Postanowienie IX Ca 1363/21 . W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie

--- STRONA 1 --- * - Sygn. akt IX Ca 1363/21 . W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: SPA Dai po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym : sprawy z powództwa D. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w B. o zapłatę na skutek apelacji powoda i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt X C 4975/14, Lodrzuca apelację powoda co do punktu I. i V., ILoddala apelację powoda w pozostałej części i apelację pozwanego w całości, IV.nie obciąża powoda na rzecz pozwanego kosztami procesu za instancję odwoławczą, V.przyznaje adwokatowi R. A. ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. SSO Aneta Dawidziuk Sygn. akt IX Ca 1363/21 Powód D. D. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa- Zakładu Karnego w B. kwoty 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2013 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o ustalenie, że pozwany ponosi odpowiedzialność za dalsze mogące wystąpić w przyszłości skutki zdarzenia, Wniósł także o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż podczas pobytu w zakładzie karnym został zarażony wirusem salmonelli. Zakażenie spowodowało u powoda zatrucie układu pokarmowego i cierpienia fizyczne a długowwała biegunka oraz wymioty mogły spowodować odwodnienie i zagrozić zdrowiu i życiu. Te dolegliwości występowały u powoda przez okres kilku tygodni. W wyniku zatrucia salmonellą zmniejszyły się możliwości podjęcia zatrudnienia przez powoda po opuszczeniu jednostki penitencjarnej. Winę za spowodowanie epidemii salmonclli ponosi pozwany zakład karny z uwagi na dopuszczenie się zaniedbań sanitarnych co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie I Ds. 2455/14, 1 Ds. 1661/13 Prokuratury Rejonowej w Olsztynie. --- STRONA 2 --- Pozwany Skarb Państwa Zakład Karny w B. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż jego zadaniem jest zapewnienie warunków odbywania kary pozbawienia wolności zgodnie z obowiązującymi w tej kwestii normami prawnymi i z tego zadania pozwany w każdym czasie się wywiązywał. * Wszyscy osadzeni w Zakładzie Karnym w B. mają zapewnioną całodobową opiekę medyczną, dostęp do lekarzy oraz właściwe leczenie. W dniu 15.07.2013r. dyrektor szpitala poinformował Powiatową Stację Sanitarno Epidemiologiczną w O. o wystąpieniu " w jednostce zachorowań objawiających się dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. W tym samym dniu miała miejsce kontrola przeprowadzona przez pracowników sanepidu podczas której pobrano próbki do badań z bloku żywnościowego jak również określono wstępne zasady postępowania. Wystosowano komunikaty skierowane zarówno do osób pozbawionych wolności jak i kadry jednostki dotyczące zasad postępowania w związku z zaistniałą sytuacją wraz z zaleceniami dotyczącymi rygorystycznego przestrzegania higieny osobistej oraz podjęto wszelkie możliwe środki w cele zapobieżenia dalszym zachorowaniom, w tym min. ograniczono ruch w zakładzie karnym, wprowadzono specjalne diety, przeprowadzono szkolenia oraz wykonano dezynfekcje pomieszczeń. Wszelkie podejmowane przez zakład karny działania zostały uznane przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w O. za właściwe i przyczyniające się do całkowitej eliminacji zagrożenia. W związku z wystąpieniem w jednostce zwiększonej liczby zachorowań na choroby'układu pokarmowego podjęto decyzję o cyklicznym odizolowywaniu cel mieszkalnych w których pojawiły się te same jednostki chorobowe, Kwarantanną objęto również celę, w której zakwaterowany był powód. Wstrzymaniu uległy również zajęcia kulturalno-oświatowe, rozmowy telefoniczne, spacery, widzenia. Pozwany stwierdził, że nie ma najmniejszych podstaw aby uznać że do zarażenia pałeczkami salmonelli doszło z winy w postaci zaniedbań po stronie pozwanego. W Zakładzie Karnym w B. wdrożony jest system HACCAP, który określa min. krytyczne punkty kontroli żywności: przyjęcie towaru, przechowywanie, obróbkę termiczną. W ocenie pozwanego przyczyn choroby należy upatrywać wyłącznie w braku zachowania przez niego podstawowych zasad higieny. Niezależnie od tego powód nie poniósł żadnego uszczerbku na zdrowiu a choroba miała lekki przebieg. W dniu 14.07.2013 r. powód został przyjęty przez lekarza ZK z powodu biegunki. Wymiotów nie obserwowano. W posiewie wykryto salmonellę, w związku z czym zalecono powodowi Jeczenie przyczynowe i wykonanie posiewu po miesiącu. W, wynikach kontrolnych już nie zaobserwowano patogenu. Nie jest prawdą, że powód miał biegunkę i wymioty przez okres kilku tygodni. Po okresie leczenia osadzony nie zgłaszał się z tymi objawami do lekarza, Orzymywał jedynie dietę lekkostrawną z powodu nieżytu żołądka, który nie miał związku z infekcją salmonelli. Wyrokiem z dnia 30 września 2021 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty (L.), oddalił powództwo o zapłatę w pozostałym zakresie (II.); oddala powództwo o ustalenie (UI.), nie obciążył powoda kosztami procesu i kosztami sądowymi (IV.), przyznał pełnomocnikowi powoda z urzędu