Postanowienie IV Kow 3443/22/s a.a.Postanowienie Dnia 21.07.2022 r. Sąd Okręgowy w Opolu

--- STRONA 1 --- 1. Sygn. akt IV Kow 3443 /22/s a.a.Postanowienie Dnia 21.07.2022 r. Sąd Okręgowy w Opolu, Wydział IV Penitencjarny w składzie : Przewodniczący : SSO Tomasz Huminiak po rozpoznaniu sprawy M. Z. s.M. na skutek skargi skazanego na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia 21.06.2022 r. w przedmiocie odmowy widzenia z osobą bliską na podstawie art. 7§2 i 5 kkw. postanawia zaskarżoną decyzję uchylić. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 7 § 1 kkw, skazany może zaskarżyć do Sądu decyzję (między innymi) dyrektora zakładu karnego z powodu jej niezgodności z prawem. Skarga nie jest środkiem odwoławczym, a stanowi swoisty i właściwy postępowaniu wykonawczemu środek zaskarżenia, który opiera się na jednej tylko przyczynie odwoławczej – niezgodności z prawem decyzji organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3–6 i 10 k.k.w, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Tak więc skarga jest oryginalnym środkiem zaskarżenia, będącym czynnikiem realizacji zasady sądowej kontroli pozasądowych organów postępowania wykonawczego. Jest to środek zaskarżania, do którego przepisy o środkach odwoławczych stosuje się tylko odpowiednio. Decyzję w rozumieniu w/w przepisów należy rozumieć szeroko, jako każde rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie o władczym charakterze, mające wpływ na sytuację osobistą skazanego, do wydania którego dany organ ma kompetencję W powyższej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż dyrektor zakładu karnego jest organem decydującym o zgodzie lub odmowie zgody na umożliwienie skazanemu odbycia tzw. widzenia ze wskazanymi osobami . Decyzja ta dotyczy realizacji jednego z podstawowych praw skazanego- do utrzymywania więzów z rodziną i innymi bliskimi ( art.102pkt 2 k.k.w.). Jego realizacja następuje zaś m.in. poprzez widzenia osobiste, korespondencję i rozmowy telefoniczne, ale w uzasadnionych wypadkach – za zgodą dyrektora zakładu karnego- również przez inne środki łączności. Należy zatem zauważyć, że prawną zasadą jest umożliwienie skazanemu kontaktu z w/w osobami, przy czym granice uznaniowości decyzji dyrektora w zakresie w/w innych środków komunikacji wyznacza zasadność konkretnego indywidualnego wypadku – co należy rozumieć jako celowość umożliwienia żądanej drogi komunikacji ( widzenie) gdy inne są niemożliwe, lub gdy ta droga jawi się jako optymalna dla realizacji w/w prawa do utrzymania więzi , pamiętając, iż istnieje zasada poszanowania godności skazanego ( art.4i5 k.k.w.). Należy też zauważyć, że zgodnie z art.105a par.4 k.k.w. zezwolenie Dyrektora na widzenie dotyczy jedynie osób innych niż rodzina i inne osoby bliskie- gdyż te mają ogólne ustawowe prawo do udziału w widzeniach. --- STRONA 2 --- Przenosząc te uwagi na realia tej sprawy trzeba zauważyć, że skazany wniosek o w/w formę widzenia uzasadnił w sposób minimalnie wystarczający, wskazując, że wskazana osoba stanowi jako „kuzyn” rodzinę). Jak wynika z uzasadnienia decyzji odmownej ,jak też wyjaśnienia w toku tej sprawy, Dyrektor kierował się w odmowie przyjęciem, że kuzyn nie stanowi osoby najbliższej w rozumieniu art.115par.11 k.k. opisując też tę przesłankę odmowy jako brak pokrewieństwa. Tymczasem nie sposób nie zauważyć, że pojęcia „osoby najbliższej” z w/w przepisu a „rodziny i innej osoby bliskiej” z art.102pkt 2 k.k.w i art.105par.1 k.k.w. nie są tożsame – te drugie jest zakresowo szersze, obejmując osoby najbliższe w rozumieniu art.115par.11 k.k. ale i inne osoby z kręgu szeroko rozumianej rodziny a nawet spoza niej, o ile są one faktycznie bliskie dla skazanego ( znajomi). Zatem w.w uzasadnienia decyzji odmownej nie sposób uznać za wystarczające dla zaniechania realizacji podstawowego prawa skazanego z art.102pkt 2 k.k.w.