Wyrok IX C 1568/16 bez

--- STRONA 1 --- | NY ECzEŃ UPT3A00a MB KOCU | "BADANIA | Reied boj Sygn. akt: IX C 1568/16 bez:2CODĄ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w Opolu IX Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Izabela Stasikiewicz sss sądowy SYNA Klien po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r, w Opolu sprawy z powództwa A. T. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w O. o zapłatę l. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w O. na rzecz powoda A. T. kwotę 4 000 zł (cztery tysiące złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 sierpnia 2016r. do dnia zapłaty I. : w pozostałym zakresie powództwo oddala ll. znosi koszty postępowania między stronami, a w części nieuiszczonej kosztami obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt IX C 1568/16 Powód A. T. pozwem z dnia 5 sierpnia 2016 r. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego Skarbu Państwa — Aresztu Śledczego w O. kwoty 50 000 zł tytułem zadośćuczynienia, wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż dnia 18 listopada 2014 r. przetransportowano go do Aresztu Śledczego w O., a w dniach 3 — 9 grudnia 2014 r. został skierowany na badania psychologiczne i psychiatryczne w celu ustalenia konieczności stosowania wobec niego oddziaływań w warunkach oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo, Badania te zgodnie z twierdzeniami powoda podjęto wbrew jego woli, a Dyrektor śledczy naruszając dyspozycję art. 83 $ 1 kodeksu karnego, wykonawczego i $ 2 ust. | rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie zasad organizacji i warunków przeprowadzania badań psychologicznych i psychiatrycznych w | ośrodkach diagnostycznych (Dz, U. 2000, poz. 29, nr 239, ze zm.) nie wystąpił do sędziego penitencjarnego z pisemnym wnioskiem | o zarządzenie przeprowadzenia wyżej wskazanych badań, Po przeprowadzeniu badań powoda skierowano do Zakładu Karnego w | | | | | | | --- STRONA 2 --- I., gdzie przebywał na oddziale terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo. Stan psychiczny powoda w tym ośrodku określono jako stabilny. W lutym 2015 r. powód został skierowany ponownie do oddziału ogólnego W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w I. przebywał z osobami z zaburzonym tokiem myślenia, a także cierpiącymi na omamy i urojenia, niestabilnymi uczuciowo, przejawiającymi zaburzenia pamięci, a także był poddawany wbrew swojej woli oddziaływaniom terapeutycznym. Powód ocenia swój pobyt na tym oddziale jako najgorszy okres w swoim życiu. Powód złożył skargę dotyczącą przeprowadzenia wobec niego badań psychologicznych i psychiatrycznych w Ośrodku Diagnostycznym w Areszcie Śledczym w O., a Rzecznik Praw Obywatelskich uznał ją za uzasadnioną, wskazując w swym piśmie z dnia 21 kwietnia 2016 r, iż „przeprowadzenie badań psychologicznych i psychiatrycznych wobec powoda bez jego zgody i bez zarządzenia sędziego penitencjarnego stanowi o naruszeniu wolności osobistej i prawa do ochrony życia prywatnego, praw i wolności chronionych przez Konstytucję i art. 4 $ 2 k.k.w., będąc działaniem niezgodnym z art. 83 $ 1 k-k.w. "Poli skazał nadto, iż w takcie pobytu w Areszcie Śledczym w O. powodowi nie zapewniono warunków intymności podczas "wykonywania w celi mieszkalnej czynności związanych z utrzymaniem higieny osobistej. W celi, w której powód przebywał jako skazany jedyna umywalka znajdowała się poza wydzieloną pełną, trwałą zabudową kącika sanitarnego, przez co powód w opinii swojej oraz Rzecznika Praw Obywatelskich nie miał zapewnionych warunków intymności podczas czynności związanych z utrzymaniem higieny osobistej. Skargę powoda uznano za uzasadnioną, ponieważ umywalka jest powszechnie zaliczana do niezbędnych urządzeń sanitarnych, a zatem stosownie do treści $ 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 września 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno — porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. 