozwanego lpoiegajajce na umieszczeniu powoda w warunkach, w ktorych powierzchnia w ceii na jedna osobe wynosi mniej niz 3 m2, stanowiio naruszenie prawa; naruszenie przepisow prawa procesowego w postaoi art. 100 k. p. c. poprzez nie uwzgiednienie zapisu o stosunkowym rozdzieleniu kosztow procesu w razie czesciowego uwzgiednienia zadafi i nie obciazenie tym samym powoda jakimikolwiek kosztami oraz art. 108 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywiinych poprzez uznanie, ze zwoiriienie od kosztow sadowych zwainia rowniez strone od obowiazku zwrotu kosztow procesu0 przeciwiiikowi; biad w 'ustaleni_aoh faktycznyoh poiegajacy na przyjeciu, ze pomimo faktu, Ze dolegiiwosci dozoane przez powoda na skutek przeludnienia nie byiy zbyt siine, a przeludnienie nie kumulowaio sie z innymi naruszeniami praw powoda, doszio u niego do tak silnych ujemnych doznafi psychicznych, ktore skutkuja naruszeniem godnosci skazanego i uzasadniaja zasadzenie zadoséuczynienia. powyzszych uchybiefi skarzapy wniosi o zmiane wyroku w zaskarzonej czeéci i oddalenie powédztwa w catosci, e w e n t u a In i e o jego uchylenie i przekazanie sprawy sqdowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ' _ . Sad Apeiacyjny zwaiyi, co nastepuje: ' Apelacja powoda jest zasadna jedynie wczesci. . Na uwzglednienie zasiuguja bowiem zarzuty podniesione przez skarzacego dotyczaoe wysokosci przyznanego przez Sad Okregowy zadoé.éuczyn0ienia z tyfuiu "'“'. Ê W kwocie 17U.00Üzł. - pozwany zaskarżył wyrok w części zasądzającej od niego na rzecz powoda kwotę 1.500 zł oraz nie obciążającej 'powoda kosztami procesu, zarzucając: naruszenie przepisów prawa materialnego W postaci art. 23, 24 i 448 k.c. w związku z art. 110 § 2 k.k.w. oraz art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia `4 listopada 1950 r. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach przepełnionej celi narusza dobra osobiste powoda w postaci humanitarnego traktowania z poszanowaniem godności rnzržizżrej; ćnāiüsžëfiié' iş>at=;i;~;'e¿';li*i;‹ prawa iiiaisiràiflaga, tj. ai. źzíaiši ŁiÍ.=;iÍ4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19.04.2006 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych-lub aresztach śiedczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz. U. Nr 65, poz. 459) poprzez przyjęcie przez Sąd, że działanie pozwanego .polegające na' umieszczeniu powoda w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi -mniej niż 3 m2, stanowiło naruszenie prawa; naruszenie przepisów prawa procesowego W postaci art. 100 k. p. o. poprzez nie uwzględnienie zapisu o stosunkowym rozdziel.enlu kosztów procesu w razie częściowego uwzględnienia żądań i nie obciążenie tym samym powoda jakimikolwiek kosztami oraz art. 108 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez "uznanie, że zwolnienie od kosztów sądowych zwalnia również stronę od obowiązku zwrotu kosztów procesu' przeciwnikowi; błąd w 'ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pomimo faktu, że dolegliwości doznane przez powoda na skutek przeludnlenia nie były zbyt silne, a przeludnienie nie kumulowało się z innymi naruszeniami praw powoda, doszło u niego do tak silnych ujemnych doznań psychicznych, które skutkują naruszeniem godności skazanego i uzasadniają zasądzenie zadośćuczynienia. powyższych uchybień skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa w całości, e w e n t u a In í e o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ' _ . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: ' Apelacja powoda jest zasadna jedynie wczęści. _ Na uwzględnienie zasługują bowiem zarzuty podniesione przez skarżącego dotyczące wysokości przyznanego przez Sąd Okręgowy zadośćuczynienia 'z tytułu "¬'--. --- STRONA 8 --- 8; naruszenia dobr osobistych powoda. Zasadniczym kry1erium decydujacym o wysokosoi naleznego zadoséuczynienia stanowi pizede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, a niewymierny charakter takiej krzywdy sprawia, ze ocena w tej mierze winna byé dokonywana na podstawie caioksztattu okolicznosci sprawy. O wysokosci zadoséuczynienia decyduje zatem Sad po szczegfiflowym zbadaniu wszystkich okolicznosci sprawy, kierujac sie podstawowa zasada, ze przyznane zadoééuczynienie powinno przedstawiaé reainq wartoéé dla pokrzywdzonego i uwzgiedniaé stosunki majatkowe panujace aktualnie w spoieczefistwie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sadu Najwyzszego, zarzut niewiaéciwego okresienia wysokosci zadoséuczynienia mogiby byé uwzgledniony wtedy, gdyby nie zostaiy wziete pod uwage