Wyrok Jjjjfibl JA1l9iL00

--- STRONA 1 --- ___ __ V CK 2159,0115  tekst Teksf orzeczenia pochodzi‘ z bazy orzeczeri Sqdu Najwyzszego dostepnej pod adresem M Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 11 paidziernika 2005 r. ' V CK 259105 To pozwany w procesie o ochrone dobr osobistych ma obowiqzek wykazania istnienia okoiicznosci us prawiedliwlajqcych to dziaianie, a wiec wyiqczajqcych bezprawnoéé. LEXnr407059 407059 : a.i1._6;ar.L..2A Skiad orzekajqcy Przewodniczqcy: Sedzia SN Lech Walentynowicz. Sedziowie SN1 Teresa BielskaSobkowicz, Bronisiaw Czech (spr.).  Protokoiant: lzabella Janke. i Sentencja Sod Najwyiszy w sprawie z powodztwa Bogusiawa P. przeciwko Jerzemu R. 0 oohrone dobr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cywilnej w dniu 11 paidziernika 2005 r. kasacji powoda od wyroku Sqdu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2004 r.: oddala kasacje. Uzasadnienie faktyczne Sad Wojewodzki wyrokiem z dnia 3 czerwca 1998 r. zasqdzii od Skarbu Pafistwa  Paifistwowego Szpitala Klinicznego na mecz Roksahy J. kwote 80.000 zi z ustawowymi odsetkami oraz rente miesiecznq. Nadto Said ustalii, 2e strona pozwana ponosi odpowiedzialnoéé za skutki biedu w sztuce iekarskiej przy porodzie Ewy J. w dniu 9 stycznia 1992 r., w nastepstwie ozego Roksana J. urodziia sie niepelnosprawna. W sprawie tej Sqd ustalii, ze bled popeinili lekarze prowadzqcy porod w ostainiej jego fazie: starszy lekarz dyiumy Bogusiaw P. i lekarz naclzorujqcy Maigorzata P. Prof. dr hab. Jerzy R., jako Kierownik Katedry i Kiiniki Poioznictwa Akadernii Meciyoznej, skierowai do Dziekana Wydziaiu Lekarskiego tej Akademii prof. L. B., pismo z dnia 14 wrzeénia 1998 r. nastepujqcej treéci: "W zwiqzku z koniecznoéciq uiozenia planu dydaktycznego, zwracam sie z pytaniem do Pani Dziekan czy dr M. P. oraz or B. P. moge przydzieiié zajecia dydaktyozne "przy iozku chorego", ze wzgledu na to, Ze jakiekolwiek czynnoéci diagnostycznoterapeutyczne zostaiy zakazane obu Iekamom przez Dyrektora PSK dr M. K. PSK jak mi wiadomo ponosi wysokie koszty odszkodowawcze w zwiqzku z dziaialnoéciq iecznicza ww. Proponuje jedynie prowadzenie przez nich zajeé seminaryjnych, ewentualnie w bibliotece". ‘ Powyzsze okoticznoéci sq niesporne. Powod Bogusiaw P. w pozwie domagai sie zobowiqzania pozwanego Jerzego R. do zlozenia na rece powoda pisemnego oéwiadczenia nastepujacej treéci: "Przepraszam pana dr Bogusiawa P. za to, 2e w piémie z dnia 14 wrzeénia 1998 r. zawariem pomawiajace go stwierdzenie 0 tym, ze PSK ponosi wysokie koszty odszkodowawcze w zwiqzku z jego dziaialnoéciq ieczniczq, czym naruszyiem dobra osobiste“. Dodatkowo powod zazadai zasegdzenia od pozwanego na swojq rzecz kwoty 2.500 zi tytuiem zadoéouczynienia wraz z ustawowymi odsetkami. Zdaniem powoda, stwierdzenia zawarte w wymienionyrn piémie pozwanego byiy obiektywnie nieprawdziwe, bezprawne, naruszaiy reputacje zawodowq powoda jako nauczycieia akademickiego I lekarza zarazem, naruszaiy jego dobre imie. Powodowi uniemozliwiono prowadzenie Cwiczeri z poioinictwa, a ponadto pismo to byio rozpowszechniane w oelu podwazenia dobrego imienia powoda. ktory 2 grupq kofegow ujawnii nieuczciwoéé naukowq w kierowanej przez pozwanego Kiinice. Pozwany, jak stwierdzii powéd, legitymuje sie najwyzszym cenzusem naukowym, a ponadto czesto powoiywai sie na status biegiego sqdowego. Zdawai wiecisobie sprawe z powagi i treéci