adw. R. A. kwotę 720 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększoną o należny podatek VAT, które nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa — kasy Sądu Rejonowego w Olsztynie (V.). Sąd Rejonowy ustalił, że powód D. D. osadzony był w Zakładzie Karnym w B., kiedy w pierwszej połowie lipca 2013 r. pojawiły się pierwsze zatrucia pokarmowe wywołane bakterią salmonelli. Powód zarażony został bakterią salmonelii i wystąpiła u niego biegunka, był osłabiony i bolała go głowa oraz brzuch, gorączka nie wystąpiła. W dniu 14 lipca 2013 r. zgłosił się do ambulatorium z powodu biegunki, bez wymiotów. Zalecono mu leczenie lekiem przeciwbiegunkowym oraz zlecono bakteriologiczne i wirusologiczne badanie kału. Wyniki badań w kierunku salmonella okazały się dodatnie w dniach 17 i 18.07.2013 r. W dniu 24.07.2013 r. odnotowano wizytę lekarską powoda, podczas której w związku z zakażeniem przepisano mu N. (przyjmowany przez 5 dni) oraz zalecono wykonanie posiewu za miesiąc, Badania wykonane po podaniu leku na próbkach pobranych od powoda wykazały brak bakterii salmonelli. Powód nie doznał żadnego uszczerbku na zdrowiu w wyniku infekcji układu pokarmowego wywołanej pałeczkami Salmonella. Zarażenie w tym przypadku nie było groźne dla życia i nie pozostawiło następstw chorobowych. Nie było cech odwodnienia u powoda. Przebieg zakażenia był lekki- osadzony nie wymagał leczenia szpitalnego, nawadniania dożylnego ani leczenia powikłań, gdyż ich nie było. Leczenie lekiem doustnym i dietą wyeliminowało zakażenie. U powoda nie stwierdzono pochorobowego nosicielstwa salmonelii, co świadczy o wyleczeniu zakażenia bez powikłań i o braku uszczerbku na zdrowiu z tego powodu. Powód doznał przejściowego rozstroju zdrowia w okresie występowania objawów, nie wystąpiło też zjawisko nosicielstwa pochorobowego bakterii salmonella enteritidis. Nie wystąpił u powoda trwały ani długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Następnie Sąd I instancji ustalił, że powód przed zarażeniem salmonellą, co najmniej od 04.04.2013 r. miał dolegliwości nieżytu przewodu pokarmowego i przewlekłą chorobę wrzodową i z tego powodu pozostawał na diecie lekkostrawnej. Dolegliwości bólowe --- STRONA 3 --- /_ jamy brzusznej nie wynikały z przebytego ostrego incydentu żołądkowośjelitowego o etiologii salmonellozowej lecz z przewlekłego nieżytu żołądka, który pojawił się dużo wcześniej i nie miał związku z późniejszym zakażeniem Salmoncllą. "Jak ustalił tenże Sąd w związku z wystąpieniem masowych zatruć pokarmowych wywołanych bakterią salmonelli pozwany Zakład „Kamy w B. podjął szereg środków mających na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się choroby w tym min. ograniczono ruch w zakładzie karnym, wprowadzono specjalne diety, przeprowadzono szkolenia oraz wykonano dezynfekcje pomieszczeń. Wszelkie podejmowane przez zakład karny działania zostały uznane przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w O. za właściwe, Podjęta została również decyzja o cyklicznym odizolowywaniu cel mieszkalnych, w których pojawiły się jednostki chorobowe. Wstrzymaniu uległy zajęcia kulturalno-oświatowe, rozmowy telefoniczne, spacery, widzenia. Osadzonych na bieżąco informowano o wprowadzanych ograniczeniach. O wprowadzanych ograniczeniach informowany był także sąd penitencjarny. W miarę stabilizowania się sytuacji w jednostoe przywracano osadzonym ich uprawnienia w zakresie rozmów telefonicznych, spacerów, widzeń, zajęć kulturalno-oświatowych. W dalszej kolejności Sąd Rejonowy ustalił, że w Zakładzie Kamym w B. wdrożony jest system HACCAP, który określa min. krytyczne punkty kontroli żywności: przyjęcie towaru, przechowywanie, obróbkę termiczną, Funkcjonariusze kontrolują produkty pod względem jakościowym, terminu ważności, monitorują temperaturę chłodni, dokonują pomiaru temperatury każdej partii żywności podczas obróbki termicznej. System HACCAP określa również procedury dotyczące higieny osób zatrudnionych w kuchni. Tenże Sąd ustalił także, że w pozwanym Zakładzie Karnym przed wystąpieniem zakażeń w 2013 r. nie było obowiązku używania rękawiczek przez osadzonych zatrudnionych w kuchni, brakówało środków higieny. Powód był zatrudniony przy wydawaniu posiłków, nie miał badań dopuszczających go do kontaktu z żywnością. Osadzeni, przed wystąpieniem epidemii jak i w jej akcie przed dopuszczeniem do kontaktu z żywnością nie przechodzili badań sanitarno- epidemiologicznych. Na podstawie badań laboratoryjnych, w tym na nosicielstwo salmonelli, powinni zostać wydane orzeczenie lekarskie do celów sanitarno- epidemiologicznych. W książeczkach zdrowia pracowników powinny być wpisane wyniki badań m.in. na nosicielstwo Salmonella Shigella, zaś przed przystąpieniem do pracy w kuchni pracownicy powinni być przeszkoleni przez lekarza lub pielęgniarkę z zakresu higieny produkcji. Z ustaleń Sądu T instancji wynika, że w 2013 r. w pozwanym zakładzie karnym nie przestrzegano higieny z uwagi na brak: procedury higienicznego mycia i dezynfekcji rąk, kart monitorowania temperatury w lodówkach, gdzie była przechowywana żywność, procedury