wszystkie istotne kryteria wpiywajqce na to postaé kompensaty (wyrok z dnia 24 stycznia 2000 r., iii CKN 536198, nie opub|._; wyrok z dnia 26 lipoa 2001 r., II CKN 889/00, nie opubi.; wyrok z dnia 18 kwietnia 2002 r., ll CKN 605/00, nie opubi.), aibo gdyby sad uczynii jedno z_wie|u kryteriow decydujapych o wysokosci zadoééuczynienia eiementem dominujacym i przede wszystkim oparciu o nie okreslit wysokoéé takiego zadoééuczynienia (wyrok z 26 wrzesnia 2002 r. {H CKN 1037100, opubl. LEX nr: 56905). Stosownie do z wyroku z 11 lipca 2000 r., ll CKN 1119/98, (pubi. LEX nr 50884 L2) oceniajac wyézokosé przyjetej sumy zadoséuczynienia, jako ,,odpowiedniej", sad korzysta Iz daieko idacej swobody, niemniej jednak nie moze to byé suma razapo odbiegajaca od zasadzanych w analogicznych przypadkach _ ' 0 Oceniajajc w tym znaczeniu wysokosé przyznanej powodowi kwoty 1.50021 tytuiem zadoséuczynienia uznaé nalezy, ze przy jej ustaieniu d_osz%o do obrazy przepisu an. 445 § 1 k.c. Argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku uprawniaja bowiem do twierdzenia, ze Sad l instancji okresiajap rozmiar doznanej krzywdy nie wzia} pod uwage stanu zdrowia 1 jako okolicznoéci wpiywajacej na zwiekszenie cierpiesfi fizycznych i psychicznych zwiazanych z przebywaniem w przeludnionej ceii. Powod — co ustaia zreszta Sad l instancji  cierpi na chorobe wieficowa serca. Dolegliwoéici charakterysfyczne dla tej jednostki chorobowej ulegaja spotegowaniu w sytuacji, kiedy osoba chora przebywa w pomieszczeniu bez wystarozajapej ilosci. éwiezego powietrza czy tez poddawana jest silnemu stresowi. Sytuacja panujaca w ceii, w ktorej przebywaio wiecej osob anizeli wynikaio to z norm powierzchniowych sprawiaia, ze powod szczegolnie narazony by} na ujemne przezycia zwiazane chociazby z wykonywaniem biezapyoh spraw zycia codzien'riego,. jak spozywanie posflkow, spedzanie czasu wolnego ozy _____h 8; naruszenia dóbr osobistych powoda. Zasadniczym kryterium decydującym o wysokości należnego zadośćuczynienia stanowi przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, a niewymierny charakter takiej krzywdy sprawia, że ocena w tej mierze winna być dokonywana na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. O wysokości zadośćuczynienia decyduje zatem Sąd po szczegółowym zbadaniu wszystkich' okoliczności sprawy, kierując się podstawową zasadą, że przyznane zadośćuczynienie powinno przedstawiać realną wartość dla pokrzywdzonego i uwzględniać stosunki majątkowe panujące aktualnie w społeczeństwie. Zgodnie z utnrrralonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, zarzut niewłaściwego określenia wysokości zadośćuczynienia mógłby być uwzględniony wtedy, gdyby nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie istotne kryteria wpływające na tę postać kompensaty (wyrok z dnia 24 stycznia 2000 r., lli CKN 536ł98, nie opubl.; wyrok z dnia 26 lipca 2001 r., ll CKN 889/00, nie opubl.; wyrok z dnia 18 kwietnia 2002 r., ll CKN 605/00, nie opubl), albo gdyby sąd uczynił jedno z_wielu kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia elementem dominującym i przede wszystkim oparciu o nie określił wysokość takiego zadośćuczynienia (wyrok z 26 września 2002 r. łll CKN 1037700, opubl. LEX nr 56905). Stosownie do z wyroku z 11 lipca 2000 r., -Il CKN 1119/98, (publ. LEX nr 50884 t.2) oceniając wysokość przyjętej sumy zadośćuczynienia-, jako „odpowiedniej”, sąd korzysta uz daleko idącej swobody, niemniej jednak nie może to być suma rażąco odbiegająca od zasądzanych w analogicznych przypadkach- _ ` I 'Oceniając w tym znaczeniu wysokość przyznanej powodowi kwoty 1.500zł tytułem zadośćuczynienia uznać należy, że przy jej ustaleniu doszło do obrazy przepisu art. 445 § 1 k.c. Argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uprawniają bowiem do twierdzenia, że Sąd l instancji określając rozmiar doznanej krzywdy nie wziął pod uwagę stanu zdrowia Í- jako okoliczności wpływającej na zwiększenie cierpień fizycznych i psychicznych związanych z przebywaniem w przeludnionej celi. Powód - co ustala zresztą Sąd l instancji - cierpi na chorobę wieńcową serca. Dolegliwości charakterystyczne dla tej jednostki chorobowej ulegają spotęgowaniu w sytuacji, kiedy osoba chora przebywa w pomieszczeniu bez wystarczającej ilości. świeżego powietrza czy też poddawana jest silnemu stresowi. Sytuacja panująca w celi, w której przebywało więcej osób aniżeli wynikało to z norm powierzchniowych sprawiała, że powód szczególnie narażony był na ujemne przeżycia związane chociażby z wykonywaniem bieżących