uzytych okreéiefi, ktore, nie majqo nic wspolnego z prawdq, miaiy siuzyé zdyskredytowaniu zawodowemu powoda. Zdaniem powoda, dobre imie cziowieka i reputacja zawodowa to dobra chronione najsilniej prawem, gdyz ochrona ta wynika 2 ar_L_4l Konstytucji. Ranga naruszonych dobr byia zatem najwyzsza. Powod wskazai, ze od osoby nauczyciela akademickiego, a pizy tym biegiego, wymagana jest rzetelnoéé i niedopuszczalne jest formulowanie pomawiaja1cych' innego nauczyciela akademickiego stwierdzefi, nieopartych na obiektywnych podstawach i podwaiajqcych jego reputacje zawodowq oraz zaufanie do niego. W ocenie powoda, wymagana jest tez otwartoéé i oficjalnoéé dziaiania, a zasady te zostaiy rowniez przez pozwanego naruszone, gdyz pomawiajqcego powoda pisma nie skierowai choéby do jego wiadomoéci. System infoiri1acjii5Féwnej Lex {Lex Omega) soi201s Siaribréwny programu: 201312”23 P 0 * ___ __ V CK 2{59l'ĹlĘ - tekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem M Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 pażdziernika 2005 r. ' V CK 259105 To pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności us prawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. LEX nr407059 407059 :må;m„% Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Lech Walentynowicz. Sędziowie SN: Teresa Bielska-Scbkowicz, Bronisław Czech (spr.). - Protokoiant: Izabella Janke. 1 Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bogusława P. przeciwko Jerzemu R. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 11 października 2005 r. kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2004 r.: oddala kasację. Uzasadnienie faktyczne Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 3 czerwca 1998 r. zasądził od Skarbu Państwa - Państwowego Szpitala Klinicznego na mecz Roksany J. kwotę 80.000 zł z ustawowymi odsetkami _oraz rentę miesięczną. Nadto Sąd ustalił, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność za skutki błędu w sztuce lekarskiej przy porodzie Ewy J. w dniu 9 stycznia 1992 r., w następstwie czego Roksana J. urodziła się niepełnosprawne. W sprawie tej Sąd ustalił, że błąd popełnili lekarze prowadzący poród w ostatniej jego fazie: starszy lekarz dyżurny Bogusław P. i lekarz nadzorujący Małgorzata P. Prof. dr hab. Jerzy R., jako Kierownik Katedry i Kliniki Położnictwa Akademii Medycznej, skierował do Dziekana Wydziału Lekarskiego tej Akademii prof. L. B., pismo z dnia 14 września 1998 r. następującej treści: "W związku z koniecznością ułożenia planu dydaktycznego, zwracam się z pytaniem do Pani Dziekan czy dr M. P. oraz dr B. P. mogę przydzielić zajęcia dydaktyczne "przy łóżku chorego", ze względu na to, że jakiekolwiek czynności diagnostyczno-terapeutyczne zostały zakazane obu lekarzom przez Dyrektora PSK dr M. K. PSK jak mi wiadomo ponosi wysokie koszty odszkodowawcze w związku z działalnością lecznicza ww. Proponuję jedynie prowadzenie przez nich zajęć seminaryjnych, ewentualnie w bibliotece". “ Powyższe okoliczności są niesporne. Powód Bogusław P. w pozwie domagał się zobowiązania pozwanego Jerzego R. do złożenia na ręce powoda pisemnego oświadczenia następującej treści: “Przepraszam pana dr Bogusława P. za to, że w piśmie z dnia 14 września 1998 r. zawarłem pomawiające go stwierdzenie o tym, że PSK ponosi wysokie koszty odszkodowawcze w związku z jego działalnością lecznicza, czym naruszyłem dobra osobiste". Dodatkowo powód