postępowania ze sztućcami po posiłku, procedury dezynfekcji urządzeń i narzędzi używanych w kuchni. Takie procedury stanowią profilaktykę przed zakażeniami a osoby, które się z nimi zapoznały powinny potwierdzić ten fakt. Pomimo, iż zgodnie z systemem HACCP takie instrukcje powinny być dostępne, nie było ich w ZK B.. Sąd Rejonowy ustalił, że prowadzone przez Prokuraturę Rejonową Olsztyn-Północ w Olsztynie śledztwo w kierunku podejrzenia popełnienia przestępstwa nieumyślnego sprowadzenia w okresie od 12.07.2013r. do 25.07.2013r. niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób będących pracownikami i osobami pozbawionymi, wolności w Zakładzie Karnym w B. poprzez szerzenie się choroby zakaźnej wywołanej bakterią salmonelli oraz w kierunku podejrzenia popełnienia przestępstwa niedopełnienia w okresie od 12.07.2013 r. do 25.07.2013 r. obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej Zakładu Karnego w B. poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków nadzoru nad pracami związanymi z przygotowaniem i roznoszeniem posiłków dla osób odbywających kartę pozbawienia wolności, na skutek czego doszło do szerzenia się choroby zakaźnej wywołanej bakierią salmonelli na terenie Zakładu Kamego w B.- zostało umorzone. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd doszedł do wniosku, że powództwo o zapłatę zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie zaś powództwo o ustalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wskazał Sąd Rejonowy odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych nie zależy od winy (por. uchwała SN, III CZP 25/11, Lex nr 960463). Analiza odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną władczym działaniem państwa wymaga uwzględnienia art. 77 ust. | Konstytucji, który konstruuje model odpowiedzialności państwa za wyrządzenie szkody oraz ma zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu cywilnej odpowiedzialności władzy publicznej, a także dla interpretacji odpowiednich norm ustawodawstwa zwykłego. Należy również brać pod uwagę art. 417 k.e., realizujący ten model i stanowiący podstawę ogólną odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Art. 77 ust..1 Konstytucji łączy obowiązek naprawienia szkody z działaniem, które jest „niezgodne z prawem”, przy czym chodzi o niezgodność o charakterze obiektywnym, ocenianą w odniesieniu do nakazów i --- STRONA 4 --- zakazów wynikających z normy prawnej. Unormowanie zawarte w tym przepisie wskazuje, że podstawą NN „niezgodność z prawem” i eliminuje znaczenie czynnika subiektywnego (winy). Nie budzi wątpliwości, że także art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność opartą na przesłance obiektywnie niczgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, a wina pozostaje poza przesłankami konstytuującymi obowiązek odszkodowawczy. Ocenę, czy i jakie znaczenie mają dla stosowania art. 448 k.c. ogólne zasady odpowiedzialności związanej z wykonywaniem władzy publicznej, trzeba poprzedzić + wyjaśnieniem, czy pojęcie „szkody” w ujęciu art. 77 ust. I Konstytucji i art. 417 k.c. obejmuje swym zakresem zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 448 k.c. Niezależnie od istnienia sporów doktrynalnych dotyczących pojęcia szkody, należy opowiedzieć się za dominującym współcześnie szerokim rozumieniem szkody, obejmującym zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową. Dalej Sąd rejonowy wskazał, Że art. 448 k.c. nie określa, kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych i nie różnicuje jej w zależności od podmiotu odpowiedzialnego. Do roszczeń opartych na tej podstawie musi jednak znaleźć zastosowanie nadrzędna zasada konstytucyjnej odpowiedzialności władzy publicznej. Oznacza to, że jeżeli źródłem odpowiedzialności jest szkoda pozostająca w normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, to jest ona oparta na przesłance bezprawności. Utrzymanie jako. przesłanki tej odpowiedzialności także czynnika subiektywnego (winy) naruszałoby konstytucyjnie ukształtowaną zasadę odpowiedzialności państwa za działania w sferze iniperium (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 października 2011 r., IT CZP 25/11, Lex nr 960463). Reasumując, w ocenie Sądu I instancji odpowiedzialność Skarbu Państwa, oparta na podstawie art. 448 kc, 444 kc, 445 kc , oparta jest na przesłance bezprawności nie zaś na przesłanee winy. Zdaniem tego Sądu analiza zgormadzonego materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, że w pozwanym zakładzie doszło do zarażenia części więźniów salmonellą, przy czym etiologia tej epidemii wskazuje na zaniedbania Skarbu Państwa w zakresie dbałości o prawidłowe warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Jak wynika z zeznań świadka P. K. w Zakładzie Karnym w B. wdrożony jest system HCCAP który określa min. krytyczne punkty kontroli żywności: przyjęcie towaru, przechowywanie, obróbkę termiczną. Funkcjonariusze kontrolują produkty pod względem jakościowym, terminu ważności, monitorują temperaturę chłodni, dokonują pomiaru temperatury każdej partii żywności podczas obróbki termicznej. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Rejonowego, powód winien wykazać że to na skutek nieprawidłowej organizacji pracy doszło do naruszenia zasad prawidłowego postępowania przy sporządzeniu czy roznoszeniu posiłków, na przykład przez brak właściwego nadzoru nad higieną osadzonych zatrudnionych przy ww. czynnościach. Jak wskazał Sąd, powód, na okoliczność przyczyn masowego zatrucia w pozwanym zakładzie karnym, złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mikrobiologii i zakażeń. Biegła B. S. wskazała szereg okoliczności pozwalających stwierdzić, że w pozwanym zakładzie karnym nie przestrzegano zasad higieny. Na podstawie zaoferowanego przez pozwanego materiału dowodowego w postaci dokumentacji oraz zeznań świadków biegła stwierdziła, że brak było: procedury higienicznego mycia i dezynfekcji rąk, kart monitorowania temperatury w lodówkach, gdzie była przechowywana żywność, procedury postępowania ze sztućcami po posiłku, procedury dezynfekcji urządzeń i narzędzi używanych w kuchni. Ponadto osadzeni, w tym powód, który zatrudniony był przy wydawaniu posiłków, zarówno przed wystąpieniem epidemii jak i w jej trakcie przed dopuszczeniem do kontaktu z żywnością, nie przechodzili badań sanitarno- epidemiologicznych. Na podstawie badań laboratoryjnych, w tym na nosicielstwo salmonelli, powinny zaś zostać wydane orzeczenia lekarskie do celów sanitarno- epidemiologicznych. W książeczkach zdrowia pracowników powinny być wpisane wyniki badań m.in. na nosicielstwo Salmonella Shigella zaś przed przystąpieniem do pracy w kuchni pracownicy powinni być przeszkoleni przez lekarza lub pielęgniarkę z zakresu higieny produkcji. Pozwany nie złożył dowodów na okoliczność, że przeszkolenia takie miały miejsce a badania sanitarno- epidemiologicznych zostały przeprowadzone. Pozwany wnosił szeregi zastrzeżeń do opinii biegłej uzupełniając dokumentację w toku procesu. Biegła po uzupełnieniu dokumentów szczegółowo i kilkukrotnie odnosiła się do tych zastrzeżeń; w ocenie Sądu I instancji opinia biegłej jest logiczna i spójna. Następnie Sąd Rejonowy wskazał, że postanowienie o umorzeniu śledziwa w sprawie 1 Ds.1661/13 nie wiąże sądu w nin. sprawie, gdyż nie stanowi prawomocnego wyroku karnego skazującego za popełnienie przestępstwa (art.11 zd.1 kpc). Jest to dokument urzędowy, który stanowi jedynie dowód tego, że brak było podstaw do postawienia pracownikom pozwanego zarzutu popełnienia przestępstwa. Pozwany zaprzeczył okolicznościom zawartym w uzasadnianiu tego postanowienia dotyczącym istnienia przyczyn zachorowania powoda leżących po stronie zakładu karnego, zatem to na powodzie spoczywał ciężar wykazania faktów z których wywodzi skutki prawne (art.6 kc). Jak wskazał tenże Sąd bezsporne było, że powód został zarażony bakterią Salmonelli i w ocenie Sądu I instancji wykazał związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym zachowaniem pozwanego a szkodą powoda. Z kolei pozwany nie wykazał, podnoszonego na ostatnim etapie procesu twierdzenia, aby to powód przyczynił się do zachorowania z uwagi na nie zachowanie higieny na skutek własnych zaniedbań. Tenże Sąd wskazał również, że z opinii biegłej oraz zeznań powoda wynika --- STRONA 5 --- /_ wprost przeciwna, że to pozwany nie zapewnił mu środków ochrony w postaci rękawiczek jednorazowych jak i nie przeprowadził badań i szkolenia, a mimo tego dopuścił go do kontaktu z żywnością, poprzez powierzenie mu roznoszenia posiłków - współosadzonym. Okoliczność braku rękawiczek jednorazowych oraz niewystarczającej ilości środków higieny potwierdzili także świadek K. K. czy M. M., podobnie jak niewłaściwy sposób przechowywania i utrzymywana w czystości chochli i innych sztućców. - - Biegła B. S. stwierdziła, że braki w przestrzeganiu higieny sprzyjały zakażeniu żywności przez osoby pracujące w kuchni, W ocenie Sądu I instancji powód wykazał, że podczas pobytu w Zakładzie Kamym w B. doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, w postaci zdrowia w związku z zakażeniem salmonellą i że wynikało to z zaniechania zastosowania odpowiednich procedur, co wyczerpuje przesłankę odpowiedzialności pozwanego w postaci bezprawności. Powód wykazał także istnienie związku przyczynowego pomiędzy bezprawnym zachowaniem pozwanego a rozstrojem zdrowia oraz naruszeniem jego dobra osobistego w postaci zdrowia, co wynika wprost z opinii biegłych w sprawie. Jednocześnie pozwany nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które świadczyłyby o wyłączaniu tej odpowiedzialności. Pozwany w szczególności nie wykazał, że to zachowanie powoda przyczyniło się do zakażenia się przez niego salmonellą. Tenże Sąd uznał, że roszczenie powoda o zapłatę z tytułu zadośćuczynienia jest zasadne, ale jedynie w części. Sąd Rejonowy wskazał, że wziął pod uwagę rozmiar naruszenia dóbr osobistych powoda, czas trwania objawów chorobowych i ich zakres, cierpienia fizyczne, jakich doznał, ból i odczuwany przez niego dyskomfort związany z objawami, obawy o przebieg i skutki zakażenia. Następnie Sąd I instancji odwołał się do art.445 $1 kc w zw. z art.444 $1 kc, z