spraw życia codz_iennego,. jak spożywanie posiłków, spędzanie czasu wolnego czy ¬-¬¬___h --- STRONA 9 ---  '9 tez zafatwianie potrzeb fizjoiogicznych. Opisane sytuacje wzmagaiy stres u In /5, oo wp{ywa%o negatywnie na jego stan zdrowia, zwiekszajac tym samym doznanq przez niego krzywde. Poza tym przebywanie zwiekszonej liczby osob w danym pomieszczeniu wpiywa na istniejqce stosunki miedzyludzkie. znacznie je zaostrzajac i wywotujac Iiczne sytuacje konfliktowe, ktore potegowaty doiegiiwosci zwiazane z odbywaniem karypozbawienia woinosci. Znamiennym jest rowniez to, ze powod przebywat w przeiudnionej ceti przez wiekszoéé czasu odbywania kary pozbawienia wolnosci. Diatego tez zdaniem Sadu Apeiacyjnego naiezne powodowi zadoséuczynienie winno wynosié 4000 zt, bowiem przyznana przez Sad pierwszej instancji kwota 1500 ztotych nie jest wystarczajaca dla zrealizowania podstawowego celu zadoséuczynienia jakim jest ziagodzenie cierpiefi fizycznych i psychicznych wystepujapych u poszkodowanego. A _ ‘ . _ Majac: powyzsze na uwadze Sad Apeiacyjny ha podstawie a0rt._386 §1 k.p.o. zmienit zaskarzony wyrok w tym zakresie.  W pozostaiym zakresie" apelacja powoda nie zastugiwaia na uwzglednienie. Pamietao bowiem nalezy, Ze zadoséuczynienie nie moze stanowié zrc’>d1a wzbogacenia poszkodowanego i powinno uwzgiedniao stosunki majatkowe panujace w spoieczefistwie. Ponadto sam pobyt w jednostce penitencjarnej zwiazany jest ze swej istoty z okreslona dolegliwoscia, ktora wynika2 zastosowanej wobec D A— sankcji karnej za popeinione przestepstwo i ma rowniez za zadanie reaiizowanie prewenoji indywiduainej w stosunku do skazanego (art. 53 k.l<;;f);_.=.!.$‘é_mo skazanie i ukaranie Kara pozbawienia wolnosci zakiada okreslona dolegiiwosé i ograniczenia w roznym zaktesie odnoszace sie do koniecznosci przeoywania w warunkachl izolacji w jednym pomieszczeniu 2 innymi osobami na stosunkowo niewielkiej powierzchni, iimitowanie czasu i form przebywania poza cela, za+atwiania potrzeb fizjologicznych w warunkach ograniczenia peinej intymnosci. organizowania kapieli i prania odziezy wedtug pewnych regui wymuszonych warunkami bytowania w duzej zbiorowoéci. Dlatego tez naiezne D—‘A_ zadoséuczynienie moze obejmowaé tylko takie cierpienia fizycznei psychiczne, ktore wprost nie wynikajq z istoty i ceiu odbywania izolacyjnej kary pozbawienia wolnosci. Zdaniem Sadu Apeiacyjnego w stosunku do I /17 zasadzona kwota 4000 zi uwzglednia doznane przez niego cierpienia fizyczne i psychiczne zwiazane z pobytem w przeludnionej celi. ‘ Na marginesie dostrzec trzeba, ze stanowisko procesowe apelujqoego wyrazone w postepowaniu odwoiawczym nie by%o konsekwentne. Powod poozajkowo zaskarzyi wyrok wlczesci dotyc:zacej' zadoséuczynienia wskazujao jako zakres 0'"..__ ' '9 też załatwianie potrzeb fizjoiogicznych. Opisane sytuacje wzmagały stres u E; /5-, co wplywało negatywnie na jego stan zdrowia, zwiększając tym samym doznaną przez niego krzywdę. Poza tym przebywanie zwiększonej liczby osób w danym pomieszczeniu wpływa na istniejące stosunki międzyludzkie; znacznie je zaostrzając i wywołując liczne 'sytuacje konfliktowe, które potęgowaly dolegliwości związane z odbywaniem kary' pozbawienia wolności. Znamiennym jest również to, że powód przebywał w przeiudnionej celi przez większość czasu odbywania kary pozbawienia wolności. Dlatego też zdaniem Sądu Apelacyjnego należne powodowi zadośćuczynienie winno wynosić 4000 zł, bowiem przyznana przez Sąd pierwszej instancji kwota 1500 złotych nie jest wystarczająca dla zrealizowania podstawowego celu zadośćuczynienia jakim jest złagodzenie cierpień fizycznych i psychicznych występujących u poszkodowanego. A _ * . _ Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie a`rt._386 §1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok W tym zakresie. - W pozostałym zakresie' apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie. Pamiętać bowiem należy, że zadośćuczynienie nie może stanowić żródła wzbogacenia poszkodowanego i powinno uwzględniać stosunki majątkowe panujące w społeczeństwie. Ponadto sam pobyt w jednostce penitencjarnej związany jest ze swej istoty z określoną dolegliwością, która wynika-z zastosowanej wobec D- A- sankcji karnej za popełnione przestępstwo i ma rownież za zadanie realizowanie prewencji indywidualnej w stosunku do skazanego (art 53 k.l<¿;f)Ę_.