Wyrok IX C 2132/17 1. oddala apelację

--- STRONA 1 --- WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2018 roku Sąd Okręgowy w Opolu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Adam Cąkała Sędziowie: SSO Lucyna Baran (spr.) SSO Alicja Szwast Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Pazdan po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 roku w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa A. P. przeciwko J. Ż. , M. Ż. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 6 marca 2018 roku sygn. akt IX C 2132/17 1. oddala apelację, 2. odstępuje od obciążenia powoda zwrotem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym na rzecz pozwanych. Na oryginale właściwe podpisy UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Opolu oddalił powództwo (pkt I); zasądzając od powoda A. P. na rzecz pozwanych J. Ż. i M. Ż. solidarnie kwotę 304 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 270 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (pkt II). W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano w szczególności, iż ustalenia faktyczne w sprawie, prowadzące do oddalenia powództwa, zostały przez Sąd Rejonowy poczynione na podstawie dokumentów urzędowych zawartych w aktach sprawy --- STRONA 2 --- karnej Sądu Rejonowego w Opolu Wydziału Karnego Sekcji Wykroczeń, zarejestrowanej pod sygn. akt II W 2286/16. Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne nadto w oparciu o wyjaśnienia stron procesu, tj. powoda A. P. i pozwanych M. i J. Ż.. Część okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie miała charakter bezsporny. Dotyczyło to faktu złożenia zawiadomienia w dniu 15 października 2016 r. przez J. i M. Ż. na Policję, odnośnie zachowania A. P., które w późniejszym czasie było przedmiotem rozpoznania przez Sąd Karny Sekcję Wykroczeń. Bezsporne pozostawało, że zastępca Komendanta Policji w dniu 28 grudnia 2016 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Opolu II Wydziału Karnego Sekcji do Spraw Wykroczeń z wnioskiem o ukaranie obwinionego A. P., oskarżając go o to, że w okresie od stycznia 2016 r. do 14 października 2016 r. w O. przy ul. (...) złośliwie niepokoił M. Ż. i J. Ż. w ten sposób, że wielokrotnie wykonywał na należący do M. Ż. numer telefonu połączenia telefoniczne w celu dokuczenia jej, tj. o wykroczenie z art. 107 k.w. W dalszej kolejności okolicznością bezsporną pozostawało to, że A. P. w istocie wykonywał telefony do J. i M. Ż., co wynikało z akt sprawy wykroczeniowej, jak i z zeznań samego powoda w postępowaniu przed Sądem I instancji. Nadto bezsporne pozostawało, że w wyniku postępowania wykroczeniowego A. P. został uniewinniony, bowiem Sąd karny uznał, że połączenia przez niego wykonywane nie przyjmowały postaci głuchych telefonów, jak i nie ustalono godzin wykonywania połączeń. Sąd karny nie dysponując bilingami połączeń wychodzących dla telefonu A. P. za wiarygodne przyjął, iż dzwonił on w celu uspokojenia J. i M. Ż.. Ostatecznie bezsporne pozostawało także, że J. i M. Ż. w sprawie karnej nie występowali w charakterze oskarżycieli posiłkowych, a w charakterze świadków, pokrzywdzonych. Przedmiotem rozważań Sądu I instancji, jako sporne, były natomiast okoliczności dotyczące spełnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanych. W ocenie Sądu Rejonowego powód nie udowodnił swoich roszczeń procesowych, a w szczególności, że doznał szkody w postaci napięcia nerwowego oraz poważnego stresu, gdyż miał być szkalowany publicznie przez pozwanych, którzy rażąco naruszyliby art. 212 k.k. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy Sąd Rejonowy stwierdził, że pozwani składając na Policję zawiadomienie o wykonywaniu do nich niechcianych telefonów przez A. P., realizowali jedynie swoje uprawnienie wynikające z art. 107 k.w. Sąd Rejonowy zauważył, iż powód A. P. nie wykazał, aby pozwani naruszyli art. 212 k.k., nie przedłożył na dowód tego chociażby orzeczenia Sądu karnego stwierdzającego ich winę, a z przedstawionego w mniejszej sprawie materiału również trudno wywieść, iż pozwani mieliby naruszyć rzeczony przepis. W postępowaniu wykroczeniowym o sygn. akt II W 2286/16, występowali oni jedynie w charakterze pokrzywdzonych i świadków, korzystając przy tym ze swego uprawnienia, z uwagi na to, że złożyli zawiadomienie odnośnie faktu, który przyznał sam A. P., tj. dzwonienia na ich numery telefonów, głównie na numer M. Ż.. W złożeniu przez nich takiego zawiadomienia trudno dopatrywać się uporczywości, nie nadużywali swoich uprawnień, nie zgłosili tego faktu złośliwie, bezpodstawnie. W ocenie Sądu Rejonowego nie można pozwanym czynić zarzutu z tego, że czynnie korzystali ze swego prawa złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia wykroczenia na Policję. Przesłanki odpowiedzialności pozwanych uregulowane w art. 415 k.c. nie zostały spełnione w niniejszym przypadku. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dał bowiem żadnych podstaw do poczynienia ustaleń wskazujących na istnienie związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanych a szkodą powoda. Powód nie zaofiarował w postępowaniu przed Sądem Rejonowym żadnego dowodu koniecznego do ustalenia odpowiedzialności pozwanych z tytułu przedmiotowej szkody. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy powództwo oddalił. Orzeczenie o kosztach uzasadnił treścią art. 98 k.p.c. Apelację od tego wyroku złożył powód, zaskarżając go w całości, zarzucając mu: l/ brak pisma przewodniego do w/w wyroku wraz z pouczeniem o możliwości i sposobie odwoławczym; 2/ celowe pominięcie istotnych faktów i okoliczności wynikających z uzasadnienia Wyroku Sądu Rejonowego w Opolu-Wydziału II Karnego Sekcji d/s Wykroczeń z dnia 5 sierpnia 2017r. sygn. II W 2286/16; 3/ przyjęcie błędnych wniosków i ustaleń jakoby pozwani nie przyczynili się do spowodowania oskarżenia przed Policją, a tym samym zainicjowania postępowania karnego i spowodowanie przez okres dwóch lat rażącego naruszenia dóbr osobistych powoda przed instytucjami i organami państwowymi. --- STRONA 3 --- Mając powyższe na uwadze wniósł o : 4/ uchylenie w całości w/w wyroku i zasądzenie dochodzonego roszczenia od pozwanych oraz obciążenie ich wszelkimi kosztami procesowymi; 5/ dopuszczenie do rozprawy istotnych okoliczności i faktów wynikających z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Opolu sygn. II W 2286/16. W odpowiedzi na apelację, pozwani wnieśli o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Po rozważeniu zarzutów apelacji oraz po przeprowadzeniu analizy dowodów zaoferowanych w niniejszej sprawie, Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania odpowiadającego prawu rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, a tym samym nie było podstaw zarówno do jego zmiany, jak i do jego uchylenia, zwłaszcza, gdy istota sprawy została rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Okręgowy mianowicie w pełni akceptuje i przyjmuje za własne na podstawie art. 382 k.p.c., zarówno prawidłowe ustalenia Sądu Rejonowego, które legły u podstaw skonstruowanego stanu faktycznego, a które w pełni korespondują ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym, jak również wyciągnięte na podstawie tych ustaleń wnioski oraz zapatrywania prawne tegoż Sądu, co powoduje, że bezprzedmiotowe jest czynienie obszernych powtórzeń w tym zakresie oraz zbędne jest przeprowadzanie uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd I instancji stwierdził, że podstawę prawną roszczenia opartego na tak określonej podstawie faktycznej stanowiły przepisy o odpowiedzialności deliktowej, tj. art. 415 k.c. Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Dla przypisania danemu podmiotowi odpowiedzialności deliktowej na podstawie przytoczonego przepisu konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: - powstanie szkody rozumianej jako uszczerbek w dobrach prawnie chronionych o charakterze majątkowym, a w przypadkach określonych w ustawie - także o charakterze niemajątkowym, - wyrządzenie szkody czynem niedozwolonym, polegającym na bezprawnym i zawinionym zachowaniu sprawcy szkody, - istnienie związku przyczynowego pomiędzy czynem niedozwolonym a powstaniem szkody. Przesłanką wymaganą do przyjęcia odpowiedzialności deliktowej poza wystąpieniem zdarzenia jest zaistnienie szkody powstałej w jej wyniku. Przez szkodę rozumie się nie tylko szkodę majątkową ale także i szkodę niematerialną. Szkody majątkowej nie można utożsamiać ze szkodą na mieniu. Postacią bowiem szkody majątkowej jest także tzw. szkoda na osobie. Polega ona na takim naruszeniu dóbr osobistych określonej osoby w następstwie którego dochodzi obok lub wespół z wyrządzeniem krzywdy w sposób pośredni do negatywnych następstw w majątku tej osoby. W sprawie istotnym jest, że ciężar wykazania powyższych przesłanek, w tym także winy spoczywał na powodzie, na podstawie art. 6 k.c. zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powołany przepis traktuje o ciężarze dowodu w sensie materialnoprawnym i wskazuje, kogo obciążają skutki niewypełnienia obowiązku udowodnienia istnienia prawa. Aktywność Sądu w zakresie postępowania dowodowego ogranicza się w zasadzie do przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez strony, gdyż ciężar wskazania niezbędnych dowodów na okoliczności istotne w sprawie spoczywa przede wszystkim na stronach procesowych. Wbrew zarzutom zawartych w apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia od pozwanych na rzecz powoda. Powód wywodził bowiem w toku postępowania, iż na skutek bezpodstawnego wniesienia przeciwko niemu doniesienia na Policji i przyczynienia się do wszczęcia postepowania karnego, doprowadzono powoda do napięcia nerwowego --- STRONA 4 --- oraz poważnego stresu; z tego tytułu żądał zadośćuczynienia odpowiadającej wysokości opłaty, którą musiałby ponieść angażując adwokata w sprawie wykroczeniowej. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że powód nie udowodnił swoich roszczeń, a mianowicie, że doznał szkody w postaci napięcia nerwowego, poważnego stresu w kwocie dochodzonej w niniejszym postępowaniu. Sąd prowadzący postępowanie w sprawie o wykroczenie wyrokiem w dniu 5 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II W 2286/16 uniewinnił powoda od zarzucanego mu czynu, aczkolwiek w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyraźnie wskazał, że takie telefony były wykonywane, a w związku z niedysponowaniem bilingami, wszelkie wątpliwości zgodnie z przepisami prawa należało rozstrzygnąć na korzyść obwinionego w tamtej sprawie. Jednakże uniewinnienie powoda, nie jest wystarczającą przesłanką, do przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki z art. 415 k.c. do zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz powoda w związku ze złożeniem takiego zawiadomienia. Powód nie zaoferował w postępowaniu przed Sądem I instancji żadnych dowodów niezbędnych dla ustalenia odpowiedzialności pozwanych z tytułu deliktu, a mianowicie nie wskazał żadnych dowodów na okoliczność zawinienia pozwanych w jakiejkolwiek postaci; nie wykazał też wysokości szkody. Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że pozwani, składając zawiadomienie o wykonywaniu przez powoda niechcianych telefonów realizowali swoje uprawnienia z art. 107 k.w. W ocenie Sądu Okręgowego materiał zgromadzony w niniejszej sprawie nie daje podstaw do tego, żeby przyjąć, że pozwani działali celowo, ze złą wolą, składając zawiadomienie o wykroczeniu złożone w dniu 15 października 2016 r., bowiem w toku niniejszego postępowania oraz postępowania wykroczeniowego powód przyznał, że wykonywał takie telefony. Strony różniły się swoich zeznaniach w zakresie częstotliwości i rodzaju wykonywanych telefonów. Powód twierdził, że wykonywał telefony nie w celu złośliwego niepokojenia pozwanych, ale ze względu na zakłócanie ciszy nocnej. Zgodnie z ciężarem dowodu wynikającym z art. 6 k.c. powód nie udowodnił, że pozwani ponoszą winę za skierowanie sprawy do Sądu Rejonowego. Brak było przyczynienia się przez pozwanych do prowadzonego przez Sąd Rejonowy postępowania wykroczeniowego. Powodowi umyka konsekwentnie fakt, że pozwani nie zainicjowali postępowania karnego i występowali w nim w charakterze świadków. Powód powołując się na rzekomo celowe pominięcie przez Sąd I instancji istotnych faktów i okoliczności zawartych w uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowego w Opolu Wydziału II Karnego Sekcji ds. Wykroczeń z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. II W 2286/16 nie wskazuje jakie konkretnie okoliczności i fakty zostały pominięte. Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do uznania, iż pozwani ponoszą odpowiedzialność za szkodę jakiej doznał powód. Jak wskazano powyżej przesłankami odpowiedzialności za szkodę jest powstanie szkody, zdarzenie z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą danego podmiotu oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą, a powstałym zdarzeniem. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje na brak adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem, a szkodą. Ponadto powód nie wykazał wysokości szkody. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną w całości na podstawie art. 385 k.p.c. orzekając jak w sentencji. Na mocy art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego należnymi pozwanym jako stronie wygrywającej sprawę, uznając że zaistniały podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 102 k.p.c. Zakwalifikowanie konkretnego przypadku jako „szczególnie uzasadnionego” w rozumieniu art. 102 k.p.c. wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, łączących się z charakterem żądania poddanego pod osąd, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego. Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi, a ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności. Podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. mogą stanowić jedynie obiektywne lub racjonalnie zobiektywizowane okoliczności sprawy, w szczególności jeśli wskazują na usprawiedliwione przekonanie strony o przysługującym jej roszczeniu lub słuszności zarzutów. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie powód mógł posiadać subiektywne poczucie, iż jego roszczenie jest zasadne, ponadto bezspornie w postępowaniu o wykroczenie został uniewinniony.