których wynika, że warunkiem przyznania zadośćuczynienia jest wystąpienie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. W przypadku powoda, jak wynika z opinii biegłej J. O., doszło do przejściowego rozstroju zdrowia. Zdaniem Sądu Rejonowego, podstawowym kryterium decydującym o możliwości zasądzenia zadośćuczynienia winien być rozmiar i intensywność doznanej krzywdy (ocenianej według miar zobiektywizowanych), stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego i rodzaj naruszonego dobra, Kolejno Sąd Rejonowy wskazał, że jak wynika z zeznań samego powoda, w części w jakiej dotyczą opisu objawów chorobowych, stwierdzić należy, że choroba miała przebieg polegający na bólach brzucha i biegunce oraz osłabieniu. Biegła z zakresu chorób wewnętrznych J. O. stwierdziła, że powód nie doznał żadnego uszczerbku na zdrowiu w wyniku infekcji układu pokarmowego wywołanej pałeczkami Salmonella. Zrażenie w tym przypadku nie było groźne dla życia i nie pozostawiło następstw chorobowych. Przebieg zakażenia był Jekki- osadzony nie wymagał leczenia szpitalnego, nawadniania dożylnego ani leczenia powikłań, gdyż ich nie było. Leczenie lekiem doustnym i dietą wyeliminowało zakażenie. Powód doznał przejściowego rozstroju zdrowia w okresie występowania objawów, nie wystąpił u powoda trwały ani długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Następnie tenże Sąd wskazał, że w pozostałym zakresie biegła stwierdziła, że proces leczenia przebiegał prawidłowo. Co prawda zastosowanie w leczeniu chemioterapeutyku, na który patogen byłby wrażliwy (po wykonaniu posiewu i antybiogramu) mogłoby wpłynąć na skrócenie dolegliwości chorobowych i zmniejszenie ich natężenia jednak należy brać pod uwagę wytyczne ekspertów, Nie zalecają oni stosowania antybiotykoterapii w przypadku zatruć samoograniczających się. Ponadto powód zgłosił się do ambulatorium z objawami jako jeden z pierwszych i nie była wtedy znana etiologia zatrucia. W dalszej części Sąd I instancji zauważył, że powód przed zarażeniem salmonellą, co najmniej od 04.04.2013 r. miał dolegliwości nieżytu przewodu pokarmowego i przewlekłą chorobę wrzodową i z tego powodu pozostawał na diecie Jekkostrawnej. Jak stwierdziła biegła J. O. dolegliwości bólowe ze strony jamy brzusznej nie wynikały z przebytego ostrego incydentu żołądkowo- jelitowego o etiologii salmonellozowej lecz z przewlekłego nieżytu żołądka, który pojawił się dużo wcześniej i nie miał związku z późniejszym zakażeniem Salmonellą. Zauważyć należy, że u powoda nie wystąpiły wymioty ani gorączka. U powoda nie stwierdzono pochorobowego nosicielstwa salmonelli, co świadczy o wyleczeniu zakażenia bez powikłań i o braku uszczerbku na zdrowiu z tego powodu. Nie wystąpiło też zjawisko nosicielstwa pochorobowego bakterii Salmonella Enteritidis. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu Rejonowego powództwo o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za dalsze mogące wystąpić w przyszłości skutki zdarzenia podlegało oddaleniu jak bezzasadne. Zdaniem tego Sądu, odnośnie przeprowadzenia dowodu z opinii bieglej z zakresu chorób wewnętrznych J. O. sporządzonej na podstawie dokumentów w aktach sprawy podnieść należy, że mając na względzie, iż akta zawierały książeczkę zdrowia powoda oraz wyniki badań powoda w okresie zarażenia salmonellą oraz po przebyciu leczenia, materiał w oparciu, o który biegła wydała opinię był wystarczający. Sąd T instancji zauważył też, że powód nie wnosił, aby wydanie opinii poprzedzało badanie Jekarekie powoda i wskazał, że uznając zarzuty stron za bezpodstawne Zaś opinię i opinie uzupełniające biegłej za pełne, jasne i fachowe, oparł na nich swoje ustalenia faktyczne. Następnie Sąd wskazał, że zasądził kwotę 1000 zł tytułem zadośćuczynienia, ponieważ uznał, że odpowiada ona rozmiarowi krzywdy powoda, zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Sąd wyjaśnił, że o odsetkach orzekł na podstawie art. 481 kc od dnia następnego po dniu doręczenia --- STRONA 6 --- pozwanemu odpisu pozwu, albowiem powód nie wykazał, aby wcześniej wzywał pozwanego do zapłaty NN przypadku roszczenia o zadośćuczynienie termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania zatem zastosowanie znajdzie art. 455 kc. Oznacza to, Że roszczenie staje się wymagalne po wezwaniu dłużnika do spełnienia świadczenia. Sąd I instancji wskazał też, że o kosztach procesu orzekł po myśli art. 102 kpe, mając na uwadze, że powód nadal przebywa w zakładzie karnym (do lipca 2022 r.) i nie ma żadnych źródeł dochodu ani majątku, jest zaś zobowiązany do alimentów + w wysokości 500 zł na małoletnią córkę. Z tych samych względów Sąd nadal nie obciążył powoda kosztami sądowymi. Natomiast o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu powoda Sąd Rejonowy orzekł na podstawie $11 usŁ.I pkt 25 w zw. z $ 2 ust. 21 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Jak wskazał tenże Sąd, na koszty te złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki (6 x 120 zł), której zastosowanie było uzasadnione z uwagi na długotrwałość procesu i nakład pracy pełnomocnika. Od powyższego