=¿$”ä_mo skazanie i ukaranie karą pozbawienia wolności zakłada "określoną dolegliwość i ograniczenia W różnym zakresie odnoszące się do konieczności przebywania w warunkach' izolacji w jednym pomieszczeniu z innymi osobami na stosunkowo niewielkiej powierzchni, limitowanie czasu i form przebywania poza celą, załatwiania potrzeb fizjologicznych W warunkach ograniczenia pełnej intymności; organizowania kąpieli i prania odzieży według pewnych reguł wymuszonych warunkami bytowania w dużej zbiorowości. Dlatego też należne D_“A_ zadośćuczynienie może obejmować tylko takie cierpienia fizycznej psychiczne, które wprost nie wynikają z istoty i celu odbywania izolacyjne] kary pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w stosunku do I- A7- zasądzona kwota _4-000 zł uwzględnia doznane przez niego cierpienia .fizyczne i psychiczne związane z pobytem w przeludnionej celi. i Na marginesie dostrzec trzeba, że stanowisko procesowe apelującego wyrażone w postępowaniu odwoławczym nie było konsekwentne. Powód początkowo zaskarżył wyrok wnczęści dotyczącej' zadośćuczynienia wskazując jako zakres "“-¬¬.__ --- STRONA 10 --- 10.  §§za$_b“$rzenia kwote 168.500 zt. W uzasadnieniu apelacji podniost natorniast. ze obejmuje zaskarzeniem wyrok Sada Okregowego co do kwoty 20.000 2%, przy tym, ze powyzsza suma pokrywa w catosci zadanie zasadzenia za0dosc':uczynienia za przebywanie w przeludnionych cetach. Wezwany zas do sprecyzowania jzakresu zaskarzenia apelujacy podat, ze zaskarza wyrok w zakresie kwoty 170.000 ztvobejmujacaj zajdanie zasadzenia zadoééuozynienia. W pozwie zas powéd zgtosit roszczenie wywodzone i z tytutu wyrzadzenia mu krzywdy, jak E szkody materialnej (odszkodowanie). Wprawdzie w uzasadnieniu apelacji skarzacy podnosi, _ i“_“““““““”""""“”_’_ —"‘ '— —’—"———‘—> " >— ~— ~ ~»~~~——~—~ ~   ~  ——    . .. ..|.........._.._._....._   .,..,..k_:i._?j,_____.... ze uszkodzenie kregostupa powstato w trakcie pobytu w pozwanym za a zze karnym w momencie gdy straoit przytomnosé i udzielanamu byta pierwsza pomoc, to jednak nie zgfasza w tym zakresie zadnych zarzutow zarowno natury procesowej, odnoszapej sie zarowno do poczynionych w tej materii przez Sad Okregowy ustalefi faktycznyoh ani do dokonanej przez niego oceny zebranego w sprawie materiatu dowodowego, w szczegolnosoi opinii biegtego. Sam zreszta przyznaje w apelaoji, ze brak jest jednoznacznych dowodow swiadczapych o ozasie 0i przyczynach uszkodzenia kregostupa. Tymczasem to‘ na powodzie spoczywat oiezar udowodnienia, ze do uszkodzenia takiego doszto w wyniku dziatafi ba_dz zaniechafi funkojonariuszy pozwanego zaktadu kamego. . ' uwzglednienie nie zastuguje rowniez apelacja pozwanego poddajaca pod wqtpiiwosé stanowisko Sadu Okregowego o bezprawnosci dziatafi Zaktadu \ . w F Przepis art. 24 i<.c., stanowiqcy podstawe roszczefi z tytutu naruszenia dobr osobistych, nie wymaga dla odpowiedzialnosci winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawnosci jego dziatania naruszajacego dobra osobiste. co powoduje, ze dochodzacy ochrony nie musi tejprzestanki udowadniaé, natomiast na sprawcy ciazy obowiazek wykazania, ze jego dziatanie byto zgodne z prawem. Zgodzié natezy sie z Sadem I instancji, ze z tak rozumianego obowiazku procesowegot strona pozwana sie nie wywiazata. Skarzacy powotujap sie na przepis art. 248 k.k.w. prawna dta umieszczenia powoda w przetudnionej celi zdaje sie nie dostrzegaé, ze tyiko w szczegolnie uzasadnionych wypadkach okrestonych w tym przepisie i przy zachowaniu trybu postepowania w nim wskazanego, moze dojéé fie’:Eani(§zeimja"'<§17vie|kosci powierzchni celi na jednego skazanego ponizej 3 ma, jednakze jedynie na czas okreslony. Must to bye czas scisle okreélony i nie nadmiemie dtugi, chodzi bowiem 0 wyjatekod zasady. ' Tymczasem powod bedap osadzonym w pozwanej jednostoe penitencjarnej w istocie wiekszosé kary pozbawienia woinoéci (1 rok i 8 miesieoy) odbywat w celi, w ktorej nie byta zachowana norma powierzchniowa, o ktorej jest mowa w art. 110 §2 .____ 10. - „;;fzas_b“árżenia kwotę 168.500 zł. W uzasadnieniu apelacji podniósł natomiast, że obejmuje zaskarżeniem wyrok Sądu Okręgowego co do kwoty 20.000 zł, przy tym, że powyższa suma pokrywa w całości żądanie zasądzenia zadośćuczynienia za przebywanie w przeiudnionych ceiach. Wezwany zaś do sprecyzowania zakresu zaskarżenia apelujący podał, że zaskarża wyrok w zakresie kwoty 170.000 zł,obejmującą żądanie zasądzenia zadośćuczynienia. W pozwie zaś powód zgłosił roszczenie wywodzone i z tytułu wyrządzenia mu krzywdy, jak i szkody materialnej (odszkodowanie). Wprawdzie w uzasadnieniu apelacji skarżący podnosi, _ í`_“`“""""""""¬""_>_ _"_ '_ _--"-__:-r " >- >- ~ ~››››-~--'~-~ ~ - ~~ '-'¬--- - -'~_-~ ------- - - ._ .. ..~-'.........._..