Postanowienie IV KK 168/04

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2004 r. IV KK 168/04 TEZA aktualna O konieczności wydania wyroku łącznego lub braku takiej możliwości decyduje nie tylko stwierdzenie lub niestwierdzenie przesłanek materialnoprawnych określonych w Kodeksie karnym. Nie mniejsze znaczenie ma w takim wypadku sytuacja procesowa skazanego, ta zaś musi być rozumiana szeroko. Wiąże się ona nie tylko z koniecznością takiego ukształtowania kary w wyroku łącznym, by nie zwiększać dolegliwości ponad sumę kar wymierzonych odrębnie, lecz również z samą zasadnością wydania wyroku łącznego w sytuacji, gdy orzeczenie takie, w związku z wykonaniem w całości lub części kar za zbiegające się przestępstwa, doprowadziłoby do niczym nieuzasadnionego powtórnego ukarania skazanego. Wprawdzie art. 92 k.k. zawiera wskazanie, iż nie stoi na przeszkodzie wydaniu wyroku łącznego wykonane w całości albo w części poszczególnych kar wymierzonych za należące do ciągu lub zbiegające się przestępstwa, jednak zarówno ta dyrektywa, jak i inne przesłanki materialnoprawne nie mogą negatywnie wpływać na sytuację oskarżonego powstałą w wyniku wydania tego rodzaju orzeczenia. Jedną z podstawowych zasad procesu karnego jest określona w art. 4 k.p.k. zasada bezstronności, nakazująca organom prowadzącym postępowanie karne, we wszystkich jego stadiach, uwzględniać wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść oskarżonego, jak i na jego niekorzyść. Z tej właśnie zasady należy wyprowadzić wniosek odnośnie zakazu pogarszania sytuacji oskarżonego także na etapie procedowania w oparciu o przepisy określone w rozdziale 60 k.p.k. a UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Ewa Strużyna. Sędziowie: SN Jadwiga Żywolewska-Ławniczak, SO del. do SN Tomasz Artymiuk (spr.). Prokurator Prokuratury Krajowej: Krzysztof Parchimowicz. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie Dariusza M. w przedmiocie wydania wyroku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 17 września 2004 r. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 lutego 2004 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego z dnia 17 listopada 2003 r., uchyla zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowania o wydanie wyroku łącznego, Uzasadnienie faktyczne Wyrokiem łącznym z dnia 17 listopada 2003 r. Sąd Okręgowy połączył kary pozbawienia wolności i grzywny wymierzone skazanemu Dariuszowi M. wyrokami: I. Sądu Wojewódzkiego z dnia 29 kwietnia 1993 r., w wysokości: 2 lat pozbawienia wolności i 2.000.000 st. zł grzywny za przestępstwo określone w art. 208 d.k.k. w zw. z art. 60 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 10 stycznia 1992 r., IV KK 168/04 - Wyrok Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- b c d 2 lat pozbawienia wolności i 2.000.000 st. zł grzywny za przestępstwo określone w art. 208 d.k.k. w zw. z art. 60 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 10 stycznia 1992 r., 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2.000.000 st. zł grzywny za przestępstwo określone w art. 204 § 2 d.k.k. zw. z art. 60 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 19 czerwca 1992 r., 8 miesięcy pozbawienia wolności i 1.000.000 st. zł grzywny za przestępstwo określone w art. 216 d.k.k zw. z art. 60 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 28 lipca 1992 r., II. Sądu Rejonowego z dnia 19 października 1993 r., w wysokości 2 lat pozbawienia wolności i 7.000.000 st. zł grzywny za przestępstwo określone w art. 199 § 1 d.k.k. i art. 265 § 1 d.k.k. zw. z art. 10 § 2 d.k.k. zw. z art. 60 § 1 d.k.k. zw. z art. 58 d.k.k. popełnione w okresie od dnia 23 stycznia 1992 r. do dnia 24 kwietnia 1992 r., III. Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2001 r., w wysokości 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 265 § 1 d.k.k. i art. 205 § 1 d.k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.k.k. i art. 60 § 1 d.k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. popełnione w dniu 2 maja 1992 r. Rozwiązując skazanemu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności i 8.000.000 st. zł grzywny, orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Wojewódzkiego z dnia 28 lutego 1994 r., obejmującym skazania ze spraw: Sądu Wojewódzkiego (pkt I) oraz Sądu Rejonowego (pkt II), na mocy art. 85, 86 § 1 i 2 k.k., Sąd Okręgowy orzekł nową karę łączną w rozmiarze 4 lat pozbawienia wolności i 80 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda uznając karę grzywny za uiszczoną w całości. Na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet kary łącznej pozbawienia wolności zaliczono skazanemu okresy odbytych już kar od dnia 15 lutego 1993 r. do dnia 22 grudnia 1994 r. oraz od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 28 lipca 2000 r. i od dnia 25 stycznia 2003 r. Na podstawie art. 572 k.p.k. umorzono postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie skazania w sprawie Sądu Rejonowego (wyrokiem z dnia 15 stycznia 1991 r., za przestępstwo określone w art. 11 § 1 d.k.k. w zw. z art. 208 d.k.k. popełnione w dniu 23 listopada 1990 r. orzeczono karę 1 roku pozbawienia wolności i 1.500.000 st. zł grzywny z zamianą na wypadek nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności w rozmiarze 50 dni). Wreszcie Sąd Okręgowy stwierdził, że w zakresie nieobjętym wyrokiem łącznym orzeczenia podlegają odrębnemu wykonaniu. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył on orzeczenie Sądu Okręgowego w całości, zarzucając temu wyrokowi mającą wpływ na jego treść obrazę przepisów postępowania, a to art. 569 § 1 k.p.k., polegającą na uznaniu, że w sprawie zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej. Alternatywnie podniósł zarzut obrazy art. 577 k.p.k. - "nieprawidłowe zaliczenie na poczet orzeczonej kary łącznej odbytych już kar pozbawienia wolności". W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor apelacji wnioskował o uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania ewentualnie o jego zmianę poprzez zaliczenie skazanemu na poczet orzeczonej wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności faktycznie odbytych przez niego kar. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 19 lutego 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego. W dniu 8 marca 2004 r. skazany Dariusz M. zwolniony został z zakładu karnego w związku z odbyciem w całości kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2001 r. Kasację od powołanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł obrońca skazanego, który wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego - art. 569 § 1 k.p.k. - poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, iż "nie jest koniecznym warunkiem do wydania wyroku łącznego kierowanie się przy jego wydaniu interesem skazanego". Podnosząc ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o jej uwzględnienie i uchylenie zarówno zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego jak i utrzymanego w mocy wyroku Sądu Okręgowego oraz umorzenie postępowania w przedmiocie wyroku łącznego. Identycznej treści wniosek złożony został w toku rozprawy przed Sądem Najwyższym przez prokuratora Prokuratury Krajowej. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego, co do zasady, musi zostać uznana za trafną. Wprawdzie art. 569 § 1 k.p.k. w pierwszym rzędzie jest przepisem proceduralnym określającym właściwość sądu do wydania wyroku łącznego, jednocześnie jednak zawiera w sobie również treść o charakterze materialnym, wskazując na konieczność wystąpienia sytuacji, w której "zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów". --- STRONA 3 --- Warunki orzeczenia kary łącznej określone zostały przez ustawodawcę w art. 85 k.k. Oczywiste jest, że stwierdzenie wystąpienia przesłanek wymienionych w powołanym przepisie (popełnienie dwóch lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu) obliguje sąd do wymierzenia kary łącznej. Dotyczy to w szczególności sytuacji równoczesnego prowadzenia postępowania karnego w odniesieniu do sprawcy dwóch lub więcej przestępstw. Jednak kwestia warunków do wydania wyroku łącznego jest bardziej złożona. Poza wystąpieniem przesłanek materialnoprawnych z art. 85 k.k. konieczne jest również