2003, poz. 152, nr 1493) powinna być usytuowana w sposób zapewniający jej nieskrępowane lżyciejj” W ocenie powoda warunki pobytu w Areszcie Śledczym zapewnione mu przez pozwanego naruszyły dobra osobiste powoda, o których mowa w art. 23 k.c., a także prawo do ochrony życia prywatnego uregulowane w art. 47 Konstytucji.,art. 3 i 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 grudnia 1950 r. (Dz.U. 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.) oraz art. 4k.k-w., nakazujący humanitarne traktowanie osób pozbawionych wolności i zakazujący traktowanie ich w sposób nieludzki i poniżający. Powód powołując się na brzmienie art: 417- 9 k:o'oraz art: 77-ust. Konstytucji podniósł, iż pozwany wykonywał władzę publiczną w sposób niezgodny z prawem, co wywołało u powoda krzywdę; w związku z czym na podstawie art. 448 k.c. powód domaga się zapłaty zadośćuczynienia. Powód wezwał pozwanego do dobrowolnej zapłaty zadośćuczynienia pismem z dnia 8 lipca 2016 r, jednak pozwany pismem z dnia 15 lipca 2016 r. poinformował powoda, iż nie znajduje podstaw do uznania tego roszczenia, odmawiając zapłaty zadośćuczynienia. "Pozwany w odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 21 października 2016 r. domagał się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma pozwany zaprzeczył zarzutom pozwu wskazując, iż powód miał zapewnione właściwe, praworządne i humanitarne warunki pobytu w Areszcie Śledczym w O. w okresie od 18 listopada do 16 grudnia 2014 r., a nadto warunki te odpowiadały przepisom prawa. Dalej, pozwany wskazał, iż powód w dniu 8 października 2014 r. został skierowany przez Dyrektora Zakładu Karnego Nr 1 w S. na badania w ośrodku diagnostycznym. Został on skierowany na te badania na pisemny i uzasadniony wniosek psychologa, za pisemną zgodą powoda. Powoda skierowano na badania, ponieważ zachodziło co do niego podejrzenie konieczności stosowania oddziaływań w warunkach oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo, w trybie $ 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. 2013, poz. 1067): Powód wyrażając pisemną zgodę na badania w ośrodku diagnostycznym zgodnie z twierdzeniami pozwanego nie składał do Dyrektora Aresztu Śledczego w O. pisemnego oświadczenia o wycofaniu zgody na te badania, wskutek czego w ocenie pozwanego nie zaistniały przesłanki do wystąpienia do sędziego penitencjarnego o zarządzenie takich badań. Dalej, pozwany podniósł, iż badania psychologiczne w óśrodku trwały od 3 do 9 grudnia 2014 r, zaś w ich trakcie powód odmawiał współpracy, jednocześnie nie cofając pisemnej zgody na przeprowadzenie badań. Pozwany wskazał, iż badania wykazały, --- STRONA 3 --- /_ wymagał specjalistycznych oddziaływań w oddziale terapeutycznym, zaś badania podjęto celem przygotowania powoda do prawidłowego funkcjonowania w przyszłym życiu. Pozwany zauważył, iż cela dwuosobowa nr 142 w oddziale IV, w której powód był osadzony posiadała wygrodzony trwałą zabudową i drzwiami kącik sanitarny, gwarantujący osadzonym poszanowanie intymności w czasie załatwiania potrzeb fizjologicznych. Na zewnątrz kącika znajdowała się umywalka przymocowana do ściany z ciepłą i zimną wodą, umożliwiająca wykonywanie niektórych, bieżących potrzeb higienicznych. Ponadto, powód dwa razy w tygodni korzystał z ciepłej kąpieli, w warunkach zapewniających swobodę i intymność. Pozwany podniósł, iż zabudowa węzła sanitarnego w celach była wykonywana w latach 2005 — 2007, a dokonywano jej w taki sposób, by zagwarantować osadzonym przysługującą im normatywną powierzchnię mieszkalną. Ponieważ obiekt pozwanego jest obiektem zabytkowym, podlegającym ochronie konserwatorskiej, dokonywanie jego modernizacji jest wysoce utrudnione, a nawet