¬-_-......._ - - .,.....k_:ł._?j______.... że uszkodzenie kręgosłupa powstało w trakcie pobytu W pozwanym za a zie karnym w momencie gdy stracił przytomność i udzielanamu była pierwsza pomoc, to jednak nie zgłasza w tym zakresie żadnych zarzutów zarówno natury procesowej, odnoszącej się zarówno do poczynionych w tej materii przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych ani do dokonanej przez niego oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego. Sam zresztą przyznaje w apelacji, ze brak jest jednoznacznych dowodów świadczących o czasie hi przyczynach uszkodzenia kręgosłupa. Tymczasem to' na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia, że do uszkodzenia takiego doszło w wyniku działań bądż zaniechań funkcjonariuszy pozwanego zakładu karnego. . ' uwzględnienie nie zasługuje również apelacja pozwanego- poddająca pod wątpiiwość stanowisko Sądu Okręgowego o bezprawności działań Zakładu \ _ w F- Przepis art. 24 k.c., stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, nie wymaga dla odpowiedzialności winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawności jego działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że dochodzący ochrony nie musi tejprzesłanki udowadniać, natomiast na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem. Zgodzić należy się z Sądem l instancji, że z tak rozumianego obowiązku procesowego strona pozwana się nie wywiązała. Skarżący powołując się na przepis art. 248 k.k.w. prawną dia umieszczenia powoda w przeludnionej celi zdaje się nie dostrzegać, że tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach określonych w tym przepisie i przy zachowaniu trybu postępowania w nim wskazanego, może dojść do:Êaniāāzatnjałtivielkości powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3 mz, jednakże jedynie na czas określony. Musi to być czas ściśle określony i nie nadmiernie długi, chodzi bowiem o wyjątek od zasady. ' Tymczasem powód będąc osadzonym w pozwanej jednostce penžtencjarnej w istocie większość kary pozbawienia woiności (1 rok i 8 miesięcy) odbywał w celi, w której nie była zachowana norma powierzchniowe, o której jest mowa w art. 110 §2 -„___ --- STRONA 11 --- 101 k.k.w. Tyrn samym uwzglednienie stanowiska pozwanego doprowadzitoby do sytuaoji, w ktorej pernamentne riaruszenie wymogew z art. 110 §2 k.k.w. bytoby konwalidowane oparciem wtasciwej decyzji Dyrektora Zaktadu Karnego w F o przepis art. 248 k.k.w. Wykluczytoby to cel wprowadzenia tejze regutacji, ktery miat umozliwie czasowe umieszczenie osadzonych w celach, w kterych powierzehnia przyjoadajaca na jednego skazanego jest mniejsza anizeii 3 mg ze wzgledu na koniecznose umozliwienia wykonywania przez Stuzbe Wiezienna powierzonych jej zadae. Natomiast state zakwaterowanie powoda w przeludnionej celi jest dziataniem bezprawnym jako nie znajdujape oparcia w obowiazujacym porzadku prawnym, w tym w przepisie art. 248 k.k.w. Dostrzec takze nalezy, ze rowniez w trakcie trwania niniejszego procesu powod przebywat w oelach, w ktorych norma powierzchniowa przypadajapa na jednego skazanego bytaznacznie obnizona (w celi 7 osobowej‘ w okresie od 21.11.2008 do 24.12.2008 r. przebywato 14 oseb). Oznacza to, ze pozwany, majac swiadomose zarzutow powoda zawartych'0?'0ti{?'»je§o nie podjat zadnych czynhosci cetem osadzenia powoda w ceii, w ktorej zachowane sq wymogi powierzc_hniowe i w dalszym ci0a_gu sankcjonowat istniejqce w ' tym zakresie nieprlawidtowosci. Takie dziatanie wyktucza uznania je za zgodne z prawem. Polza tym jedyna podstawa faktyczna_ powodztwa, jaka Sad I instancji uznat za udowodniona byto osadzenie powoda w_ znaoznie przeludnionych oelach mieszkalnych. " Odnoszap sie do zarzutow naruszenia przepisew prawa materiainego, a w szczegolnosci 3 Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Cztowieka i F‘odstawowych Wolnosci, sporzadzonej 4 tistopada 1950.1. art. 23 i 24 k.c. Sad Apelacyjny, za Sadem Okregowym, pragnie przypomniee, ze dobra osobiste cztowieka pozostaja pod oohrona0Konstytuc:j0i RP, w kterej sa zawarte przepisy dotyczaee bezposrednio debt osobistych. Wsrod przepvisow 0 wolnoscia6tT_, prawach i obowiazkach cztowieka, ustawodawca w art. 30 stanowi, Ze przyrodzona i niezbywalna godnose cztowieka jest nienaruszalna, a jej posza'nowanie.i ochrona jest obowiazkierri wtadz publioznych. Obowiazek ten powinient bye reaiizowany przez wtadze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Pafistwo dziata w ramach imperium, reatizujqc swoje zadania represyjne, kterych wykonanie nie mozeprowadzie do wiekszego