zażądał zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 2.500 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami. Zdaniem powoda, stwierdzenia zawarte w wymienionym piśmie pozwanego były obiektywnie nieprawdziwe, bezprawne, naruszały reputację zawodową powoda jako nauczyciela akademickiego i lekarza zarazem, naruszały jego dobre imię. Powodowi uniemożliwiono prowadzenie ćwiczeń z położníctwa, a ponadto pismo to było rozpowszechniana w celu podważenia dobrego imienia powoda, który 2 grupą koiegów ujawnił níeuczciwość naukową w kierowanej- przez pozwanego Klinice. Pozwany, jak stwierdził powód, legitymuje się najwyższym cenzusem naukowym, a ponadto często powoływał się na status biegłego sądowego. Zdawał więc sobie sprawę z powagi i treści użytych określeń, które, nie mając nic wspólnego z prawdą, miały służyć zdyskredytowaniu zawodowemu powoda. Zdaniem powoda, dobre imię człowieka i reputacja zawodowa to dobra chronione najsilniej prawem, gdyż ochrona ta wynika 2 ar_L_4„Z Konstytucji. Ranga naruszonych dóbr była zatem najwyższa. Powód wskazał, ze od osoby nauczyciela akademickiego, a przy tym biegłego, wymagana jest rzetelność i niedopuszczalne jest formułowania pomawiających' innego nauczyciela akademickiego stwierdzeń, nieopartych na obiektywnych podstawach i podważających jego reputację zawodową oraz zaufanie do niego. W ocenie powoda, wymagana jest też otwartość i oficjalność działania, a zasady te zostały również przez pozwanego naruszone, gdyż pomawiającego powoda pisma nie skierował choćby do jego wiadomości. system infdirfiacjiinřàwnej Lex (Lex omega) sor2o13 síańipràwny programu; 2o1ā-12'-23 D P Ż --- STRONA 2 --- _ ____ _ _ _7 7 W H _ V CK 259fU5  tekst Pozwany wniosi 0 oddalenie powodztwa. ' Said Okregowy wyrokiem z dnia 24 ozerwoa 2004 r. oddaiii powodztwo i zasqdzii od powoda na rzeoz pozwanego koszty prooesu. Sad Okregowy na podstawie uzasadnienia wyroku Sgdu Wojewodzkiego z dnia 3 ozerwca 1998 r., sprawie z powodztwa maloletniej Roksany J. ustatii, ze z zaniechaniami (zbyt poine podjecie decyzji o wykonaniu cesarskiego ciecia) I dziaianiami (wykonanie tzw. zabiegu Kristeltera} m.in. dr Bogusiawa P. zwiqzane byiy negatywne konsekwencje dla zdrowia Roksany J., ktére przeiozyiy sie z kolei na odpowiedzialnosé odszkodowawcza PSK. Powéd oraz wspoidziaiajqcy z nim lekarz popeinili ewidentne biedy w sztuce lekarskiej. W ocenie Sqdu, nie mozna zaprzeczyé, 2e "PSK ponosi wysokie koszty odszkodowawcze (zadoééuczynienie zasa_dzone wyniosio 80.000 zi, zas renta miesieczna 1.000 zi) w zwiezku z dziaiainoéciq Ieczniczq powoda". Skoro zas pozwany w pismie 2 dnia 14 wrzesnia 1998 r. zawari stwierdzenie zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to nie moina uznaé, 2e doszio do naruszenia dobr osobistych powoda. ‘ Apeiacje powoda oddaiii Sqd Apelacyjny wyrokiem zaskarzonym kasacje. Zdaniem tego Sqdu, Sqd Okregowy biednie przywiezai tak istotne wage do wyniku I ustalelfi postepowania w tamtej sprawie Sadu Wojewodzkiego, przyjmujac, iz rozstrzygniecie w tej sprawie przesedza o bezposredniej odpowiedzialnosé powoda za bied iekarski, w istocie zawiniony przez zespoi lekarzy PSK, a poczyniony podczas odbierania porodu Ewy J. Rozstrzygniecie bowiem w tamtej sprawie dotyczyio Skarbu Pahstwa  Parfistwowego Szpitala Kiinicznego, a nie bezposrednio konkretnego Iekarza, w tym wypadku powoda. W tamtej sprawie nie byio zatem