niemożliwe, Pozwany stwierdził nadto, iż wymagania techniczne dla pawilonów zakwaterowania osadzonych są określone w wytycznych nr 3/2011 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 4 października 2011 r. Na podstawie $ 3 ust. 7 pkt 2 lit. g umywalki mogą być umieszczone w celi w węźle sanitarnym lub poza nim. Pozwany podkreślił, iż wymogi wynikające z tych wytycznych dotyczą obiektów nowo budowanych, adaptowanych i przebudowywanych, a jednostka, w której powód był osadzony nie jest tego typu obiektem. Reasumując, pozwany stwierdził, iż zarzuty wynikające ze skarg powoda nie potwierdziły naruszenia jego prawa do intymności w trakcie osadzenia, a pozwany nie dopuścił się względem powoda bezprawnych działań lub zaniechań, które mogłyby wywołać u powoda szkodę lub krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w S, powód został poinformowany przez psychologa więziennego, iż odbycie badań diagnostycznych w Ośrodku znajdującym się w Areszcie Śledczym w O: może umożliwić mu uzyskanie przedterminowego zwolnienia -z. odbywania. kary pozbawienia wolności. Badania miały: 'vykazać, jakie oddziaływania. byłyby właściwe. celem przygotowania powoda do właściwego funkcjonowania społecznego po zakończeniu odbywania kary, A. T., będąc osadzonym od dnia 18 listopada 2014 r. w Areszcie Śledczym w O. został na podstawie wniosku Dyrektora Zakładu Karnego, wydanego po wyrażeniu przez powoda pisemnej zgody skierowany na badania w Ośrodku Diagnostycznym Aresztu, które rozpoczęły się z dniem 3 grudnia 2014 r. Zgoda powoda na piśmie została wyrażona w październiku 2014r. Po umieszczeniu powoda w Areszcie Śledczym doznał on negatywnych odczuć psychicznych, które wynikały z przebywania wspólnie z osobami cierpiącymi na zaburzenia psychiczne. Powód nie był w stanie nawiązać z nimi kontaktu. Nie chciał brać udziału w tych badaniach i informował ustnie pracowników Aresztu Śledczego, że cofa swoją zgodę na uczestnictwo w badaniach diagnostycznych, domagając się umieszczenia go z powrotem w celi aresztu i przewiezienia do Zakładu Karnego w S.. Oczekiwał również częstych rozmów z psychologiem. Jego żądanie nie zostało spełnione. Zgodnie z praktyką stosowaną w Ośrodku Diagnostycznym zaprzestanie dalszego udziału w badaniach jest możliwe na pisemny wniosek osoby uczestniczącej w badaniach. W grudniu 2014 r. powód trafił na Szpitalny Oddział Ratunkowy z uwagi na samouszkodzenie ciała polegające na połknięciu ciała obcego. Opiekę nad powodem sprawował lekarz psychiatra S. Ł. (1). Powód w trakcie wywiadu lekarskiego informował S, Ł. (1), iż dokonał samouszkodzenia w związku z negatywnymi działaniami podejmowanymi wobec niego w Ośrodku Diagnostycznym. Ponieważ S. Ł. (2) nie był w stanie zweryfikować, czy twierdzenia powoda są prawdziwe i uzasadnione, czy też wynikają z urojeń psychicznych, zalecił skierowanie powoda na obserwacje psychiatryczne w Oddziale Psychiatrycznym Aresztu. S. Ł. (1) zalecił również pisemnie psychiatrze więziennemu, który miał konsultować powoda w dniu następnym, aby rozważył on w trakcie badania powoda skierowanie go na badania psychiatryczne. Po przeprowadzeniu badań powoda skierowano do Zakładu Karnego w I., gdzie przebywał w okresie od 18 grudnia 2014 r. do 12 lutego 2015 r. ' dowód: zeznania świadka S. Ł. (2) (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) --- STRONA 4 --- zeznania świadka B. K. (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) zeznania świadka A. K. (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) zeznania powoda (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) Powód pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. domagał się od Sądu Okręgowego w Opolu Wydziału VI Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń ustanowienia na jego rzecz obrońcy z urzędu. Sąd Okręgowy pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. poinformował powoda, że rodzaj podejmowanych wobec niego czynności w postaci badańia i diagnostyki nie wymaga ustanowienia obrońcy z urzędu. Areszt Śledczy w O. pismem z dnia 11 grudnia 2014 r., odpowiadając na wniosek powoda z dnia 26 listopada 2014 r. poinformował powoda, że nie może on zapoznać się z dokumentacją medyczną, ponieważ książeczka zdrowia powoda została wypożyczona Dyrektorowi Zakładu Karnego nr 1 w S., w związku ze skargą powoda z dnia 13 listopada 2014 r., celem jej służbowego wykorzystania. Areszt Śledczy w O. pismem z dnia 14 grudnia 2014 r. poinformował powoda o negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, celem reprezentacji przed Komisją Penitencjarną Aresztu Śledczego w O., a powód winien zwrócić się w tej mierze do Sądu Rejonowego właściwego dla aktualnego miejsca pobytu powoda. Powód przebywał wówczas w Zakładzie Karnym w IL. Pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. Areszt Śledczy w O. poinformował powoda, osadzonego w Zakładzie Karnym w I., że jego skarga z dnia 9 grudnia 2014 r., skierowana do Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie odmowy przetransportowania do innej jednostki penitencjarnej, niewłaściwego postępowania psychologa oraz niewłaściwego postępowania oddziałowego z dnia 4 grudnia 2014 r. zawiera takie same zarzuty, jak skarga powoda z dnia 12 grudnia 2014 r. (sygn.. akt O/S — (...)) kierowana do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w O. i pozostaje w rozpoznaniu Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O.. dowód: zeznania powoda (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) pismo Sądu Okręgowego w Opolu, sygn.. akt IV Pen 1210/14 z dnia 11 grudnia 2014 r. (akta sądowe k. 151) pisma Aresztu Śledczego w O. z dnia 11 i 14 grudnia 2014 r, (akta sądowe k. 152 - 153) pismo Aresztu Śledczego w O. z dnia 31 grudnia 2014 r. (akta sądowe k. 156) Powód będąc osadzonym w Areszcie Śledczym w O. przebywał w dwuosobowej celi. Umywalka przeznaczona do korzystania przez powoda znajdowała się poza kącikiem sanitarnym w części zabudowanej celi. Powód składał pracownikom Aresztu Śledczego pisemne skargi w związku z tym, iż położenie umywalki uniemożliwiało korzystanie z niej w sposób zapewniający intymność, (Umieszczenie Umyśkdlki w Kiki Ganitsimyii/ celi mogłoby: sKlikować! zmniejszeniem powierzchni celi na'rzecz. każdego z ósidzonych poniżej m2. Areszt Śledczy w O. jest położony w budynku powstałym w roku 1886 i wpisanym do Rejestru Zabytków. Przepisy regulujące umieszczanie umywalek w celach odnoszą się do nowo wybudowanych budynków. dowód: zeznania świadka D. G. (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) Powód złożył do Rzecznika Praw Obywatelskich skargi odnośnie warunków, w jakich był osadzony w Areszcie Śledczym w O., a także odnośnie przeprowadzenia z jego udziałem badań psychologicznych, mimo cofnięcia przez powoda zgody, Rzecznicy skierowali pisma do Ministra Sprawiedliwości. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pismem z dnia 2 marca 2015 r. poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara po dokonaniu analizy prawnej, iż co do zasady badania psychologiczne i psychiatryczne skazanego powinny odbywać się za jego zgodą, a w razie braku takiej zgody zarządzić przeprowadzenie badań może sędzia penitencjarny, zaś ustawodawca nie ograniczył skazanego w możliwości cofnięcia zgody. Odwołanie jej przed rozpoczęciem badań psychologicznych i psychiatrycznych, przed ich rozpoczęciem powinno skutkować w razie ich przeprowadzenia koniecznością wystąpienia przez dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego z wnioskiem do sędziego penitencjarnego o zarządzenie przeprowadzenia badań bez zgody skazanego. --- STRONA 5 --- Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pismem z dnia 2 marca 2015 r, poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich Irenę Lipowicz, iż w omawianej sprawie powód skutecznie wyraził zgodę na uczestnictwo w badaniach psychologicznych i nie zaistniały przesłanki uprawniające dla uznania, że zgoda ta była dotknięta wadami oświadczenia woli, które uprawniałyby do uchylenia się od jego skutków. dowód: zeznania powoda (e-protokół z dnia 24 lipca 2017 r.) pismo Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z dnia 2 marca 2015 r. (akta sądowe k. 109 — 111) pismo Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z dnia 18 sierpnia 2015 r. (akta sądowe k. 105 — 106) Sąd zważył: ' Roszczenie powoda Sąd ocenił jako zasadne w części, Powód A. T. upatrywał podstawy prawnej roszczenia w art. 448 ko w zw. z art, 24 kc. W razie, gdyby doszło do bezprawnego naruszenia dobra osobistego powoda, polegającego na pozbawieniu powoda możliwości decydowania o poddaniu go badaniom specjalistycznym w trakcie pozbawienia wolności przez Skarb Państwa, działający w ramach Aresztu Śledczego w O., pozwany istotnie w oparciu o cytowane przepisy, w nawiązaniu do art. 417 kc ponosiłby odpowiedzialność za naprawienie niemajątkowej szkody powoda, z. czym wiązałby się obowiązek zapłaty stosownego zadośćuczynienia. Powód nie wykazał jednak, by jego dobra osobiste zostały. naruszone w taki sposób, by przysługiwało mu roszczenie o zadośćuczynienie w kwocie określonej pozwem. Art. 417 kc, stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Wg art, 417? k.c. jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy. lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. | Wykonywanie władzy publicznej w ramach stosowania kar nałożonych w trybie postępowania karnego należy m.in. do aresztów śledczych i podlega prawnej reglamentacji m.in. wyznaczonej przepisami kodeksu karnego wykonawczego. W myśl przepisów regulujących wykonywanie kary pozbawienia wolności skazanego po osadzeniu w zakładzie karnym należy bezzwłocznie poinformować o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach, a zwłaszcza umożliwić mu zapoznanie się z przepisami niniejszego kodeksu i regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, oraz poddać odpowiednim badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym (art. 101 kkw). Skazany ma prawo w szczególności do: 1) odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny, 2)utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi, 3)korzystania z wolności religijnej, 4)oirzymywania związanego z zatrudnieniem wynagrodzenia oraz do ubezpieczenia społecznego w zakresie przewidzianym w odrębnych przepisach, a także pomocy w uzyskiwaniu świadczeń inwalidzkich, . 5) kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej, a za zgodą dyrektora zakładu karnego do wytwarzania i zbywania wykonanych przedmiotów, G)korzystania z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji, książek i prasy, 7)komunikowania się z obrońcą, pełnomocnikiem, właściwym kuratorem sądowym oraz wybranym przez siebie przedstawicielem, o którym mowa w art. 42, --- STRONA 6 --- 8)komunikowania się z podmiotami, o których mowa w art. 38 $ 1, O) zapoznawania się z opiniami, sporządzonymi przez administrację zakładu karnego, stanowiącymi podstawę podejmowanych wobec niego decyzji, 10)składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich, 11) prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, samorządowymi oraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Zgodnie z art. 83 $ 1 kodeksu karnego wykonawczego skazanego poddaje się w miarę potrzeby, za jego zgodą, badaniom psychologicznym, a także psychiatrycznym. Sędzia penitencjarny może zarządzić przeprowadzenie badań bez zgody skazanego. Badania, o których mowa wyżej, przeprowadza się przede wszystkim w odpowiednich ośrodkach diagnostycznych. Kierowanie skazanego na badania, o