ograniczenia praw cztowieka i jego godnosci, niz to wynika z zadafi ochronnych i celu zastosowanego stodka. Sad Najwyzszy w orzeezeniu z dhia 25 kwietnia 1989 r., I CR. 143!89, (OSPiKA 1990, poz. 330) wyjasnit, ze godnose osobista jest ta, sfera osobowosci, ktora konkretyzuje siew poczuciu wtasnej wartoéci cztowieka i oczekiwaniu szacunku 111 k.k.w. Tym samym uwzględnienie stanowiska pozwanego doprowadz_iłoby` do sytuacji, w której pernamentne naruszenie wymogów z art. M0 §2 k.k.w. byłoby konwalidowane oparciem właściwej decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w F- o przepis art. 248 k.k.w. Wykluczyłoby to cel wprowadzenia tejże regulacji, który miał umożliwić czasowe umieszczenie osadzonych w celach, w ktorych powierzchnia przypadająca na jednego skazanego jest mniejsza aniżeli 3 mz ze względu na konieczność umożliwienia wykonywania przez Służbę Więzienna powierzonych jej zadań. Natomiast stałe zakwaterowanie powoda w przeludníonej celi jest działaniem bezprawnym jako nie znajdujące oparcia w obowiązującym porządku prawnym, w tym w przepisie art. 248 k.k.w. Dostrzec także należy, że również w trakcie trwania niniejszego procesu powód przebywał w celach, w których norma powierzchniowe przypadająca na jednego skazanego byłaiznacznie obniżona (w celi 7 osobowej w okresie od 21.11.2008 do 24.12.2008 r. przebywało 14 osób). Oznacza to, że pozwany, mając świadomość zarzutów powoda zawartychiiltiii-'-›jë.i§o nie podjął żadnych czynności celem osadzenia powoda w -celi, w której zachowane są wymogi powierzchniowe i W dalszym ciągu sankcjonował- istniejące w ' tym zakresie nieprawidłowości. Takie działanie wyklucza uznania je za zgodne z prawem. Poza tym jedyną podstawą faktyczną powództwa, jaką Sąd l instancji uznał za udowodnioną było osadzanie powoda w_ znacznie przeludnionych celach mieszkalnych. ' Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, a W szczególności 3 Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej 4 listopada 1950r. art. 23 i 24 kc. Sąd Apelacyjny, za Sądem Okręgowym, pragnie przypomnieć, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną`Konstytucji RP, w której są zawarte przepisy dotyczące bezpośrednio dóbr osobistych. Wśród przepisów o wolnościačn, prawach i obowiązkach człowieka, ustawodawca w art. 30 stanowi, że przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej posza'nowanie.i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie możeprowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Sąd Najwyższy w- orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 1989 r., l CR. 143i'89, (OSPiKA 1090, poz. 330) wyjaśnił, że godność osobista jest tą sferą osobowości, która konkretyzuje sięlw poczuciu własnej wartości człowieka -i oczekiwaniu szacunku --- STRONA 12 --- ze strony innych Iudzi. Poczucie to, ktere stanowi istotny element psychiki cziowieka, ksztattowane jest przez szereg okolicznosci zewnetrznych. Zapewnienie przez godziwych warunkow odbywania‘ kary pozbawieniawolnosci jest jednym z podstawowych wymagae demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujacym wyraz w normach prawa miedzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Pubiicznych z dnia 19 grudnia 1966 r., (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169)*i z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cztowieka i Podstawowych Wotnoéci z dnia 4 grudnia 1950 r. stanowiacych, ze kazda osoba pozbawiona woinosci bedzie traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej jgodnosci cztowieka. Przytoczone zasady norm prawa miedzynarodowego na gruncie prawa poiskiego wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. 8 . Sad Okregowy prawidtowo ocenit, Ze przeiudnienie cei, w kterych byt osadzony D P—miaio takie natezenie, ze naruszato jego dobra osobiste w stopniu wyzszyrn niz dopuszozany przez Kodeks Karny. Wykonawozy, a tym samym byto bezprawne. Takichwarunkew nie mozna bowiem uznae za uzasadniony i normainy element karypozbawienia wolnosci, co wynika takze z art. 110 § 2 k.k.w., w ktorym ustawodawca, dostosowujqc przepisy doty_ozaoe wykonania kary pozbawienia wolnosci do norm prawa europejskiego, zawart wytnogi dotyczace warunkow bytowych w ceiach mieszkalnych i wskazat, ze powierzchnia przypadajapa na skazanego nie mozewynosie mniej niz 3 m 2, cele musza bye‘ wyposazone w odpowiedni sprzet zapewniajacy skazanemu osobne miejsoe do spania i odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopiyw powietrza oraz odpowiednia temperature i oswietienie. Zatem mozliwosci naruszenia debr osobistyoh skazanego odbywajacego kare pozbawienia wolnosci w przeiudnionej ceti, nalezy dopiero wowczas upatrywae, gdy zachodza dodatkowe okolicznosci éwiadozace o niezapewnieniu elementarnych warunkew egzystencji, stwarza\jacyc0:h0 zwiekszone dolegliwosci czy cierpienia ponad te, ktore sa_ zwiazane z odbywaniem kary w wa.ru.nk_aoh izoiacji przy zapewnieniu takich standardew, ktere sa, zgodne z przepisami dotyczapymi odbywania kary pozbawienia woinosci. 