potrzeby ustalania, na kim spoczywa wina za bled w sztuce, skoro dla odpowiedziainosci Skarbu Paristwa wystarczaiqce bylo ustalenie winy ktoregokoiwiek z funkcjonariuszy. Jakkolwiek argumentacja Sqdu Okregowego nie jest do kohca trafna, to  zdaniem Sqdu Apelacyjnego  za w peini uzasadnione moina uznao, 2e nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda. Pismo skierowane do Dziekana Wydziaiu Lekarskiego Akademii Medycznej prof. L. B przez pozwanego, byio zapytaniem w konkretnej sprawie, a mianowicie prowadzenia, czy tez mozliwosci prowadzenia przez powoda okreslonych zajeé clydaktycznych ze studentami. Adresat pisma zostai w sposob wyrainy okreslony, co 2 koiei wskazujei na fakt, i2 zamiarem autora nie byio pokrzywdzenie powoda poprzez kolportowanie zawariych w pismie informacji w wiekszym gronie osob. Zdaniem Segdu Apeiacyjnego, nie ma zwiqzku przyczynowego pomiedzy tresciq pisma, a ewentualnymi pogioskami, czy tez piotkami na temat powoda. Powod nie wskazai Zadnych dowodow na poparcie tezy, iz pismo byio kolportowane wérod pracownikow medycznych i naukowych Akademii Medycznej, ani tez nie uprawdopodobnil takiego zamiaru pozwanego. Mozna tylko domniemywaé, ze pogéoski i plotki na temat powoda miaiy zwiqzek z prowadzonq uprzednio przez Sqd Wojewodzki sprawa 0 biqd W sztuce Iekarskiej zespoiu lekarzy PSK. Dla ustalenia naruszenia dobra osobistego jako dobra inciywidualnego, nierozerwainie zwiqzanego z konkretne osobe, konieczne jeststwierdzenie _bezprawnego'zac:howania sie podmiotu naruszajqcego to dobro. Zgodnie 2 ocenq Sqdu'Ape|acyjnego w clziaianiu pozwanego brak cech bezprawnosci. ' _ Pow_od w kasacji zarzucii naruszenie: ' 1. prawa materiatnego  art 24 § j k.c. przez blednq wykladnie i niewiasciwe zastosowanie oraz aLL_Ei w zw. 2 ant 24 § 1 k.c. przez niezastosowanie wzgledem pozwanego wymagania ciezaru udowodnienia, iz jego dziaianie nie byio bezprawne, 2. przepisow postepowania, ktore mogio mieé wpiyw na wynik sprawy  5111.221 i _a.i:L,2,3_3_§__j, w zw. z , a_r_t.__3_Y_8 §_1iaLt._l82k.p.c.  . Pmytaczajqc wymienione podstawy kasacji, powod wniési 0 uchyienie zaskarzonego wyroku, a takze poprzedzajqcego go wyroku Sqdu Okregowego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sedowi Okregowemu we Wrociawiu i orzeczenie 0 kosztach postepowania. __ Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: Zagadnienie na kim  w razie sporu miedzy stronami stosunku cywilnoprawnego  Jspoczywa obowiezek udowodnienia faktow, majqcych istotne znaczenie dla rozstrzygniecia sprawy, jest zaliczane tradycyjnie do problematyki prawa materialnego. Ogolnq reguie stwarza tu aLi._8 k.c. (ciezar udowodnienia‘ faktu spoczywa na osobie, ktora z faktu tego wywodzi skutki prawne) i jako podstawowy przepis w tym przedmiocie, stosowany w postepowaniu sedowym, pozostaje w scisiym zwiezku i tiumaczony jest w powiezaniu z przepisarni , normujacymi reguiy dowodzenia. W procesie cywiinym strony majq obowiqzek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoiicznoéci (faktow), ktore stosownie do a|1_22Z k.p.c. mogq bye przedmiotem dowodu. Tzw. fakty negatywne mogq bye dowodzone za pomoce ciowodow faktow pozytywnych przeciwnych, ktorych istnienie wyiqcza twierdzona okolicznoéé negatywna. W zwiqzku z tym, w doktrynie przyimuje sie nastepujece reguiy: a) faktow, z ktorych vvywodzone jest dochodzone roszczenie (tworzecyoh prawo podmiotowe), ktore powinien