wyroku apelację wniósł zarówno powód jak i pozwany. Pozwany zaskarżył wyrok w części dotyczącej zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty (pkt 1) oraz co do części dotyczącej nieobciążania powoda kosztami procesu i kosztami sądowymi (pkt IV). Zaskarżonemu wyrokowi pozwany zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, ij. a) art.233$ 1 k.pe.w zw. zart. 278 $ I k.p. poprzez uznanie za wiarygodną i obiektywną opinię i opinie uzupełniające biegłej B. S. Q), która oparła swoją opinię na zeznaniach świadków, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych co do faktu przestrzegania przez pozwanego zasad postępowania i procedur w zakresie objętym powództwem, tj, związanych z higieną i żywnością, co poskutkowało uznaniem, że dobra osobiste powoda zostały naruszone, b) art.233$ I k.p.e. poprzez niewszechstronne rozważenie całości materiału dowodowego i danie wiary opinii opiniom uzupełniającym biegłej B. S. (2), co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych co do faktu naruszenia przez pozwanego dóbr osobistych powoda, co poskutkowało uznaniem, że dobra osobiste powoda zostały naruszone, c) art. 231 k.pe. poprzez uznanie, że pozwany nie przestrzegał zasad postępowania i procedur w zakresie objętym powództwem, tj. związanych z higieną i żywnością, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych co do faktu naruszenia przez pozwanego dóbr osobistych powoda, co poskutkowało uznaniem, że dobra osobiste powoda zostały naruszone, 2. naruszenie prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj: art. 445 $ I k.c, w zw. zart. 444 $ 1 k.e, poprzez uznanie, że powodowi należy się zadośćuczynienie tytułem naruszenia dóbr osobistych, podczas gdy powód doznał jedynie przejściowego rozstroju zdrowia, a dolegliwość objawów była związana z ogólnym stanem zdrowia powoda, który nic sposób uznać za naruszenie dóbr osobistych, co poskutkowało uznaniem, że pozwany powinien wypłacić powodowi zadośćuczynienie w kwocie 1.000 zł. Mając powyższe na uwadze pozwany wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa co do kwoty 1.000 zł, 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za obie instancje wraz ze zwrotem kosztów procesu oraz Zastępstwa procesowego według norm przepisanych. --- STRONA 7 --- /. zaskarżył wyrok w punkcie I, II, i V. Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucił: - - naruszenie art. 417 $ T k.c. w zw. zart. 444 $ T k.e. i art. 445 $ 1 k.e. polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że zasądzona kwota zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości 1000 zł jest kwotą odpowiednią, - naruszenie $ 11 ust. I pkt 25 w zw. z $ 2 ust. 2. i 3 rozporządzenia MS z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podczas gdy nie ma ono zastosowania w niniejszej sprawie w przeciwieństwie do 8 pkt 5 w zw. z $ 4 ust. 3 rozporządzenia MS z dnia 3.09.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Powód wniósł o: 1. : zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w części oddalającej powództwo co do 10.000 zł 2. zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda adwokata R. A. kosztów nieopłaconej pomoc prawnej wykonywanej z urzędu według norm przepisanych wraz z podatkiem VAT oświadczając, ze koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. 'W odpowiedzi na apelację powoda pozwany wniósł o: - . 1. Oddalenie apelacji powoda w całości, 2. Zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za obie instancje wraz ze zwrotem kosztów procesu oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Obie apelacje okazały się bezzasadne. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku doprowadziła do przekonania, że jest on prawidłowy, a podniesione w apelacjach zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela ustalenia Sądu I instancji, jak również przedstawioną w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną. Na wstępie należy wskazać, że apelację powoda w zakresie punktu I. i V. Sąd Okręgowy uznał za niedopuszczalną, albowiem powód nie posiadał interesu prawnego w zaskarżeniu tych postanowień. W punkcie I. Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 1.000 zł wraz z odsetkami, a zatem w tym zakresie wyrok był dla powoda korzystny, natomiast w punkcie V. Sąd Rejonowy przyznał pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego z urzędu, a więc w tym zakresie wyrok nie dotyczył powoda. W zakresie punktu V. wyrok mógłby natomiast zaskarżyć pełnomocnik powoda, ale we własnym imieniu, czego jednak nie uczynił. Obowiązek Skarbu Państwa pokrycia kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu ma charakter publicznoprawny i nie jest tożsamy z obowiązkiem pokrycia kosztów procesu, o którym mowa w art. 98 $ 1 k.p.c. W konsekwencji, postanowienie, którego przedmiotem jest obowiązek pokrycia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nie jest orzeczeniem w przedmiocie kosztów procesu (tak SN w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2007 r. w sprawie III CZ 61/07, „Biuletyn SN” 2008, nr 4,8. 