poczynienia ustaleń m.in. co do skutków orzeczonej w wyroku łącznym kary łącznej dla interesu procesowego skazanego. Zagadnienie to stało się wprawdzie, a to w związku z zarzutem apelacji, przedmiotem rozważań orzekającego w niniejszej sprawie Sądu Apelacyjnego, który jednak ograniczył je do stwierdzenia, że "ustawa materialnoprawna ani procesowa nie formułuje wymogu by orzeczenie kary łącznej w wyroku łącznym było dla skazanego korzystniejsze od wykonania kar z wyroków jednostkowych" oraz konstatacji - "choć orzecznictwo Sądu Najwyższego zdaje się skłaniać do tego poglądu, mimo niejednokrotnych krytycznych wypowiedzi doktryny". Stanowisko takie nie może zyskać akceptacji. Prawdą jest, że w okresie obowiązywania Kodeksu karnego z 1969 r. na tle orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących przedmiotowego zagadnienia pojawiały się głosy krytyczne (glosy: K. Buchały, PiP 1974, nr 6, s. 178 do wyroku SN z dnia 22 marca 1973 r., I KR 425/72, OSNKW 1973, z. 7-8, poz. 96 oraz L. Sługockiego, PiP 1995, nr 12, s. 110 i Z. Kwiatkowskiego, PS 1996, nr 7-8, s. 158 do wyroku SN z dnia 20 lutego 1995 r., II KRN 2/95, OSNKW 1995, z. 3-4, poz. 17). Nie można jednak tylko na tej podstawie bez głębszego odniesienia się do problemu, jak czyni to w niniejszej sprawie sąd odwoławczy, odrzucić wieloletni dorobek piśmiennictwa i judykatury, na tle którego kwestia ta jawi się jakże odmiennie. Komentatorzy są w zasadzie zgodni, co do znaczenia interesu procesowego skazanego dla wyboru właściwego kryterium kar w wyroku łącznym (Z. Gostyński. (red.) KPK. Komentarz, Warszawa 1998, t. II, s. 823; J. Grajewski, L. Paprzycki. KPK z komentarzem, Sopot 2000, s. 871 i s. 878; T. Grzegorczyk. KPK. Komentarz wraz z komentarzem do ustawy o świadku koronnym, Zakamycze 2003, s.1416). Konsekwentne w tym zakresie jest również orzecznictwo. Już w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1971 r., V KRN 322/71 (OSNPG 1972, z. 1, poz. 5), wyrażony został pogląd, iż orzeczenie kary łącznej w wyroku łącznym nie może pociągać skutków mniej korzystnych od tych, jakie wypływają dla skazanego z wykonania poszczególnych kar podlegających połączeniu. Jeżeli więc w stosunku do sprawcy zapadło kilka prawomocnych wyroków, z których w jednym orzeczono karę łączną, to w razie zaistnienia warunków z art. 66 d.k.k. (obecnie art. 85 k.k.) i art. 503 d.k.p.k. (obecnie art. 569 § 1 k.p.k.) należy wydać wyrok łączny, chyba że te nowe połączenie kar stwarzałoby dla skazanego mniej korzystną sytuację niż oddzielne wykonanie wyroków. Podobny wniosek wyprowadzony został przez Sąd Najwyższy w powołanym już wyżej wyroku z dnia 22 marca 1973 r., I KR 425/72, gdzie stwierdzono, że kara łączna w wyroku łącznym nie może stwarzać większej dolegliwości od tej, jaka wynikałaby z kolejnego wykonania zapadłych przeciwko skazanemu wyroków podlegających łączeniu. Identyczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie pod rządami Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego z 1997 r. Na tle różnych stanów faktycznych wywodzi się, że "wydanie nowego wyroku łącznego, obejmującego kary jednostkowe podlegające połączeniu w poprzednim wyroku łącznym i karę z innego jeszcze wyroku (dotychczas nie objętego wyrokiem łącznym) nie może doprowadzić do pogorszenia sytuacji skazanego" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2000 r., II AKa 230/00, Prok. i Pr. 2001, z. 9, poz. 27). W innym orzeczeniu wskazano wreszcie, iż brak warunków do wydania wyroku łącznego, w rozumieniu art. 572 k.p.k., to nie tylko brak przesłanek materialnoprawnych określonych w art. 85 k.k., niezbędnych do orzeczenia kary łącznej, lecz również sytuacja, w której wydanie wyroku łącznego byłoby możliwe po rozwiązaniu wcześniej orzeczonej kary łącznej, ale zastosowanie połączenia innych niż poprzednio kar nie byłoby dla skazanego korzystniejsze (postanowienie SN z dnia 4 listopada 2003 r., V KK 233/03, OSNKW 2004, z. 1, poz. 6). Wprawdzie ostatnie z cytowanych orzeczeń nie odnosi się wprost do problemu, który pojawił się w niniejszej sprawie (chodzi w nim o różne konfiguracje połączenia kar na skutek rozwiązania