w zasadzie dowieéé powod; dowodzi on rowniez fakty, uzasadniajqce jego odpowiedi na zarzuty pozwanego; pozwany dowodzi fakty, uzasadniajece jego zarzuty przeciwko roszczeniu powoda; b) faktow, tamujqcych oraz niweczqcych powinien dowiesé przeciwnik tej strony, ktora wystepuje 2 roszczeniem, czyii z zasady  pozwany (por. uzasadnienie wyroku Sqdu Najwyzszego z_ dnia 16 kwietnia 2003 r., sygn. akt Jjjjfibl JA1l9iL00 (OSNC 2004, nr 78, poz. 113); zob. rowniez wyroki Sqdu Najwyzszego z dnia 19 listopada 1997 r., sygn. akti BKBLZLZELQZ {OSNP 1998, nr 18, poz. 537), oraz 2 dnia 29 wrzeénia 2005 r., sygn. akt JiLC_|$.J.lziQ5 (niepub|.)). Z a,1;t__2A k.c. wynika domniemanie bezprawnosci dziaiania, co w sposob korzystny dla pokizywdzonego wpiywa na §y7stér‘?| lhformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 5012013 Stan prawny prograiflui 20131223 W iwjj Wm 7 _W _ _ _Ż 7 W _Ż _ V CK 259iÜ5 -tekst Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. ' Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 24 czerwca 'Z004 r. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu. Sąd Okręgowy na podstawie uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 3 czerwca 1998 r., sprawie z powództwa małoletniej Roksany J. ustalił, że z zaniechaniami (zbyt późne podjęcie decyzji o wykonaniu cesarskiego cięcia) i działaniami (wykonanie tzw. zabiegu Kristeliera) m.in. dr Bogusława P. związane były negatywne konsekwencje dla zdrowia Roksany J., które przełożyły się z kolei na odpowiedzialność odszkodowawczą PSK. Powód oraz współdziałający z nim lekarz popełnili ewidentne błędy w sztuce lekarskiej. W ocenie Sądu, nie można zaprzeczyć, że “PSK ponosi wysokie koszty odszkodowawcze (zadośćuczynienie zasądzone wyniosło 80.000 zł, zaś renta miesięczna 1.000 zł) w związku z działalnością leczniczą powoda". Skoro zaś pozwany w piśmie z dnia 14 września 1998 r. zawarł stwierdzenie zgodne 2 rzeczywistym stanem rzeczy, to nie można uznać, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. ` Apelację powoda oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem zaskarżonym kasacją. Zdaniem tego Sądu, Sąd Okręgowy błędnie przywiązał tak istotną wagę do wyniku i ustaleń postępowania w tamtej sprawie Sądu Wojewódzkiego, przyjmując, iż rozstrzygnięcie w tej sprawie przesądza o bezpośredniej odpowiedzialność powoda za błąd lekarski, w istocie zawiniony przez zespół lekarzy PSK, a poczyniony podczas odbierania porodu Ewy J. Rozstrzygnięcie bowiem w tamtej sprawie dotyczyło Skarbu Państwa - Państwowego Szpitala Klinicznego, a nie bezpośrednio konkretnego lekarza, w tym wypadku powoda. W tamtej sprawie nie było zatem potrzeby ustalania, na kim spoczywa wina za błąd w sztuce, skoro dla odpowiedzialności Skarbu Państwa wystarczające było ustalenie winy któregokolwiek z funkcjonariuszy. Jakkolwiek argumentacja Sądu Okręgowego nie jest do końca trafna, to - zdaniem Sądu Apelacyjnego - za w pełni uzasadnione można uznać, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Pismo skierowane do Dziekana Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej prof. L. B.. przez pozwanego, było zapytaniem w konkretnej sprawie, a mianowicie prowadzenia, czy też możliwości prowadzenia przez powoda określonych zajęć dydaktycznych ze studentami. Adresat pisma został w sposób wyraźny określony, co 2 kolei wskazuje. na fakt, iż zamiarem autora nie było pokrzywdzenie powoda poprzez kolportowanie zawartych w piśmie informacji w większym gronie osób. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie ma związku przyczynowego pomiędzy treścią pisma, a ewentualnymi pogłoskami, czy też plotkami na temat powoda. Powód nie wskazał żadnych dowodów na poparcie tezy, iż pismo było kolportowane wśród pracowników medycznych i naukowych Akademii Medycznej, ani też nie uprawdopodobnił takiego zamiaru pozwanego. Można tylko domniemywać, że pogłoski l plotki na temat powoda miały związek z prowadzoną uprzednio przez Sąd Wojewódzki sprawą o błąd w sztuce lekarskiej zespołu lekarzy PSK. Dla ustalenia naruszenia dobra osobistego jako dobra indywidualnego, nierozerwalnie związanego z _konkretną osobą, konieczne jeststwierdzenie _bezprawnegozachowania się podmiotu naruszającego to dobro. Zgodnie 2 oceną Są`clu'Ape|acyjnego w działaniu pozwanego brak cech bezprawności. ' _ Powód w kasacji zarzucił naruszenie: ' 1. prawa materialnego - art 24 § ji k.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz arltzii w zw. z art 24 § 1 k.c. przez niezastosowanie względem pozwanego wymagania ciężaru udowodnienla, iż jego działanie nie było bezprawne, 2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art.i2Z i „a,r:t,„2,3_3_§__j„ w zw. z , a_r'_t__3_Y_8 §_t i aLt._l82k.p.c. - . Przytaczając wymienione podstawy kasacji, powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu i orzeczenie o kosztach postępowania. __ Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie na kim - w razie sporu miedzy stronami stosunku cywilnoprawnego - spoczywa obowiązek udowodnienia faktów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jest zaliczane tradycyjnie do problematyki prawa materialnego. Ogólna regułę stwarza tu aŁt._8 k.c. (ciężar udowodnienia, faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne) i jako podstawowy przepis w tym przedmiocie, stosowany w postępowaniu sądowym, pozostaje w ścisłym związku i tłumaczony jest w powiązaniu z przepisami , normującymi reguły dowodzenia. W procesie cywiinym strony mają obowiązek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoiiczności (faktów), które stosownie do ar:t_22Z k. p.c. mogą być przedmiotem dowodu. Tzw. fakty negatywne mogą być dowodzone za pomocą dowodów faktów pozytywnych przeciwnych, których istnienie wyłącza twierdzona okoliczność negatywna. W związku z tym, w doktrynie przyjmuje się następujące reguły: a) faktów, z których vvywodzone jest dochodzone roszczenie (tworzących prawo podmiotowe), które powinien w zasadzie dowieść powód; dowodzi on równiez fakty, uzasadniające jego odpowiedż na zarzuty pozwanego; pozwany dowodzi fakty, uzasadniające jego zarzuty przeciwko roszczeniu powoda; b) faktów, tamujących oraz niweczących powinien dowieść przeciwnik tej strony, która występuje z roszczeniem, czyli z zasady - pozwany (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z_ dnia 16 kwietnia 2003 r., sygn. akt JJLJŚN j±i1l9iĹ00 (OSNC 2004, nr 7-8, poz. 113); zob. również wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1997 r., sygn. akti BiŚłšiL2z7_5Ĺ91 {OSNP 1998, nr 18, poz. 537), oraz z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt JiLĹŜ_|Ś..