0' ' Dostrzec nalezy, ze rewniez Europejski Trybunat Praw Cztowieka odnoszao sie do zasad wykonywania kary pozbawienia woinosci i koniecznosci zachowania w tym zakresie regui humanitaryzinu, wskazuje miedzy innymi, ze cierpienie i ponizenie, ktere sa zazwyczaj zwiazane 2: realizacja kary pozbawienia wolnosci, na ktore mozna sie powotae w ramach reatizacji roszczefi o oohrone debr osobistych, musza wykraczae poza nieunikniony ich element zwiazany z da_na1for_ma, zgod nego z ze strony innych i-udzi. Poczucie to, które stanowi istotny element psychiki człowieka, kształtowane jest przez szereg okoliczności zewnętrznych. Zapewnienie przez godziwych warunków odbywania' kary pozbawieniawolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r., (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169)«i z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Woiności z dnia 4 grudnia 1950 r. stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Przytoczone zasady norm prawa międzynarodowego na gruncie prawa polskiego wyrażają art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. , . Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że przeiudnienie ceł, w których był osadzony D- P_miało takie natężenie, _że naruszało jego dobra osobiste w stopniu wyższym niż dopuszczany przez Kodeks Karny. Wykonawczy, a tym samym było bezprawne. Tai<ich-warunków nie można bowiem uznać za uzasadniony i normalny etement kaiypozbawienia wolności, co wynika także z art. 110 § 2 k.k.w., w którym ustawodawca, dostosowując przepisy dotyczące wykonania kary pozbawienia wolności do norm prawa europejskiego, zawarł wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych i wskazał, że powierzchnia przypadająca na skazanego nie możewyriosić mniej niz 3 rr: 2, cele muszą być wyposażone w odpowiedni sprzęt zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza oraz odpowiednią temperaturę i oświetlenie. Zatem możliwości naruszenia dóbr osobistych skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionej ceii, należy dopiero wówczas upatrywać, gdy zachodzą dodatkowe okoliczności świadczące o niezapewnieniu elementarnych warunków egzystencji, stwarza\jących_ zwiększone dolegliwości czy cierpienia ponad te, które są związane z odbywaniem kary w warunkach izolacji przy zapewnieniu takich standardów, które są zgodne z przepisami dotyczącymi odbywania kary pozbawienia wolności. ` ' Dostrzec należy, że również Europejski- Trybunał Praw Człowieka odnosząc się do zasad wykonywania kary pozbawienia wolności i konieczności zachowania W tym zakresie reguł humanitaryzmu, wskazuje między innymi, że cierpienie i poniżenie, które są zazwyczaj związane z realizacją kary pozbawienia wolności, na które można się powołać w ramach realizacji roszczeń o ochronę dóbr osobistych, muszą wykraczać poza nieunikniony ich element związany z daną formą, zgodnego z --- STRONA 13 ---   013 prawem traktowania tub karania ( tak. w wyrokach ETPC: z 25 kwietnia 1978 L. Tyrer przeciwko Zjednoczonemu Krélestwu nr 5856/72, Goeririg przeciwko Zjednoczonemu Kreiestwu nr161/1989). 0 W rozpoznawanej sprawie powod wykazat istnienie takich wiasnie okolicznosci. E 14 przebywat bowiem w celi, w kterej norma powierzchniowa dia jednego skazanego byta obnizona nawet o potowe i to w dtugich przedziatach czasowych, oo wydatnie utrudniato funkcjonowanie osadzonych w biezacych sprawach zyoia codziennego. Powed i inni odbywajacy Kare pozbawienia woinosci z uwagi na mata ilose miejsca zmuszeni byii do spedzania niemal catego dnia na swoich tezkach, gdzie rewniez spozywali positki. Zatatwianie potrzeb fizjologicznych w takich warunkach réwniez nastepowato, co jest rzecza zrozumiata, z ograniczeniem intymnosci i wydtuzonym okresem oczekiwania na swoja koiej. ‘Sad Apeiacyjny nie dopatrzyt sie rewniez naruszenia przepisu art. 100 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. lstotnie zadanie powoda zostato uwzglednione w nieznacznej czesci, iecz w reaiiach przedmiotowej sprawy Sad Okregowy miat podstawy do zastosowania przepisu art. 102 k.p.c. Wprawdzie powed otrzymuje rente