- utrzymywania więzi rodzinnych i osobistych. Art.105par.1 k.k.w. zawiera zasadę umożliwienia kontaktu w ramach tego prawa, w tym poprzez widzenie . Nie sposób uznać też za samoistną podstawę odmowy widzenia faktu, że osoba ta już raz korzystała z widzenia. Nie wskazano też w uzasadnieniu decyzji na żadne inne fakty uzasadniające odmowę związane n.p. z funkcjonowaniem skazanego w zakładzie ,bezpieczeństwem jednostki, w tym zagrożenia związanego z osobą wskazano we wniosku, a w/w fakt iż osoba ta już miała widzenie, w ramach którego nie doszło do złamania żadnych zasad porządku wewnętrznego ( na nic takiego nie wskazano) zdaje się wykluczać takie podstawy decyzji odmownej -na co wskazuje sam skarżący. Zatem należy uznać, że w tym wypadku istnieją podstawy prawne dla wniosku skazanego i w ramach ustalenia faktów do wyrażenia zgody na taką formę kontaktu jako właściwej realizacja w/w prawa z art.102pkt 2 k.k.w. Inną jednak sprawą jest zweryfikowanie twierdzenia skazanego, co do rzeczywistej jego relacji ze wskazaną osobą – czy istotnie jest ona kuzynem ( czyli zstępnym rodzeństwa któregoś z rodziców skazanego), co generalnie winno być przez niego co najmniej uprawdopodobnione ( choćby wykazaniem czy rodzice skazanego mają/mieli rodzeństwo). Uprawdopodobnienie tego faktu leży po stronie skazanego i jego brak może potencjalnie skutkować analogiczną decyzją odmowną ,jednak wówczas będzie ona oparta o prawidłowe ustalenia faktyczne a nie uznaniem a priori iż skazany nie ma prawa do widzenia z taką osobą. W tym postępowaniu nie wykazano czy umożliwiono skazanemu wykazanie w/w faktu, a zatem zarówno uzasadnienie prawne decyzji jak i w/w brak właściwego ustalenia faktów skutkuje koniecznością uznania decyzji za niemożliwą do utrzymania w mocy. Już samo powołanie kwestii braku pokrewieństwa ( art.115par.11 k.k.) jako samoistnej i wystarczającej podstawy odmowy czyni ją niezgodną z prawem. Nadto z treści ale i informacji Dyrektora ZK skargi wynika, że wskazana osoba wcześniej wpisana była na listę osób odwiedzających a została z niej usunięta jako nie będąca najbliższą według w/w definicji. Nie wskazano przy tym sądowi wprost czy tak było- informacja ma charakter ogólny. Jeśli jednak tak było to także fakt iż osoba ta w uprzednim zakładzie karnym odwiedzała skazanego i nie ma aktualnych danych by kolejne widzenia niosły jakieś w/w zagrożenia, to byłby to kolejny argument za uznaniem, że skazany ma prawo do widzeń z nią, choćby dlatego, że utrzymywanie takich kontaktów, nawet z osobą niespokrewnioną w ogóle, czyni z niej inną osobę bliską. W innym wypadku, w sytuacji gdyby osadzony nie miał żadnych krewnych a jedynie znajomych, byłby pozbawiony możliwości kontaktowania się ze światem zewnętrznym, co, jak słusznie zauważa skarżący, jest , co do zasady, jednym z elementów resocjalizacji. Dlatego Sąd uznał za właściwe uchylić zaskarżoną decyzję, czego skutkiem winno być ponowienie postępowania decyzyjnego poprzez umożliwienie skazanemu pełnego uzasadnienia faktycznego dla w/w widzenia z ewentualną weryfikacją przez Dyrektora czy nie istnieją inne okoliczności uzasadniające odmowę tej formy kontaktu jak też jej formuły ( jednorazowe widzenie, czy żądane „wpisanie na listę odwiedzających”). Przewodniczący – sędzia --- STRONA 3 --- 1.1.0.2.Zarządzenie odpisy postanowienia doręczyć : 1. Skazanemu z pouczeniem że na postanowienie nie przysługuje zażalenie (art. 7§5 kkw) 2. Dyrektorowi ZK w B.