którym mówi komentowany przepis, nie jest przewidziane w kompetencjach komisji penitencjarnej, a więc należy do dyrektora zakładu karnego. Skazany powinien wyrazić zgodę na takie badania, na ich zakres i metody badawcze. O planowanym zakresie i sposobie przeprowadzenia badań skazany musi być poinformowany przed wyrażeniem zgody. Powyższych obowiązków pozwany nie wypełnił. Nie można przychylić się do poglądu pozwanego, iż zmiana stanowiska powoda co do przeprowadzenia u niego badań diagnostycznych i odwołanie zgody na poddanie się powyższym badaniom traktować należało jako odmowę współpracy w realizowanym badaniu i czynnościach diagnostycznych. Powód odwołał swoją zgodę, wyrażoną na piśmie, jeszcze przed - rozpoczęciem badań. Jak wynika z materiału dowodowego powód został przetransportowany na badania w dniu 18 listopada 2014r., a badania rozpoczęte zostały w dniu 3 grudnia 2014r., już po sporządzeniu przez powoda pisma o ponowne przetransportowanie go do Zakładu Karnego w S. — wniosek ten wynika choćby pisma Sądu Okręgowego w O. (...)z k. 159, datowanego na 2.12.2014r. Kodeks karny wykonawczy nie pozbawia skazanych możliwości odwołania oświadczenia o wyrażeniu zgody, złożonego w trybie art. 83 kkw. W szczególności należy podkreślić, iż wyrażenie zgody przez osadzonych na odbycie badań specjalistycznych w ramach art. 83 kkw nie podlega rygorom wynikającym z art. 60-61 kc, bowiem nie jest to czynność prawna wynikająca ze stosunków cywilnych (art. 1 kc). W sytuacji, w której powód jako osoba pozbawiona wolności wyraźnie i ostatecznie sprzeciwił się wykonaniu diagnostyki psychologiczno — psychiatrycznej, a swój sprzeciw wyraził w sposób zrozumiały przed rozpoczęciem badań, obowiązkiem pozwanego było bądź odstąpienie od badania, bądź uzyskanie stosownej decyzji' sędziego penitencjarnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że w tej sprawie sędzia penitencjarny nie podejmował decyzji. Powyższe wskazuje, iż przeprowadzenie u powoda diagnostyki psychologiczno — psychiatrycznej odbyło się bezprawnie, z naruszeniem przepisy wynikającego z art. 83 kkw. 'W dalszej kolejności należało wyjaśnić kwestię, czy bezprawne zachowanie pozwanego spowodowało u powoda naruszenie jego dóbr osobistych. W tym miejscu trzeba odwołać się do uregulowania z art. 24 $ 1 ki. wg którego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że niejest ono bezprawne. Przepis powyższy ustanawia domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego (art. 23). Domniemanie to podlega obaleniu przez wykazanie uprawnienia do określonego działania. Kto zatem twierdzi, że naruszono jego dobro osobiste, nie musi wykazywać bezprawności. Ustawodawca posługuje się w art. 24 $ 1 k.c. pojęciem bezprawności działania sprawcy w sensie obiektywnym. Oznacza to, iż samo przeświadczenie osoby, której wykazano naruszenie w publikacji dobra osobistego, że postawiony jej zarzut jest prawdziwy, nie powoduje odpadnięcia przesłanek do żądania przez pokrzywdzonego ochrony przewidzianej w tym przepisie. Bezprawność działania, zachowania się należy pojmować w sensie obiektywnym bez włączania w jego treść elementu subiektywnego winy (por. orz. SN z dnia 6 grudnia 1967 r., I CR 318/67, GSiP 1968, nr 10, s. 2). Podstawą oceny jest sprzeczność z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Odnosząc powyższe argumenty na grunt rozpoznawanej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, iż pozwany nie obalił domniemania bezprawności swojego działania, o czym była już mowa powyżej. Z całą pewnością pozbawienie skazanego wolności --- STRONA 7 --- w zakładzie karnym stanowi o wiele mniejszą dolegliwość, niż osadzenie bez stosownej zgody skazanego w ośrodku diagnostycznym wespół z innymi osobami poddawanymi badaniom psychiatrycznym, które mogą manifestować deficyty psychiczne. Do ustalenia tej okoliczności