Íl.liĹ0.5 (niepub|.)). Z aj;t,_2Ą k.c. wynika domniemanie bezprawności działania, co w sposób korzystny dla pokrzywdzonego wpływa na System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 50r'2013 Stan prawny programu: 2013-12-23 W żfiżż "W" --- STRONA 3 --- ,___ _ _ W __ __ VCK259i'O5jekst roziozenie ciezaru dowodu. Domniemanie to powinien zatem obalio pozwany (aLL_6 k.c.); to pozwany w procesie 0 ochrone dobr osobistych ma obowiqzek wykazania istnienia okolicznosci uspr.awiediiwiaja1cych to dziaianie, a wiec wyiqczajqcych bezprawnoéo.  Za bezprawne uwaia sie kazde dziaianie naruszajqce dobro osobiste, jezeii nie zachodzi Zadne ze szczegoinych okoticznosci usprawiediiwiajecych je. Do okolicznoeci wyiqczajacych bezprawnoso naruszenia dobr osobistych na ogoi zaiicza sie: a) dziaianie w ramach porzqdku prawnego, tj. dziaianie dozwoione przez obowiqzujqce przepisy prawa, b) wykonywenie prawa podmiotowego, 0) zgode pokrzywdzonego (ale 2 zastrzezeniem uchylenia jej skutecznoéci w niektorych przypedkach) oraz d) dziaianie w obronie uzasadnionego interesu (por. np. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 19 paidziernika 1989 r., sygn. akt (OSP 1990, nr 1112, poz. 90, poz. 37?}). Podstawe faktycznq powodztwa stanowi pismo z dnia 14 wrzesnia 1998 r., skierowane przez pozwanego prof. dr hab. Jerzego R., jako Kierownika Katedry i Kliniki Poioznictwa Akademii Medyoznej, do Dziekana Wydziaiu Lekarskiego tej Akademii prof. L. B. Tresé tego pisma przytoczona zostala wyzej i odnosi sie ona do wyroku Sqdu Wojewodzkiego z dnia 3 czerwca 1998 r. i poczynionych w tej sprawie ustalen. W tej sytuacji brak byio podstaw do potraktowania wymienionego pisma jako bezprawnego dziaiania pozwanego. Sed Apelacyjny przyjei, 2e powod nie wykazai (stosownie do flLL__fi k.c.), by pozwany kolportowai wérod pracownikow Akademii to pismo iub jego tresé. W sprawie brak na to dowodow. Powod powoiuje sie w kasacji na uzasadnienie wyroku Sqdu Okregowego z dnia 3 iutego 2004 r., ktorym Sad uwzgiednii analogiczne, jak w sprawie niniejszej, powodztwo Maigorzaty P. i stwierdzii, 2e kwestie, bedqcq przedmiotem rozstrzygniecie w sprawie, naiezy rozpatrywao bez wqtpienia w szerszym kontekscie, to jest caioksztaitu stosunkow miedzyludzkich panujqcych w Katedrze i Kiinice Poioznictwa w czasie, gdy jej kierownikiem byi pozwany. Byio bowiem powszechnie wiadomyrn, ze kierownik Katedry pozostaje w konflikcie 2 grupq lekarzy, ktora w styczniu 1998 r. wystosoweia do Rady Wydziaiu Lekarskiego AM pismo z prosbq 0 zbadanie zasadnoéci zarzutow wobec dr A. W., adiunkte dydaktyoznego w Klinice kierowanej przez pozwanego, co do nieuczciwosci naukowej. Pozwany nie kryi swojego negatywnego stosunku do tych osob. Zdaniem powoda, Sad w niniejszej sprawie powinien byi zajqo sie rowniei tym "kontekstem". Zarzut ten jest nietrafny z dwoch przyczyn. Po pierwsze, Sad Apelacyjny nie byi zwiejzany stanowiskiem innego Sqdu, zajetego w podobnej sprawie. Po drugie, zajecie sie tym szerszym "i<ontekstem" wykraczaioby poza podstawe faktyczne powodztwa  o ktorej wspomniano wyzej  i diatego byio niedopuszozalne ( iflLL.32.l §_'L k.p.c.). ' Z tej rowniez przyozyny nietrafny jest zarzut naruszenia ei;t_,?Z.8.._§,,,1 k.p.c. Sad Apelacyjny nie miai obowiqzku szczegoiowego rozwazania zarzutow apelacji doiyczqcych wspomnianego "k'ontekstu", skoro jego badanie byio w sprawie niedopuszczaine, Rowniez nie jest zasadny zarzut naruszenia azi. 233 § 1 k.p.c. w zw. z aEt._3B_1_ k.p.c., poniewai odnosi sie on do tego "konteks’cu". Skoro podstawy kasacji okazaiy sie nieusprawiedliwione, Sad Najwyzszy orzeki, jak w