12; w postanowieniu z dnia 17 listopada 2009 r, w sprawie III CZ 53/09, OSNC 2010/5/79). Nie podlega zatem zaskarżeniu przez samą stronę na podstawie art. 394 $ 1 pkt 6 k.p.c. lub w drodze apelacji wniesionej co do istoty sprawy. W judykaturze zgodnie przyjmuje się, że na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zażalenie przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd (tak SN w uchwale z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie III CZP 36/09, OSNC 2010/2/24;w uchwale z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie III CZP/2/12, OSNC 20125/10/115). --- STRONA 8 --- Z tych względów; na podstawie art. 373 $ I k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił apelację powoda co do punktu I. i V. wyroku Sądu I instancji. Sąd Okręgowy nie podzielił zawartego w apelacji powoda zarzutu naruszenia art. 417 $ | k.c. w zw. Z art. 444 $ I k.c i art. 445 $ I k.e. polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że zasądzona kwota zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości 1000 zł + jestkwotą odpowiednią. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, choroba powoda miała łagodny przebieg, polegający na bólach brzucha i biegunce oraz osłabieniu. Nadto na skutek choroby powód nie doznał żadnego trwałego uszczerbku na zdrowiu, został wyleczony bez powikłań. Zaaplikowane leczenie lekiem doustnym i dieta wyeliminowały zakażenie, które nie wymagało dalszej medycznej ingerencji. Zdaniem Sądu Okręgowego, rozmiar doznanych cierpień na skutek zakażenia powodującego przejściowy stan chorobowy o lekkim przebiegu, uzasadniał przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 1.000 zł. Nadto słusznie Sąd Rejonowy zważył, że powód cierpiał na dolegliwości ze strony układu pokarmowego jeszcze przed zakażeniem, które były spowodowane nieżytem żołądka, a zatem była to odrębna dolegliwość, która pozostawała bez związku z zakażeniem salmonellą. Skarżący odwoływał się do szeregu ograniczeń jakich doznał i nałożonych na niego w związku z zakażeniem obowiązków, tj.: wstrzymanie spacerów, widzeń, rozmów telefonicznych, zajęć kulturalno — oświatowych, zakaz opuszczania celi, przyjmowanie środków farmakologicznych, poddawanie się badaniom diagnostycznym i obowiązkowemu żywieniu dietetycznemu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że zarówno ograniczenia jak i nałożone na powoda obowiązki miały przejściowy i krótkotrwały charakter. Zdaniem Sądu Okręgowego ustalone przez Sąd I instancji zadośćuczynienie obejmuje rekompensatę za dyskomfort jakiego doznał powód w związku z powyższymi ograniczeniami i obowiązkami. Tak ustalone zadośćuczynienie, wbrew stanowisku skarżącego, nie deprecjonuje dobra osobistego jakim jest zdrowie, albowiem jest ono wprost proporcjonalne do zakresu naruszenia chronionego prawem dobra i stopnia związanych z tym naruszeniem negatywnych odczuć powoda, zarówno fizycznych jak i psychicznych. Nie każde bowiem zakażenie wywołuje stan chorobowy, który skutkuje koniecznością rekompensaty negatywnych odczuć znacznych rozmiarów. Każdorazowo należy zatem brać pod uwagę przebieg wywołanej zakażeniem choroby, długotrwałość stanu chorobowego, zakres ingerencji medycznej w organizm chorego jaka była konieczna dla umożliwienia powrotu do zdrowia, jak również ewentualne trwałe, wywołane chorobą zmiany w organizmie. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w warunkach starannego rozważenia wszystkich wyżej wymienionych okoliczności, co znajduje odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu. Okoliczność, że skarżący nie podziela ustalenia przez Sąd I instancji adekwatnego zadośćuczynienia na poziomie 1.000 zł nie uzasadnia słuszności zarzutu naruszenia art. 417 $ 1 k.c. w zw. zart. 444 $ | k.c. i art. 445 $ I k.c. i jest wyłącznie wynikiem subiektywnego odczucia powoda. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w sprawach dotyczących rekompensaty z tytułu naruszenia dóbr osobistych Sąd zobligowany jest ustalać stopień naruszenia i zakres krzywdy w oparciu o przesłanki obiektywne, tj. zobowiązany jest do ich badania w odniesieniu do przeciętnego wzorca. W związku z tym, że apelacja co do punktu V. została odrzucona jako niedopuszczalna, Sąd Okręgowy nie odniesie się do zarzutu naruszenia przepisów rozporządzeń odnoszących się do wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda w zakresie punktu II wyroku Sądu I instancji. Sąd Okręgowy nie podziela również zarzutów sformułowanych w apelacji pozwanego. Sporządzona przez biegłą B. S. (2) opinia została wydana w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, co nie wskazuje, wbrew stanowisku pozwanego, na naruszenie art. 233 $ | k.pc., tym bardziej, że ostatecznie Sąd I instancji dał wiarę tym zeznaniom, a Sąd Okręgowy stanowisko to podziela. Nie dopatrzył się również Sąd I instancji powodów, dla których miałby nie dać wiary sporządzonej przez biegłą opinii. Skarżący nie podał żadnych obiektywnych przesłanek przemawiających za odmową wiarygodności sporządzonej w sprawie opinii i opinii ją uzupełniających. Nie przemawiają za tym podniesione przez biegłą kierunki