wcześniej orzeczonej kary łącznej), to w uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Najwyższy odwołuje się m.in. do poglądu prezentowanego w cytowanym wyroku SN z dnia 31 sierpnia 1971 r., a w konsekwencji akcentuje wspólną dla wszystkich przytoczonych orzeczeń tezę, zgodnie z którą o konieczności wydania wyroku łącznego lub braku takiej możliwości decyduje nie tylko stwierdzenie lub niestwierdzenie przesłanek materialnoprawnych określonych w Kodeksie karnym. Nie mniejsze znaczenie ma w takim wypadku sytuacja procesowa skazanego, zaś ta, w ocenie Sądu Najwyższego orzekającego w niniejszej sprawie, musi być rozumiana szeroko. Wiąże się ona nie tylko z koniecznością takiego ukształtowania kary w wyroku łącznym, by nie zwiększać dolegliwości ponad sumę kar wymierzonych odrębnie, lecz również z samą zasadnością wydania wyroku łącznego w sytuacji, gdy orzeczenie takie, w związku z wykonaniem w całości lub części kar za zbiegające się przestępstwa, doprowadziłoby do niczym nieuzasadnionego powtórnego ukarania skazanego. Wprawdzie art. 92 k.k. zawiera wskazanie, iż nie stoi na przeszkodzie wydaniu wyroku łącznego wykonane w całości albo w części poszczególnych kar wymierzonych za należące do ciągu lub zbiegające się przestępstwa, jednak zarówno ta dyrektywa, jak i inne przesłanki materialnoprawne nie mogą negatywnie wpływać na sytuację oskarżonego powstałą w wyniku wydania tego rodzaju orzeczenia. --- STRONA 4 --- Jedną z podstawowych zasad procesu karnego jest określona w art. 4 k.p.k. zasada bezstronności, nakazująca organom prowadzącym postępowanie karne, we wszystkich jego stadiach, uwzględniać wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść oskarżonego, jak i na jego niekorzyść.Z tej właśnie zasady należy wyprowadzić wniosek odnośnie zakazu pogarszania sytuacji oskarżonego także na etapie procedowania w oparciu o przepisy określone w rozdziale 60 k.p.k. Taki właśnie wypadek, a więc pogorszenie sytuacji skazanego na skutek wydania wyroku łącznego, wystąpił w niniejszej sprawie. Dariusz M. odbył w całości (od dnia 23 listopada 1990 r. do dnia 14 sierpnia 1991 r. oraz od dnia 18 września 1992 r. do dnia 27 grudnia 1992 r.), nie podlegającą połączeniu w niniejszej sprawie, karę 1 roku pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego. Następnie, od dnia 15 lutego 1993 r. do dnia 22 grudnia 1994 r., odbywał nieprzerwanie początkowo karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Kielcach, a następnie karę 4 lat pozbawienia wolności wymierzoną mu w wyroku łącznym Sądu Wojewódzkiego z dnia 28 lutego 1994 r., który objął kary orzeczone w wyrokach: tegoż sądu w sprawie oraz Sądu Rejonowego z dnia 19 października 1993 r. Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia 22 grudnia 1994 r. skazany został warunkowo przedterminowo zwolniony z sumy niepodlegających łączeniu kar skutkujących pozbawienie wolności orzeczonych w sprawach 90 Sądu Rejonowego w Kielcach oraz Sądu Wojewódzkiego. Wykonał również w całości orzeczoną wyrokiem łącznym karę grzywny w wysokości 8 mln st. złotych. Warunkowe przedterminowe zwolnienie nie zostało odwołane ani w okresie próby, ani w ciągu dalszych 6 miesięcy. W dniu wyrokowania w przedmiocie wyroku łącznego przez Sąd Okręgowy (17 listopad 2003 r.) wyżej wymieniony odbył już także 10 miesięcy i 10 dni z kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 20 lutego 2001 r. (weszła ona w skład wyroku łącznego objętego niniejszym postępowaniem), bowiem kara ta była wykonywana od dnia 25 stycznia 2003 r. z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 28 lipca 2000 r. W tym stanie rzeczy niewydanie wyroku łącznego, aczkolwiek kary orzeczone formalnie spełniały przesłanki materialne z art. 85 k.k. pozwalające na wydanie takiego orzeczenia, skutkować musiało stwierdzeniem, że do wykonania skazanemu pozostało jedynie 3 miesiące i 20 dni kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie. Wydanie wyroku łącznego przez Sąd Okręgowy w dniu 17 listopada 2003 r., sytuację skazanego diametralnie zmieniło. Wprawdzie orzeczona tym wyrokiem kara łączna 4 lat pozbawienia wolności jest