sentencji wyroku (fiLL__3.9_3l2 k.p.C. w brzmieniu obowiqzujaoym do dnia 6 Iutego 2005 r.). System |nfo’rmacji*Prawnej Lex (Lex Omega) 5012013 8Ta%'| prawny programu: 20131223 ,___ Í V W ,_ _Í VCK259r'05-_tekst rozłożenie ciężaru dowodu. Domniemanie to powinien zatem obalić pozwany (ar;t„_6 k.c.); to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiająoych to działanie, a więc wyłączających bezprawnosó. - Za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: a) działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, b) wykonywanie prawa podmiotowego, c) zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz ci) działanie w obronie uzasadnionego interesu (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 pażdziernika 1989 r., sygn. akt (OSP 1990, nr 11-12, poz. 90, poz. 377)). Podstawę faktyczną powództwa stanowi pismo z dnia 14 września 1998 r., skierowane przez pozwanego prof. dr hab. Jerzego R., jako Kierownika Katedry i Kliniki Położnictwa Akademii Medycznej, do Dziekana Wydziału Lekarskiego tej Akademii prof. L. B. Treść tego pisma przytoczona została wyżej i odnosi się ona do wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 3 czerwca 1998 r. i poczynionych w tej sprawie ustaleń. W tej sytuacji brak było podstaw do potraktowania wymienionego pisma jako bezprawnego działania pozwanego. Sąd Apelacyjny przyjął, że powód nie wykazał (stosownie do art„__fi k.c.), by pozwany kolportował wśród pracowników Akademii to pismo łub jego treść. W sprawie brak na to dowodów. Powód powołuje się w kasacji na uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 3 iutego 2004 r., którym Sąd uwzględnił analogiczne, jak w sprawie niniejszej, powództwo Małgorzaty P. l stwierdził, że kwestię, będącą przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, należy rozpatrywać bez wątpienia w szerszym kontekście, to jest całokształtu stosunków międzyludzkich panujących w Katedrze i Klinice Położnictwa w czasie, gdy jej kierownikiem był pozwany. Było bowiem powszechnie wiadomym, że kierownik Katedry pozostaje w konflikcie 2 grupą lekarzy, która w styczniu 1998 r. wystosowała do Rady Wydziału Lekarskiego AM pismo z prośbą o zbadanie zasadności zarzutów wobec dr A. W., adiunkta dydaktycznego w Klinice kierowanej przez pozwanego, co do nieuczciwości naukowej. Pozwany nie krył swojego negatywnego stosunku do tych osób. Zdaniem powoda, Sąd w niniejszej sprawie powinien był zająć się również tym "kontekstem". Zarzut ten jest nietrafny z dwóch przyczyn. Po pierwsze, Sąd Apelacyjny nie był związany stanowiskiem innego Sądu, zajętego w podobnej sprawie. Po drugie, zajęcie się tym szerszym "kontekstem" wykraczałoby poza podstawę faktyczną powództwa - o której wspomniano wyżej - i dlatego było niedopuszczalne ( iaLt.„.32„1 §_'L k.p.c.). ' Z tej również przyczyny nietrafny jest zarzut naruszenia ar:t_3Z_8„,_§„„„1 k.p.c. Sąd Apelacyjny nie miał obowiązku szczegółowego rozważania zarzutów apelacji dotyczących wspomnianego "k"ontekstu", skoro jego badanie było w sprawie niedopuszczaine. Również nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z aEt._39_t k.p.c., ponieważ odnosi się on do tego "kontekstu". Skoro podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji wyroku (aLt_2z.9_3zl2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 lutego 2005 r.). System |nfČÍrmacjiżPrawnej Lex (Lex Omega) 5012013 Stan prawny programu: 2013-12-23