nie jest potrzebny żaden dowód. W niniejszym postępowaniu — co wykazało pozstępowanie dowodowe - pozwany | nie obalił domniemania wynikającego z art. 24 k.c. Już tylko ta okoliczność wystarczy do uznania roszczenia za uzasadnione co | do zasady. Niewątpliwie czynności pozwanego polegające na przeprowadzeniu u powoda badań psychologiczno — psychiatrycznych | naruszyły dobra osobiste powoda w postaci prawa do godziwego odbywania kary pozbawienia wolności oraz poszanowania godności, | prawa do decydowania o sposobie leczenia i diagnostyki. To — że powód jest osobą pozbawioną wolności, nie oznacza, że nie | przysługuje mu ochrona prawna zmierzająca do poszanowania innych dóbr osobistych niż wolność. Przepisy prawa nie podają żadnej | ogólnej definicji czym są dobra osobiste. W praktyce wskazuje się jednak, że są to obiektywnie ujmowane wartości o niemajątkowym charakterze, które wiążą się z osobowością człowieka i są powszechnie uznane w społeczeństwie, Aby ocenić czy dana wartość o | charakterze niemajątkowym stanowi dobro osobiste należy dokonać oceny z punktu widzenia powszechnie uznawanych wartości | społecznych. Dodać też trzeba, iż dobra osobiste są prawarni podmiotowymi o charakterze bezwzględnym, co oznacza, że każdy | podmiot jest zobowiązany do poszanowania dóbr osobistych przysługujących innym podmiotom. Natomiast w przypadku zagrożenia, | bądź naruszenia tych dóbr każdy może żądać usunięcia stanu ich zagrożenia, bądź usunięcia skutków dokonanego naruszenia, Rozstrzygając czy w danym przypadku doszło do naruszenia określonych dóbr osobistych należy dokonać analizy w oparciu o kryteria obiektywne, a więc z punktu widzenia tzw. „rozsądnego człowieka”, a nie osoby, która uważa, że została danym działaniem dotknięta. Ocena czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według indywidualnej wrażliwości zainteresowanego, lecz | obiektywnej reakcji społecznej (por. m.in. wyrok SN z dnia 16.01.1976r. II CR 692/75). Przyjęcie bowiem subiektywnych kryteriów naruszenia prowadziłoby do wniosku że samo tylko wniesienie powództwa byłoby dowodem na jego zasadność. Zauważyć należy, że wśród wymienionych w w/w art. 23 k.c. dóbr osobistych przykładowo wskazano zarówno zdrowie jak i cześć. Do katalogu dóbr osobistych zaliczyć trzeba również godność osobistą, której poszanowanie może również polegać na prawidłowym, zgodnym z obowiązującymi przepisami poszanowaniem ustawowych praw osób pozbawionych wolności. Obowiązkiem sądu było ponadto ustalenie, czy w wyniku działań pozwanego powód poniósł szkodę, Do przesłanek odpowiedzialności deliktowej należą: zdarzenie; z którym system. prawny wiąże odpowiedzialność na określonej zasadzie, oraz szkoda i związek przyczynowy między owym zdarzeniem a szkodą. Zachowaniem, za które podmiotowi można przypisać odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 417 k.c, może być działanie, jak i zaniechanie. Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy wskazać należy, że zaniechanie polega na niewykonywaniu określonego działania, gdy na podmiocie ciążyła powinność i możliwość jego podjęcia. A zatem aby można było przypisać odpowiedzialność, należy wykazać istnienie związku przyczynowego między bezprawnością czynu a spowodowaną przezeń szkodą. W tym przypadku bowiem odpowiedzialność pozwanego jest niezależna od winy. Wystarczy sam fakt wystąpienia szkody wywołany zaniechaniem działań z zakresu władzy publicznej. Zauważyć jednakże w tym miejscu należy, że nawet samo stwierdzenie bezprawności działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa nie powoduje powstania obowiązku odszkodowawczego przy braku szkody (por. wyrok SN z dnia 27 sierpnia 2008 r., II CSK 132/08). Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie wskazanego przez powoda art. 417 k.c. jest bądź to szkoda w rozumieniu art, 361 $ 2 k.c., czyli obejmująca straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono lub też zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c. w zw. zart.23i24kc.. Jak wskazano powyżej ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi określońe skutki prawne. Stwierdzić więc należy, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia wskazanych przez powoda dóbr w takim zakresie, jaki uzasadniałby przyznanie zadośćuczynienia w kwocie żądanej pozwem. Podnieść trzeba, iż bezprawne poddanie powoda badaniom diagnostycznym trwało dwa tygodnie, był to okres stosunkowo krótki, a czynności wykonywane w ramach badań nie były czynnościami inwazyjnymi. O ile zatem można by potraktować okoliczność poddania powoda badaniom diagnostycznym bez jego zgody jako zwiększenie dolegliwości kary pozbawienia wolności, to okres ten trwał krótko — w porównaniu choćby z okresem osadzenia powoda przed przewiezieniem go do Aresztu Śledczego w O.. Ponieważ zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną i nie może prowadzić do nadmiernego wzbogacenia uprawnionego, nie sposób uznać, by powodowi należało przyznać tytułem zadośćuczynienia więcej, niż kwota 4 000 zł. Powód obliczył swoje roszczenie na kwotę 50 000 zł, podczas gdy roszczenia tej wysokości zwykle są zasądzane w związku z poważnym rozstrojem zdrowia lub też jako zadośćuczynienie z tytułu utraty osób bliskich na skutek deliktu. --- STRONA 8 --- ” 2 Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż warunki panujące w Areszcie Śledczym w O., w szczególności - jak powód podnosił -brak intymności w związku z umieszczeniem urnywalki poza wydzielonym kącikiem sanitarnym — miałyby stanowić o naruszeniu prawa do godziwego odbywania kary. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 25.08.2003r. w sprawie regulaminu orgśjnizacyjno — porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności przewidywało uprawnienie skazanego do korzystania raz tygodliiu z ciepłej kąpieli. Jak ustalono, osoby osadzone na oddziale diagnostycznym Aresztu Śledczego w O. miały możliwość korzystania z kąpieli dwukrotnie w ciągu tygodnia, z zapewnieniem swobody i intymności. Korzystanie przez osadzonych z umywalki powinno mieć zatem charakter wyjątkowy, dla wykonania czynności bieżącej higieny, nie wymagających zapewnienia swobody czy intymności. Stąd tez zarzut pozwu nie miał wpływu — jako bezzasadny — na określenie wysokości przyznanego zadośćuczynienia. W konsekwencji sąd uznając jego roszczenie co do zasady przyznał na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 $ 1 ke, z tego tytułu kwotę 4 000 zł uznając ją za odpowiednią w stosunku do stopnia naruszenia. Podnieść w tym miejscu należy, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, jednakże nie może być nadmierne, a utrzymane w rozsądnych granicach, tj. takich, które odpowiadają przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Jednocześnie stanowiąc realną wartość, nie może być źródłem wzbogacenia. Stopa zadośćuczynienia odpowiada aktualnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego i winna w dostateczny sposób zrekompensować szkodę niemajątkową powoda. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji, uwzględniając również roszczenie o odsetki wynikające z opóźnienia zgodnie z art. 455 ko, Powód wystosował wobec pozwanego wezwanie do zapłaty, gdzie wyznaczył termin 14dniowy do spełnienia świadczenia. Termin ten upłynął przed wniesieniem pozwu. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 100 k.p.c. Powód, mimo, że przegrał w znacznej części, nie poniesie kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, bowiem zasądzenie tych kosztów w zasadzie pozbawiłoby powoda ekonomicznej wartości pien, mu zadośćuczynienia zwłaszcza, że powód nie dochodził roszczeń związanych stricte z warunkami wykonywania kary s pozbawienia wolności. -