identyczna z karą orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Wojewódzkiego, jednak skutkiem takiego rozstrzygnięcia musiało być wezwanie skazanego do odbycia kary pozbawienia wolności w zakresie, w jakim nie znajduje ona odzwierciedlenia w okresach odbytych już kar zaliczonych na poczet nowej kary łącznej. Nie można było bowiem, na co zresztą zasadnie zwróciły uwagę oba orzekające w niniejszej sprawie sądy, zaliczyć na poczet orzeczonej kary łącznej zarówno okresu odbywania - niepodlegającej połączeniu - kary 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego, jak i okresu w którym skazany nie odbywał faktycznie kary pomimo nieodwołania w czasie określonym udzielonego mu warunkowego przedterminowego zwolnienia (uchwała SN z dnia 20 listopada 1991 r., I KZP 23/91, OSNKW 1992, z. 3-4, poz. 20). Suma okresów podlegających zaliczeniu na poczet kary łącznej w niniejszej sprawie (15 luty 1993 r. - 22 grudnia 1994 r., 11 lipca 2000 r. - 28 lipca 2000 r. oraz 25 stycznia 2003 r. - 17 listopada 2003 r., tj. daty wydania wyroku łącznego) pozwalała na konstatację, że skazany w dniu wydania wyroku łącznego odbył dopiero 32 miesięcy i 17 dni z orzeczonej kary łącznej 48 miesięcy pozbawienia wolności, a więc w wypadku doprowadzenia do wykonania tej kary musiałby jeszcze odbywać ją przez dalsze 15 miesięcy i 13 dni. Zestawienie wskazanych wyżej okresów pozostałej do odbycia kary pozbawienia wolności (3 miesiące i 20 dni - w wypadku osobnego wykonywania kary oraz 15 miesięcy i 13 dni - w sytuacji wprowadzenia do wykonania kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym) nie pozostawia w ocenie Sądu Najwyższego wątpliwości, że Sąd Okręgowy wydał orzeczenie o wyjątkowo negatywnych skutkach dla skazanego, zaś sąd odwoławczy, poprzez niewłaściwą interpretację art. 569 § 1 k.p.k. i w konsekwencji akceptację takiego rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, dopuścił się rażącego naruszenia powołanego przepisu, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Stanowisko obu sądów jest nie do zaakceptowania w świetle powołanej zasady bezstronności i wiążącej się z nią dotychczasowej praktyki orzeczniczej Sądu Najwyższego. Na marginesie podnieść należy, iż kwestia braku warunków do wydania wyroku łącznego w przedmiotowej sprawie stała się jeszcze bardziej oczywista po dniu 8 marca 2004 r., a więc z chwilą wykonania w całości kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2001 r. Aktualny pozostaje bowiem pogląd prawny - z zastrzeżeniem co do konieczności uwzględnienia, przy orzekaniu w przedmiocie wyroku łącznego, nie tylko przesłanek wskazanych w przepisach rozdziału 9 Kodeksu karnego, lecz również skutków określenia nowej kary łącznej oraz wydania samego wyroku łącznego, dla sytuacji skazanego - wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1976 r., N 5/76 (OSNKW 1976, z. 7-8, poz. 100): "Wydanie wyroku łącznego jest obligatoryjne w każdym wypadku, gdy chociażby tylko część kary, spośród którejkolwiek z kar wymierzonych poszczególnymi prawomocnymi wyrokami, a podlegającej ze względu na swój rodzaj łączeniu w myśl zasad określonych w art. 69-71 d.k.k. (obecnie art. 87 i 89-90 k.k.), powinna być efektywnie wykonana. Natomiast bezprzedmiotowe i nie znajdujące uzasadnienia w założeniach kary łącznej byłoby wydanie wyroku łącznego w takiej sytuacji, gdy każde spośród zbiegających się prawomocnych skazań w zakresie każdej z kar, mogących w ogóle podlegać połączeniu, uległo już całkowitemu wykonaniu albo darowaniu". --- STRONA 5 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego. Z powołanych względów, a więc ustalenia braku warunków do wydania wyroku łącznego, konieczne było nie tylko, jak chce tego skarżący, uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym, lecz również uchylenie utrzymanego tym orzeczeniem w mocy wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenie postępowania (art. 537 § 2 k.p.k.) w przedmiocie wydania wyroku łącznego, a to w oparciu o przepis art. 572 k.p.k. z tym, że nie postanowieniem, lecz wyrokiem (wyrok SN z dnia 20 czerwca 1974 r., III KRN 31/74, OSNKW 1974, z. 9, poz. 173).