inwalidzka, to jednak sa to niewielkie srodki, ktore nie sa wystarczajace na pokrycie kosztew procesu strony pozwanej. w jakiejkolwiek ozesei. Nie bez znaczenia jest i to. ze roszczenie powoda co rdo zasady w zakresie naruszenia debr osobistych~ okazato sie usprawiedtiwione, a okreslenie naleznej powodowi sumy zadoseuozynienia zalezaio ostatecznie od oceny sadu. 0 Kierujac sie powyzszym, Sad Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddaiit apeiacje powoda w pozostaiej czeéci i apelacje pozwanego w catosci. ‘O kosztach postepowania odwotawczego orzeczono na mocy art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. i art. 391 §1 k.p.c. uznajac, ze obeona sytuacja majatkowa D—f, ktorego jedynym zredtem dochodu jest renta z tytutu niezdolnosei do pracy, nie pozwaia mu na uiszczenie kosztéw procesu. t 4 Wysokose wynagrodzenia petnomocnika powoda dziaiajacego z urzedu Sad Apelacyjny okreslit w oparciu 0 §2, §13 ust.1 pkt.2 W zw. Z §6_ust.6 2 §19 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedtiwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie optat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztew nieoptaconej pomocy prawnej udzieionej z urzedu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, _~.~.=,~1rsmt 3‘ P011348 Z8 Km>= 0 1 *\?T?0>1‘;:'0£.~ ,=§1»..‘”0“§0.‘v.»i:'0“t . . . . . firm ~\ \i!{_\ . a ~L‘=r";§t:.r;si=<? pr;t;;:_1'.=;_. _/ t~rt e:.~.\|"> "** ‘ "29 '.= 4..:» ... .._, _, . , ,_ _, _ , 1 g 1! '.¢.:':z,*c,:.Z:‘§3;.,{'~~»:\,;~'»‘ i __,_ " 1 tr" t "'1? "#1' ~  ~—. ..  1 ‘*1 1 3*"¢"’Z"rE'~"L=‘i\‘\?~’*':'“it 3 as 41:24 E1201‘ 35531‘.i€I§'.FZ .  .1 . vi~ __ ,.=\.: . $1 11. '0?':t1"‘20ti‘ 0" ta? I531 0 0'1 ‘rt‘ 0*.‘ ‘*=050!’ st’ .».ti Ni ' ;'L:0"...,_ 5} ‘ “*1. 1:3,.’ i “'Nun - - 13 prawem traktowania lub karania (tak. w wyrokach ETPC: z 25 kwietnia 1978 L. Tyrer przeciwko Zjednoczonemu Królestwu ni' 5856/T2, Goering przeciwko Zjednoczonemu kroiesiwu nr 'roi/1989). ` W rozpoznawanej sprawie powód _wykazał istnienie takich właśnie okoliczności. E- Ä- przebywał bowiem w celi, w której norma powierzchniowe dla jednego skazanego była obniżona nawet o połowę i to w długich przedziałach czasowych, co wydatnie utrudniało funkcjonowanie osadzonych w bieżących sprawach życia codziennego. Powód i inni odbywający karę pozbawienia woiności z uwagi na małą ilość miejsca zmuszeni byli do spędzania niemal całego dnia na swoich ióżkach, gdzie również spożywali posiłki. Załatwianie potrzeb fizjologicznych w takich warunkach również następowaio, co jest rzeczą zrozumiatą, 2 ograniczeniem intymności i wydłużonym okresem oczekiwania na swoją kolej. .Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się również naruszenia przepisu art. 100 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. istotnie żądanie powoda zostało uwzględnione w nieznacznej części, lecz w realiach przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy miał podstawy do zastosowania przepisu art. 102 k.p.c. Wprawdzie powód otrzymuje rentę inwalidzką, to jednak są to niewielkie środki, które nie są wystarczające na pokrycie kosztów procesu strony pozwanej. w jakiejkolwiek części. Nie bez znaczenia jest i to, że roszczenie powoda co :do zasady- w zakresie naruszenia dóbr osobistych» okazało się usprawiediiwione, a określenie należnej powodowi sumy zadośćuczynienia zależało ostatecznie od oceny sądu. I Kierując się powyższym, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda W pozostałej części i apelację pozwanego w całości. 'O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. i art. 391 §1 k.p.c. uznając, że obecna sytuacja majątkowa D_›¿_, którego jedynym źródłem dochodu jest renta z tytułu niezdolności do pracy, nie pozwaia mu na uiszczenię kosztów procesu. « 4 Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powoda działającego z urzędu Sąd Apelacyjny określił w oparciu 0 §2, §13 ust.1 pkt.2 W zw. Z §6_ust.6 i §19 Rozporządzenia Ministra Sprawiediiwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, _~'.'.=,~‹1-fsmt N P02-1348 ze mi-1 0 ł ”\?T.Ÿ3*.if'¿:':¿... ,i'Śi:»Í”l¬Ĺ..“v.›¿:'¬“*i -. . . . . řşq ~›\ .rr___\ . c ~L¬=r¬,igi:.rai‹a pr;.c;:'„=;_. _„ .±‹ft- c=.^'.\|"> ""*' f "-';z> '-.f ¬„.::-› ,.. .._, ¬, _ , ,¬ _, _ , 1 g -Ê-J '.f.i':¿,_¿,=.žÊ§3;.,{'~¬»:\,-;¬'›` Í _,_ "' 1 ‹.." Ł "'=:1“ '~'.f1" ~ - ~-. .. ~ 1 WJ-' 1 ¿="‹"'Ü'ië"`-L-fi\`-'?~”-¿'='-.'=¿± 3 H; -cłinā `Ci2`i" Čàčči'-.ŁŠÍŜÍFŻ -_ - .' .- „Í--¬ -'-__ ..=\.= . źli it ”.¿Í"-°Ít-3-z"-ii* `* Š, 2:31 J "=› 'ft'- `\ “f=¬>'.”Ê`f „ti” .›.'-ti Ni ' ,"L:"*«'-...,_ -Ê? ' “N--_ tiff 2 W-Nam