wyrokowania, bowiem Sąd kierował się własną oceną, zaś opinia posłużyła jedynie jako źródło wiadomości specjalnych, którymi Sąd nie dysponuje. Ponadto oparcie się wyłącznie na opinii biegłej J. O. (2), jak by sobie tego życzyła strona pozwana, byłoby nie wystarczające. Z racji swojej specjalności, biegła J. O. (2) nie posiadała bowiem wiedzy umożliwiającej udzielenie odpowiedzi na wszystkie zakreślone przez Sąd w postanowieniu dowodowym tezy. Potrzebna była opinia biegłego o specjalności mikrobiologia i zakażenia, którą to specjalność posiada biegła B. S. (2). Tym samym sformułowany w apelacji zarzut naruszenia art. 233 $ 1 k.p.c. należy uznać za bezzasadny. Nie udało się wreszcie pozwanemu skutecznie zaprzeczyć postawionej w opinii biegłej B. S. (2) tezie o nie przestrzeganiu przez pozwanego zasad postępowania i procedur w zakresie higieny. Biegła wymieniła w swej opinii konkretne naruszenia, a pozwany nie przedstawił dowodu przeciwnego, z którego wynikałoby, że stwierdzonych naruszeń w rzeczywistości nie --- STRONA 9 --- /. Sam fakt zaprzeczenia stawianym zarzutom nie stanowi o prawdziwości twierdzeń, że do uchybień nie doszło, tym bardziej gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób spójny wskazuje na fakt występowania uchybień. Z tych też względów . Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia art. 231 k.p.c. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 445 $ I k.c. w zw. z art. 444 $ 1 k.c. należy wskazać, że wbrew stanowisku pozwanego, okoliczność, że doznany przez powoda rozstrój zdrowia miał jedynie «przejściowy charakter nie oznacza, że powodowi nie należy się żadne zadośćuczynienie. W ocenie Sądu Okręgowego w ustalonym stanie faktycznym, w świetle rozważonych przez Sąd I instancji przepisów prawa, zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych jest należne. Natomiast fakt, że dolegliwości powoda były przejściowe i nie miały ciężkiego przebiegu zostały uwzględnione przy ustaleniu wysokości zadośćuczynienia. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że etiologia stwierdzonej epidemii wskazuje na zaniedbania Skarbu Państwa w zakresie dbałości o prawidłowe warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Pozwany dopuścił się zatem określonych naruszeń, które stanowiły podłoże dla rozwoju epidemii, tj. brak było: procedury higienicznego mycia i dezynfekcji rąk, kart monitorowania temperatury w lodówkach, gdzie była przechowywana żywność, procedury postępowania ze sztućcami po posiłku, procedury dezynfekcji urządzeń i narzędzi używanych w kuchni. Ponadto osadzeni, w tym powód, który zatrudniony byłprzy wydawaniu posiłków, zarówno przed wystąpieniem epidemii jak i w jej trakcie przed dopuszczeniem do kontaktu z żywnością, nie przechodzili badań sanitarno- epidemiologicznych. Na podstawie badań Jaboratoryjnych, w tym na nosicielstwo salmonelli, powinny zaś zostać wydane orzeczenia lekarskie do celów sanitarno-cpidemiologicznych. W książeczkach zdrowia pracowników powinny być wpisane wyniki badań m.in. na nosicielstwo Salmonella Shigella zaś przed przystąpieniem do pracy w kuchni pracownicy powinni być przeszkoleni przez lekarza lub pielęgniarkę z zakresu higieny produkcji. Pozwany nie przedstawił żadnych dowodów na to, że powyższe zarzuty były nieuzasadnione. Nadto w ocenie Sądu Okręgowego słusznie Sąd i instancji nie obciążył powoda kosztami procesu, albowiem powód nie posiada majątku, nie zarobkuje i do lipca 2022 r. będzie przebywał w zakładzie karnym, ma natomiast na utrzymaniu córkę i obciąża go obowiązek alimentacyjny w wysokości po 500 zł. Sama trudna sytuacja majątkowa nie zawsze uzasadnia zastosowanie art. 102 k.pe., jednak w powiązaniu z odbywaniem kary w zakładzie karnym, gdzie w warunkach izolacji powód ma znacznie ograniczone możliwości wpłynięcia na swoją sytuację materialną, w ocenie Sądu Okręgowego stanowi wyjątkowe okoliczności, przemawiające za zastosowaniem dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. Trzeba bowiem brać pod uwagę aktualną, rzeczywistą sytuację powoda, nie zaś jak by tego sobie życzyła strona pozwana, nie wykluczoną zmianę sytuacji osoby osadzonej i uzyskanie środków, które umożliwiają zwrot kosztów procesu należnych stronie wygrywającej proces. Wobec powyższego, na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Na podstawie art. 102 k.p.e. w zw. z art. 391 $ 1 k.p.c. Sąd postanowił nie obciążać powoda na rzecz pozwanego kosztami procesu za instancję odwoławczą, bowiem w ocenie Sądu Okręgowego nadal pozostają aktualne okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu na etapie rozpoznawania sprawy przez Sąd I instancji. Nadto na podstawie art. 98 $ 11 $ 3 k.p.c. w zw. z art. 391 $ I k.p.c. w zw. z $ 8 pkt i pkt 4 w zw. z $ I6 ust. I pkt I rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłacone pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 18) Sąd przyznał pełnomocnikowi powoda z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 900 zł powiększoną o podatek od towarów i usług (postanowienie o sprostowaniu z dnia 24 lutego 2022r. k. 806) Aneta Dawidziuk